Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Inventaris van het archief van de Conferentie van den H. Lambertus, of de Vereniging van St. Vincentius a Paulo te Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Ospel 2022).
Samenvatting: St. Vincentius is een specifieke vorm van katholieke armenzorg die in de vroege negentiende eeuw in Frankrijk ontstond. De eerste plaatselijke vereniging -conferentie genaamd- werd in 1846 in Den Haag naar Frans voorbeeld opgericht. Het Haagse initiatief vond al spoedig navolging. In principe waren deze verenigingen per parochie georganiseerd. Alleen mannelijke leken konden lid worden. De Nederweerter afdeling, onder de naam Conferentie van den H. Lambertus, werd in 1877 opgericht en in 2022 geliquideerd.
‘Gods “dierentuin” in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 97-106.
Samenvatting: Dit tweede artikel over de gewelfschilderingen behandelt een twaalftal diervoorstellingen. Aandacht wordt ook besteed aan de symbolische afbeeldingen van de vier evangelisten.
![‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20207-Hollandse_belegering_de_Russische_roulet_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nijenborgh. De geheimen achter de Poort (Weert 2022) 18-19.
Samenvatting: Een bizar staaltje Russische Roulette speelde zich in 1595 af op het kasteel van Weert. Nooit eerder gepubliceerde documenten geven een aangrijpend inkijkje in wat daar in de herfst van 1595 gebeurde. In opdracht van prins Maurits van Oranje werd de bezettingsmacht van het kasteel met een duivels dilemma geconfronteerd.
‘Twee oorkonden over Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 3 (1881) 598-599.
Samenvatting: De eerste oorkonde: De inhuldiging door Weert en Nederweert van Anna van Egmont en haar zoon Philips van Montmorency in 1541
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 6: Plunderingen in een verlaten spookdorp’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 31 oktober 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 28 - 31 oktober 1944.
‘Stukjes en beetjes’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Autobiografische inleiding van het boek Vizier op Nederweert.
‘Geschiedenis van het zusterklooster aan de Beekpoort te Weert (1662-1797)’.
Auteur(s): M. Domitilla
Herkomst: (Oirschot 1961) 148 pp.
Samenvatting: Wel en wee van het Weertse klooster der Penitenten-Recollectinen (1674), bakermat van de congregatie der zusters Franciscanessen van Oirschot (N.B.).
‘Nederweert’.
Auteur(s): J.S. Witsen Elias
Herkomst: De Nederlandsche koorbanken tijdens gothiek en renaissance: Academisch proefschrift (Amsterdam 1937) 112-113.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de koorbanken op het priesterkoor van de St. Lambertuskerk in Nederweert.
![‘Weert St. Martinuskerk en kloosterkerk op de Biest [verering van St. Antonius en St. Hieronymus]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20319-hieronymusantonius_encrypted-pdf-187x300.jpg)
‘Weert St. Martinuskerk en kloosterkerk op de Biest [verering van St. Antonius en St. Hieronymus]’.
Auteur(s): Charles Jaspers
Herkomst: Bedevaartsplaatsen in Nederland. Deel 3: Provincie Limburg (red. Peter Jan Margry en Charles Jaspers), (Amsterdam 2000) 1099-1103.
Samenvatting: De verering van de heiligen St. Antonius van (Neder-)Weert en Hieronymus van Weert, martelaren van Gorcum is al veel ouder maar kreeg een impuls bij de heiligverklaring in 1867 en de verwerving van relieken. Kort na de Tweede Wereldoorlog hield de bedevaarttraditie langzaam op te bestaan.
‘Wegkruis Altweerterheide’
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Advies Erfgoedcommissie inzake scenario’s monumentale voertuigenhindernis Brug 1 Hulsen’.
Auteur(s): Annette Marx, Leonie van de Ven, Siem Peters, Alfons Bruekers
Herkomst: Gemeentelijke Erfgoedcommissie Nederweert 2021 7 pp.
Samenvatting: Pleidooi van de erfgoedcommissie om de aangetroffen voertuigenhindernis of aspergestelling van Hulsen in situ te behouden. Met een fact-check van onterechte en gelegenheids-argumenten van de gemeente en Rijkswaterstaat t.a.v. behoud van versterking en brug.
‘Protestanten te Weert in de tweede helft der 17de eeuw’.
Auteur(s): Alphons G.J.Mosmans
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 66 (1947).
Samenvatting: Geeft het relaas weer van de vervolging van nagelsmid Jacob Vreggen, de dode Frans Weelen en lakenkoopman en -fabrikant Winand of Wynant Neynens en hun families en andere gereformeerden door de katholieke scholtis Costerius en pastoor De Moor in de periode 1650 - 1665.
