Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Heerweg 8’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘De oliemolen, Beekpoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de verdwenen oliemolen op de Beekpoort.
‘Grafstenen in de zuidbeuk van de Sint-Martinuskerk’.
Auteur(s): H.J.M.E. Mathijsen
Herkomst: (Weert 1980) [7 blz.].
Samenvatting: Beschrijving van de veelal afgesleten zerken.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Waatskampzijweg Ospel (2002)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2002 werd een voorstel ingediend voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Waatskampzijweg in Nederweert-Ospel. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werden zeven suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om vier daarvan daadwerkelijk toe te kennen. Dat waren: Herman Maashof, Meester Schakenhof, Meester Hermanshof en Zuster Amandastraat.
‘Een Raerense scherf met 16e eeuwse wapenmedaillon, uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 23 (1985) 44.
Samenvatting: De vondstbeschrijving van een 16e-eeuws aardewerkfragment uit Ospel, afkomstig van een Raerense kruik, vervaardigd door pottenbakker Emont Emonts op de Born.
‘Hoe dat Swartbroeck den rector bekoomen heeft of de stichting van een rectoraat en rectorij in de 18e eeuw’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1986 1 (1986) 103-128.
Samenvatting: Verslag van een ruim twaalf jaar durende strijd (1770-1781) van de inwoners van Swartbroek, eerst met het bisdom en later met het Sint-Servaaskapittel te Maastricht. Grondslag hiervoor vormde het edict van de verlichte keizerin-douairière Maria Theresia, die zij in haar Oostenrijkse Nederlanden in 1769 liet afkondigen, waarbij het oprichten en onderhoud van kerken en pastorieën ten plattelande voor rekening van de geestelijke tiendheffers kwam.
‘Ontwikkelaar als tijdmachine’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Mieke Kirkels en Alfons Bruekers, Nederweert door het oog van… Jef Kirkels (Nederweert 2014) 168 p.
Samenvatting: Essay over het veranderende Nederweert in de na-oorlogse periode en het belang van het fotografisch documentaire karakter van het werk van Jef Kirkels.
‘De Braosheuf en hun bewoners’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Rosalie van Gog, Henny Rouschop, Chris Verdonschot
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 73-81.
Samenvatting: Gedegen historische en genealogische studie naar de bewoningsgeschiedenis van een complex van drie boerderijen in Boeket die samen de Broasheuf worden genoemd.
‘Grijs en rood’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 3 okt 2019.
Samenvatting: Het is aan een toeval te danken dat een Britse soldaat van de Scot’s Greys de Tweede Wereldoorlog overleefde en zo het Britse koningshuis redde.
‘Relletjes en avondklok’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 139
Samenvatting: Maatschappelijke onvrede leidde in de zomers van 1606 en 1607 tot relletjes en ongeregeldheden. Het gemeentebestuur worstelde er mee.
‘Kruisbeeld Rumolduskapel Molenpoort’.
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Ortscommandantur stempel van Weert in Nederlands Limburg tijdens de Tweede Wereldoorlog’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van militaire correspondentie, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘De Weerter bevolking van 1839 in cijfers’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 99-109.
Samenvatting: Op basis van de volkstelling van 1839 worden overzichten gegeven van het aantal woningen en gezinnen, de gezinssterkte, de bevolking per straat of gehucht, de leeftijdsopbouw, de herkomst van de niet-geboren Weertenaren, de uitgeoefende beroepen en de verdeling naar geslacht, staat en godsdienst.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Weert-Oelemarkt 11 (1979)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Tijdens de verbouwing van het Rijksmonument Oelemarkt 11 te Weert werd in 1979 een gedempte waterput aangetroffen. Eén van de betrokken bouwvakkers heeft daarin de scherven van een Raerens cilinderkruik uit ca. 1600 aangetroffen. Overige waarnemingen werden niet gedaan of kon niet gedocumenteerd worden.
‘De luizenbos en de waterput. Een oude fabel met een onbedoelde moraal, uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 119 (2000) 191-198.
Samenvatting: Een volksverhaal uit Boeket-Tolheuvel blijkt zijn grondslag te hebben in de 17e-eeuwse moppenbundel van Aernout van Overbeke, terwijl het thema nog verder teruggrijpt op een middeleeuws werk van Poggio.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Schoordijk Galgenberg (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Op basis van historisch en kartografisch gegevensmateriaal is aannemelijk gemaakt dat de gemeentelijke executieplaats van Nederweert gelegen was op een terrein in de omgeving van Schoordijk en Wessemerdijk in Nederweert, ingeklemd tussen autosnelweg A2 en kanaal Wessem-Nederweert. De oudste vermelding van een galg op deze plaats dateert uit 1707, maar daarin wordt tevens gesproken van een van oudsher bestaande situatie. In 1750 werd de galg vernieuwd en tegen het einde van de 18e eeuw zal zij als onderdeel van de hervormingen van het rechtssysteem zijn opgeheven en afgebroken. De locatie was strategisch gekozen: in de nabijheid van de kruising van de oostwest- en noordzuid-verbindingswegen, en op een natuurlijke hoogte die ‘Het Berghsken’ werd genaamd.
