Vanaf 25 november online!
Onze vernieuwde site bevat vast nog kleine onvolkomenheden. Vind u iets, laat het weten via ‘CONTACT’ (boven).
Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
29 augustus 2026
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
29 augustus 2026
Een greep uit onze artikelen
‘Pijpfabricage te Nederweert omstreeks 1850’.
Auteur(s): Ivo van Loo
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden land (Nederweert 1989) 145-153.
Samenvatting: Pijpenbakker Bernard Stalenberg vestigde zich rond 1840 in Nederweert, aanvankelijk in de Kerkstraat. Daar fabriceerde hij pijpaarden tabakspijpen. Er ontstond al gauw overlast voor de omgeving, reden waarom Stalenberg zijn fabriekje verplaatste naar de Bosserstraat. In 1851 verliet hij de gemeente en vestigde hij zich in Maaseik. Daarmee kwam een einde aan de fabricage in Nederweert, die plaatsvond onder het hielmerk KS op elke pijpenkop.
‘De N.N. Ijzergieterij Weert. De snelle opkomst en ondergang van een Weerts bedrijf’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 20-21.
Samenvatting: Het bedrijf werd in 1912 gesticht en de eerste steen van de fabriek werd nog in datzelfde jaar gelegd. Het bedrijf ging in 1929 failliet. Een deel van het complex bleef bewaard en herbergt anno 2025 de stadsbrouwerij.
‘Jan van der Croon’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 119 (2000) 243-256.
Samenvatting: De verwisseling met de ruitergeneraal Jan van Weert of Werth, de legendes rondom Van der Croon’s povere afkomst, jeugd en liefde, evenals zijn onderkoningschap van Bohemen worden verklaard of ontrafeld.
‘Chroniek van de heerlijkheid Weert : getrokken uit de stadsrekeningen, charters en andere oorspronkelijke bescheiden’.
Auteur(s): August J. A. Flament
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 29 (1892) 131-276.
Samenvatting: Bijlagen.
‘De geschiedenis van de hoorns van Woensel, Eindhoven en Horn’.
Auteur(s): J. F. van Ettro
Herkomst: Bijdragen tot de geschiedenis van Woensel dl. 3 (Eindhoven 1981) 7-21.
Samenvatting: De hoorns in het wapen zijn oorspronkelijk runderhoorns. De kleur 'blauw' in vele Nederlandse en Belgische gemeentewapens wordt verklaard. Een bespreking volgt van Hornse hoorns, die voorkomen in de oudste en wapenboeken. Uitvoerig wordt stilgestaan bij de verschillende soorten hoorns. De conclusie luidt, dat de hoorns van Horne ongesnoerde jachthorens zijn of hoorns alleen geschikt voor het geven signalen. Opvallend is dat de auteur het artikel van Van de Boel niet vermeld.
‘De St. Martinuskerk’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Overdruk uit Jaarboek Bisschoppelijk College weert (2) 1950 96-103.
Samenvatting: Bouwgeschiedenis van de St. Martinuskerk van Weert 1450-1940 met veel aandacht voor de opeenvolgende hoofdaltaren. De auteur G. Houben (1900-1968) was leraar scheikunde, Duits en godsdienst aan het Bisschoppelijk College in Weert en van 1947-1951 voorzitter van De Aaldenborgh.
‘De minderbroeders van Weert en de armen van de stad’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia seraphica 15 (1941) 100-104.
Samenvatting: Overzicht van ontvangsten in de armenschaal van 1780-1781 uit de parochie- en kloosterkerk en voor het jaar 1726-1728 in de kloosterkerk. Tevens een uitgavenpost voor de aankoop van 270 vat koren.
‘De eeuw van Nel van Gemert-Stockmans’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 10 augustus 2023.
Samenvatting: In memoriam Nel van Gemert-Stockmans (1923-2023), de dame die in een eeuw tal van vernieuwingen in het maatschappelijk leven zag opkomen.
‘D’n Tranzjee’.
Auteur(s): Frits Weerts, Fred Gubbels
Herkomst: Van Booldersdiêk tot Beûlderberg [Weert 1999] 55-56.
Samenvatting: Herinneringen in dialect aan het waterven Tranchee, gegraven bij de aanleg van de spoorlijn Weert-Eindhoven.
‘Graven naar kasteel Cranendonck’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 96-98.
Samenvatting: Archeologisch onderzoek naar de restanten van kasteel Cranendonck. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit 1996.
‘De oliemolen, Beekpoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de verdwenen oliemolen op de Beekpoort.
‘St. Odakerk, Boshoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Boshoven.
‘Het St. jansgasthuis 1869-heden’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: De Zusters van Liefde uit Tilburg vestigden het eerste R.K. Armenziekenhuis in de Beekstraat. Later kwam het in de Boerhaavestraat en uiteindelijk aan de Vogelsbeek.
