Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Een greep uit onze artikelen
‘Geslaagde contactdag SKKL in Nederweert-Eind’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 83 (2019) 22
Samenvatting: Verslag van de jaarlijkse contactdag van de Stichting Kruisen en Kapellen in Limburg, die op zaterdag 6 april 2019 plaatsvond in Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof in Nederweert-Eind.
‘Weert’.
Auteur(s): G.M. Poell
Herkomst: Beschrijving van het hertogdom Limburg, bijeengebragt door G.M. Poell, onderwijzer in de Stads-Burgerschool te Weert [z.pl. 1851] 294-339.
Samenvatting: Geschiedenis van Weert, economische kengetallen, kloosters, muntslag, kasteel en kerkgebouwen, biografie Philips van Montmorency en Jan van Weert, beeldenstorm, schuilkerken, bekende Weertenaren, epidemieën, Brabantse revolutie, Franse Tijd en jaarmarkten
‘Gedenkboek 1922-1962: 40-jarig bestaan van de R.K. Lagere Technische School te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [Weert 1962] 43 pp.
Samenvatting: De feestbundel start met een vijftal lofprijzingen. Daarna wordt het verslag over oprichting en opening uit een eerder gedenkschrift (1922-1947) integraal gekopieerd. Een lijst van (oud-)bestuursleden en (oud-)personeelsleden is opgenomen. De tekst over groei en ontwikkeling tot 1947 is eveneens bijna integraal gekopieerd. Nieuw is het overzicht over de periode 1947-1962 met aandacht voor de uitbreiding van de school en het onderwijs. Het godsdienstonderwijs is sedert 1 oktober 1948 verplicht gesteld en subsidiabel. Afgesloten wordt met een dankwoord van de directeur van het arbeidsbureau.
‘Rijping en hoogtepunt in Nederweert en Roermond, 1903-1915’.
Auteur(s): J.P.A. van den Dam, J.M.W.G. Lucassen
Herkomst: H.J.J. Maas, 1877-1958 onderwijsman, literator en journalist (Tilburg 1976) 32-44.
Samenvatting: Biografie van schrijver Herman Maas, die enkele jaren in Nederweert (o.a. op de Houtmolen) woonde, in Ospel werkzaam was als onderwijzer en in deze gemeente enkele van zijn bekendste romans heeft geschreven. Bevat een foto van hem in Nederweert gemaakt.
‘Nieuwe namen voor appartementengebouwen Carisplan onthuld’.
Auteur(s): [Eline Mansvelt]
Herkomst: Nederweert24, 14 oktober 2025.
Samenvatting: De appartementencomplexen aan de Mgr. Kreijelmansstraat in Nederweert hebben de namen Kwantenhuys en Hooghuys gekregen, vernoemd naar oude gebouwen en huisnamen die zich daar ter plaatse bevonden hebben.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 50 (2014)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de reconstructie van het plein Lambertushof te Nederweert in 2014 werden in een plantgat funderingsresten aangetroffen. Deze konden worden toegeschreven aan het voormalige pand Kerkstraat 50 dat op die plaats stond en dat in 1969 was afgebroken, overigens zonder begeleidend archeologisch onderzoek. Het feit dat er nog funderingen zaten was verrassend, omdat verondersteld werd dat in 1969 ook de ondergrondse sporen waren verwijderd. De conclusie moet derhalve ook luiden dat zich onder het plaveisel van Lambertushof nog meerder intacte muurresten en andere oudheidkundige overblijfselen van de voormalige bebouwing bevinden. Hetgeen een attentiepunt is voor opgravingen in de (verre) toekomst.
‘Zilver en goud’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 50 in: Weekblad voor Nederweert, 31 mei 2012.
Samenvatting: Rond 1950 was er een ware hausse aan gouden jubilea. De kranten van die tijd hadden het er maar druk mee met al die feesten. Firma Pleunis, Zaadhandel Noblesse en de Boerenleenbank zijn voorbeelden daarvan.
‘De vroegste geschiedenis van Weert. 1. Een critische beschouwing van de bestaande literatuur’.
Auteur(s): J. van de Boel
Herkomst: Onuitgegeven manuscript (z.pl. z.jr.) 46 pp.
