Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Algemene Begraafplaats, Kreijel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De algemene begraafplaats van Nederweert werd in 1978 in gebruik genomen en door pastoor Arts van Ospel ingezegend. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Limburgse monumenten vertellen’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 135 in: Weekblad voor Nederweert, 1 jun 1995.
Samenvatting: Extract uit het boek ‘Gedenktekens van oorlog, verzet en bevrijding’ uit 1994 met artikelen over de bommenwerpercrashes uit WOII in Nederweert aan de Colusdijk en in het Peelgebied. Tevens aandacht voor de wederopbouw-boerderijen met hun kenmerkende gevelstenen, zoals de boerderij Wessemerdijk 12.
‘Nacht en ontij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 15 in: Weekblad voor Nederweert, 11 nov 2010.
Samenvatting: De nachtwaker Maan Verboeket werd in 1827 aangesteld. Hij was eigenlijk bakker van de beroep en woonde in de Koolensteeg (Burg. Greijmansstraat). Hij droeg een koperen hoorn en liep elke nacht een vaste ronde door het dorp en blies daarbij het sein ‘veilig’.
‘Een schansreglement uit Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 100 (1981)177-183.
Samenvatting: Een korte algemene beschrijving van het verschijnsel boerenschans, waarna vervolgd wordt met een moderne, samengevatte versie van het schansreglement voor het gehucht Moesel. Aangezien de voorschriften 2, 7, 10, 12, 15, 18, 23, 24, 27 niet correct lijken te zijn weergegeven in huidig taalgebruik, wordt hier verwezen naar de transcriptie van de originele tekst. Het reglement was trouwens ook van toepassing voor de schans van het gehucht Keent. Het doel van beide schansen gold het stallen van vee en de opslag van meubilair als bescherming tegen doortrekkende militaire troepen. Er waren ook schansen op de overige gehuchten, behalve op Altweert en Hushoven. Alleen de Laarder- en Boshoverschans bestaan nog.
‘Pand Werz, Oelemarkt 12’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Ooit kapelanie en winkel en vanaf 1853 kerk en pastorie van de Hervormde gemeente. Later de zaak van edelsmid Eloy Werz.
‘Het klooster der Minderbroeders te Weert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 696-697.
Samenvatting: Het klooster dat in 1461 werd gesticht in de voormalige Aldenborgh op de Biest in Weert.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie Aspergestelling WOII Wessemerdijk Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage gaat over de zogenaamde ‘aspergestelling’ van de Wessemerdijk in Nederweert, een onderdeel van de vooroorlogse verdedigingslinie van het Nederlandse leger. Een ‘aspergestelling’ was een betonnen constructie in het wegdek, voorzien van vierkante gaten waarin stalen aangepunte balken konden worden geplaatst die het doorgaande vijandelijke verkeer konden belemmeren. De palen waren beveiligd tegen weghalen of sabotage en lagen in vredestijd opgeslagen in de nabijheid van de betonconstructies. Restanten van deze ‘aspergestelling’ werden in 1987 ontdekt bij de aanvang van de verbreding van Kanaal Wessem-Nederweert in de gemeente Nederweert (een groot infrastructureel project dat overigens nooit werd afgerond). Ten tijde van de ontdekking vond in de onmiddellijke nabijheid archeologisch onderzoek plaats van een Romeinse en een laatmiddeleeuwse nederzetting. Vanuit dat perspectief is de vondst van de ‘aspergestelling’ als een bijvangst te beschouwen.
‘Van je familie moet je het hebben: een inbraak in Weert in 1817’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: In de nacht van donderdag 20 februari op vrijdag 21 februari 1817 werd er ingebroken in het huis van Jean François Vinkers, landbouwer, in de omgeving Beekpoort te Weert. Daarbij werden een zilveren horloge met sleutel, een zilveren ketting , een zilveren stempel, twee paar zilveren oorbellen zes hemden en 8 Franse kronen gestolen. Het artikel beschrijft de rechtszaak tegen en veroordeling van de verdachten.
‘Bloed en zweet’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 27 in: Weekblad voor Nederweert, 31 mrt 2011.
Samenvatting: Het aderlaten van zieke hoefdieren was nog lang in zwang. Laurentius Bijlmakers in Strateris was er zeer bedreven in. Het kweken van medicinale bloedzuigers was in de 19e eeuw razend populair.
‘Rapportage naamgeving bedrijvencentrum Staaterhuis (2010)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In februari 2010 werd Alfons Bruekers van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert benaderd door Joost Noyens, directeur van de firma Isidorus Mengvoerders Weert, die op 1 januari 2010 was gefuseerd met Boerenbond Nederpeel (eigenaar van de voormalige Boerenbond in Nederweert-Staat). Als naam voor het nieuwe bedrijvencentrum werd gekozen: Staaterhuis. Dit is een niet op historische maar taalkundige en topografische gronden gebaseerde pendant van een historisch gebouw (het Straterhuijs) dat zich ooit aan de noordelijke begrenzing van de Kerkstraat bevond. Het bedrijvencentrum ligt aan de zuidelijke begrenzing van diezelfde Kerkstraat en vormt in die zin onderdeel van een tweeëenheid Straterhuijs-Staaterhuis
‘Walburg, Emmasingel 32’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Aanvankelijk zonder de markante ronde toren gebouwd in 1909 door Constant Janssens. Het droeg de naam Villa Malta en werd later omgedoopt in Walburg.
