Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Een greep uit onze artikelen
‘In de olie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 16 in: Weekblad voor Nederweert, 18 nov 2010.
Samenvatting: De legende van Sint Nicolaas leeft voort op een gevelsteen uit 1723 die zich oorspronkelijk in de oliemolen van Trouwen bevond, en ook in de pikante anekdote over een dienstmeisje.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 56 (2005)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: In 2005 werd rijksmonument Kerkstraat 56 (pand ‘Siem’) in Nederweert gerestaureerd. In de bouwput achter het monumentale pand konden in april 2005 summiere archeologische waarnemingen worden verricht. Aangetroffen werden (1) sporen van een brandlaag, vermoedelijk gerelateerd aan de verwoesting in juni 1659, (2) een intacte bakstenen waterput met een ouderdom van vóór 1659, (3) een middeleeuwse voorgaande houten waterput en tenslotte (4) menselijke overblijfselen afkomstig van het aan de noordzijde gelegen oude kerkhof. Zeer waarschijnlijk werd ook de flank van een gracht om het terrein van de St. Lambertuskerk aangesneden. Die waarneming is niet strijdig met de resultaten van een opgraving op het kerkterrein in 2003.
‘Petronella van de Wijngaert : klokkenmaakster te Weert’.
Auteur(s): Joke Bongaarts
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 114-116.
Samenvatting: Bevat voornamelijk genealogische gegevens. Daarnaast enkele technische opmerkingen. Petronella (*1741) zette de zaak na de dood van haar vader in 1792 voort. Volgens de serienummering zouden er minimaal zestien uurwerken van haar hand zijn.
‘Links en rechts’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 44 in: Weekblad voor Nederweert, 23 feb 2012.
Samenvatting: In de laatmiddeleeuwse St. Lambertuskerk zijn een paar merkwaardige dingen aan de hand als het gaat om links en rechts. De dames hebben al sinds de 16e eeuw het voorrecht van de ere-zitplaatsen in de kerk. Rondom bepaalde wegen zijn er ook bijzondere verhalen over links en rechts.
![‘Commentaires de Bernardino de Mendoca sur les événements de la guerre des Pays-Bas, 1567-1577 / traduction nouvelle [de l’espagnol] par Loumier; avec notice [sur l’auteur] et annotations par le colonel Guillaume; I [1567-1572]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/7021-mendoca-weert-1572_logo-pdf-179x300.jpg){kind=logo}
‘Commentaires de Bernardino de Mendoca sur les événements de la guerre des Pays-Bas, 1567-1577 / traduction nouvelle [de l’espagnol] par Loumier; avec notice [sur l’auteur] et annotations par le colonel Guillaume; I [1567-1572]’.
Auteur(s): Bernardino de Mendoca
Herkomst: (Brussel 1860) 345-349. Vertaling uit het Frans door C.H.J. (Cor) Tubée (Weert 2001).
Samenvatting: ‘Het jaar 1572 : hoofdstuk IV : De inname van de stad Weert; het beleg van het kasteel. – Moedig besluit van kapitein Sayas; vertrek van het garnizoen van Weert. – Verraad van enkele verdedigers van het kasteel. – De vrouwen vechten met de soldaten. Vele doden bij het beleg.
‘Drie inwoners van Weert doodgevroren in 1786’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 95 (1976) 104-105.
Samenvatting: Weergave van een verslag, waarin beschreven staat waar de drie schoenmakers, die in Budel op 6 maart 1786 naar de markt waren geweest, na speurtochten gevonden zijn. Zij waren op de terugreis naar Weert in de ijzige koude op de uitgestrekte woeste gronden verdwaald.
‘Rapportage verkennend booronderzoek Nederweert-Eind Tiskeshook (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Op de hoek van de Kruisstraat en de Kruiszijweg in Nederweert-Eind stond een vervallen boerderij, genaamd ‘Bi-j Tiskes’. Op grond van archivalisch en luchtfoto-onderzoek werd verwacht dat zich in het te ontwikkelen gebied archeologisch gezien interessante bodemsporen van een defensieve landweerstructuur bevinden. Om die reden zijn zowel een buro-onderzoek als een kleinschalig verkennend grondboringenonderzoek uitgevoerd. Daarbij werd de gracht van de landweer vastgesteld.
‘Dokter te water’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 39 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 2011.
Samenvatting: ‘Help de dokter verzuipt’ klonk toen de jonge huisarts Johan Hogenhuis in 1896 verdronk in de Zuid-Willemsvaart.
‘Beschrijving van Nederweert in 1777’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 22 in: Weekblad voor Nederweert, 23 okt 1986.
Samenvatting: De oudste gedetailleerde topografische beschrijving van Nederweert, als bijlage bij de zogenaamde Ferrariskaart van ca. 1777. Bevat een precies maar niet geheel correct overzicht van de loop van de Tungelroysche beek en de Weerterbeek in Nederweert. Ook een overzicht van landbouw, veeteelt en nijverheid.
‘Berg en dal’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 62 in: Weekblad voor Nederweert, 17 jan 2013.
Samenvatting: Een kleine zandhoogte in Nederweert heet heuvel, en een wat hogere bult noemt men berg. Alles is relatief natuurlijk. De galgenberg, de Meiberg, Tolberg, Brounenhoup en Anselberg.
‘De grenspaal “De oude Meulenstat (van Hugten)”‘.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: De Aa-kroniek 7 (1988) 158-166.
Samenvatting: Betreft de geschiedenis van het grenspunt en de grenspaal Cranendonck, Someren, Weert en Nederweert.
‘Blauw op straat’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 7 in: Weekblad voor Nederweert, 13 mei 2010.