Samenvatting: Kritische analyse van bronnen en literatuur over de oudste geschiedenis van de heren van Horn en hun bezittingen in Weert en Nederweert.
‘Was Weert in de jaren zeventig een van de carnavalshoofdsteden van het land?’.
Auteur(s): Joep Berghuis
Herkomst: De Maasgouw (142) 2023 56-59.
Samenvatting: Analyse van de ontwikkeling van de viering van carnaval in Weert in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Schrijver concludeert dat Weert toen een van de belangrijkste carnavalssteden van Nederland was.
‘Kloosterkerk paters Franciscanen (Minderbroeders)’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kloosterkerk van de paters op de Biest.
‘Boer en baron’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 57 in: Weekblad voor Nederweert, 4 okt 2012.
Samenvatting: Wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje. Johan Horix uit Ospel vormde daarop de spreekwoordelijke uitzondering. Hij maakte carriere in Duitsland. Nazaten bekleedden belangrijke functies zoals die van rector aan de universiteit van Mainz en, inmiddels geadeld, als hofraad in Wenen.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Rosveltermolen (1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Als we aannemen dat er van de in 1920 afgebroken Rosveltermolen nog funderingssporen bewaard zijn gebleven, dan bevinden die zich onder of in de periferie van de noordelijke rijbaan van de Ringbaan-Noord tussen Weert en Nederweert. Daarmee is het permanent ontsluiten en/of zichtbaar maken daarvan lastig, zo niet onmogelijk. Bij een goedgekozen locatie in de periferie van de Ringbaan-Noord zou een dergelijk monument of herdenkingsteken een niet al te groot planologisch obstakel hoeven vormen voor de inrichting van de fabrieksterreinen.
‘Hoe de koning Houts Hendrik herkende’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Het Schakeltje, blad van bejaardenhuis St. Joseph, aug/sep 1994 2-3.30307
Samenvatting: Korte samenvatting van de legende van Houts Hendrik (Hendrik Raemaekers), de veronderstelde redder van de kroonprins tijdens de Slag bij Waterloo.
‘Bordeel en kerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 77 in: Weekblad voor Nederweert, 31 okt 2013.
Samenvatting: Een rijksmonumentaal pand in de Kerkstraat gaat door voor het huis van de twaalf ambachten en een dertiende ongelukje.
‘Ridder, held en bedelaar. Matthijs Ridder (1810-1883), de man die driemaal werd begraven’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Nederweert 2021).
Samenvatting: Het leven van de uit een Haags arbeidersgezin geboortige Matthijs Ridder (1810-1883) kenmerkte zich door uitersten. Wegens zijn militaire prestaties als dienstplichtige in de Belgisch-Nederlandse oorlog en langdurige diensten als beroepsmilitair werd hij meermalen onderscheiden en mag men hem een gelauwerde veteraan noemen. In het nachtelijk duister kwam hij in Nederweert in de nacht van 21 op 22 december ten gevolge van een ongeluk om door verdrinking in het koude water van de Zuid-Willemsvaart. Daarmee kwam een einde aan het 73-jarige leven van Ridder, held en bedelaar. Voor hem van gemeentewege in allerijl een begraafplek in ongewijde grond in orde gemaakt. Enkele jaren later werd hij herbegraven in een afgelegen gebied in de heide van Nederweert. In vermoedelijk 1966 vond herbegraving plaats bij de St. Lambertuskerk in een tot op de dag van vandaag anoniem graf.
‘De Spaanse kelk van Weert. Oorlog, schuld en devotie in zilver’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en kruisen in Limburg (107) 2025 18-19.
Samenvatting: De zilveren kelk uit 1601 in de kerkschat van de St. Martinuskerk is een geschenk van muitende Spaanse soldaten die Weert van 1600-1602 bezet hielden en de omgeving terroriseerden.
‘De strijd om een erfenis (1686-1727): De graven van Arberg contra de prinsen van Chimay over de heerlijkheden Weert, Nederweert en Wessem: Deel 1, De erfgenamen en de gemeenschappelijke benoeming van de magistraten van Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 27-49.
