Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Rochus en Rombout’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 74 in: Weekblad voor Nederweert, 5 sep 2013.
Samenvatting: Geen enkele Zuid-Nederlandse gemeente had zoveel molens als Nederweert. Soms lagen ze dicht bij elkaar, zoals op Budschop.
‘De oudste bewoners van Eind’.
Auteur(s): P.M. Houben
Herkomst: Programmaboekje van de Brugfeesten Nederweert-Eind 1976, 4 pp.
Samenvatting: Beschrijving van de Tjonger-vindplaatsen uit de steentijd en de grafvelden uit de brons- en ijzertijd in Sarsven, Banen en omgeving.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58 Kerktoren (1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de restauratie van de St. Lambertustoren van Nederweert in 1984 werd bij herstel van metselwerk in het kistwerk van de torenwand een groot blok ijzeroer gevonden. Röntgenspectroscopisch onderzoek bevestigde de samenstelling van de vondst als natuurlijk limoniet of ijzeroer. De aanwezigheid van grote brokken limoniet in het kistwerk van torens komt meer voor in de Peelstreek. Ook de uit de literatuur bekende ijzerertswinning uit de natte gebieden rondom de Peel kan een aanwijzing zijn voor de herkomst van deze vondst uit de kerktoren van Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Weert-Oelemarkt 11 (1979)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Tijdens de verbouwing van het Rijksmonument Oelemarkt 11 te Weert werd in 1979 een gedempte waterput aangetroffen. Eén van de betrokken bouwvakkers heeft daarin de scherven van een Raerens cilinderkruik uit ca. 1600 aangetroffen. Overige waarnemingen werden niet gedaan of kon niet gedocumenteerd worden.
‘Naald en draad’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 87 in: Weekblad voor Nederweert, 12 jun 2014.
Samenvatting: De familie Michiels had in de 19e eeuw in de Kerkstraat een frisoletmolen waar gekantkloste kragen werden vervaardigd. Van Hubertina Zinck, dochter van een douanier bij de Somerense Hut, is een fraaie merklap bewaard gebleven.
‘Geschillen tussen stad en buitenie van Weert in de achttiende eeuw. Iets over hun achtergrond’.
Auteur(s): P.P.M. Geraedts
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1966-1967). Transcriptie van het origineel.
Samenvatting: De scheiding tussen de stad en de buitenie van Weert was eeuwenlang een bron van disputen en processen. De auteur geeft een globale en niet-geannoteerde beschrijving daarvan.
‘Weert – De nieuwe St Franciscuskerk: Consecratie van de kerk van de Heilige Franciscus van Assisi (6 juli 1963)’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 33 (1963) 359-361.
Samenvatting: Beschrijving van de kerk en de gebrandschilderde glaswand van 280 m2 van de hand van Daan Wildschut (1913-1995). De kerk werd in 2012 gesloten en in 2014 bijna onveranderd als een huis voor maatschappelijke doeleinden in gebruik genomen.
‘Militaire brief van Ell naar Weert van 19 juni 1814’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van een poststuk door een Duitse militair uit het geallieerde leger.
‘Het wapen van waterschap “De Oude Graaf”’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 36 in: Weekblad voor Nederweert, 11 jun 1987.
Samenvatting: Bij Koninklijk Besluit van 18 maart 1970 werd aan het waterschap een officieel wapen toegekend. Een zogenaamd sprekend wapen met de eksters uit de legende van St. Oda te Boshoven, de Weerter rog en de Nederweerter turf met de zeven pinnen.
‘Geschiedenis van Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert 1972).
Samenvatting: Werkstuk geschiedenis van Alfons Bruekers in de vijfde klas (groep 7) van de St. Lambertusschool in Nederweert. Grotendeels gebaseerd op het werk van Mertens en Henkens, aangevuld met eigen waarnemingen.
‘Leveroyse Boerenbond toch iets ouder’.
Auteur(s): Johan Slabbers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 24 in: Weekblad voor Nederweert, 9 okt 1986.
Samenvatting: Vermelding van een krantenartikel waaruit blijkt dat de Leveroyse boerenbond niet zoals gedacht in 1901, maar reeds in 1897 zou zijn opgericht.
‘St. Luciakapel op Vrakker’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976)
Samenvatting: Dit kapelletje lag op de kruising Boshoverweg en Vrakkerstraat. In 1704 was er reeds een kapel gewijd aan St. Lucia in Vrakker. Rond 1960 werd de kapel gesloopt.
![‘Veldkruisen in Ospel. [De veldkruisen aan de Moostdijk en de Oude Dijk]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/9100l-kapellen_kruisen-OSPEL-oudedijk-en-moostdijk_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘Veldkruisen in Ospel. [De veldkruisen aan de Moostdijk en de Oude Dijk]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Aan de Oude Dijk werd een kruis geplaatst ter herdenking van de oorlogshandelingen. Dat aan de Moostdijk dateert uit 1959 en herdenkt de ruilverkaveling Ospel. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Bijdrage tot de geschiedenis van de post in het land van Weert’.
