Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Van Burgerlust tot Krottepoffers. De honderdjarige toneelgeschiedenis van Nederweert’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 118-150.
Samenvatting: Een zeer gedetailleerd overzicht van de Nederweerter toneelverenigingen en hun voorstellingen. Met foto’s van optredens, affiches en ledenlijsten.
‘Kapitale misdrijven rond 1600’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 46-52.
Samenvatting: Aan de hand van de scholtambtsrekeningen van 1585 tot 1609 worden een aantal daders, hun misdrijven, de tortuur en de vonnissen belicht. Aandacht wordt ook besteed aan enkele militaire delinquenten. Vermeld worden een tweetal heksenprocessen in 1600; zie voor de kostenspecificatie van de gehele procesgang Bronnen: Fragment scholtambtsrekening
‘Van alle tijden’.
Auteur(s): Frits Nies
Herkomst: Waat e Waer, column in: Dagblad De Limburger (VIA-bijlage) 11 dec 2024.
Samenvatting: Kritische column over plagiaat van Weerter en Nederweerter erfgoedpublicaties en schending van auteursrecht door een Weerter veelschrijver en facebook-groepsbeheerder.
![‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3031-haanen-boekbespr-wassink-msg126_logo-pdf-210x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 126 (2007) 65-68.
Samenvatting: Kritische recensie van genoemd proefschrift.
‘Schaken en dammen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 80 in: Weekblad voor Nederweert, 19 dec 2013.
Samenvatting: Je ziet het slechts vanuit de lucht of met satelliet: het prehistorische akkercomplex in Eind. Een ‘schaakbord van de goden’.
‘Vogel en kogel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 31 in: Weekblad voor Nederweert, 16 jun 2011.
Samenvatting: De schutterijen speelden een belangrijke rol in het maatschappelijk leven. De besten mochten zich koning noemen.
‘Marie-Katrien’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Overgenomen uit De Turf, 20 januari 1948 en gepubliceerd in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 91.
Samenvatting: Biografie van Maria Catharina van de Boogaert-Tegelaers (1866-1945), bijgenaamd Marie-Katrien. Als koerierster en vrachtrijdster maakte zij furore in het Land van Weert en legde zij tienduizenden kilometers te voet af. Zij woonde in de buurt van het klooster in Nederweert-Dorp.
‘Een tocht van bloed, zweet en tranen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 14 okt 2020.
Samenvatting: Laurentius Bijlmakers (Kow Lins) had verstand van veeziekten en werd veel ingeroepen bij het bestrijden er van. De gang naar een echte dokter of veearts was vroeger en hoogdrempelig. In de 19e eeuw werd nog veel gebruik gemaakt van aderlatingen, door middel van mesjes of bloedzuigers. Die laatste werden gekweekt en gevangen in de waterrijke gebieden in de regio, zoals in het Wijffelterbroek in Weert.
‘Rapportage voorstel naamgeving crematorium Hoeve de Zwingel Nederweert (2024)’.
Herkomst: Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO (Ospel 2026).
Samenvatting: Voorstel en onderbouwing voor toepassing van oude historische toponiemen bij de naamgeving van gebouwen en openbare ruimte in en rondom het nieuwe crematorium in Nederweert.
‘Anno 1566: Oorden van Weert ook als lakenloodjes gebruikt. Van munt naar penning? Met dank aan Maria Luyten’.
Auteur(s): Louis Ph. Mathijsen
Herkomst: De Beeldenaar, tweemaandelijks tijdschrift voor numismatiek en penningkunst (mei/juni 2018) 125-130.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een opvallende wijze van hergebruik van in 1566 als betaalmiddel gemunte Weerter koperen oorden, die na ‘omkatting’ door het stadsbestuur of het Wollenambacht zouden zijn gebruikt als nagemaakte loden. Daarvoor bestaan zowel archivalische aanwijzingen alsook de in de munten nageslagen weversspoel.
‘Ospel in oude ansichten’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 136 in: Weekblad voor Nederweert, 8 jun 1995.
Samenvatting: Gedichten van de Ospelse dichteres Mia Frenken die zich bij het maken liet inspireren door oude ansichtkaraten en foto’s uit Ospel.
‘Dodenlijst van de leden der Broederschap van Onze Lieve Vrouw te Nederweert 1585-1632’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Macht en Middelen (Nederweert 1997) 149-190.
Samenvatting: De 'Dodenlijst' van de leden van de Broederschap van Onze Lieve Vrouw te Nederweert is van groot belang. Het oudste begraafboek van de RK St. Lambertusparochie van Nederweert vangt namelijk pas aan in 1664. De dodenlijst daarentegen bestrijkt de periode 1585-1632, waardoor belangrijke oudere genealogische informatie ontsloten wordt. De dodenlijst is uitgebreid geannoteerd met biografische informatie.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 6: Plunderingen in een verlaten spookdorp’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 31 oktober 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 28 - 31 oktober 1944.
![‘Nederweert-Eind [verering van St. Gerardus]’.](https://showeerterland.nl/wp-includes/images/media/document.png){kind=small}
‘Nederweert-Eind [verering van St. Gerardus]’.
Auteur(s): Antoine Jacobs
Herkomst: Bedevaartsplaatsen in Nederland. Deel 3: Provincie Limburg (red. Peter Jan Margry en Charles Jaspers), (Amsterdam 2000) 623-626.
Samenvatting: In 1939 werd Nederweert-Eind een zelfstandige parochie. De Gerardus-Majellakerk werd in 1956-1957 gebouwd. Vanaf 1952 vond er in Eind een Gerardusfeest plaats. De Bossche bedevaart bezocht het beeld en de reliek van St. Gerardus elk jaar van 1957 tot 1972.