Samenvatting: "Bijlage: Verwantschapstabel van prins Ernest Dominique de Croy-Chimay-d'Arenberg en zijn pretendenten. Na de dood in 1686 van de kinderloze Ernest Dominique, prins van Chimay en heer van Weert, Nederweert en Wessem ontstond een rechtsstrijd over wie de meeste rechten op deze heerlijkheden kon laten gelden. De pretendenten uit de familie Arberg en Fré zin enerzijds en de familie d’Alsace-Hénin-Liétard anderzijds worden beschreven. In de behandelde periode (1686-1727) worden de magistraatsleden achtereenvolgens door vier verschillende personen of instellingen benoemd. Deze veelvuldige wijziging in de benoemingsbevoegdheid wordt ruim belicht."
‘De gedenktafel van Johanna van Meurs, echtgenote van graaf Jacob van Horne’.
Auteur(s): J. baron van Hövell tot Westerflier
Herkomst: Bulletin van de Koninklijke Nederlandsche Oudheidkundige Bond 17 (1964) 30-55.
Samenvatting: Uitvoerige beschrijving van de memorietafel, die in 1945 door brand in een opslagplaats te Berlijn verloren is gegaan. De randtekst, het hele grafelijke gezin met hun wapens en de heiligen Sint Elizabeth en Sint Hieronymus komen aan bod. Toegelicht wordt dat de drie afgebeelde gebouwen het kasteel van Horn, het nieuwe en oude kasteel met kloosterkerk van Weert zijn.
‘Jagerskampen in het groen. Weert in trek bij prehistorische jagers’
Auteur(s): Wiel Nouwen
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 2-6.
Samenvatting: Beschrijft het landschap en het werktuigengebruik ten tijde van de laatpaoleolitische Tjongercultuur aan de hand van vindplaatsen in Nederweert (De Banen) en het beekdal van De Oude Graaf. Ook de periode van het mesoliticum komt aan bod.
‘Beglaasde pandramen bij de observanten te Weert tegen het einde der middeleeuwen’.
Auteur(s): [Donatus van Adrichem]
Herkomst: Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond 2de serie 10 (1917) 232-233.
Samenvatting: Aantekening over de aanwezigheid van een pandraam in de klooster- of pandgang rond 1545.
‘De oudste heren van Horn en hun stamland’.
Auteur(s): W.M. van de Boel
Herkomst: Guy vande Putte (red.) Hornejaarboek: Heemkundig jaarboek III Beierij van IJse (Overijse 1977) 17-40.
Samenvatting: Kritische studie. Geeft bovendien een overzicht van de grotere werken over de Hornes en hun bezittingen. Tevens worden valse genealogieën uit de 17e eeuw besproken.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 56 (2005)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: In 2005 werd rijksmonument Kerkstraat 56 (pand ‘Siem’) in Nederweert gerestaureerd. In de bouwput achter het monumentale pand konden in april 2005 summiere archeologische waarnemingen worden verricht. Aangetroffen werden (1) sporen van een brandlaag, vermoedelijk gerelateerd aan de verwoesting in juni 1659, (2) een intacte bakstenen waterput met een ouderdom van vóór 1659, (3) een middeleeuwse voorgaande houten waterput en tenslotte (4) menselijke overblijfselen afkomstig van het aan de noordzijde gelegen oude kerkhof. Zeer waarschijnlijk werd ook de flank van een gracht om het terrein van de St. Lambertuskerk aangesneden. Die waarneming is niet strijdig met de resultaten van een opgraving op het kerkterrein in 2003.
‘Peregrinus Vogels’.
Auteur(s): M.C.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 136.
Samenvatting: Oproep om informatie over de grafsteen, te Roermond van Peregrinus Vogels, oud-deken van Nederweert en overleden in 1649 te Roermond.
‘Weerter straat- en wegnamen’.
Auteur(s): [Bert Adriaens], [Baer Adriaens], [Piet Hermans], [Jo van der Velden], [Stan Smeets], [Ton Timmermans], [Jan Moonen], [Piet Adriaens]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 94-123.
Samenvatting: Verklaring van alle Weerter straatnamen, met inleiding over straatnaamgeving en huisnummering.
Nieuws
Steun ons
Draag jij een steentje bij?
Partners