Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Straatpoepers en een lopend vuurtje. Over Covid-19 en de epidemie van 1779’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 juni 2020.
Samenvatting: Epidemieën in historisch perspectief.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie Loopgraven WOII Wessemerdijk Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage gaat over een versterking in de vorm van een loopgraaf en geschutsstelling uit de IIe Wereldoorlog in de omgeving van de Wessemerdijk in Nederweert. Een onderdeel van een Duitse verdedigingslinie uit de herfst van 1944 toen Kanaal Wessem-Nederweert ongeveer twee maanden frontlijn vormde. De aanleg ervan valt te dateren tussen 21 september 1944 (toen de Duitsers begonnen met de aanleg van versterkingen op de oostoever van het kanaal) en 14 november van dat jaar (toen Britse troepen in Operatie Mallard het kanaal overstaken). Restanten van deze loopgraaf werden in 1987 ontdekt bij de uitvoering van de kanaalverbreding van Kanaal Wessem-Nederweert in de gemeente Nederweert (een groot infrastructureel project dat overigens nog werd afgerond).
‘De bedeljager die zijn boekje te buiten ging, in 1787’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 16 in: Weekblad voor Nederweert, 24 jul 1986.
Samenvatting: Armen die een bedelvergunning hadden moesten herkenbaar met een koperen plaat op de borst rond lopen. Het toezicht op bedelen gebeurde door de bedeljager. Die waren niet altijd zuiver op de graat, zoals het voorval met Joannes Caris uit 1787 bewijst.
‘In Memoriam Harrie van Teune Jans Zjang 1912-1997’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 7 dec 1997.
Samenvatting: Herinnering aan Harrie Verheijen, geboren en getogen in Strateris. Op later leeftijd verwierf hij landelijk faam door medewerking aan een radioprogramma over oude volksverhalen en liederen die in Nederweert voorkwamen in Harrie’s jeugd.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert – kasteel Nijenborgh (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Een rentmeestersrekening uit 1606 geeft een gedetailleerde bouwhistorische beschrijving van de toestand en inrichting van het voormalige kasteel Nijenborgh op de Biest in Weert. Een analyse daarvan geeft mogelijk richting en onderbouwing aan het in de zomer van 2021 uit te voeren archeologisch onderzoek op het terrein van de voorhof van het kasteel.
![‘Veldkruisen in Ospel. [Het Mariabeeld aan de Siebenstraat]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/9100k-kapellen_kruisen-OSPEL-siebenstraat_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘Veldkruisen in Ospel. [Het Mariabeeld aan de Siebenstraat]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Pastoor M. Arts was de initiator van het Mariabeeld aan de Siebenstraat in Ospel. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Fantasie en dwaasheid’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 76 in: Weekblad voor Nederweert, 17 okt 2013.
Samenvatting: Enkele follies (fantasievolle gebouwtjes) leven voort in het collectieve geheugen van enkele generaties Nederweertenaren.
‘Een zeventiende-eeuws verkeersreglement uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 21 in: Weekblad voor Nederweert, 9 okt 1986.
Samenvatting: In 1696 formuleerde het gemeentebestuur van Nederweert voorrangsregels op de smalle banen die naar de Peel leidden.
‘Tafeltennisvereniging “SMASH”’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Tafeltennisvereniging “SMASH” werd in Nederweert opgericht in 1949 en oefende in lokaal Greijmans in Strateris. De naam van de vereniging was voor die tijd nogal opzienbarend. Zeker voor een vereniging van overwegend jonge meisjes. Zoiets moest toen eigenlijk een heiligennaam dragen.
‘Een eiland vol gewapend beton. De kazematten op en bij het voormalige kanaleneiland te Nederweert’.
Auteur(s): Jan van der Steen, Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 6-10.
Samenvatting: Kazemat ‘Nederweert I’ uit 1936 is een van de weinige overblijfsels van de Peel-Raamstelling. Het artikel gaat ook in op de versterkingen die zich op het voormalige kanaaleiland bevonden.
‘St. Luciakapel op Vrakker’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976)
Samenvatting: Dit kapelletje lag op de kruising Boshoverweg en Vrakkerstraat. In 1704 was er reeds een kapel gewijd aan St. Lucia in Vrakker. Rond 1960 werd de kapel gesloopt.
‘De dorpsschool van Nederweert in de eerste helft van de negentiende eeuw’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 143-161.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van het onderwijs in het dorp Nederweert, met aandacht voor de huisvesting, biografieën van de schoolmeesters en de didactische methoden van die tijd.
‘Lezen en schrijven’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 36 in: Weekblad voor Nederweert, 13 okt 2011.
Samenvatting: De oudst bewaard gebleven brief die we uit de plaatselijke archieven kennen is geschreven aan een inwoner van Leveroy.
