Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Recent gebruikte zoekwoorden
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘De oprichting van twee kapelanieën in de parochiale kerk te Weert in 1616’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw, orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 42-44.
Samenvatting: Twee Latijnse brieven van Jacobus à Castro of van den Borgh, bisschop van Roermond (1611-1639) met Nederlandse samenvatting. Een aantal beneficies wordt verenigd om voldoende inkomsten voor de twee kapelaans te genereren; hun taken worden uitvoerig omschreven.
‘De deugd in het midden en de kapelaans ernaast’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 12 mei 2021.
Samenvatting: Bij het visitatiebezoek van de Roermondse bisschop Werbrouck aan Nederweert in 1744 stelde hij vast dat er iets loos was in de kapelanie waar twee kapelaans samenwoonden. Hun slaapkamer gaf rechtstreeks toegang tot die van de huishoudster en dat was de kat op het spek binden. Ook was er nogal wat kinnesinne tussen de beide kapelaans. De oplossing voor het eerste probleem was simpel: het dichtmetselen van de deur.
‘Beheksing in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 12.
Samenvatting: Volksverhaal over hekserij in Nederweert omstreeks 1855. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Kroatische legertroepen in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 139 in: Weekblad voor Nederweert, 26 okt 1995.
Samenvatting: Een Kroatische legermacht, geassocieerd met de verspreiding van besmettelijke ziekten, vandaar de naam Kroatenziekte, vestigde zich in 1625 met 1500 man in Nederweert en belastte de bevolking. Ook in 1635, het zogenaamde Kroatenjaar, waren zij in Nederweert en werd de Nederweerter burgemeester Tijs Teuwen alias Stoutemans door hen vermoord.
![‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3002-bruekers-jaarboek-weert-msg115_logo-pdf-208x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 115 (1996) 117-1
Samenvatting: Recensie van het Weerter jaarboek 1996, waarbij alle artikelen kort besproken worden met nadruk op de bijdragen van Emile Haanen, 'De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781' en van Lex Spee, 'Het kanton Weert tijdens de eerste jaren van de Franse overheersing (1795-1799) : deel 2 : september 1797 - november 1799'.
‘Het landdekenaat Weert en de dekenen’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 369-373.
Samenvatting: Biografie van de Weerter dekens Antonius van der Steen (Nederweert), Peregrinus Vogels (Nederweert), Arnold Strijckers (Nederweert), Conrardus Wijnants (Weert), Wilhelmus Wolffs, Henricus Theodorus van Bisterveldt (Weert), Joannes Deurlinx (Wessem), Petrus Willem Bogaerts (Weert), Lambertus Stoutemans (Nederweert), Godfried Herman Verstegen (Leveroy).
‘Bijdragen tot de herstellingen der kerk van Weert in de 17e eeuw’.
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 22 (1900) 81-82.
Samenvatting: Regels voor de verhoging van de lycoop (opslag) van 2% naar 3% ten behoeve van de nodige reparaties aan de kerk.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Schoordijk ‘Andersdenkendenkerkhof’ (2020)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2020).
Samenvatting: Van oudsher werd Nederweert omringd door een krans van vennen, waterplassen en uitgestrekte heidevelden. In het zuiden van de gemeente lagen de Roevenderpeel en het Schoorwater. Dat gebied had een sinistere bijklank in de oren van vele inwoners. Vanaf de 19e eeuw was daar ook een algemene begraafplaats waar niet-katholieken en zelfdoders werden begraven. Voor hen was immers in de beleving van de Kerk, geestelijkheid en inwoners van die tijd geen plek in de hemel beoogd. De formele status van algemene begraafplaats werd in 1959 opgeheven en in 1966 worden de nog aanwezige stoffelijke overschotten opgegraven en herbegraven.
Poging der Weertenaren om zich van Gelderland af te scheiden 1790′.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 5 (1883) 13-15.
Samenvatting: "Geeft een samenvatting van de kroniek van Goofers en de brieven van de gearresteerde Stuers over de gevangenneming weer. Vervolgens wordt de dagvaarding van Stuers voor schadevergoeding geciteerd en de brief van de drie gevluchte Weertenaren aangehaald. Tenslotte worden enkele zinnen uit een verdedigingsakte van Weertenaren tegen de hoge eisen weergegeven. Afgesloten wordt met de verheffing in de adelstand van Stuers als beloning voor zijn steun aan de keizer in die moeilijke periode. Onjuist is dat hij in de rijksadel zou zijn opgenomen met de titel van ridder; hij werd in de Nederlandse adel kosteloos en zonder titel opgenomen. Het artikel is achterhaald door publicatie van het opstel: 'De schadeloosstellingacties van Luytgens, Stuers en Van der Renne tegen de Weertenaren in 1791-1792' in de 'Spiegel van Roermond' 2012 ."
