Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Begraven bij de Paters te Weert’
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia Seraphica (overdruk uit de jaargangen 8, 9) 1-43
Samenvatting: Transcriptie van het begraafregister van de paters minderbroeders op de Biest in Weert over de periode 1629 tot 1755 Daar werden ook de overleden inwoners van Laar, Leuken, Biest, Hushoven e.a. buurtschappen begraven. In de lijst komen ook enkele Nederweertenaren voor.
‘Het Wessemerdijk-project’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 40 (1989) 205-206.
Samenvatting: Kort overzicht van de stand van zaken van de archeologische opgravingen aan de oever van kanaal Wessem-Nederweert in 1987-1989. Onderzocht werden een romeinse grafveld, romeinse nederzetting en een laat-middeleeuwse boerderij.
‘Bijdrage tot het kluizenaarsleven in Limburg’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 45 (1925) 21.
Samenvatting: Matthias Essinger uit Weert krijgt in 1693 het kluizenaarskleed.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-kleipijpen (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Van 1966 tot 1982 werden op systematisch wijze stelen en koppen van gebakken rookpijpen verzameld in de tuin en aangrenzende akkerpercelen van zijn ouderlijk huis aan de Bredeweg 32 in Nederweert. Al deze objecten werden bemeten, getekend en gedocumenteerd. In later jaren werd de collectie uitgebreid met pijpen-artefacten die afkomstig waren van het areaal van boomkwekerij gebrs. Janssen, in de hoek Bredeweg-Strateris in Nederweert. Van de hielmerken en versierde steelfragmenten is een systematische catalogus samengesteld. Verder is een gedetailleerde analyse van het breukgedrag van de Nederweerter steelfragmenten uitgevoerd. Aan de Nederweerter kleipijpenfabriek die in 1841 door Bernard Stalenberg te Nederweert gevestigd werd en aan wie het handelsmerk KS werd toegekend, kon slechts één van de gevonden pijpenkoppen worden toegeschreven.
‘Kelk’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: P. le Blanc, W. van Giersbergen e.a.: Catalogus museum Jacob van Horne Weert (Weert 1986) 65.
Samenvatting: Beschrijving van de zilveren kelk die in 1601 door de verenigde Spaanse milities werd geschonken aan de St. Martinuskerk in Weert.
‘Een zeventiende-eeuws verkeersreglement uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 21 in: Weekblad voor Nederweert, 9 okt 1986.
Samenvatting: In 1696 formuleerde het gemeentebestuur van Nederweert voorrangsregels op de smalle banen die naar de Peel leidden.
‘Carnavalskranten in Nederweert’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 48, 49, 50, 51 en 52 in: Weekblad voor Nederweert, 7 jan, 14 jan, 21 jan, 28 jan en 11 feb 1988.
Samenvatting: Capita selecta uit de carnavalskranten van Nederweert en Ospel van 1930 tot 1938.
‘Over het eigendomsrecht van de St. Lambertustoren’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 34 in: Weekblad voor Nederweert, 29 apr 1987.
Samenvatting: Na de gedeeltelijke verwoesting van de St. Lambertustoren ontspon zich een discussie over de lastenveredeling van de restauratiekosten, waarbij onduidelijkheid over het eigenaarschap van de toren er toe leidde dat de restauratie ernstig vertraagde. Archiefonderzoek leidde uiteindelijk tot de conclusie dat het Nederweerter gemeentebestuur eigenaar was.
‘De ‘Trevi-fontein’ van Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 29 jul 2020.
Samenvatting: De in 2014 herontdekte en gereconstrueerde waterput bij de St. Lambertuskerk, wordt wel eens de Nederweerter Trevi-‘fontein’ (maar dan put) genoemd. Door een spleet in de afdekplaat kunnen mensen muntjes gooien en een wens doen. In de hardstenen rand van de waterput staat een chronogram dat is bedacht door Alfons Bruekers en dat luidt: kIJk In kerkpUt, ooIt geDeMpt, nU herontDekt, met het impliciete jaartal 2014 in romeinse cijfers.
‘Grenspaol’.
Auteur(s): Frits Weerts, Fred Gubbels
Herkomst: Van Booldersdiêk tot Beûlderberg [Weert 1999] 15-16.
Samenvatting: Herinneringen in dialect aan de stenen grenspaal bij het Vierlandjespunt in het Weerterbos.
‘De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1996 10 (1995) 29-56.
Samenvatting: "Bijlagen: 1. Lijst van afgeloste schulden op de heerlijkheden. 2. Stamboom van de familie d' Alsace de Hénin-Liétard als heren van Weert, Nederweert en Wessem (1686- 1806). Naast een toelichting bij de begrippen heerlijkheid en heerlijke rechten, vindt men hier een uitvoerige beschrijving van de heerlijke rechten, tienden en cijnzen van Weert en Nederweert. Kortom van het bezit van de prins van Chimay met alle opbrengsten en schulden. Het verloop van de veiling in Brussel en de uiteindelijke koper van de heerlijkheden komen eveneens aan de orde."
‘Bijdrage tot de geschiedenis van de post te Nederweert’.
Auteur(s): Harrie Verstappen
Herkomst: Nederweerts Verleden, het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 103-114.
Samenvatting: Analyse van het plaatselijke postwezen vanaf het midden van de 18e eeuw, met accent op de periode 1850-1920 waarin naast postverkeer ook telegrafie en telefonie hun intrede doen.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 6: Plunderingen in een verlaten spookdorp’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 31 oktober 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 28 - 31 oktober 1944.
