Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘De bevolking van Weert, Nederweert en Stramproy in 1796’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 95 (1976) 63-69.
Samenvatting: Het artikel geeft de resultaten weer voor ieder van de drie gemeenten. Per straat, gehucht of rot wordt een leeftijdstabel naar leeftijdsklassen, een geslachtstabel en een herkomsttabel naar in of buiten de gemeente geboren lieden gepresenteerd. Per gemeente wordt bovendien een overzicht van beroepen en het aantal daarin werkzame personen aangegeven.
‘De Cisterciënserinnen te Weert 1581- +/- 1586’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Zij waren vanuit Helmond naar Weert gevlucht voor de Staatse troepen. Waarschijnlijk waren zij in gewone huizen gehuisvest.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 50 (2014)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de reconstructie van het plein Lambertushof te Nederweert in 2014 werden in een plantgat funderingsresten aangetroffen. Deze konden worden toegeschreven aan het voormalige pand Kerkstraat 50 dat op die plaats stond en dat in 1969 was afgebroken, overigens zonder begeleidend archeologisch onderzoek. Het feit dat er nog funderingen zaten was verrassend, omdat verondersteld werd dat in 1969 ook de ondergrondse sporen waren verwijderd. De conclusie moet derhalve ook luiden dat zich onder het plaveisel van Lambertushof nog meerder intacte muurresten en andere oudheidkundige overblijfselen van de voormalige bebouwing bevinden. Hetgeen een attentiepunt is voor opgravingen in de (verre) toekomst.
‘G.M. Poell, hoofd stads-burgerschool van 1831 tot 1881’.
Auteur(s): Henk L.A. Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1999) 11-119.
Samenvatting: Biografie van deze bekende Weerter onderwijzer en schrijver van een geschiedenis van de provincie Limburg.
‘De grenspaal bij “de Oude Molenstat”van Hugten’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 109-122.
Samenvatting: Een eeuwenoude grenspaal op de plek waar voorheen vier gemeenten aan elkaar grensden, herinnert aan een middeleeuwse situatie, toen zich hier in de buurt de watermolen van Huchten bevond.
‘Satanische baldadigheid in Altweerterheide’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 90 (2021) 9.
Samenvatting: Geen gewone baldadigheid of vernielzucht, maar een doordacht en vooropgezet plan. Allerlei symboliek uit satanische kringen wijst er op dat men met de beschadiging van het 'Deijelkruûs' in Altweerterheide een 'statement' heeft willen maken, zoals dat zo mooi heet. Helaas bevat het achtergelaten visitekaartje geen adres of telefoonnummer van de dader(s).
‘Monumenten in Nederweert 22 [de Schreurshof in Leveroy]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 125 in: 8 sep 1994.
Samenvatting: Het pand Kerkstraat 9 in Leveroy, beter bekend als Schreurshof, is een van de belangrijkste burgerlijke rijksmonumenten van Nederweert. Pas bij de gemeentelijke herindeling kwam dit monument op Nederweerter grondgebied te liggen.
‘Een schansreglement uit Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 100 (1981)177-183.
Samenvatting: Een korte algemene beschrijving van het verschijnsel boerenschans, waarna vervolgd wordt met een moderne, samengevatte versie van het schansreglement voor het gehucht Moesel. Aangezien de voorschriften 2, 7, 10, 12, 15, 18, 23, 24, 27 niet correct lijken te zijn weergegeven in huidig taalgebruik, wordt hier verwezen naar de transcriptie van de originele tekst. Het reglement was trouwens ook van toepassing voor de schans van het gehucht Keent. Het doel van beide schansen gold het stallen van vee en de opslag van meubilair als bescherming tegen doortrekkende militaire troepen. Er waren ook schansen op de overige gehuchten, behalve op Altweert en Hushoven. Alleen de Laarder- en Boshoverschans bestaan nog.
‘Bijna anderhalve eeuw (1654-1795) schouten in Weert: een geschiedenis van de familie Costerius’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 5 (1990-1991) 111-136.
Samenvatting: Na de functie van schout of scholtis behandeld te hebben, worden vijf schouten Costerius (1654-1795) voor het voetlicht gebracht. Vervolgens passeren enkele bezittingen van de familie buiten en binnen Weert de revue, gevolgd door een lijst van rentebrieven. De roerende eigendommen en de religieuze schenkingen worden niet vergeten. Tenslotte worden enkele activiteiten van scholtis Arnold Costerius belicht.
‘Bloemlezing uit de literatuur over de archeologie in het Land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Syllabus voor de cursus archeologie van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Nederweert, 1986).