‘Een oud schepenzegel van Nederweert’.
Auteur(s): W.G.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 47 (1927) 19.
Samenvatting: Beschrijving van de vondst van enkele zegelafdrukken van de schepenbank Nederweert in het archief van het Hof van Gelderland. Tevens de suggestie aan de gemeente Nederweert, die nog niet over een gemeentewapen beschikt, om goed na te denken over het refereren aan het oude schepenbankszegel als daar geen uniek Nederweerts element aan wordt toegevoegd.
‘Het testament van Antonius Drenters uit Leveroy’.
Auteur(s): Johan Slabbers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 19 in: Weekblad voor Nederweert, 25 sep 1986.
Samenvatting: In 1669 maakte Thonis Drenters uit Leveroy zijn testament. De auteur noemt hem een teut (handelaar) maar toont dat niet aan. Het artikel bevat verder niet onderbouwde hypotheses over de etymologie van de familienamen Drenters en Schaekers.
‘Wonen in Weert rond 1730’.
Auteur(s): Lisette Tax
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 117 (1998) 69-76.
Samenvatting: Aan de hand van zeven boedelinventarissen wordt onderzocht hoe gegoede en minder gegoede Weertenaren hun huis meubileerden en decoreerden. Voorts welke voorwerpen zij gebruikten. Opvallend is het geringe schilderijen- en boekenbezit vergeleken met Delft en Weesp.
‘Ospel in oude ansichten’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 136 in: Weekblad voor Nederweert, 8 jun 1995.
Samenvatting: Gedichten van de Ospelse dichteres Mia Frenken die zich bij het maken liet inspireren door oude ansichtkaraten en foto’s uit Ospel.
‘Een tragische gebeurtenis honderd jaar geleden in Bocholt’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Een aantal Weertenaren bezocht het café van Silvester Drieskens in Bocholt op kermiszondag 5 augustus 1923. Daar ontstond een vechtpartij tussen de Weertenaren, met een dode tot gevolg. Een van de getuigen was J. Tullemans, herbergier in Weert aan de Oelemarkt (later aan het Bassin). In de Marechauseekazerne aan de Wilhelminalaan in Weert vonden de verhoren plaats. De dader werd in een rechtszitting te Roermond veroordeeld tot gevangenisstraf.
‘Rapportage muntvondsten Nederweert-Kerkstraat 56 (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: In de tuin van het pand Kerkstraat 56 in Nederweert werden gedurende een aantal jaren diverse losse muntvondsten verzameld. Deze munten, 26 in getal, kunnen alle als toevalsvondsten en –deposities worden beschouwd. De oudste dateerbare munt is van 1611 en de jongste van 1910. In alle gevallen betreft het de kleinste muntspecies, zoals halve oorden, oorden, duiten en stuiverstukken. De herkomst is zeer divers maar niet a-typisch voor deze streek: Hollands, Duits en Belgisch geld. Met name de fractie Luikse munten uit de 18e eeuw is dominant vertegenwoordigd. De in numismatisch opzicht meest opmerkelijke vondst is een Luikse oord uit 1745. Daarbij gaat het om een zeer a-typische versie die niet bekend lijkt in de numismatische literatuur.
‘Jan van Weert, generaal der Beijersche en keizerlijke kavallerie en Jan van der Croon, goeverneur van Praag en onderkoning van Bohemen.
Auteur(s): Jozef Habets
Herkomst: Eene bijdrage tot de geschiedenis van den Dertigjarigen Oorlog’. (Roermond 1862), pp. 176. Zie: https://tinyurl.com/mr3n27j3
Samenvatting: Aan iedere verwarring tussen de niet-Weertenaar Jan van Weert of Werth en de Weertenaar Jan van der Croon of De la Croon wordt een eind gemaakt. De 54 bladzijden omvattende biografie van Jan van der Croon is slechts ten dele verouderd. Deze is te vinden in het tweede deel van het boekwerk.
‘Het herstel aan de vestingwerken en het kasteel in 1703-1705’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 75-85.
Samenvatting: In de periode 1702-1716 behoorde Weert tot het Staatsbezette deel van Spaans-Gelderland, waarbij in 1702 het kasteel in brand werd geschoten. Het verbeterplan van de werken met de daarbijbehorende kaart uit 1703 wordt besproken. Het renvooi op de kaart komt integraal aan de orde. Voor de grote uitbreidingswerken gaf de Haagse Raad van State geen toestemming; wel voor kleine reparatiewerkzaamheden
‘Loopgravenoorlog in Nederweert’.
