Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Iets over de heurpenning’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 37 in: Weekblad voor Nederweert, 18 jun 1987.
Samenvatting: De verhuur van knechten en dienstmaagden werd vroeger bekrachtigd met een zilveren muntstuk. Er ontstonden ook wel eens conflicten over deze overeenkomsten, zoals bijvoorbeeld in 1782. Het begrip heurpenning werd in 1939 tijdens de mobilisatie nog gebezigd.
‘Oud en grijs’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 113 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 2016.
Samenvatting: ‘Eerst een trein zien en dan sterven’ was het motto van Laurentius Driesser uit Leveroy. En aldus geschiedde met deze oude heer. Ook in de 80-jarige Oorlog woonden er al opvallend oude mannen in Nederweert.
‘Hoe dat Swartbroeck den rector bekoomen heeft of de stichting van een rectoraat en rectorij in de 18e eeuw’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1986 1 (1986) 103-128.
Samenvatting: Verslag van een ruim twaalf jaar durende strijd (1770-1781) van de inwoners van Swartbroek, eerst met het bisdom en later met het Sint-Servaaskapittel te Maastricht. Grondslag hiervoor vormde het edict van de verlichte keizerin-douairière Maria Theresia, die zij in haar Oostenrijkse Nederlanden in 1769 liet afkondigen, waarbij het oprichten en onderhoud van kerken en pastorieën ten plattelande voor rekening van de geestelijke tiendheffers kwam.
‘Bedreiging van Nederweerter regenten met brandstichting in 1749’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 120 ( 2001) 18-20
Samenvatting: Een dispuut tussen inwoners van Nederweert en het gemeentebestuur escaleerde in 1749, als dreigbrieven worden neergelegd bij burgemeester, schepen en gemeentelijke boekhouder. Daarin wordt gedreigd met brandstichting ‘in vier hoecken’.
‘Een belangrijke vondst. [Een voetbalmedaille na 100 jaar weer teruggevonden]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Inworp, clubblad van R.K.S.V. Merefeldia, (92) 2021 2-3.
Samenvatting: In september 1919 vond in Nederweert een groot meerdaags sporttoernooi plaats. De aanleiding was het tienjarig bestaan van de voetbalvereniging Merefeldia. De voetbalwedstrijd tegen Noad uit Asten werd door de Noordbrabanders gewonnen met 5-4. Zij gingen naar huis met een herdenkingsmedaille. Onlangs kwam die in een collectie in Mierlo boven water. Nu, een eeuw later, is de medaille terug in Nederweert. De wereldgeschiedenis hoeft er waarschijnlijk niet voor herschreven te worden, maar voor Merefeldia is het een belangrijke vondst.
‘De strijd om een erfenis (1686-1727): De graven van Arberg contra de prinsen van Chimay over de heerlijkheden Weert, Nederweert en Wessem: Deel 2, Het proces voor de Grote Raad van Mechelen, de interventie van de momboir in Roermond en de pogingen tot verkoop van de heerlijkheden’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 29-57.
Samenvatting: "Bijlagen: 1. Overzicht van leenverheffingen van de voogdij van Thorn, van Wessem en van Weert 1326-1602. 2. Lijst van graven en hertogen van Gelre. De rechtsvraag die hier beantwoord moest worden luidde: Welk leenrecht gold voor de drie uitheemse Gelderse heerlijkheden; het Gelderse, zoals bepleit door Arberg of het algemene recht, zoals bepleit door Chimay. Beide partijen motiveerden hun stellingen met tal van bewijzen en de verdeelde Mechelse Grote Raad beargumenteerde de keuze voor zowel het ene als andere recht. De zaak wordt in 1726 geschikt. Tegen het einde van het Staats-Interimbewind (1702-1716) in Spaans-Gelderland probeert het Hof in Roermond – uiteindelijk zonder resultaat - de zaak aan zich te trekken, waarbij beide partijen zich met argumenten roeren."
Een “papieren” inval van Belgen in Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Weert, Hunsel en Ittervoort kwamen in de nacht van in het nieuws door een opmerkelijk voorval: een Belgische annexionistische beweging had in de nacht van zaterdag op zondag 26 juni 1927 op diverse plaatsen aanplakbiljetten geplaatst waarin de Limburgers en Brabanders werd opgeroepen zich te onttrekken aan de ‘hebzucht der Amsterdamsche en Rotterdamsche kooplieden” en zich (dus) aan te sluiten bij België. De actie had geen gevolgen. De annexionistische beweging werd in 1930 formeel opgeheven.