Auteur(s): H.J. Verstappen
Herkomst: (Weert 1985) 58 pp.
Samenvatting: Geschiedenis van de Weerter postkantoren, stempels, kantoorhouders en postbodes.
‘De trek van Weertenaren naar Haarlem in de achttiende eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 33-50.
Samenvatting: "Aan de hand van betaalde turfaccijns, belasting op neringdoenden, jaarrekeningen van de armendienaren en het aantal bedelaars wordt de sociaal-economische situatie geschetst. Gememoreerd wordt de emigratie van schaapherders naar Vlaanderen en schoenmakers naar Noord-Frankrijk. Een lijst van 30 Weertenaren die tussen 1714 en 1786 Haarlems burger en een lijst van wel 110 huwelijken in Haarlem gesloten tussen 1720 en 1755 met Weertenaren wordt gegeven. Vooral blekers en kleermakers vonden in Haarlem een nieuw bestaan. Zie ook de publicatie over de 16e eeuwse emigratie naar Utrecht."
‘Urbi et orbi’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 42 in: Weekblad voor Nederweert, 26 jan 2012.
Samenvatting: Een jongeman van de Waatskamp bezocht Rome in het Heilig Jaar 1750. Frans Koolen deed dat in 1870 als militair (zouaaf) voor de Paus.
‘Nolle en Notte’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 138
Samenvatting: Een bij toeval bewaard gebleven oude gevelsteen uit de Truijenhoek vertelt na al die jaren nog steeds zijn eigen verhaal.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 45 (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het afbreken van een belendend gebouw bood in 1985 de zeldzame mogelijkheid om de noordgevel van pand Kerkstraat 45 aan een onderzoek te onderwerpen. De waarnemingen werden aangevuld met archiefonderzoek naar de bewoners en de bewoningsgeschiedenis. Vastgesteld werd dat de noordgevel in de kern 17e-eeuws is (vermoedelijk van na de dorpsbrand van 1659) en daarna in twee fasen is opgehoogd. De tweede fase (1888) liet de noordgevel in stand maar verhoogde deze tot een gebouw met twee bouwlagen. In de laatste fase (tussen 1900 en 1904) werd de gevel opnieuw verhoogd en werd het zadeldak vervangen door een Engelse kap.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Plucksackhof (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het terrein van de Plucksackhof (ook wel Plucksack- of Uijtwijckhof genaamd) in Weert (voorheen: Nederweert) is een uit de middeleeuwen daterend leengoed van de Heren van Horne. Ofschoon bovengronds alle sporen van het oude leengoed verdwenen zijn, heeft het terrein met zijn omgeving een zeer hoge archeologische potentie. Met name vanwege het feit dat hier de aansluiting tussen de topgrafie van de hoge middeleeuwen op die van de late middeleeuwen en de moderne tijd onderzocht kan worden.
‘Het droeve lot van Petronella Verdonschot’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Het relaas van de moord op Petronella Verdonschot en de daarop volgende rechtzaak in 1854. Zij was woonachtig op een van de huisjes op de Boshoverschans in Weert.
‘De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1996 10 (1995) 29-56.
Samenvatting: "Bijlagen: 1. Lijst van afgeloste schulden op de heerlijkheden. 2. Stamboom van de familie d' Alsace de Hénin-Liétard als heren van Weert, Nederweert en Wessem (1686- 1806). Naast een toelichting bij de begrippen heerlijkheid en heerlijke rechten, vindt men hier een uitvoerige beschrijving van de heerlijke rechten, tienden en cijnzen van Weert en Nederweert. Kortom van het bezit van de prins van Chimay met alle opbrengsten en schulden. Het verloop van de veiling in Brussel en de uiteindelijke koper van de heerlijkheden komen eveneens aan de orde."
![‘[Pakhuis Kromstraat]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30254-pakhuis-kromstraat_encrypted-pdf-300x214.jpg)
‘[Pakhuis Kromstraat]’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Afbeelding van een oud pakhuis op de hoek van de Kromstraat.
‘Het graafschap Horne: Loonsche leenen in het tegenwoordig hertogdom Limburg’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 8 (1871) 48-86.
Samenvatting: Geeft een overzicht van leenverheffingen van Horn en Kortessem in de leenzaal van Kuringen vanaf 1439 tot 1506. Het testament van Jan, graaf van Horn, in 1540 met de aanwijzing van Philips van Montmorency tot erfgenaam en de daaruit voortvloeiende problemen komen aan de orde. Tevens wordt over de financiële problemen van Philips van Montmorency verhaald. De bezitsovergangen van Horn en de pretenties op het graafschap vanaf 1570 tot 1795 worden beschreven. De rechten op de Loonse heerlijkheden Bocholt en Kortessem na de dood van Philips en Floris van Montmorency komen eveneens aan bod.
‘Nederlandse militairen gelegerd in Weert tijdens de mobilisatie en Eerste Wereldoorlog’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van correspondentie van en met in Weert gelegerde militairen, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
