Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Recent gebruikte zoekwoorden
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘De drie paardenmarkten van Weert, opgericht in 1563’.
Auteur(s): [P.T.]
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 250.
Samenvatting: Volledige transcriptie van de afkondiging door de magistraat van Weert, dat Philips van Montmorency, heer van Weert het recht heeft gegeven tot het houden van drie paardenmarkten met een vrijgeleide voor de deelnemers. Zij, die zich op de markt misdragen zullen naar onvertogen recht - een soort kort geding - geoordeeld worden. Wat met Greunigen markt bedoeld wordt, is niet duidelijk.
‘Straatnamen in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 124-133.
Samenvatting: Lijst van alle straatnamen in Nederweert (althans die in 1981) met compacte uitleg over hun herkomst en betekenis. Voorafgegaan door een beschouwing over oude Nederweerter toponiemen.
‘Stond een Nederweertenaar aan de wieg van het Franse volkslied Marseillaise?’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 16 dec 2020.
Samenvatting: Er bestaat volgens de legende een interessant connectie tussen het Franse volkslied (de Marseillaise) en Nederweert. Het lied zou gecomponeerd zijn in het huis van de familie Simonis in Straatsburg. In de Franse Tijd kwam de familie Simonis in Nederweert terecht. Dochter Joanna Fiacra Simonis had een stiefzuster, Petronella Simonis, die in haar leven in Nederweert veel indruk maakte door haar intelligentie en talenkennis. Of het verhaal van het volkslied klopt is onzeker, maar de legende is net zo meeslepend als het lied zelf.
‘Een optekening van het marktrecht te Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 227-230.
Samenvatting: "Transcriptie van de procesregels voor de marktrechtspraak uit het register 'Dit halden wij voor onse lantrechten en merktrechten', opgetekend in 1624. Voor de transcriptie van het markrechtprivilege uit 1414 zie Flament 'Chroniek van de heerlijkheid Weert': bijlagen, blz.. 215-216"
‘Lexit’ 1792. Leveroy op de barricaden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 22 jul 2020.
Samenvatting: Precies elf maanden duurde in 1790 de zelf uitgeroepen staatkundige zelfstandigheid van Nederweert. In 1792 kregen de inwoners van Leveroy ook de smaak te maken en bepleitten zij onafhankelijkheid van Nederweert. Het verzoek daartoe verdween in een diepe la en alles werd overstemd door de ontwikkelingen op het wereldtoneel.
‘St. Donatuskapel op Hushoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Deze zeer grote kapel werd gebouwd tussen 1868-1872 op de plek van een voorganger. Een inbraak in 1926 baarde veel opzien.
‘Recht en krom’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 54 in: Weekblad voor Nederweert, 9 aug 2012.
Samenvatting: Naast de gewone rechtspraak waren er ook de volksgerichten. Dat waren meestal redelijk onorthodoxe correctiemiddelen.
‘Honderdjarige geschiedenis van het St. Josephgesticht. Terugblik bij een eeuwfeest’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 177-187.
Samenvatting: In 1882 vond de oprichting van een liefdadigheidsgesticht plaats, allereerst in de oude pastorie. Dit was de voorganger van het latere Ouderencentrum St. Joseph.
‘De voorouders van de Haarlemse familie Van Amstel. Bakel-Helmond-Weert-Gemert-Weert 1368-1669’.
Auteur(s): W. Wijnaendts van Resandt
Herkomst: Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 37 (1983) 71-96
Samenvatting: Uitvoerige genealogie van de 16e-eeuwse familie Adriaensz alias Van Amstel in Weert waarvan diverse generaties actief waren in de glasmakerij.
‘Het graf van de graaf van Horne in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 98 (1979), 178-192.
Samenvatting: Het onderzoek naar het graf in 1839, de grafzerk van 1841 en historische onjuistheden in publicaties omtrent het 1839-onderzoek en het hernieuwde onderzoek in 1979 komen aan de orde. Gesteld wordt dat Philips van Montmorency op het hoofdaltaar in de crypte begraven is.
Chroniek der stad Weert van 1782 tot 1802 : Geschreven door den ooggetuige Lambertus Goofers’.
Auteur(s): Lambertus Goofers,
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg 25 (1888) 365-410.
Samenvatting: Goofers beschrijft de opvallende en karakteristieke gebeurtenissen, zoals die vanaf 10 april 1790 door hem beleefd zijn. De periode 1784 - 1790 heeft hij retrospectief beschreven. Jos. Habets bezorgde de uitgave van dit handschrift. Goofers laat onder meer de Brabantse en de Franse revolutie, het komen en gaan van de Oostenrijkers, het planten van de Franse vrijheidsboom en het opheffen van de Weerter kloosters de revue passeren.
‘Geschreeuw en gebalk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 79 in: Weekblad voor Nederweert, 5 dec 2013.
Samenvatting: Over het tijdstip van de vroegmis ontstond in 1865 een grote rel die goed laat zien hoe Kerk en Staat innig met elkaar verweven waren.