Samenvatting: Bundeling van publicaties over Weertlandse archeologie, met een focus op (toen) moderne artikelen.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 87 Straterhuijs(?) (1916)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Omstreeks 1916 werden bij graafwerk met archeologisch motief op een terrein ten westen van de Kerkstraat in Nederweert funderingssporen gevonden. Het muurwerk viel op door zijn diepte, breedte en grote steenformaat, dat van een atypisch karakter is. De sporen werden niet gedocumenteerd maar er leven in de overlevering wel diverse berichten over voort, ook bij een persoonlijke betrokkene van destijds. In de volksmond werden de gevonden resten geassocieerd met een vermeende middeleeuwse kapel of kerk, de fictieve ‘Kapel Merefelt’. Moeilijker is de bepaling van waar de resten dan wel betrekking op hebben. Archivalische en historische documentatie is er niet. Wellicht is een relatie met een bouwwerk dat hier (in de middeleeuwen?) heeft gestaan en dat het ‘Straterhuijs’ werd genaamd en waarvan het bestaan in een vlakbij de vindplaats gelegen toponiem nog voortleeft.
‘Lang en kort’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 73 in: Weekblad voor Nederweert, 8 aug 2013.
Samenvatting: De geschiedenis kent enkele records van zeer korte en uiterst lange carrières. Een lange afstandsloper brak heel andere records. Pastoor Stoutemans was 47 jaar in functie. Pastoor Peregrinus Vogels was de kortst in functie zijnde bisschop.
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 126 (2007) 65-68.
Samenvatting: Kritische recensie van genoemd proefschrift.
‘Jacques Schreurs stelt zijn leven op schrift. Een globetrotter keerde terug naar het Weerter Land’.
Auteur(s): Leo Janissen
Herkomst: Weekblad De Trompetter, 10 juli 1986.
Samenvatting: De ongelooflijke reiservaringen van Jacques Schreurs uit Nederweert-Eind, die op wonderbaarlijke wijze in aanraking kwam met de ontwikkelingen op het wereldtoneel.
‘Limburgse monumenten vertellen’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 135 in: Weekblad voor Nederweert, 1 jun 1995.
Samenvatting: Extract uit het boek ‘Gedenktekens van oorlog, verzet en bevrijding’ uit 1994 met artikelen over de bommenwerpercrashes uit WOII in Nederweert aan de Colusdijk en in het Peelgebied. Tevens aandacht voor de wederopbouw-boerderijen met hun kenmerkende gevelstenen, zoals de boerderij Wessemerdijk 12.
‘De laatste vergeefse pogingen van de gehuchten van Weert tot afscheiding van de stad Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 97(1978) 1-11.
Samenvatting: Na de voorgeschiedenis aangestipt te hebben, worden de verschillende verzoekschriften tegen verdere fusie of voor gedeeltelijke of gehele afscheiding besproken. De eerste dateren van december 1795 en januari 1808 onder Frans bewind. In 1815 tijdens het Verenigd Koninkrijk volgde een nieuwe poging en in 1835 tijdens het Belgisch bestuur werd het laatste rekest ingediend.
‘De verdwenen Nederweerter dorpspomp’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Raadsrots, maandblad van scouting Pius X (Nederweert 1972).
Samenvatting: Tweede gepubliceerde artikel van Alfons Bruekers over onderwerpen uit de geschiedenis van Nederweert. Hij was toen (1972) elf jaar oud. Inhoudelijk rammelt het artikel hier en daar wel wat, dus citeren door andere (echte) historici wordt afgeraden. Zie het maar als een curiosum...
‘Een brief betreffende de overdracht van het heerlijk gezag in Weert in 1428’.
Auteur(s): G.H.A. Venner
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 15 (2001) 167-168.
Samenvatting: Verzoek van leenman Willem VII, heer van Horn aan zijn leenheer Arnold, hertog van Gelder om Frederik IV, graaf van Meurs en Saarwerden met de heerlijkheden Weert en Monnikenland te belenen
‘Oud nieuws uit Nederweerts Verleden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 149 in: Weekblad voor Nederweert, 5 dec 1996.
Samenvatting: Fait divers uit het nieuwe boek Mensen, Macht en Middelen in de serie Nederweerts Verleden, weergegeven in de vorm van semi-actuele krantenberichten.
‘De St. Luciakapel op Staat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De kapel van St. Lucia in de buurtschap Staat werd in 1959 gesloopt. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Bijdrage tot de bouwgeschiedenis der parochiekerk van Weert’.
Auteur(s): [W.Goossens]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 43 (1923) 70.
Samenvatting: Twee artikelen. Het eerste beschrijft beknopt de geschiedenis van de parochiale kerk van Weert in de periode 1456 tot en met 1940. Het tweede bevat een afschrift van een oorkonde uit 1456. Dat betreft de handhaving van de verdeling van onderhoudskosten van het schip van de kerk tussen de beide tiendheffers van Overweert, na de uitbreiding van het koor op kosten van de inwoners.
‘Kruisbeeld op splitsing Bocholterweg-Mastenbroekweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Veldkruisen in Ospel’. [Het hagelkruis in Houwakker].
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘7e Opgravingscampagne Neerharen-Rekem 3-24 juli 1982’.
Auteur(s): Tiny Sijben, Paul Franzen, Alfons Bruekers, Jac. Biemans, Jan van Buggenum, Gerrit Hasendonckx
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1982).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
Nieuws
Steun ons
Draag jij een steentje bij?
Partners