Een middeleeuwse Stramproyenaar als muntmeester van de hertog van Gelre
Nieuw boek van Ar Stramrood over een beroemde Stramproysche emigrant. De omstreeks 1330 in Stramproy geboren Gadert trekt
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘De vleesmarkt en de stadsvleeshal’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 89-101.
Samenvatting: Beschrijft de situatie met betrekking tot de verkoop van vlees voor en na de oprichting van de vleeshal in 1768 tot de afbraak in 1882, gevolgd door een lijst van pachters van plaatsen in de vleeshal vanaf het begin tot het eind.
‘Herman Maas, literator over Nederweert’.
Auteur(s): Jan Tindemans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 209-222.
Samenvatting: De Ospelse onderwijzer en journalist Herman Maas (1877-1958) bracht een deel van zijn leven in Nederweert door en schreef daar vanaf 1903 enkele van zijn meest spraakmakende romans, die een aanklacht waren tegen de onderdrukking van de sociale onderlaag.
‘Onderzoek van een urnenveld, Nederweert (Limburg)’.
Auteur(s): Th. E. Appelboom
Herkomst: Berichten van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek 3 (1952) 45-48.
Samenvatting: In 1952 werd in Nederweert-eind een gedeeltelijk verstoord urnenveld onderzocht, waarbij 36 grafheuvels (deels met aan de oostzijde geopende palenkrans) werden gedocumenteerd. Het ontbreekt aan een vondstenbeschrijving.
‘Vergeten en verguisd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl.127 in: Weekblad voor Nederweert, 4 jul 2019.
Samenvatting: Het andersdenkendenkerkhof aan de Schoordijk was een lugubere maar wel officiële begraafplaats voor ‘speciale gevallen’.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie munitiedepot WOII Waatskamp Ospel (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1939 besloot het Ministerie van Defensie tot de bouw van een munitiedepot in Ospel-Waatskamp. Dit vormde een ondersteunend onderdeel van een van de vele verdedigingswerken waaruit de Peel-Raamstelling bestond. De kanalen Noordervaart en Zuid-Willemsvaart vormden een strategisch onderdeel van de verdedigingslinie die ten doel had Nederland te beschermen tegen een Duitse inval. Het rapport beschrijft de resultaten van het bureau-onderzoek naar de geschiedenis van het object en van een verkennend booronderzoek naar de eventuele aanwezigheid van bouwkundige restanten ervan. Het munitiedepot – in de volksmond het ‘Menusie huuske’ genoemd - werd in 1939 gerealiseerd en bestond uit een klein gebouw met zadeldak en alle uiterlijke kenmerken van een burgerwoning, met het klaarblijkelijke doel het object voldoende te camoufleren voor vijandelijke verkenners.
‘Inkel deenger over Neewieërt’.
Auteur(s): Fons Vossen
Herkomst: Verhäölkes en gedichtjes oet ’t Wieërter lând: Veldeke (Weert 1979) 112-114.
Samenvatting: Essay over de eigenaardigheden van het Nederweerter dialect, aangevuld met diverse anecdotes over het Nederweerter gemeentebestuur.
‘Graven naar water’.
Auteur(s): Wiel Nouwen
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 6-9.
Samenvatting: Bij de opgravingen in Molenakker en Kampershoek in 1995-1998 werden diverse romeinse en middeleeuwse waterputten gevonden. De auteur analyseert de aanleg, constructie en het gebruik van de putten.
‘Karbonade en de vrijheidsboom’.
Auteur(s): Jan Nijs
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 20-21.
Samenvatting: De Weerter kronikeur Lambertus Goofers beschrijft de komst van de Fransen in 1795 en de feestelijkheden rondom de geplante vrijheidsboom. Het artikel gaat met name in op het gebruikte woord ‘kermiollen’, dat wordt verklaard als afgeleid van carmagnole, een dans.
‘Beschrijving der origineele zegelstempels op het rijksarchief in de provincie Limburg berustende: Johannes Franciscus van Halen, notaris te Maastricht, 19e eeuw’.