‘St. Louis Weert 1858 – 1933’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (s.l. [1933]) [41] p.
Samenvatting: Feestbrochure n.a.v. het 75-jarig bestaan van het pensionaat Saint Louis van de broeders van de Onbevlekte Ontvangenis ofwel de broeders van Maastricht, een onderwijscongregatie. Het tweedaags feestprogramma is opgenomen, evenals alle pasfoto's van het landelijke huldigingscomité en van vele broeders; daarnaast een aantal feestbijdragen. Ook is er een chronologisch overzicht van belangrijke gebeurtenissen en ontwikkelingen van 1850-1932. In 1929 waren er 190 kostschoolleerlingen.
‘Een potje met vet is spelen met vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 23 jun 2021.
Samenvatting: De brand van de St. Lambertustoren in 1592 werd toegeschreven aan de van hekserij verdachte Jenneken inde Camer uit Soerendonk. De verslagen van haar verhoor, met erotische trekjes, zijn bewaard gebleven. Op 6 juli 1595 werd zij op de brandstapel gezet.
Een oud-reglement van het smeden-ambacht te Weert: 1525′.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert : Nieuws- en Advertentieblad 26 (22 december 1894 nr. 51) p.1, 27 (9 februari 1895 nr. 6) p.1
Samenvatting: Integrale transcriptie en vertaling van het reglement van het smedenambacht voor Weert, gegeven door Jacob III, graaf van Horn en heer van Weert op 13 januari 1525, aangevuld in 1565 en 1575.
‘De Heilig Hartbeelden in Midden Limburg’.
Auteur(s): Jan Kessels
Herkomst: Hallo Magazine, dec. 2025
Samenvatting: Korte beschrijving van enkele Middenlimburgse H. Hartbeelden waaronder de beeldengroep bij de kerk van OL Vrouw Onbevlekt Ontvangen in Ospel. Bevat ook een duiding van de hausse die ontstond in de jaren tussen 1920 en 1930 en overal dergelijke beelden werden opgericht.
‘Historische liederen uit Limburg: Relaas van de batalje van Weert, geschied den 7 Augustus 1760 namiddag of te wel de folie van den Rog hersteld’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 15 (1893) 37-39.
Samenvatting: Overwinningslied uit de Zevenjarige Oorlog (1756-1763). Ongeregelde Hannoveraanse militairen vielen de stad Weert binnen en namen hun intrek in herberg 'Het Zwaard' op de Markt. Zij eisten geld, met name van de stad en van enkele kloosters. De Weertenaren schoten enkelen neer en nam de rest gevangen. Zie de Chroniek van Flament, blz. 189-190
‘Informatiebulletin Open Dag opgravingen Wessemerdijk Nederweert 24 januari 1988’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1988).
Samenvatting: Flyer voor bezoeker aan de Open Dag van de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' in januari 1988 met als thema de resultaten van de opgravingen van Romeinse en laat-middeleeuws sporen in Nederweert-Wessemerdijk.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Lindanusstraat 14-28 (2009)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij het uitgraven van de bouwput voor een parkeergarage, winkel- en wooncomplex aan de Lindanusstraat in Nederweert, in juni 2009, werd het tracé aangesneden van een oude waterloop. Op basis van kartografische en archivalische gegevens kan deze worden geïdentificeerd als de voormalige Weerterbeek. Een diepte van 2,20 m beneden het moderne maaiveld kon worden vastgesteld, maar recente verstoringen maakten het niet mogelijk om de maximale diepte en het volledige profiel in coupe te bepalen.
‘Een brief betreffende de overdracht van het heerlijk gezag in Weert in 1428’.
Auteur(s): G.H.A. Venner
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 15 (2001) 167-168.
Samenvatting: Verzoek van leenman Willem VII, heer van Horn aan zijn leenheer Arnold, hertog van Gelder om Frederik IV, graaf van Meurs en Saarwerden met de heerlijkheden Weert en Monnikenland te belenen
‘Limburgse monumenten vertellen’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 135 in: Weekblad voor Nederweert, 1 jun 1995.
