Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Historische liederen uit Limburg: Relaas van de batalje van Weert, geschied den 7 Augustus 1760 namiddag of te wel de folie van den Rog hersteld’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 15 (1893) 37-39.
Samenvatting: Overwinningslied uit de Zevenjarige Oorlog (1756-1763). Ongeregelde Hannoveraanse militairen vielen de stad Weert binnen en namen hun intrek in herberg 'Het Zwaard' op de Markt. Zij eisten geld, met name van de stad en van enkele kloosters. De Weertenaren schoten enkelen neer en nam de rest gevangen. Zie de Chroniek van Flament, blz. 189-190
‘Boer en knuppel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 94 in: Weekblad voor Nederweert, 2 apr 2015.
Samenvatting: De rijkste boeren hadden in de middeleeuwen een knuppel, waarmee zij ten strijde trokken als de heer of graaf dat vroeg. Hun boerderijen waren de Plucksack, de Hoge Notte, Vlaokers in Kreijel en Kluskens in Strateris.
‘Vier prenten van de legende der Weertsche rogstekers’.
Auteur(s): Gijsbertus Hesse
Herkomst: C.P. Burger Jr., e.a., Het boek : tweede reeks van het tijdschrift voor boek- en bibliotheekwezen 6 (1917) 25-32.
Samenvatting: Beschrijft vier weinig van elkaar verschillende spotprenten. Geeft de volledige rijmteksten van de prent, gedrukt door Joachim Ottens. Stipt ook de gevelsteen in Haarlem en de steengravures in het carnavalsprogrammaboekje 1897 aan. De relatie met de Mechelse maanblussers wordt niet vergeten.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 2 Nervositeit in Nederweert maar de bevrijding zit in de lucht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 7 september 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 5 – 9 september 1944.
‘Bordeel en kerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 77 in: Weekblad voor Nederweert, 31 okt 2013.
Samenvatting: Een rijksmonumentaal pand in de Kerkstraat gaat door voor het huis van de twaalf ambachten en een dertiende ongelukje.
‘Paal en perk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 60 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 2012.
Samenvatting: Paol 60, een kilometerpaal aan de Zuid-Willemsvaart halverwege Weert en Nederweert markeert een oude smokkelroute.
‘Activiteitenoverzicht Erfgoedgemeenschap Nederweert 2025’.
Herkomst: Erfgoedgemeenschap Nederweert (Nederweert 2026).
Samenvatting: Jaarverslag van de Erfgoedgemeenschap Nederweert, waaronder de Stichting Geschiedschrijving Nederweert, de Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO en de Stichting Historisch Onderzoek Weert.
‘Grensgeschillen met onze buurtgemeenten. A. Met Weert’.
Auteur(s): S.H. Winkelmolen
Herkomst: Budel en Cranendonck, voorheen en thans (Budel 1960) 58-59.
Samenvatting: Disputen over de grens tussen Weert en Budel in de 15e eeuw.
‘Hoorne en de Hervorming’.
Auteur(s): J. Baas
Herkomst: Nederlands archief voor kerkgeschiedenis 42 (1957-1958) 227-254
Samenvatting: Beschrijft of Philips van Montmorency voor en na de Beeldenstorm protestants gezind werd of katholiek bleef. Verder hoe de graaf optrad in religieuze zaken met name in Doornik en Weert. Schrijver beargumenteert dat de graaf van Horn stierf voor een achterhaald ridderideaal en dat hij nooit begreep wat de betekenis van de religie in deze roerige tijd was.
‘De ontwikkeling van de grote Noord-Limburgse boerderij’ en ‘De kleine Noord-Limburgse hoeve’.
Auteur(s): R.C. Hekker
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 78-82 (1942-1946) 61-76
Samenvatting: Beschrijft de evolutie van de bouw van de Noord-Limburgse boerderijen aan de hand van voorbeelden uit Budschop, Kreijel en Strateris in Nederweert. Met aanzichten en plattegronden. Een belangrijk voorbeeld is de hoeve Kreijel 15 in Ospel.
‘Het kanaal van Wessem naar Nederweert’.
Auteur(s): C.T.C. Heyning, J.H. van der Burgt
Herkomst: De Ingenieur, Bouw- en waterbouwkunde 31 (1928) overdruk 1-14.
Samenvatting: Technische beschrijving met tekeningen en foto’s van de ‘kunstwerken’ bij de aanleg van Kanaal Wessem-Nederweert, waaronder de nieuwe Brug 15, de Kelperbrug en de spoorbrug bij Mildert.