‘Wegkruis Bocholterweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Oud gebrand glas in het kloosterpand der Minderbroeders in Weert’.
Auteur(s): Marcoen Heijer
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg à Maestricht 62 (1926) 27-53.
Samenvatting: Beschrijving van 27 glasramen uit de 17e eeuw. Acht halve ramen behandelen het leven van Franciscus van Assisi� naar de gravures van Philip Galle (1537-1612). De overige ramen bevatten o.m. bijbelse taferelen en geslachtswapens. Zo treft men de wapens van Jan van Straelen, meier van het klooster Sint Elisabeth te Nunhem en van de familie Peerbooms en Ververs aan.
‘Een spel op leven en dood in het kasteel van Weert in 1595’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 140 (2021) 98-102.
Samenvatting: Het is allemaal te danken aan het Van Hornejaar (2018), de ontdekking van een mogelijk zestiende-eeuws militair massagraf (2019) en grootschalig archeologisch onderzoek (2021). Daardoor staat kasteel Nijenborgh in Weert, ooit onderkomen van de graven van Horne, weer erg in de belangstelling. De geschiedenis van deze burcht leek inmiddels wel zo'n beetje bekend en uitgekauwd, zeker na recentere overzichtsstudies als die van Frits Nies en Jean Coenen. Toch blijkt er af en toe nog wat te ontdekken, niet alleen in de ondergrond maar ook in de bronnen. Een door alle onderzoekers volledig over het hoofd gezien bizar verhaal over een slachtpartij uit 1595 vormt letterlijk en figuurlijk een lot uit de loterij.
‘Fossae Peelandiae. Twee onvoltooide Weertlandse kanaalprojecten uit 1627’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 140 (2021) 14-19.
Samenvatting: De ontdekking van nooit eerder gepubliceerd bronnenmateriaal werpt een nieuw licht op de kanalengeschiedenis van het Land van Weert. De eerste voorbereidende kanaalwerkzaamheden in Nederweert blijken namelijk al te dateren uit de Tachtigjarige Oorlog, uit 1627 om precies te zijn. De plannen werden door oorlogsperikelen nooit uitgevoerd en pas echt gerevitaliseerd in de jaren 1803-1810, in de vorm van het Napoleontische Grand Canal du Nord of Noordervaart, een project dat overigens ook onvoltooid zou blijven. En de beoogde noord-zuidgerichte bypass van de Maas van Den Bosch richting Maaseik kwam er uiteindelijk pas in 1822-1826 en ging Zuid-Willemsvaart heten. De laatste loot aan de stam was het Kanaal Wessem-Nederweert waarvan de aanleg in 1929 gereed kwam.
‘Normen en waarden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 46 in: Weekblad voor Nederweert, 15 mrt 2012.
Samenvatting: Met een verbod op gezichtsbedekkende kleding en een dans-verbod probeerde het gemeentebestuur eeuwenlang grip te krijgen.
‘The Passion’ begon in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 86 (2020) 6-7.
Samenvatting: Het voornemen om 'The Passion' in 2020 in Roermond te organiseren, kende een voorganger in 1946. Ter herdenking van de crash van een geallieerde bommenwerper (de NA197) in het Peelgebied op den grens van Noord-Brabant en Limburg, werd daar een houten herdenkingskruis geplaatst. De voettocht naar die toen nog onherbergzame plek was een 'kruistocht' in de meest letterlijke zin. Op bijna theatrale wijze geregisseerd door de toenmalige kapelaan Jo Janssens uit Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-St. Lambertuskerk (1934-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Hoewel de RK St. Lambertuskerk van Nederweert, wier oorsprong terug gaat tot de middeleeuwen, nooit is onderworpen aan systematisch archeologisch onderzoek, zijn er gedurende enkele momenten wel terloopse archeologische waarnemingen verricht. Bij de aanleg van vloerverwarming in de noordbeuk, in 1934, werden grafkelders blootgelegd waaronder het graf van een geestelijke. Tijdens het herstel van de oorlogsschade in 1949 vond men minstens twee grafzerken uit de 17e en 18e eeuw waarvan er één (familiegraf Beys) werd ingemetseld in de torenmuur en de andere (familiegraf De Haes) wel bewaard lijkt te zijn maar momenteel aan het zicht onttrokken is. De vernieuwing van de vloerverwarming in 1980 legde sporen bloot van de vergroting van de kerk in 1841, waarbij het schip werd verlengd tot de huidige afmetingen. Een toevalsvondst uit 1985, tenslotte, kan in verband worden gebracht met het vermoedelijk bij de uitbreiding van de kerk in 1841 verdwenen graf van de in 1795 overleden pastoor-deken Lambertus Stoutemans.
‘Uittreksel uit het leenregister des Vorstendoms Gelre aangaande het leen van Weert, 1405-1602’.
Auteur(s): J.B. Sivré
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 214-215.
Samenvatting: Aangetekend dient te worden dat het leen zowel (Over-)Weert als Nederweert omvatte.