‘De trek van Weertenaren naar Haarlem in de achttiende eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 33-50.
Samenvatting: "Aan de hand van betaalde turfaccijns, belasting op neringdoenden, jaarrekeningen van de armendienaren en het aantal bedelaars wordt de sociaal-economische situatie geschetst. Gememoreerd wordt de emigratie van schaapherders naar Vlaanderen en schoenmakers naar Noord-Frankrijk. Een lijst van 30 Weertenaren die tussen 1714 en 1786 Haarlems burger en een lijst van wel 110 huwelijken in Haarlem gesloten tussen 1720 en 1755 met Weertenaren wordt gegeven. Vooral blekers en kleermakers vonden in Haarlem een nieuw bestaan. Zie ook de publicatie over de 16e eeuwse emigratie naar Utrecht."
‘Minder bekende facetten in de bestuursgeschiedenis van stad en land van Weert’.
Auteur(s): J .Th.H. de Win
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 76 (1957) 161-178, 77 (1958) 13-22 en 33-44.
Samenvatting: Serie van drie artikelen, die grotendeels achterhaald zijn (zie ook Van de Boel, klik hier), nog afgezien van de talloze onnauwkeurigheden in de tekst. In het eerste artikel is de discussie over de stadswording van Weert interessant. In het tweede wordt slechts de visie van de pro-rijksonmiddelijkheidspartij weergegeven en in het derde is de wijze van samenstelling van de magistraat nog enigszins bruikbaar. Zie echter ook bij Bestuursreglement in Bronnen:
‘Kapel van O.L. Vrouw van Rust op de Mildert’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De huidige kapel dateert uit 1912 en was het initiatief van buurtgenoten van de Mildert. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 7 en slot: Nederweert betaalde een zware prijs voor de bevrijding’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 14 november 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 14 – 19 november 1944
‘De memorie-tafel ter nagedachtenis van gravin Johanna van Meurs († 1461)’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 80 (1961) 120-139.
Samenvatting: Beschrijving van de randtekst met toelichting op de daarin genoemde heerlijkheden. Voorts worden de kunstrichting, de datering, de afgebeelde gezinsleden en heiligen, de wapenschilden en in het bijzonder dat van de familie van Meurs-Saarwerden geduid. De afbeelding van het nieuwe kasteel van Weert wordt niet als zodanig (h)erkend.
‘Testament van Henrich van BeIen : priester te Weert : 1530, 6 Mei’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 21-22.
Samenvatting: Begiftigd o.m. de kerk van Luik en Weert, het altaar van Sint Eloy en Sinte Elisabeth in Weert, de minderbroeders en de cellezusters in Weert en anticipeert op de naderende reformatie door de gelden in dat geval aan de armen van Weert te laten toekomen.
‘Sint Oda, Vrakker’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Vrakker.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 52 (1957-1989)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Samenvatting: Bij archeologisch onderzoek in 1957 en 1989 op het perceel Kerkstraat 52 in Nederweert werden bouwkundige resten gevonden van voorgaande gebouwen. Tot de oudste, wellicht laatmiddeleeuwse, sporen behoren de mergelstenen funderingen van een gebouw dat centraal op het perceel lag. Het na de laatste grote dorpsbrand van 1659 gestichte pand droeg het ankerjaartal 1660. Sporen van een hoek van het oostelijke gedeelte daarvan, het achterhuis, werden hij het onderzoek teruggevonden. Een opmerkelijke vondst is een natuurstenen kruis waarvan de oorsprong in de nabijgelegen St. Lambertuskerk kan liggen en waarvan secundair en tertiair gebruik in het woonhuis verklaard kunnen worden uit de grote verwoestingen van het dorp in 1592 en 1659 waarbij zowel kerk als woonhuizen herbouwd moesten worden.
‘De Binnenmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de voormalige Binnenmolen van de stad Weert.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 45 (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het afbreken van een belendend gebouw bood in 1985 de zeldzame mogelijkheid om de noordgevel van pand Kerkstraat 45 aan een onderzoek te onderwerpen. De waarnemingen werden aangevuld met archiefonderzoek naar de bewoners en de bewoningsgeschiedenis. Vastgesteld werd dat de noordgevel in de kern 17e-eeuws is (vermoedelijk van na de dorpsbrand van 1659) en daarna in twee fasen is opgehoogd. De tweede fase (1888) liet de noordgevel in stand maar verhoogde deze tot een gebouw met twee bouwlagen. In de laatste fase (tussen 1900 en 1904) werd de gevel opnieuw verhoogd en werd het zadeldak vervangen door een Engelse kap.
‘Redder en ridder’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 69 in: Weekblad voor Nederweert, 16 mei 2013.
Samenvatting: Boerenzoon Hendrik Raemaekers uit Eind is volgens de legende de redder van kroonprins Willem op het slagveld van Waterloo.