Samenvatting: Extract uit het boek ‘Gedenktekens van oorlog, verzet en bevrijding’ uit 1994 met artikelen over de bommenwerpercrashes uit WOII in Nederweert aan de Colusdijk en in het Peelgebied. Tevens aandacht voor de wederopbouw-boerderijen met hun kenmerkende gevelstenen, zoals de boerderij Wessemerdijk 12.
‘Mathijs, Altje en Pietje krijgen een gezicht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 25 nov 2020.
Samenvatting: Op het Andersdenkendenkerkhof aan de Schoordijk in Nederweert werden niet-katholieken en zelfdoders begraven. Van een drietal (Mathijs Ridder en twee anderen kon de identiteit worden achterhaald. De begraafplaats werd in 1959 opgeheven en geruimd. Ondanks groot draagvlak en een motie in de Nederweerter gemeenteraad is het gemeentebestuur nooit over willen gaan tot het bestempelen van de locatie als een historisch landmark.
‘Onderzoek van een urnenveld, Nederweert (Limburg)’.
Auteur(s): Th. E. Appelboom
Herkomst: Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 3 (1952) 45-48.
Samenvatting: In 1952 werd in Nederweert-eind een gedeeltelijk verstoord urnenveld onderzocht, waarbij 36 grafheuvels (deels met aan de oostzijde geopende palenkrans) werden gedocumenteerd. Het ontbreekt aan een vondstenbeschrijving.
Symposium en boekuitreiking Joost Welten. Theater de Munt, Weert, zaterdag 24 november 2007.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Ospel 2007).
Samenvatting: Op 24 november 2007 vond in het Munttheater te Weert de officiële presentatie plaats van het boek "In dienst voor Napoleons Europese droom", de handelseditie van het proefschrift van dr. Joost Welten. De laudatio werd uitgesproken door Welten's jeugdvriend Alfons Bruekers en het eerste exemplaar van het in een oplage van 5000 stuks verschenen vuistdikke boek was voor Camille Oostwegel, honorair consul van Frankrijk in Nederland.
‘Weerts’.
Auteur(s): Han Paulaerts
Herkomst: Mosalect. Bloemlezing uit de Limburgse dialectliteratuur (z.pl. z.jr.) 393-394.
Samenvatting: Verhaal ‘Twiejde kurstdaag’ in het Weerter dialect.
‘Van Hobus tot Hoogenbosch of: Hoe een Nederweerter geslacht Hollands werd’.
Auteur(s): Meinard Hoogenbosch
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 83-87.
Samenvatting: De in de 18e eeuw van Nederweert naar Haarlem geëmigreerde familie Hobus stond aan de wieg van een geslacht van Hollandse industriëlen, genaamd Hogenbosch.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-St. Lambertuskerk (1934-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Hoewel de RK St. Lambertuskerk van Nederweert, wier oorsprong terug gaat tot de middeleeuwen, nooit is onderworpen aan systematisch archeologisch onderzoek, zijn er gedurende enkele momenten wel terloopse archeologische waarnemingen verricht. Bij de aanleg van vloerverwarming in de noordbeuk, in 1934, werden grafkelders blootgelegd waaronder het graf van een geestelijke. Tijdens het herstel van de oorlogsschade in 1949 vond men minstens twee grafzerken uit de 17e en 18e eeuw waarvan er één (familiegraf Beys) werd ingemetseld in de torenmuur en de andere (familiegraf De Haes) wel bewaard lijkt te zijn maar momenteel aan het zicht onttrokken is. De vernieuwing van de vloerverwarming in 1980 legde sporen bloot van de vergroting van de kerk in 1841, waarbij het schip werd verlengd tot de huidige afmetingen. Een toevalsvondst uit 1985, tenslotte, kan in verband worden gebracht met het vermoedelijk bij de uitbreiding van de kerk in 1841 verdwenen graf van de in 1795 overleden pastoor-deken Lambertus Stoutemans.
‘Steemes Janke’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 94.
Samenvatting: Biografie van Jan Bongers, bijgenaamd Steemes Janke of Beijes Janke. Hij woonde in de Kerkstraat in Nederweert.
‘Inwonerslijsten van Weert en Nederweert’.
Samenvatting: Hiervoor verwijzen wij u graag naar de pagina Bronnen.
Nieuws
Steun ons
Draag jij een steentje bij?
Partners