Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Gevaren bij de interpretatie van losse vondsten, of: hoe één zwaluw nog geen lente maakt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 26 (1985) 106-110.
Samenvatting: De vondsten van een Biface Cordiforme (paleolitische vuistbijl) uit Nederweert-Eind, een Rössener Breitkeil uit Weert en een neolitische vlakbijl uit Nederweert, tonen aan hoe voorzichtig men moet zijn met losse vondsten. In alle drie gevallen bleek het te gaan om 'zwervende' objecten.
‘Voorlopers van de VVV’.
Auteur(s): Henk L.A. Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 49-58.
Samenvatting: Het wangedrag met kermis en carnaval rond 1905 krijgt eerst aandacht. Vervolgens komt de vereniging 'Weert Vooruit' met haar recreatieve volksactiviteiten in 1905/1906 aan de beurt, waarbij Koos Speenhoff niet wordt vergeten (klik hier). Dan gevolgd door de festitiviteiten van de twee Oranjecomités van 1909 t.g.v. de geboorte van de kroonprinses. De activiteiten van de gemeentelijke Weerter Belangen Commissie in 1928 en 1929 ter bevordering van de industrie worden aangestipt. Ten slotte worden aan de hand van locale krantenberichten tot 1933 jammerklachten weergegeven over het gebrek aan initiatief om industrie aan te trekken. Een notenapparaat ontbreekt.
‘Marie-Katrien’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Overgenomen uit De Turf, 20 januari 1948 en gepubliceerd in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 91.
Samenvatting: Biografie van Maria Catharina van de Boogaert-Tegelaers (1866-1945), bijgenaamd Marie-Katrien. Als koerierster en vrachtrijdster maakte zij furore in het Land van Weert en legde zij tienduizenden kilometers te voet af. Zij woonde in de buurt van het klooster in Nederweert-Dorp.
‘Opgravingscampagne Budel-Klooster (4-11 februari 1989)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 39 (1989) 190.
Samenvatting: Onderzoeksverslag van de opgraving van laatmiddeleeuwse waterputten in de dorpskern van Budel (N.Br.).
‘Het geslacht Reijnders van het Maxet, genealogie en geschiedenis’.
Auteur(s): Henk Reijnders
Herkomst: (Ospel 2024) 184 p
Samenvatting: Inhoudsopgave en bibliografische gegevens van dit boek. Het zeer gedegen werk (waarvan verspreiding gelimiteerd is) ziet primair op de genealogie van de families Scheijven en Engels uit Heythuysen maar beschrijft ook belangrijke relaties met Nederweert. Op de eerste plaats uit de 16e eeuw, vanwege de verbintenis met het gezin van Win Verborch en Aelken Gielen (omstreeks 1580 bewoners van de Broasheuf in Nederweert), maar ook vanwege diverse naamdragers van de familie Reijnders in Nederweert in recentere tijden.
‘Stukken betreffende de geschiedenis van Weert’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 67.
Samenvatting: Opdracht van Gelderse stadhouder Isenghien tot herstel van de stadsmuren en bescherming van de troepen tijdens Hollandse oorlog in 1674 en opdracht van de Gelderse stadhouder Hornes tot levering van bedden en paardenstallingen en diverse militaire kosten te delen tussen Nederweert en de Buitenie tijdens Spaanse successieoorlog in 1701-1702.
‘Het hoogaltaar der kerk van Weert’.
Auteur(s): A. Munsters
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 8 (1886) 75.
Samenvatting: Inhoud:Toestemming van F.L Sanguessa, bisschop van Roermond in 1739 om gelden in te zamelen voor een nieuw hoogaltaar van de hand van architect G.I. Kerricx te Antwerpen.
‘Eene triptiek in de parochiekerk te Weert ‘.
Auteur(s): [A. Flament]
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 15 (1893) 15.
Samenvatting: Triptiek van Georgius Bruns uit Roermondvan 1602, ten onrechte toegeschreven aan Abraham Bloemaert
‘De oprichting en het reglement van het cremersgilde te Weert in 1652’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 73 (1954) 49-56.
Samenvatting: Het Sint-Nicolaas- of kramersgilde, formeel opgericht en gereglementeerd door Magdalena van Egmont, prinses van Chimay en vrouwe van Weert en Nederweert was bestemd voor kramers, kooplieden en winkeliers. Onder vetwaren werd o.m. spek, ham, kaarsen en boter verstaan. Het poorterschap was een voorwaarde voor lidmaatschap.
‘Minder bekende facetten in de bestuursgeschiedenis van stad en land van Weert’.
Auteur(s): J .Th.H. de Win
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 76 (1957) 161-178, 77 (1958) 13-22 en 33-44.
Samenvatting: Serie van drie artikelen, die grotendeels achterhaald zijn (zie ook Van de Boel, klik hier), nog afgezien van de talloze onnauwkeurigheden in de tekst. In het eerste artikel is de discussie over de stadswording van Weert interessant. In het tweede wordt slechts de visie van de pro-rijksonmiddelijkheidspartij weergegeven en in het derde is de wijze van samenstelling van de magistraat nog enigszins bruikbaar. Zie echter ook bij Bestuursreglement in Bronnen:
‘De grenspaal bij “de Oude Molenstat”van Hugten’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 109-122.
Samenvatting: Een eeuwenoude grenspaal op de plek waar voorheen vier gemeenten aan elkaar grensden, herinnert aan een middeleeuwse situatie, toen zich hier in de buurt de watermolen van Huchten bevond.
‘Bekergraven uit Baexem’.