‘Kruis aan de Heerbaan’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Aan de Heerbaan in Leveroy staat een kruisbeeld dat voor de ruilverkaveling in de Liesjeshoek stond. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Consternatie op de Mildert in 1891’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Een roofoverval bij de weduwe Van Geloven in de buurtschap Mildert onder Nederweert zorgde voor veel consternatie. Het artikel baseert zich op krantenberichten van die tijd maar niet op dossieronderzoek.
‘De Broederschap van Onze Lieve Vrouw. Geloof, dood en sexuele moraal in zeventiende-eeuws’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Macht en Middelen (Nederweert 1997) 81-196.
Samenvatting: Geschiedenis van de Nederweerter broederschap (die ook voor dames open stond) en waarschijnlijk ontsproten is uit de gelijknamige broederschap in Weert. Via de broederschap wordt een interessant inkijkje gegund in de rol van de broederschap in het maatschappelijk leven en het bestrijden van bigamie, buitenechtelijke seks en soortgelijke zaken in de tijd van de contrareformatie (begin 17e eeuw).
‘Handel en wandel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 104 in: Weekblad voor Nederweert, 24 mrt 2016.
Samenvatting: Rondreizende leraren gaven een impuls aan de landbouw en veeteelt. Er kwamen zelfs casino’s, maar niet de soort die je denkt. Het proef-landbouwgebied aan de Karissteeg had ook de naam Casino. In 1897 ging het op in de Boerenbond-organisatie.
‘Fossae Peelandiae. Twee onvoltooide Weertlandse kanaalprojecten uit 1627’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 140 (2021) 14-19.
Samenvatting: De ontdekking van nooit eerder gepubliceerd bronnenmateriaal werpt een nieuw licht op de kanalengeschiedenis van het Land van Weert. De eerste voorbereidende kanaalwerkzaamheden in Nederweert blijken namelijk al te dateren uit de Tachtigjarige Oorlog, uit 1627 om precies te zijn. De plannen werden door oorlogsperikelen nooit uitgevoerd en pas echt gerevitaliseerd in de jaren 1803-1810, in de vorm van het Napoleontische Grand Canal du Nord of Noordervaart, een project dat overigens ook onvoltooid zou blijven. En de beoogde noord-zuidgerichte bypass van de Maas van Den Bosch richting Maaseik kwam er uiteindelijk pas in 1822-1826 en ging Zuid-Willemsvaart heten. De laatste loot aan de stam was het Kanaal Wessem-Nederweert waarvan de aanleg in 1929 gereed kwam.
‘Activiteitenoverzicht Erfgoedgemeenschap Nederweert 2025’.
Herkomst: Erfgoedgemeenschap Nederweert (Nederweert 2026).
Samenvatting: Jaarverslag van de Erfgoedgemeenschap Nederweert, waaronder de Stichting Geschiedschrijving Nederweert, de Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO en de Stichting Historisch Onderzoek Weert.
‘Zitten en staan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 65 in: Weekblad voor Nederweert, 7 mrt 2013.
Samenvatting: De gebeeldhouwde koorbanken van de St. Lambertuskerk zijn belangrijk vanwege hun afbeeldingen van fabels en spotternijen.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Tichelveld (1985-2014)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Het onderzoek heeft onomstotelijk aangetoond dat het gebied ten oosten van de St. Lambertuskerk over een grote oppervlakte leemwinningsputten heeft gekend. Op de locaties Pinnenhof en Domus Bona Ventura is de ondergrond tot op 2.30 m beneden het huidige maaiveld vergraven en zijn sporen van de winningsputten teruggevonden. Het lijkt erop dat dit een enkele hectares groot wijd verbreid stelsel van kleine winningsputten is geweest, dat in de loop van vele jaren gegroeid is. De structuur duidt op een stelselmatige, langdurige en kleinschalige leemwinningsactiviteit. Uit de archeologische waarnemingen is geen datering van de leemwinning verkregen. De archivalische vermelding uit 1574 lijkt echter wel een soort terminus ante quem voor de leemwinning. Ook het reeds bestaan van het toponiem Tichelveld op het einde van de 16de eeuw is een aanwijzing in die dateringsrichting.
‘Jan I graaf van Horne, heer te Weert, enz.’
Auteur(s): P.D. [ps. van P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 78.
Samenvatting: Over de belening door graaf Jacob van Horne aan Johan van der Sluysen van het leengoed Leveroy onder Weert gelegen in 1450.
‘Fantasie en dwaasheid’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 76 in: Weekblad voor Nederweert, 17 okt 2013.
Samenvatting: Enkele follies (fantasievolle gebouwtjes) leven voort in het collectieve geheugen van enkele generaties Nederweertenaren.
‘Een brief betreffende de overdracht van het heerlijk gezag in Weert in 1428’.
Auteur(s): G.H.A. Venner
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 15 (2001) 167-168.
Samenvatting: Verzoek van leenman Willem VII, heer van Horn aan zijn leenheer Arnold, hertog van Gelder om Frederik IV, graaf van Meurs en Saarwerden met de heerlijkheden Weert en Monnikenland te belenen
‘De bevrijding van Nederweert in het najaar van 1944’.
Auteur(s): Cor Janssen
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 223-238.
Samenvatting: Overzicht van de legerverrichtingen bij de bevrijding van Nederweert die begon op 22 september 1944 en tot medio november zou duren alvorens de hele gemeente bevrijd was.