Auteur(s): Jos. M.H. Eversen
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 24 (1902) 31-32, 34-35.
Samenvatting: Beschrijving van het wapenschild en enkele biografische gegevens van notaris Van Halen. Vervolgens wordt twee documenten behandeld. Het eerste is wederom een wapenschildbeschrijving uit 1773 van deze familie, geattesteerd door de gardiaan van de Weerter minderbroeders. Het tweede stuk stamt uit 1774 en is getekend door drie niet-Gelderse wapenherauten. Dit document is in hoofdzaak gebaseerd op een verklaring van J.B. Sijben, syndicus van de Gelderse Staten in Roermond, die volgens de Gelderse ridderschap en de gehele Staten stelt dat de familie van adel is. Van enige adelsverheffing blijkt overigens niets.
‘Hengelen in de Sint-Lambertuskerk, maar niet naar zielen’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Relaas over een diefstal in het offerblok in de St. Lambertuskerk van Nederweert in 1856. Dankzij een list van de koster, die geldstukken gemerkt had, werden de daders (moeder en dochter) geïdentificeerd.
‘Schade en schande’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 61 in: Weekblad voor Nederweert, 3 jan 2013.
Samenvatting: Een enkele Nederweertenaar droeg de hoge militaire onderscheiding van de Willemsorde zoals legerveteraan Jan Francis Schade, veteraan uit het Napoleontische leger.
‘Dag en nacht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 114 in: Weekblad voor Nederweert, 5 jan 2017.
Samenvatting: Een vrouwelijke oorlogsheld, Regina Esser, uit de IIe Wereldoorlog ontving een hoge onderscheiding maar wacht nog steeds op erkenning. De burgemeester van Nederweert, Op de Laak, heeft het breed-gesteunde verzoek om Esser te herdenken in de vorm van een straatnaam in Budschop, in een diepe la geborgen.
‘Dansen met de duivel en seks met Lucifer.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 3 mrt 2021.
Samenvatting: De heksenvervolgingen in Asten en Roermond waren echte excessen. In Nederweert ging het wat gematigder, maar toch. Jen Beelen-Gijsen werd in 1600 door het gerecht van Nederweert veroordeeld wegens heksendansen, seks met duivel en betovering van vee en andere dieren. Zij eindigde op de brandstapel, maar toen was zij al dood want in haar dodencel heeft zij zich uit ellende van haar leven beroofd.
‘Archeologisch onderzoek te Rekem (B) 1984’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 22 (1984) 32-33.
Samenvatting: In de zomer van 1984 werd door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit Weert deelgenomen aan de opgraving van een romeinse villa met bijgebouwen op de grens van de Belgische gemeenten Rekem en Neerharen. Ook sporen uit de steentijd, brons- en ijzertijd werden onderzocht.
‘De omgekeerde wereld van de vastelaovundj’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 feb 2021.
Samenvatting: Carnaval wordt ook wel het feest van de omgekeerde wereld genoemd. De boer wordt prins en de burgemeester treedt af om burger te worden. Waar de naam Rogstaekers voor de Weertenaren hun veronderstelde domheid moet illustreren, staat het begrip Pinmaekers juist voor hun vermogen om de tijdregistratie uit te vinden. Sommigen noemen het zelfs de uitvinding van de kalender, maar daarvoor hebben de Maya’s en de Chinezen beter papieren.
‘Twee zegelstempels uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 14 (1986) 46.
Samenvatting: Betreft de archeologische vondst van twee anonieme bronzen lakzegelstempels uit de 17e of 18e eeuw uit Nederweert.
‘La Protestation du Limbourg, quelques documents 1831-1839’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Brussel 1919), 139.
Samenvatting: Petitie van14 mei 1838 waarin de gemeenteraad van Nederweert en 455 inwoners handhaving van de aansluiting bij België bepleiten.
De Zusters Franciscanessen van Heythuysen in Nederweert (1886-1991) en Ospel (1910-1958)’.
