Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Haring en karper’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 78 in: Weekblad voor Nederweert, 14 nov 2013.
Samenvatting: Hoewel Nederweert niet aan zee ligt, werd er wel vis gegeten en zelfs ook op grote schaal gekweekt zoals aan de Visvijversweg. Een verhaal over de Noordhoeve en de Zuidhoeve.
‘De geachte afgevaardigde uit Weert en zijn maidenspeech’.
Auteur(s): J.A.C. Tillema
Herkomst: Victor de Stuers. Ideëen van een individualist (Assen 1982) hieruit de op Weert betrekking hebbende passages: 5-6, 42-56, 201-203 en 228.
Samenvatting: Victor de Stuers (1843-1916) was een belangrijke pionier voor de monumentenzorg in Nederland. Hij was ook de afgevaardigde voor de regio Weert in de Tweede Kamer vanaf 1901. Het artikel beschrijft de politieke verwikkelingen in Weert voorafgaand aan zijn benoeming (in Sociëteit Amicitia) en de verrichtingen van De Stuers voor de Weerter zaak, zoals de aanleg van de spoorlijn Weert-Eindhoven.
‘St. Jozef-klooster aan de Schoolstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In de gevel van het St. Josephklooster aan de Schoolstraat staat een beeld van St. Joseph en in de kloostertuin een calvariegroep die oorspronkelijk boven de ingang van de ST. Lambertuskerk stond. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Kasteel Nijenborgh Weert 1455-1702’.
Auteur(s): Willem Janssen
Herkomst: (Weert 2014) z.p.
Samenvatting: Kunstproject op basis van impressies van kasteel Nijenborgh en de St. Martinuskerk in Weert.
‘Drie mannen in de Nederweerter kerktoren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 136-137.
Samenvatting: Historisch verhaal over revolte en belegering van de kerk van Nederweert in 1547. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Restanten van de Peel-Raamstelling in Weert’.
Auteur(s): Piet J.G.A. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 114-120.
Samenvatting: Beknopte beschrijving van de locatie en aanleg van de kazematten en inundatiewerken in het 'vak Weert'. Een aansluiting aan Belgische zijde van de Zuid-Willemsvaart kwam niet tot stand, mede gezien hun vernietigende commentaar op het nut van de stelling. Op Belgische suggesties het dramatische gat in de verdediging op een effectievere wijze te dichten, werd geen acht geslagen. De Belgen hadden in maart 1940 in burger de stelling drie dagen lang geïnspecteerd. De Nederlanders hechtten sterk aan de neutraliteitspolitiek. De simpele verovering van de stelling in mei 1940 en de restanten van de kazematten komen tot slot aan bod.
‘Zij aan zij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 33 in: Weekblad voor Nederweert, 23 jul 2011.
Samenvatting: Op reis met een Siamese tweeling. Het overkwam Matthis Peters in 1779 die er als attractie mee naar Frankfurt toog.
‘Smal en breed’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 32 in: Weekblad voor Nederweert, 30 jun 2011.
Samenvatting: Reeds in 1696 werd er een verkeersreglement opgesteld voor het drukke turfstekersverkeer op de smalle banen in de Peel. De Bredweg is een naam met een zeer oude oorsprong.
‘In Memoriam: Jac. van de Warreburg’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 20 oktober 1988.
Samenvatting: Jac. Van de Warreburg was amateurhistoricus en leefde van 1939-1988. Zijn plotselinge overlijden kwam als een schok voor zijn uitgebreide kennissen-en vriendenkring. Zelfs voor de enkelen die op de hoogte waren van zijn kortstondige -maar ernstige -ziekte kwam het bericht van zijn heengaan bijzonder hard aan.
‘Stramproy en zijn post’
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Geschiedenis van het postwezen in Stramproy, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘De memorie-tafel ter nagedachtenis van gravin Johanna van Meurs († 1461)’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 80 (1961) 120-139.
Samenvatting: Beschrijving van de randtekst met toelichting op de daarin genoemde heerlijkheden. Voorts worden de kunstrichting, de datering, de afgebeelde gezinsleden en heiligen, de wapenschilden en in het bijzonder dat van de familie van Meurs-Saarwerden geduid. De afbeelding van het nieuwe kasteel van Weert wordt niet als zodanig (h)erkend.
‘Siem és e vast gegaeve. Beer vör bore en börgers, besteurders en boetenluj’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: In: Thijs Bijlmakers, Jan Hendrix e.a. (red): Haole Klot. Op stap in Ni-jwieërt, de zate jaore ’70 en ’80 (Nederweert 2026) 63-67.
Samenvatting: Geschiedenis van het café Siem, Kerkstraat 56 in Nederweert vanaf de vroegste vermelding in de 16e eeuw tot de dag van vandaag.
‘Paard en wagen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 34 in: Weekblad voor Nederweert, 18 aug 2011.