‘De verpachting van der heeren molens te Weert en Nederweert in 1754’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 3 in: Weekblad voor Nederweert, 16 jan 1986.
Samenvatting: Protocol van de verpachting van de herenmolens van Roeven, Rosveld, Swartbroek en de Binnen- en Buitenmolen van Weert.
‘Stukken betreffende de geschiedenis van Weert’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 67.
Samenvatting: Opdracht van Gelderse stadhouder Isenghien tot herstel van de stadsmuren en bescherming van de troepen tijdens Hollandse oorlog in 1674 en opdracht van de Gelderse stadhouder Hornes tot levering van bedden en paardenstallingen en diverse militaire kosten te delen tussen Nederweert en de Buitenie tijdens Spaanse successieoorlog in 1701-1702.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 47 (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij het archeologisch onderzoek van de ondergrond van het in juni 1985 afgebroken brouwershuis Kerkstraat 47 in Nederweert werden uitvoerige waarnemingen gedocumenteerd. De complexe stratigrafie toonde aan dat er al vanaf ca. 1275-1350 sprake van bewoning was op dit terrein. Een gedempte waterput kan ook aan deze oudste fase worden gekoppeld. Diverse steenbouwfase, waarvan de oudste een bijzondere poerenconstructie kenden vanwege de naast het huis stromende beek, lijkt nog van voor de grote dorpsbrand van 1659 te zijn. Een na de herbouw doorgevoerde splitsing in twee woonhuizen werd in 1882 weer te niet gedaan door de bouw van het grote brouwershuis. Van de bedrijfsbijgebouwen werden behalve de funderingen ook twee bakstenen industriële waterputten teruggevonden.
‘Duivels in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 66-74.
Samenvatting: Over de rijke gewelfschilderingen zijn tot dusverre slechts twee artikelen verschenen. In dit eerste artikel wordt de betekenis van de duivelsvoorstellingen zowel in het algemeen als in het bijzonder beschreven. De situering van deze afbeeldingen komt eveneens aan de orde.
‘Boerkaverbod en dirty dancing’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 mrt 2021.
Samenvatting: Nog in 1930 verbood het gemeentebestuur van Nederweert gezicht bedekkende kleding in het openbaar. Het was een van de vele momenten dat de overheid grip probeerde te krijgen op het maatschappelijk leven. Zoals in 1691, toen er paal werd gesteld aan ontmoetingen tussen jongens en meisjes en het gezamenlijk zingen van liedjes. Het grootste offensief was wel bij de kermis in 1928 en dat was gericht tegen het dansen van de Charleston, die door een inwoner als een heidense dans werd getypeerd.
‘Beschrijving van Nederweert in 1777’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 22 in: Weekblad voor Nederweert, 23 okt 1986.
Samenvatting: De oudste gedetailleerde topografische beschrijving van Nederweert, als bijlage bij de zogenaamde Ferrariskaart van ca. 1777. Bevat een precies maar niet geheel correct overzicht van de loop van de Tungelroysche beek en de Weerterbeek in Nederweert. Ook een overzicht van landbouw, veeteelt en nijverheid.
![‘Monumenten in Nederweert 22 [de Schreurshof in Leveroy]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/40186-schreurshof_encrypted-pdf-200x300.jpg)
‘Monumenten in Nederweert 22 [de Schreurshof in Leveroy]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 125 in: 8 sep 1994.
Samenvatting: Het pand Kerkstraat 9 in Leveroy, beter bekend als Schreurshof, is een van de belangrijkste burgerlijke rijksmonumenten van Nederweert. Pas bij de gemeentelijke herindeling kwam dit monument op Nederweerter grondgebied te liggen.
‘Weert : C. Het klooster der Minderbroeders’.
Auteur(s): P.C. Bloys van Treslong Prins
Herkomst: Limburg's jaarboek : "Limburg" : Provinciaal genootschap voor geschiedkundige wetenschappen, taal en kunst 24 (1918) 42-43.
Samenvatting: Geeft de opschriften met heraldische en persoonlijke gegevens van de schenkers van de biechtstoelen eind 17e eeuw weer.
‘Jong Limburg : afdeling Weert’.
Auteur(s): Mathieu de Haan
Herkomst: Jong Limburg: orgaan van den R.K. Bond "Jong Limburg" in het bisdom Roermond 8 (1928) 10-12.
Samenvatting: Verslag van de afdeling vanaf de oprichting in 1912 tot 1928. De bond werd in 1934 op 'verzoek' van de bisschop ontbonden om plaats te maken voor nieuwe - nog onbekende - organisatievormen. De bond was formeel bestemd om studerenden de katholieke eer bij te brengen. De Weerter praktijk bestond voornamelijk uit het geven van lezingen met externe sprekers en het zelf opvoeren van toneelstukken. In 1928 telde de afdeling 16 leden. Als oorzaak voor dit kleine aantal wordt de geringe industrie aangewezen, waardoor er maar weinig interessante banen bestaan; met als gevolg dat de ontwikkelde jonge man verhuist.
‘Ospel voorheen en thans’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert, 21 september 1918 t/m 1 april 1919.b
Samenvatting: Feuilleton in 15 afleveringen bij het 50-jarig bestaan van de kerk en parochie in Ospel. Niet geannoteerd maar wel gebaseerd op historische bronnen. De auteur is onbekend maar moet gezien zijn detailkennis een Ospelnaar zijn geweest. Wellicht was het de pastoor.
