Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘De verpachting van der heeren molens te Weert en Nederweert in 1754’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 3 in: Weekblad voor Nederweert, 16 jan 1986.
Samenvatting: Protocol van de verpachting van de herenmolens van Roeven, Rosveld, Swartbroek en de Binnen- en Buitenmolen van Weert.
‘Het muziekboek van ‘Soeur Emmanuel Van ’t Alderheijligst Sacrament’ uit Weert. Een onbekend manuscript uit 1776’.
Auteur(s): Paul Peeters
Herkomst: Het Orgel, juni 1997 6-11 en juli-augustus 1997 6-11.
Samenvatting: Musicoloog Paul Peeters ontdekte een 18e-eeuws manuscript van een muziekboek, afkomstig van het Penitentenklooster in de Beekstraat in Weert.
Een oud-reglement van het smeden-ambacht te Weert: 1525′.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert : Nieuws- en Advertentieblad 26 (22 december 1894 nr. 51) p.1, 27 (9 februari 1895 nr. 6) p.1
Samenvatting: Integrale transcriptie en vertaling van het reglement van het smedenambacht voor Weert, gegeven door Jacob III, graaf van Horn en heer van Weert op 13 januari 1525, aangevuld in 1565 en 1575.
‘Schoutrekeningen van Weert en Nederweert’.
Samenvatting: Hiervoor verwijzen wij u graag naar de pagina Bronnen.
‘Ketels, vaten en kannen. Historie van de Nederweerter bierbrouwerijen’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 28 mei 2026
Samenvatting: In 1676 telde de dorpskern van Nederweert maar liefst 14 bierbrouwerijen. Geanalyseerd wordt hoe groot de bierconsumptie per persoon moet zijn geweest in die tijd.
‘Ospel voorheen en thans’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert, 21 september 1918 t/m 1 april 1919.b
Samenvatting: Feuilleton in 15 afleveringen bij het 50-jarig bestaan van de kerk en parochie in Ospel. Niet geannoteerd maar wel gebaseerd op historische bronnen. De auteur is onbekend maar moet gezien zijn detailkennis een Ospelnaar zijn geweest. Wellicht was het de pastoor.
‘Vier jaarmarkten voor Nederweert, in 1731‘.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 12 in: Weekblad voor Nederweert, 12 jun 1986.
Samenvatting: In 1731 verleende Maria Elisabeth, gouvernante van de Nederlanden aan Nederweert het recht om vier jaarmarkten te mogen houden.
‘Grenskapellen voor de katholieke inwoners der Generaliteitslanden’.
Auteur(s): Dom. de Jong
Herkomst: (Tilburg 1963) div. p.
Samenvatting: Beschrijft de grenskapellen uit de 17e eeuw in het Weerterbos en aan de Booldersdijk. Ten onrechte gaat de auteur er van uit dat de grenskerk aan het Kievitsven een andere is dan die aan de Booldersdijk. Dit is echter dezelfde.
‘Het graafschap Horn en het Land van Weert’.
Auteur(s): Luc. Wolters
Herkomst: 1602-2002 Vier eeuwen schutterij St.-Severinus in Grathem (Grathem 2002) 125-127.
Samenvatting: Het artikel, over het algemeen gebaseerd op sterk verouderde literatuur en niet op archiefonderzoek, geeft een overzicht van de geschiedenis van de schutterijen in de tweede helft van de vijftiende eeuw.
‘Uit Pinmaekers geboren. Genealogie Ho(o)genbos(ch)’.
Auteur(s): M.M.J. Hoogenbosch
Herkomst: (Den Helder 1984). Hieruit alleen de passages die op Weert en Nederweert betrekking hebben: 9-19
Samenvatting: Genealogie van de Nederweerter familie Hobus die op het einde van de 17e eeuw naar Heemstede emigreerde en waarvan de nakomelingen (meest onder de naam Hogenbosch) zeer ondernemend werden in diverse delen van Nederland, zoals in de schoenenindustrie.
‘Fons Stribos. Een markante fotograaf die zijn eigen weg volgde’.
Auteur(s): Winnie van Oorschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 22-25.
Samenvatting: Biografie van de Weerter fotograaf Fons Stribos en zijn omvangrijke oeuvre dat zich bevindt in het Weerter gemeente-archief.
‘Inwonerslijsten van Weert en Nederweert’.
Samenvatting: Hiervoor verwijzen wij u graag naar de pagina Bronnen.