Auteur(s): M.E.Th. de Grooth
Herkomst: Amateur-archeologen in Limburg. Opmerkelijke vondsten 1967-1980. [Catalogus bij de gelijknamige tentoonsteling in het Bonnefantenmuseum Maastricht 13 juni – 27 juli 1980] 16-17.
Samenvatting: Betreft het onderzoek door de Nederweerter gebroeders J.H. en P.M. Houben van een neolitisch klokbekergraf en andere vondsten op de Weijersberg in Baexem.
‘Het revolutiejaar 1848: De Duitse vlag op de Sint Martinuskerk? Weert en het Limburgse separatisme’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1993 7 (1992) 103-144.
Samenvatting: Nederlands-Limburg werd na 1839 een Nederlandse provincie, maar werd m.u.v. Venlo en Maastricht ook deel van de Duitse Bond. Als gevolg van de revolutie in Duitsland werden in Bonds-Limburg verkiezingen gehouden voor het Duitse parlement. Het artikel geeft uitvoerig de stemming weer onder de Weerter bevolking en hun keuze voor afscheiding van Nederland en aansluiting bij Duitsland, wat weer leidde tot een militaire bezetting van Weert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Weert-Oelemarkt 11 (1979)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Tijdens de verbouwing van het Rijksmonument Oelemarkt 11 te Weert werd in 1979 een gedempte waterput aangetroffen. Eén van de betrokken bouwvakkers heeft daarin de scherven van een Raerens cilinderkruik uit ca. 1600 aangetroffen. Overige waarnemingen werden niet gedaan of kon niet gedocumenteerd worden.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 3: De bevrijding van Nederweert was bitter en zoet’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 19 september 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 20- 23 September 1944.
‘Charles Guillon (1811-1873), pionier van de archeologiebeoefening in Limburg’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 30 (1986) 196-198.
Samenvatting: De Roermonds notaris Charles Guillon was in de negentiende eeuw niet alleen collectioneur maar ook pionier op het gebied van de archeologische documentatie. Hij was in West-Europa de eerste die wees op het belang van een objectieve vormbeschrijvingsmethode voor neolitische bijlen en nam daar zelf ook het voortouw
‘Het Landdekenaat Eyck of Maeseyck. Lijst der parochiën, kapellen en beneficiën’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan I (Roermond 1875) 359-367.
Samenvatting: Lijst van altaren en beneficies in Weert en Nederweert, in 1400 en 1558.
‘Eene bijdrage tot de voorgaande kronijk, op het jaar 1566’.
Auteur(s): A. Nieuwenhuizen
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg 12 (1875) 220-224.
Samenvatting: Latijnse tekst uit 1619 over de mislukte bekeringspoging van de Nederweertenaren in 1566, getrokken uit het memoriaalboek van de minderbroeders te Weert. Voor de motivering van de onjuiste weergave van die poging, zie Venner, blz. 271, noot 114 (klik hier). Voor de Nederlandse vertaling, zie Adriaens, blz. 28-29.
‘Kerkconsecratie te Weert 5 eeuwen geleden en vergroting van het kloosterterrein’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: Neerlandia seraphica 32 (1962) 243-248.
Samenvatting: Behandelt de eerste consecratie van de minderbroederskerk in 1462 en stipt de tweede in 1526 aan, beschrijft voorts de uitbreiding van het terrein in 1462.
‘Beschrijving van abdijen, kloosters en kastelen als domein verkocht tijdens de Fransche Republiek met de verkoopacten: Recollecten te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 12 (1890) 48.
Samenvatting: Summiere omschrijving van de verkochte goederen.
‘Het memoriekruis aan de Heijsterstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het kruis herinnert aan de begraafplaats van gesneuvelde Britse militairen bij de bevrijding van Nederweert in september 1944. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
“Een gewelddadige overval in 1846 op het Maxet’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Een roofoverval in de afgelegen boerderij van de familie Willekens op Maxet, een kleine kilometer ten noorden van Leveroy, was zeer spraakmakend. En van de drie daders kwam uit Nederweert-Roeven. Na veroordeling werden zij in Maastricht aan de schandpaal gezet. Het artikel bevat uitgebreide biografieën van de criminelen.
‘Het schepenzegel van Nederweert’.
Auteur(s): J.B. Sivré
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 24.
Samenvatting: Korte beschrijving van enkele zegels van de schepenbank Nederweert en de oproep om nadere duiding van de oude naam Merefelt die daar uit blijkt.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Colusdijk crash Halifax JB845 3 april 1943 (1983-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: In de nacht van 3 op 4 april 1943 crashte een Britse bommenwerper ‘In de Vloed’, een bosrijk gebied nabij de Colusdijk in het noordelijke grondgebied van de gemeente Nederweert. Het vliegtuig maakte deel uit van een raid van 348 bommenwerpers op de Krupp-fabrieken in Essen (D). Zes van de zeven bemanningsleden overleefden de crash niet; de zevende overleed daags na het ongeval. Met het oog op een ophanden zijnde tentoonstelling bij de herdenking van 40 jaar bevrijding van Nederland, in 1985, verrichte de auteur van 1983-1985 onderzoek naar deze crash. In dat kader werden ooggetuigen van de crash geïnterviewd, de crashsite onderzocht en werd een collectie van historische correspondentie met nabestaanden van de vliegeniers aangelegd. Ook leverden diverse ooggetuige-interviews en egodocumenten van vlak na de crash diverse (voorheen onbekende) en betekenisvolle details op. De verongelukte inzittenden liggen begraven in Woensel (Eindhoven).