Samenvatting: Ongelukskruisen markeren de plaatsen waar vroeger verkeers-ongevallen gebeurden. Het stenen kruis van Roeven is uit 1731. Ook op Kreijel en aan de Booldersdijk waren dergelijke locaties.
De paleografie van de Valenakker’.
Auteur(s): F. Horsten, J.M. van Mourik
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 10 (1996) 105-118.
Samenvatting: Historisch-geografisch onderzoek en pollenanalyse van de bodem in de Valenakker, een oud bouwlandschap tussen station en Ijzeren Man in Weert.
‘Mathijs, Altje en Pietje krijgen een gezicht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 25 nov 2020.
Samenvatting: Op het Andersdenkendenkerkhof aan de Schoordijk in Nederweert werden niet-katholieken en zelfdoders begraven. Van een drietal (Mathijs Ridder en twee anderen kon de identiteit worden achterhaald. De begraafplaats werd in 1959 opgeheven en geruimd. Ondanks groot draagvlak en een motie in de Nederweerter gemeenteraad is het gemeentebestuur nooit over willen gaan tot het bestempelen van de locatie als een historisch landmark.
‘1793-1893: Officieele feestgids : viering van het 100jarig bestaan der handboog-schutterij ‘Concordia’ te Weert : op zondag 2, maandag 3, en zondag 9 juli 1893’
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Weert 1893) 47 pp.
Samenvatting: "Uniek exemplaar. Het betreft hier de oudste handboogschutterij van Weert. Zie ook bovenstaand artikel over de handboogverenigingen (klik hier). De brochure geeft een lijst van deelnemende schutterijen, de uit te reiken prijzen, de te spelen stukken op de drie concerten door de verschillende fanfares, het af te steken vuurwerk, het reglement van orde en een wel zeer kort historisch overzicht. Uit dit laatste blijkt dat de schutterij eerder het gilde van Sint-Sebastianus heette. De advertenties, bijna de helft van de gids, geven een boeiend beeld van de zichzelf presenterende middenstand tegen het eind van de 19e eeuw."
‘Zitten en staan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 65 in: Weekblad voor Nederweert, 7 mrt 2013.
Samenvatting: De gebeeldhouwde koorbanken van de St. Lambertuskerk zijn belangrijk vanwege hun afbeeldingen van fabels en spotternijen.
‘Weert, Nederweert en Wessem onafhankelijk! De Brabantse revolutie 1789-1790’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 63-102.
Samenvatting: Het Weerter aandeel in de opstand in de Oostenrijkse Nederlanden tegen het bewind van keizer Joseph II wordt beschreven. Met name de het verloop van de éénjarige omwenteling in Weert, de hulp van Weert aan Roermond bij de omverwerping van het gezag in Oostenrijks-Gelderland en de afscheiding van Weert van Gelderland worden uitvoerig geschetst.
‘Kruisbeeld Rumolduskapel Molenpoort’.
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Het Clerinx-oorlog in Nederweert gerestaureerd’.
Auteur(s): Wim van der Ros
Herkomst: De Orgelvriend, maart 2021, 14-21.
Samenvatting: Beschrijving van het orgel van de St. Lambertuskerk, met focus op de maker (Jan Arnold Clerinx) en restauratie van pijpwerk, klavier en andere delen.
![‘Oude munt van Weert [1566]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/6014-hoens-oude-munt-weert-msg30_logo-pdf-282x300.jpg){kind=logo}
‘Oude munt van Weert [1566]’.
Auteur(s): J.A. Hoens
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 30 (1908) 16.
Samenvatting: Betreft een koperen duit, waarvan een penning voor het lakengilde is gemaakt.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Kerneelhoven Nederweert (2002)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 1. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2002 werden een voorstel voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Kerneelhoven in Nederweert ingediend. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werden de negen suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om er acht toe te kennen waarvan er uiteindelijk zeven werden gerealiseerd. Dat waren: Hooghuijs, Speelhuijs, Hoge Notte, Achtkant, Nooitgedacht, Muisven en Kerneel.
‘Voorstel aanpassing archeologische beleidsadvieskaart Nederweert m.b.t. opgravingen Wessemerdijk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2016).
Samenvatting: De resultaten van het archeologisch onderzoek aan de Wessemerdijk in Nederweert, uitgevoerd door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, leidden tot het voorstellen van een beschermde status op de archeologische monumentenkaart van Nederweert.
‘Genealogische en heraldische gedenkwaardigheden in en uit de kerken der provincie Limburg : met een supplement betreffende de Belgische en Duitse grensgebieden’ : lemmata : ‘Kerk te Nederweert’, ‘Kerk te Weert’.
Auteur(s): J. Belonje
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 96-97 (1960-1961) 219 en 330-332.
Samenvatting: Beschrijft naast het wapenschild van Jan van der Croon en de zerk van Philips van Montmorency, graaf van Horn nog 18 grafzerken, alle in de Sint-Martinuskerk in Weert. Voor Nederweert betreft het slechts één grafzerk, twee grafkruizen en een veldkruis.
