Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Inwonerslijsten van Weert en Nederweert’.
Samenvatting: Hiervoor verwijzen wij u graag naar de pagina Bronnen.
‘De Hoop, Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Jan Henkens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Swartbroek.
‘Het aardkundig erfgoed van de Weerterheide. De restanten van aan laat-Glaciaal moeras’.
Auteur(s): J.M. van Mourik
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1992) 89-102.
Samenvatting: Fysisch- geografisch onderzoek van het gebied van de Weerterheide aan de oostrand van het stuifzandgebied van de Weerter en Budeler Bergen.
‘Activiteitenoverzicht Erfgoedgemeenschap Nederweert 2024’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Erfgoedgemeenschap Nederweert’ (Nederweert 2025).
Samenvatting: Jaarverslag van de Erfgoedgemeenschap Nederweert, waaronder de Stichting Geschiedschrijving Nederweert en de Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO.
‘Op Bräöbe, een boerderij in het Hulsen’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Rosalie van Gog
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 97-102.
Samenvatting: Bouwhistorisch en archivalisch onderzoek naar de geschiedenis van een boerderij in het buurtschap Hulsen.
‘Wal en gracht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 105 in: Weekblad voor Nederweert, 21 apr 2016.
Samenvatting: Een vijftal vluchtschansen werd in de 17e eeuw opgericht om de boerenbevolking te beschermen tegen rondtrekkende legerbendes.
‘Bejaardenhuis St. Joseph aan de Schoolstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het in 1987 opgerichte kapelletje in de tuin van het ouderencentrum herbergt het beeld van St. Joseph dat afkomstig is van het oude klooster in de Schoolstraat. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Cijfers en letters’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 92 in: Weekblad voor Nederweert, 19 feb 2015.
Samenvatting: Nederweert heeft een bijzondere traditie van chronogrammen waarmee belangrijke gebouwen of gebeurtenissen vereeuwigd zijn. Zoals bij de gereconstrueerde waterput in het kerkplein en in de zijgevel van pand Siem.
‘Vriezen en dooien’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 17 in: Weekblad voor Nederweert, 25 nov 2010.
Samenvatting: Strenge winters en extreme koude teisterden het land van Weert in 1564. De winter van 1962 brak in Ospel alle records. De kroniek van Simon van Roy heeft details over de winter van 1709.
‘De school op de Kreijelerschans’.
Auteur(s): M. Hermans
Herkomst: (Horst, z.d. ca, 1980).
Samenvatting: Geschiedenis van het onderwijs in de school van Kreijelerschans in de negentiende eeuw, met biografieën van de daar werkzame schoolmeesters. De school werd in 1881 opgeheven en verplaatst naar de Lochstraat in Ospel.
‘Prijsvraag torenbekroning Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Forum : maandblad voor architectuur en gebonden kunsten 7 (1952) 335-337 en 340-348.
Samenvatting: Geeft een algemene beoordeling en een kort overzicht van de ingezonden torenontwerpen.
![‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3031-haanen-boekbespr-wassink-msg126_logo-pdf-210x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 126 (2007) 65-68.
Samenvatting: Kritische recensie van genoemd proefschrift.
‘Onbevlekt Hart van Maria, Fatima’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Fatima.
‘Kruis hoek Luitstraat/Dorpstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Dit door pater Egelie beschreven kruis stond eerst aan de andere kant van de weg en werd in 1965 verplaatst. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
![‘Oude munt van Weert [1566]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/6014-hoens-oude-munt-weert-msg30_logo-pdf-282x300.jpg){kind=logo}
‘Oude munt van Weert [1566]’.
Auteur(s): J.A. Hoens
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 30 (1908) 16.
Samenvatting: Betreft een koperen duit, waarvan een penning voor het lakengilde is gemaakt.
‘De toren der St. Martinuskerk …. een zingende toren!’.
Auteur(s): Mathieu de Haan
Herkomst: Katholiek bouwblad 18 (1951) 245-246 en 248.
Samenvatting: Na een lofzang op de Weerter muziekcultuur van vlak na de Tweede Wereldoorlog volgt een beschrijving van het nog aan te schaffen carillon of beiaard. Deze zal bestaan uit 3 octaven met 35 klokken, volgens de bijgevoegde gespecificeerde lijst. De vier bestaande luidklokken (zie artikel Henkens) zullen de basis voor dit carillon vormen. Als aanzet voor een 4-octaafsbeiaard met 47 klokken werd in 1959 opdracht verstrekt voor het gieten van 39 klokken.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-St. Lambertuskerk (1934-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Hoewel de RK St. Lambertuskerk van Nederweert, wier oorsprong terug gaat tot de middeleeuwen, nooit is onderworpen aan systematisch archeologisch onderzoek, zijn er gedurende enkele momenten wel terloopse archeologische waarnemingen verricht. Bij de aanleg van vloerverwarming in de noordbeuk, in 1934, werden grafkelders blootgelegd waaronder het graf van een geestelijke. Tijdens het herstel van de oorlogsschade in 1949 vond men minstens twee grafzerken uit de 17e en 18e eeuw waarvan er één (familiegraf Beys) werd ingemetseld in de torenmuur en de andere (familiegraf De Haes) wel bewaard lijkt te zijn maar momenteel aan het zicht onttrokken is. De vernieuwing van de vloerverwarming in 1980 legde sporen bloot van de vergroting van de kerk in 1841, waarbij het schip werd verlengd tot de huidige afmetingen. Een toevalsvondst uit 1985, tenslotte, kan in verband worden gebracht met het vermoedelijk bij de uitbreiding van de kerk in 1841 verdwenen graf van de in 1795 overleden pastoor-deken Lambertus Stoutemans.
