Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
Berigt voor den Eerw. Heer J. Janssens, Pastoor tot Weerdt, geinsinueerden op de Requeste van den Heer Raed en Momboir ,
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [z.pl. 1787], 1-11.
Samenvatting: "Vindplaats gedrukte versie: Bibliotheek Algemeen Rijksarchief te Brussel onder nummer EP04649. Vindplaats concept: Gemeentearchief Weert, archief parochie St.Martinus Weert 1404-1979, inv.nr. 745. Verweerschrift van 8 januari 1787 van pastoor Jos. Janssens van Weert tegen de aanklacht van 15 december 1786 van de momboir Stuers van het Hof in Roermond betreffende het niet-afkondigen van het edict van 16 oktober 1786 van keizer en koning Joseph II inzake de oprichting van het seminarie-generaal te Leuven en het vonnis van het Hof van 26 januari 1787, gevolgd door het besluit van de bisschop en een brief van de secretaris van het bisdom."
‘Neewieert van hieel vreuger (van oze heemkunstenaar)’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: De Pinmaeker, carnavalsbijlage van Weekblad voor Nederweert, jan 1987.
Samenvatting: Deels gefingeerde vertelling in het dialect over gebeurtenissen in de herberg van Dikken Hein aan de Meijelsedijk in Ospel.
‘In de olie en andere vette waren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 2 dec 2020.
Samenvatting: De heilige St. Nicolaas stond afgebeeld op de uit 1723 daterende gevelsteen van de voormalige olieslagerij Trouwen in de Kerkstraat. Een van de zware molenstenen ligt in de patiotuin van het gemeentehuis van Nederweert. Er waren in vroeger eeuwen diverse oliemolens in Nederweert zoals in de Klaarstraat en de Kruisstraat.
‘Emigranten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Henk Teunissen, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 244-247.
Samenvatting: Canada, Australië, Nieuw-Zeeland en Brazilië warend e voornaamste bestemmingen van de Nederweerter landverhuizers in de jaren vijftig die hun bakermat ontvluchtten om een nieuw bestaan op te bouwen in een ander continent. Sommigen keerden na een kort verblijf weer terug, maar de meesten slaagden erin om een bedrijf en gezin te stichten.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Colusdijk crash Halifax JB845 3 april 1943 (1983-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: In de nacht van 3 op 4 april 1943 crashte een Britse bommenwerper ‘In de Vloed’, een bosrijk gebied nabij de Colusdijk in het noordelijke grondgebied van de gemeente Nederweert. Het vliegtuig maakte deel uit van een raid van 348 bommenwerpers op de Krupp-fabrieken in Essen (D). Zes van de zeven bemanningsleden overleefden de crash niet; de zevende overleed daags na het ongeval. Met het oog op een ophanden zijnde tentoonstelling bij de herdenking van 40 jaar bevrijding van Nederland, in 1985, verrichte de auteur van 1983-1985 onderzoek naar deze crash. In dat kader werden ooggetuigen van de crash geïnterviewd, de crashsite onderzocht en werd een collectie van historische correspondentie met nabestaanden van de vliegeniers aangelegd. Ook leverden diverse ooggetuige-interviews en egodocumenten van vlak na de crash diverse (voorheen onbekende) en betekenisvolle details op. De verongelukte inzittenden liggen begraven in Woensel (Eindhoven).
‘ Midden-Limburgsch natuurschoon : De Moezelerpeel’.
Auteur(s): Jacques H.H. de Haan
Herkomst: Natuurhistorisch maandblad : orgaan van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg 17 (1928) 134-139, 153-156, 175-176.
Samenvatting: Stipt eerst de teloorgang van de Weerter natuur, waaronder de visotter, aan en het gebrek aan doeltreffende bestudering ervan. Na een korte typering van de Moeselpeel, volgt een uitvoerige opsomming van de aangetroffen fauna met de moedwillige decimering van de bruine kiekendief, maar ook de toename van het blauwborstje. Daarna volgt een opsomming van de insectenfamilies en de zoogdieren. Afgesloten wordt met de flora, die wel niet zo uitzonderlijk is, maar verrassende combinaties oplevert.
‘De verdwenen Nederweerter dorpspomp’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Raadsrots, maandblad van scouting Pius X (Nederweert 1972).
Samenvatting: Tweede gepubliceerde artikel van Alfons Bruekers over onderwerpen uit de geschiedenis van Nederweert. Hij was toen (1972) elf jaar oud. Inhoudelijk rammelt het artikel hier en daar wel wat, dus citeren door andere (echte) historici wordt afgeraden. Zie het maar als een curiosum...
‘Henniske uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 157-158.
Samenvatting: Volksverhaal over het tiendrecht en gebeurtenissen in de tiendschuur van De Hoge Notte in Nederweert. Verteld door Jean Bruekers, geschreven door Alfons Bruekers en bewerkt door Leo Janissen.
‘Overzicht van historie- en erfgoedpublicaties van Alfons Bruekers, Editie 2025’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Ospel 2025) 78 p.
Samenvatting: Chronologisch overzicht van publicaties (analoog en digitaal, afgesloten per eind 2024.
‘Maria-Wijngaard 1442-1797 en Maria-Hart 1843-heden Maasstraat’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Geschiedenis van de opeenvolgende kloosters op deze plek in de Maasstraat.
‘Jeneverstokerijen in het kanton Weert in 1818’.
Auteur(s): R.H.C. van Maanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 117-120.