‘Achteraf gezien: Vader van Lady Di overleefde bevrijding van Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 138 (2019).
Samenvatting: Het waren letterlijk en figuurlijk ‘woestijnratten’, de militairen van het 122e tankregiment van de Royal Scots Greys. In de zeventiende eeuw was het een prestigieus Schots cavalerieregiment geweest dat uitsluitend grijze paarden benutte. Vandaar de naam ‘Scots Greys’. Eén van hen, John Spencer uit Althorp (GB) overleefde de bevrijding van Nederweert in 1944. Na de oorlog trouwde hij en stichtte een gezin. Een van zijn dochters wereld wereldberoemd: Lady Diana Spencer.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Nederweert-Eind (2000)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2000 werd een voorstel voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Nederweert-Eind in Nederweert ingediend. De voorgestelde namen werden ontleend aan de archeologie van dit gebied. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werd de lijst van suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om er vijf toe te kennen, die ook alle werden gerealiseerd. Dat waren: Raatakker, Paalkrans, Pijlspits, Kringgreppel en Esdek.
‘Charles Guillon (1811-1873), pionier van de archeologiebeoefening in Limburg’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 30 (1986) 196-198.
Samenvatting: De Roermonds notaris Charles Guillon was in de negentiende eeuw niet alleen collectioneur maar ook pionier op het gebied van de archeologische documentatie. Hij was in West-Europa de eerste die wees op het belang van een objectieve vormbeschrijvingsmethode voor neolitische bijlen en nam daar zelf ook het voortouw
‘Oude aanteekeningen’.
Auteur(s): G.C.A. Juten
Herkomst: Taxandria : tijdschrift voor Noordbrabantsche geschiedenis en volkskunde 26 (1919) 126 en 160.
Samenvatting: Chronologische opsomming van enkele gebeurtenisen vanaf de wijding van de zusterskapel in 1442 tot de inwijding van de kloosterkerk in 1539. Komt slechts ten dele overeen met het begin van de gepubliceerde kroniek uit het klooster Maria Wijngaard, die ten dele wordt toegeschreven aan zuster [Maria] Luyten.
‘Hoff’. En: ‘Weerter Marktrecht’.
Auteur(s): [Egidius Slangen]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 398.
Samenvatting: De auteur stelt enkele vragen over het Weerter laat- en markrecht.
‘Oorlog en vrede’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 24 in: Weekblad voor Nederweert, 24 feb 2011.
Samenvatting: De Britse soldaat Teddy Robertson uit Hoddesdon (B) koesterde vele warme herinneringen aan zijn verblijf in Nederweert bij de familie Bruekers in de Kerkstraat, eind 1944.
‘De Latijnse school Mariënhage en het Bisschoppelijk College St. Joseph’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: In 1648 werd in de Molenstraat in Weert een Latijnse school opgericht. Die was de voorganger van het latere (Bisschoppelijk) College dat in 1962 een nieuwe vestiging opende aan de Kazernelaan in Weert. De oude gebouwen aan de Molenstraat werden in 1975 gesloopt en maakten plaats voor het Muntcomplex.
‘Wegkruis Hennestraatje Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Anno 1566: Oorden van Weert ook als lakenloodjes gebruikt. Van munt naar penning? Met dank aan Maria Luyten’.
Auteur(s): Louis Ph. Mathijsen
Herkomst: De Beeldenaar, tweemaandelijks tijdschrift voor numismatiek en penningkunst (mei/juni 2018) 125-130.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een opvallende wijze van hergebruik van in 1566 als betaalmiddel gemunte Weerter koperen oorden, die na ‘omkatting’ door het stadsbestuur of het Wollenambacht zouden zijn gebruikt als nagemaakte loden. Daarvoor bestaan zowel archivalische aanwijzingen alsook de in de munten nageslagen weversspoel.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Molenweg/Bredeweg-Noord (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 2. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 1985 werd een voorstel tot straatnaamgeving van de nieuwe wegen en straten in het uitbreidingsplan Molenweg/Bredeweg-Noord in Nederweert geformuleerd. Het was gebaseerd op oude historische plaatsbenamingen in die omgeving. Voorgesteld werd een 26-tal op basis van archiefonderzoek verkregen oude toponiemen, waarvan er uiteindelijk elf geschikt werden gevonden door het College van B&W. De gemeenteraad van Nederweert besloot conform. Dat betekende de aanwijzing van de volgende straatnamen: Ast, Tichelveld, Heuvel, Hinkert, Geer, Stepke, Hageldor, Schummel, Toren, Poppelkuil en Beurseland.
‘De gedenktafel van Johanna van Meurs, echtgenote van graaf Jacob van Horne’.
Auteur(s): J. baron van Hövell tot Westerflier
Herkomst: Bulletin van de Koninklijke Nederlandsche Oudheidkundige Bond 17 (1964) 30-55.
Samenvatting: Uitvoerige beschrijving van de memorietafel, die in 1945 door brand in een opslagplaats te Berlijn verloren is gegaan. De randtekst, het hele grafelijke gezin met hun wapens en de heiligen Sint Elizabeth en Sint Hieronymus komen aan bod. Toegelicht wordt dat de drie afgebeelde gebouwen het kasteel van Horn, het nieuwe en oude kasteel met kloosterkerk van Weert zijn.