‘Het Kok Ankersmit station te Weert (1905-1913)’.
Auteur(s): Godfried C. M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1992) 67-100.
Samenvatting: Uitvoerige en gedetailleerde beschrijving over het ontstaan, ontwikkeling en de opheffing van het botanisch station van de Nederlandsche Botanische Vereeniging (NVB). Van het station werd weinig gebruik gemaakt, mede vanwege de moeilijke bereikbaarheid. Het stond aanvankelijk onder toezicht van inspirator Mathijs Ver Straeten, later van apotheker P. Hupperetz, beiden uit Weert. De leiding had dr. J.W.C. Goethart uit Leiden. Het gebouw werd midden jaren 70 gesloopt.
‘Een schout in de fout. Ambtelijke corruptie met vergunningen voor het steken van turf begin 19de eeuw in Nederweert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: In het begin van de 19de eeuw vonden er in Nederweert “onregelmatigheden” plaats bij de verlening van vergunningen voor het steken van turf en de controle daarop. De plegers van die onregelmatigheden waren overheidsdienaren. De zaak werd in 1823 behandeld in Maastricht gedurende zes dagen. Twee van de verdachten waren Jan Trouwen en zijn zoon Adrianus Sebastianus Trouwen uit de Kerkstraat in Nederweert. De eerste werd veroordeeld tot ondere andere twee jaar gevangenisstraf en zijn zoon werd vrijgesproken. [De affaire leeft voort in de legendevormig in Nederweert AB].
‘Het klooster der Wittevrouwen of Kanunnikessen van den H. Augustines te Weert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 691-692.
Samenvatting: De voorganger van het Brigittinessenklooster in de Maasstraat in Weert.
‘Testament van Henrich van BeIen : priester te Weert : 1530, 6 Mei’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 21-22.
Samenvatting: Begiftigd o.m. de kerk van Luik en Weert, het altaar van Sint Eloy en Sinte Elisabeth in Weert, de minderbroeders en de cellezusters in Weert en anticipeert op de naderende reformatie door de gelden in dat geval aan de armen van Weert te laten toekomen.
‘Zitten en staan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 65 in: Weekblad voor Nederweert, 7 mrt 2013.
Samenvatting: De gebeeldhouwde koorbanken van de St. Lambertuskerk zijn belangrijk vanwege hun afbeeldingen van fabels en spotternijen.
‘Kronijk uit het klooster Maria-Wijngaard te Weert : 1442-1587 : opgesteld door zuster Maria Luyten’.
Auteur(s): Ch. Creemers (red.)
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 12 (1875) 145-220.
Samenvatting: "Negentiende eeuws afschrift van de verloren gegane beroemde kroniek uit het klooster van de Witte Nonnen of Reguliere Kanunnikessen te Weert. Er bestaan twee afschriften, die op wat spellingsverschillen en enkele verkeerd gelezen woorden na, identiek zijn. De kroniek valt globaal in vier delen uiteen. De gebeurtenissen uit de periode van 1442 - 1539, die waarschijnlijk overgeschreven zijn uit andere aantekeningen (klik hier). Zie hiervoor eveneens naar het artikel van R. van den Berg. Het tweede deel behandelt summier de periode 1542 - 1562. Bijna de gehele kroniek beslaat het derde deel en gaat over de periode 1562 -1570. Het is een uitvoerig, boeiend en persoonlijk verslag van een of meerdere kloosterzusters over hun belevenissen tijdens de Weerter Beeldenstorm in 1566 en de opkomst van het protestantisme. Vermoedelijk heette één van deze kroniekschrijfsters Mariken Luyten. Een aantal gebeurtenissen wordt tweemaal vermeld. Zie hiervoor naar de studies van A. Salomons en R. van den Berg. Het vierde deel betreft een verslag over de gebeurtenissen in 1"
‘Hollands en Belgisch’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 68 in: Weekblad voor Nederweert, 25 apr 2013.
Samenvatting: Brouwerszoon Christoffel Beelen was een welbespraakte kapelaan en maakte in 1839 furore bij de onafhankelijkheid van België.