Auteur(s): Sjors van Beek
Herkomst: Dagblad De Limburger, 21 juni 2025.
Samenvatting: Bijlage bij het artikel over de affaire Coopmans (gemeente Nederweert) inzake het functioneren van het gemeentebestuur in een ontslagkwestie. Met verklaringen van getuigen en deskundigen uit het openbaar bestuur op gemeentelijk, provinciaal en nationaal nivo. Het artikel, resultaat van maandenlang gedegen journalistiek onderzoek, handelt over symptomen van machts- en angstcultuur binnen het bestuurlijk en ambtelijk apparaat van de gemeente Nederweert in de periode 2000-2025. Een geïnterviewde oud-ambtenaar van de gemeente Nederweert beschrijft de verhouding College-Raad als ‘middeleeuws’. Een sleutelambtenaar binnen de top van het bestuur wordt betiteld als de ‘zonnekoning’. Het Huis voor Klokkenluiders spreekt van ‘het overtreden van de beginselen van behoorlijk bestuur met rechtspositionele ziekmakende gevolgen’. Het artikel besluit met de mededeling dat de gemeente Nederweert, waarvan burgemeester Birgit op de Laak bestuursvoorzitter is, niet wenste te reageren op de bevindingen uit het onderzoek. Bevat korte interviews met: Peter Slegers (oud-ambtenaar gemeente Nederweert), Gerrit de Wit (Expertgroep Klokkenluiders), Peter Hordijk (Meldpunt Bestuurscultuur Limburg), Manette Baggen (rechercheur integriteitskwesties), Ruud Westerveen (oud-raadslid Nederweert) en Marieke Manders (idem).
De familie Aerthijs en de oprichting van de parochie Ospel in 1864’.
Auteur(s): W.H.G. (Henk) Hermans
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 46 (2018) 2 35-51.
Samenvatting: Genealogisch en historisch onderzoek naar de familie Aerthijs die een belangrijke rol speelde bij de stichting van de parochie Ospel.
‘Een oud Nederweerter sage: Houts Hendrik’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: ’t Belke, contactblad van de St. Lambertusschool (Nederweert 1973) 6.
Samenvatting: Volksverhaal over de legende rondom Houts Hendrik (Hendrik Raemaekers) over wie de overlevering verhaald dat hij in 1815 de redder van kroonprins Willem op het Slagveld van Waterloo was. Tweede gepubliceerde artikel van Alfons Bruekers over onderwerpen uit de geschiedenis van Nederweert. Hij was toen (1973) elf of twaalf jaar oud. Inhoudelijk rammelt het artikel hier en daar wel wat, dus citeren door andere (echte) historici wordt afgeraden. Zie het maar als een curiosum...
‘Rapportage voorstel naamgeving Carisplan Nederweert (2025)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2025).
Samenvatting: Het gebouw aan de Mgr. Kreijelmansstraat (dorpszijde) heet voortaan Kwantenhuys. Op deze plek stond ooit een oud huis, al in 1599 in de archieven genoemd. In de 18e eeuw was daar de smederij van Willem Caris. Het huis heette ‘Het Alde Kwantenhuys’: oude (‘alde’) en kwant, wat stond voor iemand met een opvallend of grappig karakter. Het andere gebouw, aan de Harrie Carisstraat (kanaalzijde), krijgt de naam Hooghuys. Op deze plek stond sinds 1710 een huis met een smederij, gesticht door Joost Geuns. Generaties lang werkten hier smeden tot het huis in 1961 werd gesloopt. Het droeg de naam ‘Het Hooghuys bij Kwanten’.
‘Visitatieverslagen bisdom Roermond: Leveroy’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 374-375.
Samenvatting: Visitatie van de parochie Leveroy (1670, 1676, 1740).
‘Onuitgegeven stukken betreffende de minderbroeders te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 9 (1935) 375-399.
Samenvatting: Een groot aantal korte transcripties van diverse documenten uit het gemeentearchief van Weert (1489-1773, voornamelijk 17e eeuw) en twee transcripties uit de burgemeestersrekeningen van Nederweert (1600 en 1624/1625).
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Burg. Hobusstraat (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied Burgemeester Hobusstraat in de kern van Nederweert bevat een aantal objecten van historisch/archeologisch belang. Aanbevolen wordt om hier specifiek (vervolg-)onderzoek naar te verrichten. Het betreft de laatmiddeleeuwse dorpscontour, de bedding van de Weerterbeek (1867), het voormalige Kapelaniegebouw (1788) en de vermoedelijke locatie van een klokkengietersoven (1787).