‘De gemeentewapens van Nederland’.
Auteur(s): Kl. Sierksma
Herkomst: (Antwerpen 1960). Alleen de relevante pagina’s.
Samenvatting: Tekeningen en heraldische beschrijvingen van de officiële gemeentewapens van Weert en Nederweert (officieel vastgesteld in 1918 resp. 1919).
‘Het laathof van de proosdij van Meerssen te Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 125-134.
Samenvatting: Na een historische schets over de proosdij worden de inhoud van het reglement (klik hier zie bij bronnen) en een drietal cijnsregisters lopende vanaf 1666 tot 1794 beschreven. Aan de orde komen de diverse meiers en laatschepenen, maar vooral een zestal laatgoederen. Aandacht wordt besteed aan de op deze goederen rustende lasten, de diverse (deel-)bezitters of (mede-)laten en overdrachten.
‘Veldwachter Kremers’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 27 in: Weekblad voor Nederweert, 15 jan 1987.
Samenvatting: In de negentiende eeuw speelden er diverse affaires met Nederweerter veldwachters zoals Lambert Doré (plichtverzuim), W. Gubbels (drankmisbruik) en Mathijs Kremers in 1823 (diefstal). Deze laatste woonde in de zogenaamde Bengele Huuskes. De affaire Kremers wordt uitvoerig beschreven aan de hand van een proces-verbaal
‘Kicken, clodt en boolentorf.’ De kroniek van het geslacht Van Roij uit Nederweert (1697-1831)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 122 (2003) 39-62.
Samenvatting: Genealogische en historische analyse van een aantekeningenboek van de Nederweerter notabele families Van Roij en Kreijelmans (1697-1831)
‘De Schuttersgilden en Schutterijen van Limburg: Overzicht van hetgeen nog bestaat’: Vervolg: ‘Nederweert’, ‘Weert’.
Auteur(s): J.A. Jolles
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg Maestricht 73 (1937) 11-12; 108-119.
Samenvatting: Beschrijft in het kort de geschiedenis, het zilverwerk en de toestand rond 1937 van de drie traditionele Weerter schutterijen en die van Leveroy.
‘De Braosheuf en hun bewoners’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Rosalie van Gog, Henny Rouschop, Chris Verdonschot
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 73-81.
Samenvatting: Gedegen historische en genealogische studie naar de bewoningsgeschiedenis van een complex van drie boerderijen in Boeket die samen de Broasheuf worden genoemd.
‘Dag en nacht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 114 in: Weekblad voor Nederweert, 5 jan 2017.
Samenvatting: Een vrouwelijke oorlogsheld, Regina Esser, uit de IIe Wereldoorlog ontving een hoge onderscheiding maar wacht nog steeds op erkenning. De burgemeester van Nederweert, Op de Laak, heeft het breed-gesteunde verzoek om Esser te herdenken in de vorm van een straatnaam in Budschop, in een diepe la geborgen.
‘Merkwaardige middeleeuwse metaalvondsten en munten uit Meijel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 45 (1990) 313-314.
Samenvatting: Bij een opgraving in 1989 in Meijel (L) ontdekte muntvondsten zijn zeer opmerkelijk. In een betrekkelijk kleine zone werd en aantal romeinse en byzantijnse munten uit het tijdvak 375-1080 na Chr. gevonden. De conclusie moet luiden dat althans een deel van de vondsten in een secundaire depositie op de vindplaats terecht is gekomen, maar er blijven de nodige twijfels over deze hypothese.
‘Ophey’s Kapelke aan de Liesjeshoek’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Deze kapel staat op Nederweerter grondgebied terwijl de bijbehorende boerderij op dat van Heijthuijzen staat. De kapel zou volgens de overlevering al in de Franse Tijd hebben bestaan. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Kerkstraat 58 Oude Kerkhof (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Diverse historische en kartografische aanwijzingen vormen circumstantial evidence voor het vermoeden dat het oude kerkhof van de St. Lambertuskerk in Nederweert oorspronkelijk ovaalvormig en omgracht zal zijn geweest. Aangetoond is dit echter nog nooit. In deze rapportage worden alle feiten, aanwijzingen en vermoedens op een rijtje gezet en wordt een aanbeveling voor verder onderzoek geformuleerd.
‘De Bocholterbeek en de weg Bocholt-Weert’. Tegeltableau douanekantoor’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 71 (1957) 149-150.
Samenvatting: Ter gelegenheid van de opening van de weg en het douanekantoortje wordt een tegeltableau in de gevel van het – thans gesloopte - kantoortje onthuld, waarin het ontstaan van de Weerter- of Bocholterbeek in 1296 wordt gememoreerd.