Samenvatting: Geeft de resultaten van de rijksenquête weer. Verder wordt kort aandacht besteed aan de relevante belastingwetgeving. Het kanton Weert bestond uit de commissariaten Weert met twee stokerijen en Heythuysen met twaalf stokerijen.
‘Nieuwe namen voor appartementengebouwen Carisplan onthuld’.
Auteur(s): [Eline Mansvelt]
Herkomst: Nederweert24, 14 oktober 2025.
Samenvatting: De appartementencomplexen aan de Mgr. Kreijelmansstraat in Nederweert hebben de namen Kwantenhuys en Hooghuys gekregen, vernoemd naar oude gebouwen en huisnamen die zich daar ter plaatse bevonden hebben.
‘Kiesrecht voor vrouwen in Weert 1815–1994´.
Auteur(s): Joke Bongaarts
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1999 13 (1998) 33-46.
Samenvatting: De kiesrechtpositie van Weerter vrouwen in de periode 1815 - 1917 wordt onder meer met behulp van voorbeelden geschetst. Vervolgd wordt met de periode 1953 - 1978. Pas in 1953 stelde de eerste vrouw zich verkiesbaar en werd verkozen voor de gemeenteraad. Vrouwen beschikten in Nederland echter al vanaf 1917 over het passieve kiesrecht. Inzichtelijk is de tabel van aantallen vrouwelijke kandidaten en aantal verkozenen van 1919 - 1994. Afgesloten wordt met naamsoverzichten van alle gekozen en kandiderende vrouwen 1953 - 1994.
‘Peter van Deventer: ‘tot een aessem der vogelen, alle quade doenders tot exsempel’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 66-70.
Samenvatting: Beschrijft de bekentenissen, die de delinquent in 1609 heeft afgelegd bij zijn arrestatie en tortuur. Met het doodvonnis en de voltrekking daarvan wordt het artikel afgesloten.
‘Bedreiging van Nederweerter regenten met brandstichting in 1749’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 120 ( 2001) 18-20
Samenvatting: Een dispuut tussen inwoners van Nederweert en het gemeentebestuur escaleerde in 1749, als dreigbrieven worden neergelegd bij burgemeester, schepen en gemeentelijke boekhouder. Daarin wordt gedreigd met brandstichting ‘in vier hoecken’.
‘Grenspaol’.
Auteur(s): Frits Weerts, Fred Gubbels
Herkomst: Van Booldersdiêk tot Beûlderberg [Weert 1999] 15-16.
Samenvatting: Herinneringen in dialect aan de stenen grenspaal bij het Vierlandjespunt in het Weerterbos.
‘Archeologische wandelingen door de Limburgsche Kempen’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 8 (1886) 38-40.
Samenvatting: De auteur brengt een bezoek aan Peer (B) en citeert het verhaal dat de kerktorens van Peer en Nederweert door dezelfde bouwmeester zijn gerealiseerd.
‘Bijdragen aan de muntgeschiedenis van de heerlijkheid en het graafschap Horn (± 1270-1567)’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Jaarboek voor Munt en Penningkunde 101 (2014) 58-123
Samenvatting: In het eerste gedeelte wordt een geactualiseerd overzicht gegeven van de heren van Horn en hun bestuursjaren. Enkele minder bekende middeleeuwse muntheren in het Hornse gebied worden besproken In het tweede - grootste – deel van het artikel worden het muntrecht en de muntslag van Philips van Montmorency uitgebreid belicht.
‘Hel en verdoemenis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 23 in: Weekblad voor Nederweert, 10 feb 2011.
Samenvatting: Toon Velter werd door de geestelijkheid verdoemd vanwege zijn levenswijze en het samenwonen met twee vrouwen tegelijk. De hel was ook een toponiem, zoals in de Lage Kuilen en in Kreijel het geval was.
‘Wegkruis Bocholterweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Telefoon en telegraaf’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 20 in: Weekblad voor Nederweert, 23 dec 2010.
Samenvatting: Na het eerste telefoontoestel in 1904 ging het hard met het aantal aansluitingen en werd de telefoon een gebruiksartikel. De Kerkstraat heette zelfs even Telefoonstraat (althans op een ansichtkaart). Het eerste postkantoor annex telefoon- en telegraafstation was in de Kerkstraat.
‘Recht en krom’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 54 in: Weekblad voor Nederweert, 9 aug 2012.
Samenvatting: Naast de gewone rechtspraak waren er ook de volksgerichten. Dat waren meestal redelijk onorthodoxe correctiemiddelen.
‘De toren der St. Martinuskerk …. een zingende toren!’.
Auteur(s): Mathieu de Haan
Herkomst: Katholiek bouwblad 18 (1951) 245-246 en 248.
Samenvatting: Na een lofzang op de Weerter muziekcultuur van vlak na de Tweede Wereldoorlog volgt een beschrijving van het nog aan te schaffen carillon of beiaard. Deze zal bestaan uit 3 octaven met 35 klokken, volgens de bijgevoegde gespecificeerde lijst. De vier bestaande luidklokken (zie artikel Henkens) zullen de basis voor dit carillon vormen. Als aanzet voor een 4-octaafsbeiaard met 47 klokken werd in 1959 opdracht verstrekt voor het gieten van 39 klokken.
Protestanten te Weert tussen 1648 – 1717.
Auteur(s): P.J. Ritsema
Herkomst: Limburgs tijdschrift voor genealogie 5 (1977) 39-40.
Samenvatting: Personenlijst van huwelijken, gedoopten, lidmaten en gestorvenen.
