Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Een Weerter renaissance’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 57-68.
Samenvatting: Ontwikkeling van industrie, waterwegen, spoorlijn, verstedelijking, hygiëne en bevolking van Weert tussen 1830 en 1950.
‘Weert : zuidelijke randstad van de Peel’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Het Land van de Peel (Maastricht 1955) 135-144.
Samenvatting: Globaal overzicht over met name de economische ontwikkeling van Weert door de eeuwen heen, met nadruk op de laatste honderd jaar.
‘Binnen en buiten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 43 in: Weekblad voor Nederweert, 9 feb 2012.
Samenvatting: Het burgemeesterschap was vroeger niet te benijden. Nederweert heeft er sinds de middeleeuwen reeds meer dan 330 gehad.
‘Johan van der Croon 1600-1665, Weertenaar en wereldburger’.
Auteur(s): F.M. Klinkenberg
Herkomst: Stichting Historisch Onderzoek Weert (Weert 1985) 107 pp.
Samenvatting: Wetenschappelijke monografie over het leven van Weertenaar Johan of Jan van der Croon als militair ondernemer in de periode 1660-1665 in Bohemen.
‘Een inventarisstaat van de Sint Martinuskerk in 1816 en de oprichting van een nieuw kerkhof te Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: De inventarisstaat uit 1816 bevat wetenswaardigheden over de kapellen van Leuken, Altweert, Boshoven en Laar. Ook over de klok voor de in 1792 nieuwgebouwde kerk van Tungelroy en roerende objecten in de St. Martinuskerk. Een aantal documenten betreft de aanleg van de nieuwe begraafplaats aan de Molenpoort, bij de Rumolduskapel, in 1785. Deze kwam in de plaats van het ‘oud kerkhof’ ten zuiden van de St. Martinuskerk waarvan de naam wel bewaard is gebleven.
‘Beglaasde pandramen bij de observanten te Weert tegen het einde der middeleeuwen’.
Auteur(s): [Donatus van Adrichem]
Herkomst: Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond 2de serie 10 (1917) 232-233.
Samenvatting: Aantekening over de aanwezigheid van een pandraam in de klooster- of pandgang rond 1545.
‘Wijn en wittebrood’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 95 in: Weekblad voor Nederweert, 13 mei 2015.
Samenvatting: Met de onthoofding van Philips van Montmorency in 1568 begon een ellendige tijd. De eerste Spanjaarden die Nederweert bezetten in de 80-jarige Oorlog waren nogal kieskeurig als het ging om spijs en drank.
‘Gemeentewapen van Nederweert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 39 (1919) 33.
Samenvatting: Tekst van het Koninklijk Besluit van 2 januari 1919 waarbij aan de gemeente Nederweert een gemeentewapen wordt toegekend bestaande uit een gekroond schild met een golvende dwarsband van zilver.
‘Brouwerij Maes. Een herinnering leeft voort’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 6-8.
Samenvatting: Het woonerf Brouwerij Maeshof aan de Kroonstraat in Stramproy herinnert aan de brouwerij van het Maes-bier. De brouwerij bestaat sinds 1975 niet meer.
‘De duivel in de Nouwekoel in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 39.
Samenvatting: Volksverhaal over het dragen van de weerwolf door smid Vullers in Nederweert. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Noten en wittekool’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 134
Samenvatting: De dysenterie-epidemie van 1779 hield op afgrijselijke wijze huis. Over de oorzaak ging een typisch broodje-aapverhaal de ronde.
‘De ontwikkeling van de grote Noord-Limburgse boerderij’ en ‘De kleine Noord-Limburgse hoeve’.
Auteur(s): R.C. Hekker
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 78-82 (1942-1946) 61-76
Samenvatting: Beschrijft de evolutie van de bouw van de Noord-Limburgse boerderijen aan de hand van voorbeelden uit Budschop, Kreijel en Strateris in Nederweert. Met aanzichten en plattegronden. Een belangrijk voorbeeld is de hoeve Kreijel 15 in Ospel.
‘Nederweert en de aanleg van de Zuid-Willemsvaart’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden land (Nederweert 1989) 123-143.