‘Eenige “Theses Theologicae” verdedigd aan het Seminarie te Roermond’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 22 (1900) 94-96.
Samenvatting: Integrale weergave van de thesis van Leonardus Mooren uit Nederweert, verdedigd op 7 augustus 1721.
‘Rijping en hoogtepunt in Nederweert en Roermond, 1903-1915’.
Auteur(s): J.P.A. van den Dam, J.M.W.G. Lucassen
Herkomst: H.J.J. Maas, 1877-1958 onderwijsman, literator en journalist (Tilburg 1976) 32-44.
Samenvatting: Biografie van schrijver Herman Maas, die enkele jaren in Nederweert (o.a. op de Houtmolen) woonde, in Ospel werkzaam was als onderwijzer en in deze gemeente enkele van zijn bekendste romans heeft geschreven. Bevat een foto van hem in Nederweert gemaakt.
‘Gods “dierentuin” in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 97-106.
Samenvatting: Dit tweede artikel over de gewelfschilderingen behandelt een twaalftal diervoorstellingen. Aandacht wordt ook besteed aan de symbolische afbeeldingen van de vier evangelisten.
‘De schatten van Alfons Bruekers’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Inleiding bij het boek Vizier op Nederweert.
‘Het Landdekenaat Eyck of Maeseyck. Lijst der parochiën, kapellen en beneficiën’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan I (Roermond 1875) 359-367.
Samenvatting: Lijst van altaren en beneficies in Weert en Nederweert, in 1400 en 1558.
‘Jeneverstokerijen in het kanton Weert in 1818’.
Auteur(s): R.H.C. van Maanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 117-120.
Samenvatting: Geeft de resultaten van de rijksenquête weer. Verder wordt kort aandacht besteed aan de relevante belastingwetgeving. Het kanton Weert bestond uit de commissariaten Weert met twee stokerijen en Heythuysen met twaalf stokerijen.
‘Onderwijzer Hendrik Nicolaas Poell (1803-1884)’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 33 in: Weekblad voor Nederweert, 9 apr 1987.
Samenvatting: Biografie van een van de belangrijkste onderwijzers van de Nederweerter lagere school. Hij woonde in de Kerkstraat in huize Kroeff. Zijn broer Gerard Mathieu Poell zou meer dan 50 jaar aan de Weerter stadsschool verbonden zijn.
‘De Braosheuf en hun bewoners’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Rosalie van Gog, Henny Rouschop, Chris Verdonschot
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 73-81.
Samenvatting: Gedegen historische en genealogische studie naar de bewoningsgeschiedenis van een complex van drie boerderijen in Boeket die samen de Broasheuf worden genoemd.
‘Paal en perk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 60 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 2012.
Samenvatting: Paol 60, een kilometerpaal aan de Zuid-Willemsvaart halverwege Weert en Nederweert markeert een oude smokkelroute.
‘De ‘pauselijke’ kruisweg van Nederweert’.
Auteur(s): Antoine Jacobs
Herkomst: De Sleutel. Bisdomblad Bisdom Roermond (52) 2025 44-45.
Samenvatting: De kruiswegstaties in de St. Lambertuskerk zijn in 1857 vervaardigd door schilder Charles Quaedvlieg. De auteur, tot aan zijn plotselinge aftreden enige tijd redactievoorzitter van historisch tijdschrift De Maasgouw, baseert zijn artikel met name op een krantenartikel uit 1857.
‘H. Hartbeelden’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Bij de kerken van Nederweert, Ospel en Leveroy bevinden zich Heilig Hartbeelden, een religieuze trend uit de jaren 20 van de 20e eeuw. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Het Weerterland’.
Auteur(s): Jos G.W. van der Wouw
Herkomst: Veldeke, tijdschrift voor Limburgse volkscultuur 53 (1978) 3-14.
Samenvatting: Behandelt naamgeving, bevolkingsgroei en topografie van Weert en Nederweert. De twee tekeningen zijn van de hand van Jan Tullemans.
Afdeling A der rijkscommissie voor de monumentenzorg, ‘Nederweert’, ‘Weerd’ en toevoegsel ‘ Leverooi’, ‘Zwartbroek’, ‘Weerd’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst, provincie Limburg (deel 8) (Den Haag 1926) 334-337; 536-550; 585-586.
Samenvatting: "Korte beschrijving van de roerende en onroerende monumenten, zoals waargenomen in of vlak voor 1926. Vele gebouwen zijn inmiddels gesloopt. Vele voorwerpen zijn verdwenen of in musea ondergebracht."
