Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Lange armen, grote neusgaten: de Ospelse Peel als cultuurreservaat’.
Auteur(s): Hans Joosten
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 131-141.
Samenvatting: Het gebruik van de Peel sinds de late middeleeuwen, de eigendomsverhoudingen, de wijze van turfsteken en de toegepaste gereedschappen, tot aan de tijd van de grootschalige ontginning van het Ospelse Peelgebied in de 50-er jaren van de 19e eeuw.
‘Het St. Hieronymusklooster der Minderbroeders O.F.M.’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Geschiedenis van het bekende klooster op de Biest in Weert, dat gesticht werd in 1461.
‘Scherven van gebrandschilderd glas’.
Auteur(s): D. van Adrichem
Herkomst: Oude kunst : een maandschrift voor verzamelaars en kunstzinnigen 2 (1916) 1-2.
Samenvatting: In het minderbroedersklooster in Weert zijn rond 1915 uit merendeels 17e eeuwse glasscherven een vijftigtal ruitjes samengesteld. Een vijftal glasraampjes worden afgebeeld.
‘Een koninklijk bezoek aan het minderbroedersklooster te te Weert’.
Auteur(s): Rogerius Burgers
Herkomst: Bijdragen voor de geschiedenis van de provincie der minderbroeders in de Nederlanden 3 (1951-1952) 430-431.
Samenvatting: Vermoedelijk wordt de officiële tussenstop van koning Willem II op 14 juni 1842 tussen 8.00 uur en 12.30 uur in Weert bedoeld.
‘In de olie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 16 in: Weekblad voor Nederweert, 18 nov 2010.
Samenvatting: De legende van Sint Nicolaas leeft voort op een gevelsteen uit 1723 die zich oorspronkelijk in de oliemolen van Trouwen bevond, en ook in de pikante anekdote over een dienstmeisje.
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Auteur(s): K.J.Th. Janssen de Limpens
Herkomst: Deel 6 uit de serie Werken uitgegeven door het L.G.O.G. (Maastricht 1974)p. 214-216
Samenvatting: Beknopt overzicht van de leen- en laathoven in Weert en Nederweert. Eigenaren waren het St. Servaaskapittel in Maastricht en de St. Lambertuskerk in Luik,
‘Charles Guillon (1811-1873), pionier van de archeologiebeoefening in Limburg’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 30 (1986) 196-198.
Samenvatting: De Roermonds notaris Charles Guillon was in de negentiende eeuw niet alleen collectioneur maar ook pionier op het gebied van de archeologische documentatie. Hij was in West-Europa de eerste die wees op het belang van een objectieve vormbeschrijvingsmethode voor neolitische bijlen en nam daar zelf ook het voortouw
‘De bedeljager die zijn boekje te buiten ging, in 1787’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 16 in: Weekblad voor Nederweert, 24 jul 1986.
Samenvatting: Armen die een bedelvergunning hadden moesten herkenbaar met een koperen plaat op de borst rond lopen. Het toezicht op bedelen gebeurde door de bedeljager. Die waren niet altijd zuiver op de graat, zoals het voorval met Joannes Caris uit 1787 bewijst.
Pinnenhof of Hinnenpof.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert 95 nr. 33, 19 augustus 2021.
Samenvatting: De naam van gemeenschapshuis De Pinnenhof in Nederweert werd in 1968 bedacht door Thea Bongers. In een zomergasten-keukentafelgesprek kijken Thea Bongers en Alfons Bruekers terug op de ontstaansgeschiedenis van de naam. Een ontmoeting die leidt tot het jongleren met letters en een nieuwe onthulling met een knipoog naar de moderne tijd.
![‘De molens van Nederweert’. [Deelstuk: de molens van Budschop en Ospel].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/30098-molens-van-nederweert-egelie_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘De molens van Nederweert’. [Deelstuk: de molens van Budschop en Ospel].
Auteur(s): Godfried Egelie
Herkomst: Deel II van: Molens in het Weerter-Land (ca. 1975). 44 pp.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de vooral 19e- en 20e-eeuwse geschiedenis van de bestaande en verdwenen Nederweerter molens.
‘Behoud van pand Kerkstraat 56: zaak voor de gehele Nederweerter gemeenschap’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Harrie Koppen, Anton Truyen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 61 in: Weekblad voor Nederweert, 5 jan 1989.
Samenvatting: Pleidooi voor het behoud van het monumentale pand Siem, Kerkstraat 56 in Nederweert. De auteurs zijn leden van de werkgroep Behoud pand Siem.
‘De Dijkerakker, een cultuurlandschappelijk monument’.