Samenvatting: Betreft ook de tracé-voorganger Noordervaart (vanaf 1809) en de aanleg van de noordtangent van de Zuid-Willemsvaart. De ontwikkeling van het tracé, inzet van arbeiders uit Wallonië en de sociale perikelen die daar mee gepaard gingen.
‘Diachronisch ziek. Corona in lokaal-historisch perspectief’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 139 (2020) 45-49.
Samenvatting: Covid-19 houdt ons in 2020 langere tijd van de straat. Zelfs het reliekschrijn van de heilige Corona is weer van stal gehaald. De Nederlandse taalschat houdt er nieuwe begrippen aan over zoals social distancing, intelligente lockdown en de 1,5-metermaatschappij. Net als het fenomeen epidemie zijn de bijbehorende begrippen en maatschappelijke reflexen verre van nieuw. Dat probeer ik aan te tonen in een diachrone vergelijking van vier eeuwen besmettelijke ellende in de gemeente Nederweert. Als onderdeel van een tweeluik met Jos Pouls die de situatie in de buurgemeente Meijel heeft onderzocht.
‘Nederweert’.
Auteur(s): J.S. Witsen Elias
Herkomst: De Nederlandsche koorbanken tijdens gothiek en renaissance: Academisch proefschrift (Amsterdam 1937) 112-113.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de koorbanken op het priesterkoor van de St. Lambertuskerk in Nederweert.
‘Kerstnacht anno 1911 in de Ospelse Peel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 23 dec 2020.
Samenvatting: Frans Smits, opzichter van de veenderij in de Moost, beschreef op een prachtige manier de kerstavond van 1911. Als 13-jarige maakte hij de barre sneeuwtocht naar de kerk van Ospel mee. Een tocht die hij als de mooiste uit zijn leven betitelt.
‘Lood en ijzer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 82 in: Weekblad voor Nederweert, 20 feb 2014.
Samenvatting: De gipsen heiligenbeelden in de St. Lambertuskerk moesten het ontgelden bij de ‘beeldenstorm’ in de jaren ’60 van de vorige eeuw.
‘Lectuur en censuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 106 in: Weekblad voor Nederweert, 5 mei 2016.
Samenvatting: De boeken van Herman Maas, woonachtig in huize de Houtmolen, werden door de Kerk verboden en ook Jan Cremers en Jan Wolkers zaten bij de bibliotheek in de Pinnenhof lang in het verdomhoekje.
‘Kruis hoek Luitstraat/Dorpstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Dit door pater Egelie beschreven kruis stond eerst aan de andere kant van de weg en werd in 1965 verplaatst. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Belofte maakt schuld… Perikelen rond een (vermeend) huwelijksaanzoek in 1723’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het Dorp en zijn Heerschappen (Nederweert 1985) 41-42.
Samenvatting: Gedoe rondom een huwelijksbelofte die werd verbroken.
‘Belle Zjeng’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 53.
Samenvatting: Anecdotes over Joannes Nuijens (Belle Zjeng) uit Nederweert, een markant inwoner voor en na de Tweede Wereldoorlog. Hij was ook in het Nederlands-Indisch leger geweest.
‘Moederhuis Zusters Ursilinen, Langstraat 20’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In 1876 werd dit pand de eerste vestiging van de uit Duitsland gevluchte Ursulinen. De komst van de zusters gaf een flinke impuls aan het onderwijs voor de vrouwelijke jeugd.
‘Drie mannen in de Nederweerter kerktoren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 136-137.
Samenvatting: Historisch verhaal over revolte en belegering van de kerk van Nederweert in 1547. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
[Recensie van] ‘JAJM Verspaandonk: De koorbanken van de St. Martinuskerk Weert en de St. Lambertuskerk Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 116 (1997) 240-246.
Samenvatting: De bijzondere koorbanken van de St. Martinuskerk van Weert en de St. Lambertuskerk van Nederweert worden uitvoerig beschreven. Helaas heeft de auteur geen archiefonderzoek verricht, waardoor duiding en datering van de Nederweerter banken enigszins gebrekkig is.
Nieuws
Steun ons
Draag jij een steentje bij?
Partners