‘Sint Josef- of Bonesmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis en roemruchte einde van de molen bij het station in Weert.
‘Jan Tillemans: Groot Weerter glazenier en kunstenaar’.
Auteur(s): Henk Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 4 (1989) 93-98.
Samenvatting: Biografie en oeuvre-beschrijving van priester-kunstenaar Jan Tillemans (1915-1980).
‘Telefoon en telegraaf’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 20 in: Weekblad voor Nederweert, 23 dec 2010.
Samenvatting: Na het eerste telefoontoestel in 1904 ging het hard met het aantal aansluitingen en werd de telefoon een gebruiksartikel. De Kerkstraat heette zelfs even Telefoonstraat (althans op een ansichtkaart). Het eerste postkantoor annex telefoon- en telegraafstation was in de Kerkstraat.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Tichelveld (1985-2014)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Het onderzoek heeft onomstotelijk aangetoond dat het gebied ten oosten van de St. Lambertuskerk over een grote oppervlakte leemwinningsputten heeft gekend. Op de locaties Pinnenhof en Domus Bona Ventura is de ondergrond tot op 2.30 m beneden het huidige maaiveld vergraven en zijn sporen van de winningsputten teruggevonden. Het lijkt erop dat dit een enkele hectares groot wijd verbreid stelsel van kleine winningsputten is geweest, dat in de loop van vele jaren gegroeid is. De structuur duidt op een stelselmatige, langdurige en kleinschalige leemwinningsactiviteit. Uit de archeologische waarnemingen is geen datering van de leemwinning verkregen. De archivalische vermelding uit 1574 lijkt echter wel een soort terminus ante quem voor de leemwinning. Ook het reeds bestaan van het toponiem Tichelveld op het einde van de 16de eeuw is een aanwijzing in die dateringsrichting.
‘Nederlandse militairen gelegerd in Weert tijdens de mobilisatie en Eerste Wereldoorlog’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van correspondentie van en met in Weert gelegerde militairen, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘Kapel van St. Job op Leuken’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: De bakstenen kapel werd in de 17e eeuw opgericht en in 1919 gerestaureerd. Helaas werd zij in 1965 gesloopt.
‘Wit en zwart’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 13 in: Weekblad voor Nederweert, 14 okt 2010.
Samenvatting: Mensen met een donkere huidskleur waren een opvallende verschijning en zijn zelfs afgebeeld in een familiewapen zoals de familie Mooren in de Kerkstraat 41 (niet 35 zoals abusievelijk in het artikel staat). Peter Sonnemans van de Heijsterstraat was in het Franse leger en zag donkere mensen. Ook een geallieerde zwarte militairen in de Tweede Wereldoorlog baarden opzien.
‘Catalogus van het streekmuseum “Aldenborgh” Weert’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: (Weert 1949) [48] pp.
Samenvatting: Enige tot nu toe verschenen catalogus van de collectie. Het stedelijk historisch museum wordt thans abusievelijk 'De Tiendschuur' genoemd.
‘Kapel van O.L. Vrouw van Altijddurende Bijstand’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De in 1883 gebouwde kapel op de hoek van de Moesemanstraat en de Mgr. Kreijelmansstraat werd in 1965 gesloopt. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Karbonade en de vrijheidsboom’.
Auteur(s): Jan Nijs
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 20-21.
Samenvatting: De Weerter kronikeur Lambertus Goofers beschrijft de komst van de Fransen in 1795 en de feestelijkheden rondom de geplante vrijheidsboom. Het artikel gaat met name in op het gebruikte woord ‘kermiollen’, dat wordt verklaard als afgeleid van carmagnole, een dans.
‘Voorwoord’.
Herkomst: Mieke Kirkels en Alfons Bruekers, Nederweert door het oog van… Jef Kirkels (Nederweert 2014) 168 p.
Samenvatting: Introductie van amateur-fotograaf Jef Kirkels (1919-1997) en zijn fotografisch oeuvre uit de na-oorlogse periode.
‘Kazuifel van Jacob I van Horne’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: P. le Blanc, W. van Giersbergen e.a.: Catalogus museum Jacob van Horne Weert (Weert 1986) 54.
Samenvatting: Kunsthistorische beschrijving van het uit ca. 1480 daterende kazuifel van Jacob I van Horne, die op latere leeftijd toetrad tot de orde van de Minderbroeders.
‘Voor de gek’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 5 in: Weekblad voor Nederweert, 22 apr 2010.
Samenvatting: De legendarische Ospelse onderwijzer Meester Diemel werd door de intolerante bevolking veelvuldig geplaagd en uitgelachen.