Auteur(s): Gian Ackermans
Herkomst: Nederweerts Verleden : Mensen, Macht en Middelen (Nederweert 1996) 17-30.
Samenvatting: Geschiedenis van de kloostervestigingen van de zusters Franciscanessen in Nederweert en Ospel.
‘Stukken voor de vaderlandsche historie’
Auteur(s): Gerard van Hasselt
Herkomst: Dl 2 (Arnhem/Amsterdam 1792) 9-10, 36-38, 42-43, 307-308.
Samenvatting: Betreft vier Franstalige uitspraken van de hertog van Alva over de verbeurdverklaring van alle goederen en eeuwige verbanning van met name genoemde Weerter, Nederweerter en Wessemer opstandelingen, beeldstormers en calvinisten, gedateerd 26 april 1570, 21 augustus 1570 en 27 februari 1571. Sommigen van hen hebben de prins van Oranje geholpen of hebben onder gezag van Hendrik van Brederode gestaan. Ook hebben ze met geweld doperse gevangenen bevrijd uit de gevangenis van Turnhout en predikanten ondersteund. Enkelen zouden dan weer het katholieke geloof afgezworen hebben, althans volgens de veroordelingen. Afgesloten wordt met een lijst van Gelderse personen, die van het generaal-pardon van de koning uit 1574 uitgesloten worden, waaronder vijf met name genoemde Weerter predikanten.
‘Over maâle, kernelle en andere buitenspelen’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Overzicht van de belangrijkste kinderspelen uit Nederweert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.
‘Het landdekenaat Weert en de dekenen’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 369-373.
Samenvatting: Biografie van de Weerter dekens Antonius van der Steen (Nederweert), Peregrinus Vogels (Nederweert), Arnold Strijckers (Nederweert), Conrardus Wijnants (Weert), Wilhelmus Wolffs, Henricus Theodorus van Bisterveldt (Weert), Joannes Deurlinx (Wessem), Petrus Willem Bogaerts (Weert), Lambertus Stoutemans (Nederweert), Godfried Herman Verstegen (Leveroy).
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert Midden-paleoliticum (1978-1985) versie 2 (verbeterde versie)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Tussen 1978 en 1985 werd een negental middenpaleolitische artefacten uit een aantal amateurcollecties gedetermineerd. Alle objecten zijn gevonden als toevalsvondsten, verspreid over het hele grondgebied van de gemeente Nederweert. Geen van alle zal in situ zijn gevonden, hoewel hun verspreidingspatroon wel bijdraagt aan de kennis over, en de verwachtingswaarde van, middenpaleolitische vindplaatsen in relatie tot de geologische gesteldheid van de ondergrond in Nederweert. Eén van de beschreven objecten, een hartvormige vuistbijl (biface cordiforme) is weliswaar in Nederweert gevonden, maar blijkt na onderzoek een herkomst in de gemeente Helden te hebben. Vanwege zijn opmerkelijke verplaatsingsgeschiedenis én desondanks een herkomst in de nabijheid van het beschreven gebied, is dat curieuze verhaal opgenomen in deze rapportage.
‘De tramlijn van Weert naar België’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 50-99.
Samenvatting: De voorbereiding vanaf 1898, de oprichting van de vennootschap in 1910 en de exploitatie tot haar opheffing in 1934 komen uitvoerig aan de orde.
![‘[Bespreking van] P.A.M. Geurts : De graaf van Horne : Filips van Montmorency (1524-1568)’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/1041-munsters-geurts-montmorency-msg87_logo-pdf-153x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] P.A.M. Geurts : De graaf van Horne : Filips van Montmorency (1524-1568)’.
Auteur(s): A. Munsters
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 87 (1968) 95-96.
Samenvatting: Betreurd wordt dat de godsdienstige verhoudingen niet behandeld zijn, evenals het ontbreken van synthese en conclusies. Met het oog op dat laatste wordt geduid op een eventueel weinig indrukwekkende rol van graaf Philips.