‘Kruisbeeld op kruispunt Heihuisweg-Diesterbaan’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Mysterieuze glasscherf roept nieuwe vragen op’.
Auteur(s): Stefan Meuwissen
Herkomst: InBrabant nr. 2 (2025) 64-69.
Samenvatting: Bij opgravingen op de plek van het voormalige kasteel van Eindhoven in 1990 werd onder meer een stuk vensterglas gevonden met daarop een Franstalige ingekraste tekst. Daarin komen de namen La Marck en Montmorency voor, en enkele andere woorden. De auteur vermoedt dat het gaat om Willem van der Marck (Lumey) en Philips van Montmorency. Van de laatste staat vast dat hij in november 1563 het kasteel bezocht. Toch roept de vondst nog de nodige vragen op.
‘Graaf Jacob I van Horne’.
Auteur(s): Ger. Houben
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1) 1949 72-76, (3) 1951 61-65, (4) 1952 74-76, (5) 1953 74-80 en (6) 1954 764-79.
Samenvatting: Niet-geannoteerde en deels geromantiseerde biografie van kloosterstichter Graaf Jacob I van Horne.
![‘Het kerkhof [van de] parochie H. Lambertus Nederweert’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/9100b-kapellen_kruisen-THEMAS2-kerkhof-lamb_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘Het kerkhof [van de] parochie H. Lambertus Nederweert’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Vermelding van het oudste gietijzeren kruis van Limburg (uit 1888) en de kerkhofkapel die wordt gebruikt bij begrafenissen. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Een Christusbeeld met handicap’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kruisen en kapellen in Limburg (72) 8-9
Samenvatting: De geschiedenis van het H. Hartbeeld dat in 1920 bij de St. Lambertuskerk werd geplaatst en in 1957 verplaatst naar de Schoolstraat. Door oorlogsschade is het beeld lange tijd ‘gehandicapped’ geweest.
Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Agneshof (2009)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de bouw van woonzorgcomplex Antonius Veste in 2009 aan de Agneshof in Nederweert, werden door een omwonende archeologische waarnemingen gedaan in de bouwput. Hoewel voorafgaand bureau- en booronderzoek door Bureau Oranjewoud in 2005 had aangetoond dat het terrein geen ongestoorde archeologische waarden zou bevatten, bleek de werkelijkheid anders. Kort archeologisch onderzoek in mei 2009 leverde een inheems- romeinse waterput en enkele andere sporen uit de romeinse tijd op. Hierdoor werd duidelijk dat in de omgeving van Agneshof een tot nu toe onbekende nederzetting uit de romeinse tijd grotendeels en ongezien verwoest was. Helaas was het bouwproject toen reeds tever gevorderd om nog significante waarnemingen te kunnen doen. generaties.
‘St. Josephkapel aan de Wilhelminasingel’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Deze door het kerkbestuur in 1897 gestichte mini-kerk werd in 1899 ingezegend. In 1952 werd het een gymnastiekzaal en in 1974 volgde sloop in verband met de bouw van het winkelcentrum De Munt.
![‘[Bespreking van] P.A.M. Geurts : De graaf van Horne : Filips van Montmorency (1524-1568)’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/1041-munsters-geurts-montmorency-msg87_logo-pdf-153x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] P.A.M. Geurts : De graaf van Horne : Filips van Montmorency (1524-1568)’.
Auteur(s): A. Munsters
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 87 (1968) 95-96.
Samenvatting: Betreurd wordt dat de godsdienstige verhoudingen niet behandeld zijn, evenals het ontbreken van synthese en conclusies. Met het oog op dat laatste wordt geduid op een eventueel weinig indrukwekkende rol van graaf Philips.
‘Heks en seks’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 45 in: Weekblad voor Nederweert, 8 mrt 2012.
Samenvatting: De heks Jen Beelen beroofde zich vlak voor haar terechtstelling in 1600 van het leven. Maar dat mocht de ‘pret’ niet drukken.
‘Het droeve lot van Petronella Verdonschot’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Het relaas van de moord op Petronella Verdonschot en de daarop volgende rechtzaak in 1854. Zij was woonachtig op een van de huisjes op de Boshoverschans in Weert.
‘Testament van Henrich van BeIen : priester te Weert : 1530, 6 Mei’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 21-22.
Samenvatting: Begiftigd o.m. de kerk van Luik en Weert, het altaar van Sint Eloy en Sinte Elisabeth in Weert, de minderbroeders en de cellezusters in Weert en anticipeert op de naderende reformatie door de gelden in dat geval aan de armen van Weert te laten toekomen.
‘Merefelt’.
Auteur(s): [Egidius Slangen]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 152.
Samenvatting: Beschrijving van een oud schepenzegel en de theorie dat de naam Merefelt langzaam verdrongen is door die van Nederste-Weert.