Auteur(s): J.M. van Mourik, F. Horsten
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 9 (1995) 115-131.
Samenvatting: Historisch-geografisch onderzoek en pollenanalyse van de bodem in de Dijkerakker, een oud bouwlandschap in Keent.
‘Boer en keizer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 47 in: Weekblad voor Nederweert, 5 apr 2012.
Samenvatting: De fantasie van boer Jan Trouwen kende geen grenzen. Hij waande zich keizer Napoleon in zijn boerderij op Budschop.
‘Smeedijzeren kruis kerkhof Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Turfstekers als onruststokers. Animositeiten tussen Weert en Nederweert in de 19e eeuw’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Frits Nies, Weert, parel van de heide in de 19e eeuw (Weert 2019).
Samenvatting: In 1864 werd een akkoord gesloten tussen de gemeentebesturen van Weert en Nederweert over het gemeenschappelijk gebruik van de peelvelden. Daar gingen jarenlange conflicten aan vooraf.
‘Onderzoek naar het geldverkeer in het Nederweert van vroeger’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 13 jan 1983.
Samenvatting: Toelichting op het geldverkeer in vroegere eeuwen en een oproep om losse muntvondsten uit de bodem te melden ter determinatie.
‘De geachte afgevaardigde uit Weert en zijn maidenspeech’.
Auteur(s): J.A.C. Tillema
Herkomst: Victor de Stuers. Ideëen van een individualist (Assen 1982) hieruit de op Weert betrekking hebbende passages: 5-6, 42-56, 201-203 en 228.
Samenvatting: Victor de Stuers (1843-1916) was een belangrijke pionier voor de monumentenzorg in Nederland. Hij was ook de afgevaardigde voor de regio Weert in de Tweede Kamer vanaf 1901. Het artikel beschrijft de politieke verwikkelingen in Weert voorafgaand aan zijn benoeming (in Sociëteit Amicitia) en de verrichtingen van De Stuers voor de Weerter zaak, zoals de aanleg van de spoorlijn Weert-Eindhoven.
‘Stramproy en zijn post’
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Geschiedenis van het postwezen in Stramproy, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘St. Jozef-klooster aan de Schoolstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In de gevel van het St. Josephklooster aan de Schoolstraat staat een beeld van St. Joseph en in de kloostertuin een calvariegroep die oorspronkelijk boven de ingang van de ST. Lambertuskerk stond. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Nederweert. Ons raadhuis’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 41 (1921) 47.
Samenvatting: Uit de Nieuwe Koerier van 14 mei 1921 overgenomen artikel over de ontdekking van een oud cellencomplex onder het raadhuis van Nederweert, gevonden bij de afbraak van het oude raadhuis. Met vermelding van de legende van Jan Antoon die daaraan verbonden was.
‘Nederweert “een dorp zonder iets opmerkelijks” of de geschiedenis van het geslacht Mooren (1515-1781)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 89-130.
Samenvatting: Genealogie en familiegeschiedenis van de opeenvolgende generaties van het Nederweerter geslacht Mooren, een gegoede familie in de dorpskern van Nederweert. Speciale aandacht gaat uit naar kanunnik Leonardus Mooren (1700-1781) die als secretaris van de bisschop van Roermond een belangrijk bestuurlijke en politieke invloed had.
‘Découvertes d’antiquités dans le duché de Limbourg: Chapitre VIII : Autres découvertes sur le rive gauche de la Meuse: Weert : Nederweert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg 18 (1881) 267-268.
Samenvatting: Maakt melding van vondsten in de buurt van Weert van een bronzen lepel en een terracotta beeldje; in Nederweert-Eind van Germaanse urnen, evenals op de Tungelroyse heide, maar die dan rond 1864.
‘De Nederweerter gemeenterekening van 1518/1519’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het Dorp en zijn Heerschappen (Nederweert 1985) 17-25.
Samenvatting: Analyse van de oudst bewaard gebleven jaarrekening van het Nederweerter dorpsbestuur. Pas in 1525 werden de financiële huishoudboekjes van Weert en Nederweert definitief gescheiden.
‘Alarmberichten en spotprenten: naar aanleiding van een variant van de rogstekersprent’.
Auteur(s): C. P. Burger
Herkomst: C.P. Burger Jr., e.a., Het boek : tweede reeks van het tijdschrift voor boek- en bibliotheekwezen 7 (1918) 1-10.
Samenvatting: Is een vervolg op het artikel van G. Hesse (zie hierna). Het analyseert uitvoerig de legende en afbeeldingen, tevens geeft het de verschillen aan met andere prenten.