‘Kerkhof Stokershorst’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Mathias Hubertus Pubben was van 1917 tot 1926 rector van internaat Stokershorst in Eind. Zijn graf lag in 1987 nog op de begraafplaats van het internaat maar is sindsdien geruimd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Archeologische waardenstelling Nederweert-Budschop Vuurmolen (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op de oostoever van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert bevond zich in het midden van de 19e eeuw (van 1852-1860) een stoommolen genaamd De Vuurmolen. Het was een industrieel gebouw met de eerste stoommachine in de gemeente. Technische problemen luidden al na enkele jaren het einde in. De bijbehorende woning bleef bestaan tot het graven van Kanaal Wessem-Nederweert in de jaren ’20 van de 20e eeuw. Op de plaats van de voormalige Vuurmolen heeft nooit archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Wel is het mogelijk om basis van het bronnenonderzoek in de archieven en bestudering van topografische kaarten verwachtingswaarden over de archeologische en cultuurhistorische potentie van het terrein te formuleren.
‘Studiebeurzen voor Weertlanders’.
Auteur(s): P.M.E.F. Adriaens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 14 (2000) 121-143.
Samenvatting: Gedegen overzicht van alle stichtingen van studiebeurzen in Weert en Nederweert van de 16e tot de 20e eeuw.
‘De stoffelijke resten, de begraafplaats en de grafsteen van Philips van Montmorency, graaf van Horn, in Weert. De feiten en de fictie’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 95-99.
Samenvatting: Geeft een overzicht van de historische literatuur en de toenmalige stand van zaken (2000) weer. Geconcludeerd wordt dat uit de contemporaine literatuur blijkt dat Philips van Montmorency op het hoofdkoor van de Sint-Martinuskerk begraven werd. Voorts dat zijn schedel in 1979 is geïndentificeerd.
‘Lange armen, grote neusgaten: de Ospelse Peel als cultuurreservaat’.
Auteur(s): Hans Joosten
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 131-141.
Samenvatting: Het gebruik van de Peel sinds de late middeleeuwen, de eigendomsverhoudingen, de wijze van turfsteken en de toegepaste gereedschappen, tot aan de tijd van de grootschalige ontginning van het Ospelse Peelgebied in de 50-er jaren van de 19e eeuw.
‘Inventaris van het archief van de Conferentie van den H. Lambertus, of de Vereniging van St. Vincentius a Paulo te Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Ospel 2022).
Samenvatting: St. Vincentius is een specifieke vorm van katholieke armenzorg die in de vroege negentiende eeuw in Frankrijk ontstond. De eerste plaatselijke vereniging -conferentie genaamd- werd in 1846 in Den Haag naar Frans voorbeeld opgericht. Het Haagse initiatief vond al spoedig navolging. In principe waren deze verenigingen per parochie georganiseerd. Alleen mannelijke leken konden lid worden. De Nederweerter afdeling, onder de naam Conferentie van den H. Lambertus, werd in 1877 opgericht en in 2022 geliquideerd.
‘De hoorns van Horne’.
Auteur(s): J. F. van Ettro
Herkomst: De Brabantse leeuw 20 (1971) 161-172.
Samenvatting: Relativeert het belang van de gewende of omgewende hoorns en trekt het opperjachtmeesterschap van de Hones in twijfel. Gaat in op de soortnaam van de hoorns, met name de gesnoerde en ongesnoerde hoorns. De hoorns van de Hornes zijn geen posthoorns, maar gewoon hoorns, is zijn stelling.
‘Over buikloop, haastige ziekte en de pest’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 138 in: Weekblad voor Nederweert, 10 aug 1995.
Samenvatting: Relaas over de buikloopepidemie van 1596 en de pest van 1604 in Nederweert.
‘1987 : Jubileumjaar Lourdeskapel van Moesel’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 76-80.
Samenvatting: Beschrijft oppervlakkig het ontstaan van de eerste kapel in 1912 en van de tweede in 1927. De ontwikkeling wordt tot 1979 aangeduid. Afgesloten wordt met enkele religieus getinte opmerkingen.
‘Het Muntgebouw, Muntpromenade 7’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Zeventiende-eeuwse gevel met achttiende-eeuwse geveltop. Ooit de plek waar de Weerter munten werden geslagen en vanaf ca. 1870 graanpakhuis. Later geïntegreerd in het Muntcomplex.
‘Het voormalig schoenmakersgilde te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert : Nieuws- en Advertentieblad 27 (12 januari 1895 nr. 2) p. 1, (19 januari 1895 nr. 3) p.1, (26 januari 1895 nr. 4) p.1
Samenvatting: Integrale weergave van het octrooi en reglement van het schoenmakersambacht, gegeven door Magdalena van Egmont, prinses van Chimay en vrouwe van Weert te Brussel op 23 maart 1633 op verzoek van de dekens en meesters van het ambacht. Om lid te kunnen worden, moet men katholiek en inwoner van Weert of Nederweert zijn.
‘Een circus in Weert in 1897’.
Auteur(s): H.H.J. Linssen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 71-76.
Samenvatting: Enige tot nu toe verschenen artikel over een circusvoorstelling in Weert. Het betreft hier het circus van de familie Ginnett, dat in de jaren veertig ophield te bestaan, maar in 1989 werd heropgericht.