Samenvatting: De Nederweerter nachtwacht van 1823 was goed georganiseerd maar had een hoog ‘Daar komen de Schutters’-gehalte. Hendrik Raemaekers, een gelauwerde veteraan uit het Franse leger was sergeant van de schutters en een andere legerveteraan, Godefridus Bruekers, was commandant.
‘Stro of geen stro: dat was de kwestie’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Beschrijft een juridisch geschil uit 1884 tussen de eigenaar en de pachter van de pachthoeve Heurshof in Tungelroy, het huidige adres Maaseikerweg 352 in Weert
‘Limburg’s handel en industrie: De drukkerij N. V. Emm. Smeets te Weert : 1830-1930’.
Auteur(s): Ad. Welters
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 7 (1930) 85-89.
Samenvatting: Een geromantiseerd verhaal over de komst van de familie naar Weert, gevolgd door een historiserende schets van de 100-jarige drukkerij.
Protestanten te Weert tussen 1648 – 1717.
Auteur(s): P.J. Ritsema
Herkomst: Limburgs tijdschrift voor genealogie 5 (1977) 39-40.
Samenvatting: Personenlijst van huwelijken, gedoopten, lidmaten en gestorvenen.
‘Fons Stribos. Een markante fotograaf die zijn eigen weg volgde’.
Auteur(s): Winnie van Oorschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 22-25.
Samenvatting: Biografie van de Weerter fotograaf Fons Stribos en zijn omvangrijke oeuvre dat zich bevindt in het Weerter gemeente-archief.
‘Opgravingen Wessemerdijk Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 46-47.
Samenvatting: Korte samenvatting van de archeologische opgraving van een romeins grafveld aan de Wessemerdijk in Nederweert, in de periode 1986-1989. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne.
‘Onderzoek van een urnenveld, Nederweert (Limburg)’.
Auteur(s): Th. E. Appelboom
Herkomst: Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 3 (1952) 45-48.
Samenvatting: In 1952 werd in Nederweert-eind een gedeeltelijk verstoord urnenveld onderzocht, waarbij 36 grafheuvels (deels met aan de oostzijde geopende palenkrans) werden gedocumenteerd. Het ontbreekt aan een vondstenbeschrijving.
‘Van Leuven. Gewoon weg uit Weert’.
Auteur(s): Anja Kroon-Van Helden, Ton de Vries
Herkomst: (Haarlem/Eindhoven 2001). Hieruit alleen de passages die op Weert en Nederweert betrekking hebben.
Samenvatting: Genealogie van de nakomelingen van Joannes Janssen van Leuven (1741-1811) die in 1775 veldwachter werd in Nederweert. Diverse familieleden woonden in Weert en Roggel. Zijn nazaten trokken naar de kleerblekerijen in de buurt van Haarlem.
‘Kicken, clodt en boolentorf.’ De kroniek van het geslacht Van Roij uit Nederweert (1697-1831)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 122 (2003) 39-62.
Samenvatting: Genealogische en historische analyse van een aantekeningenboek van de Nederweerter notabele families Van Roij en Kreijelmans (1697-1831)
Berigt voor den Eerw. Heer J. Janssens, Pastoor tot Weerdt, geinsinueerden op de Requeste van den Heer Raed en Momboir ,
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [z.pl. 1787], 1-11.
Samenvatting: "Vindplaats gedrukte versie: Bibliotheek Algemeen Rijksarchief te Brussel onder nummer EP04649. Vindplaats concept: Gemeentearchief Weert, archief parochie St.Martinus Weert 1404-1979, inv.nr. 745. Verweerschrift van 8 januari 1787 van pastoor Jos. Janssens van Weert tegen de aanklacht van 15 december 1786 van de momboir Stuers van het Hof in Roermond betreffende het niet-afkondigen van het edict van 16 oktober 1786 van keizer en koning Joseph II inzake de oprichting van het seminarie-generaal te Leuven en het vonnis van het Hof van 26 januari 1787, gevolgd door het besluit van de bisschop en een brief van de secretaris van het bisdom."
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kreijel 7 (2011-2012)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de aanleg in 2011 van een landschapstuin en waterpartij bij de woning Kreijel 7 in Ospel, werd een oude waterplas leeggegraven en vergroot. Tijdens het begeleidende onderzoek werd vastgesteld dat de waterplas een natuurlijke origine heeft en oorspronkelijk zowel in oostelijke als westelijke richting veel groter was dan de gedaantevorm in 2011. In het hart van de waterplas werd op het diepste punt een houten bekisting gevonden die aan een waterput deed denken maar in werkelijkheid een verzamelpunt van water was in tijden dat de waterplas droog viel. Een halvecirkelvormig bodemspoor in de nabijheid van de waterkuil wordt als een boomval geïnterpreteerd.
‘Syntactische bijzonderheden in het Weertlands dialect’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 15 (2001) 119-122.
Samenvatting: Beschouwing over werkwoorden, voegwoorden en andere taalkundige vormen in het Weertlands.
‘De textielnijverheid in Weert’.
Auteur(s): A.D.A. Monna
Herkomst: Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg 15 (1970) 29-49.
Samenvatting: Tot nu toe de enige en gedegen studie over de lakennijverheid, die voor Weert van groot belang was. Beschreven wordt de periode vanaf 1378 tot 1850 met nadruk op de 16e en 17e eeuw. De invloed van de Tachtigjarige Oorlog op de nijverheid wordt beschouwd. Met behulp van de weinig bewaard gebleven werkmeestersrekeningen en burgemeestersrekeningen worden bescheiden conclusies ten aanzien van de ontwikkeling van de lakennijverheid getrokken.
