Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Normen en waarden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 46 in: Weekblad voor Nederweert, 15 mrt 2012.
Samenvatting: Met een verbod op gezichtsbedekkende kleding en een dans-verbod probeerde het gemeentebestuur eeuwenlang grip te krijgen.
‘[Bespreking van] P.A.M. Geurts : De graaf van Horne : Filips van Montmorency (1524-1568)’.
Auteur(s): Michel Baelde
Herkomst: Belgisch tijdschrift voor filologie en geschiedenis 47 (1969) 1390.
Samenvatting: Gesteld wordt dat het artikel niet meer is dan een biografisch overzicht van de bestaande literatuur. De auteur wordt bekritiseerd, dat deze met betrekking tot de relatie Horn-Filips II te sterk leunt op het fel gekritiseerde werk van De Troeyer ofm over Lamoraal van Egmont. Het artikel ontleent met name zijn waarde aan de afgedrukte illustraties.
‘… In het stro achter de koeien’.
Auteur(s): Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 2-5.
Samenvatting: Herinneringen van Coen Beelen uit Tungelroy van gebeurtenissen bij de bevrijding van Tungelroy in oktober 1944 en meer specifiek het sneuvelen van gunners G. Langley, soldaat in het 4e Royal Horse Artillery, die op de oorlogsbegraafplaats in Nederweert is begraven.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Schoordijk ‘Andersdenkendenkerkhof’ (2020)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2020).
Samenvatting: Van oudsher werd Nederweert omringd door een krans van vennen, waterplassen en uitgestrekte heidevelden. In het zuiden van de gemeente lagen de Roevenderpeel en het Schoorwater. Dat gebied had een sinistere bijklank in de oren van vele inwoners. Vanaf de 19e eeuw was daar ook een algemene begraafplaats waar niet-katholieken en zelfdoders werden begraven. Voor hen was immers in de beleving van de Kerk, geestelijkheid en inwoners van die tijd geen plek in de hemel beoogd. De formele status van algemene begraafplaats werd in 1959 opgeheven en in 1966 worden de nog aanwezige stoffelijke overschotten opgegraven en herbegraven.
‘Limburgse monumenten vertellen’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 135 in: Weekblad voor Nederweert, 1 jun 1995.
Samenvatting: Extract uit het boek ‘Gedenktekens van oorlog, verzet en bevrijding’ uit 1994 met artikelen over de bommenwerpercrashes uit WOII in Nederweert aan de Colusdijk en in het Peelgebied. Tevens aandacht voor de wederopbouw-boerderijen met hun kenmerkende gevelstenen, zoals de boerderij Wessemerdijk 12.
‘Een “pelgrim” uit Weert in de Kapel in `t Zand te Roermond’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: In februari 1860 vonden er diefstallen plaats uit de offerblokken van de Kapel in ’t Zand in Roermond. Vader en zoon Van Bree uit Weert (en voordien Nederweert) kwamen voor het gerecht.
‘Technisch onderwijs in Weert (1922-1971)’.
Auteur(s): A.H. Lempens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 8 (1994) 85-94.
Samenvatting: Het artikel beschrijft - anders dan de beide gedenkschriften - uitvoeriger hoe de school tot stand is gekomen. De periode 1956-1971 geeft feiten en achtergronden. De oude school is in 1970 verlaten; waarna deze na enige tijd volledig is gesloopt. Een nieuw, voor de inzichten van die tijd praktisch gebouw zonder veel aandacht voor architectuur en ambachtelijke kunst werd betrokken.
‘Naame boorderi-jje in Wieërt’.
Auteur(s): [Bert Adriaens], [Baer Adriaens], [Piet Hermans], [Jo van der Velden], [Stan Smeets], [Ton Timmermans], [Jan Moonen], [Piet Adriaens]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 83-88.
Samenvatting: Overzicht van oude boerderijnamen, hun ligging en eigenaar in de gemeente Weert.
‘Zoeken naar de zevende zoon. Sporen van een koninklijke vernoemingstraditie in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 47 (2019) 3-19.
Samenvatting: Eeuwenlang werden aan de Franse koningen (Lodewijk I t/m XIV) bovennatuurlijke gaven toegeschreven. Een afgeleid fenomeen daarvan bestond er uit dat elk zevende mannelijke kind uit een groot gezin stelselmatig genoemd werd naar de Franse koning (dus Lodewijk, Louis of Ludovicus). Dat mechanisme van vernoeming noemt men wel de ‘Filius Septimus’ of ‘Zevende Zoon’ en bestond in een aantal kleine varianten in West-Europa. In een uitgebreid genealogisch onderzoek in de microregio Nederweert (NL Limburg) is door middel van onderzoek aangetoond dat dit vernoemingsprincipe vanaf het vroege begin van de 18e eeuw daadwerkelijk bestond en toegepast werd. Er is een relatie met de Marcoenverering in de kapel van Laar.
‘Nederweert “een dorp zonder iets opmerkelijks” of de geschiedenis van het geslacht Mooren (1515-1781)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 89-130.
Samenvatting: Genealogie en familiegeschiedenis van de opeenvolgende generaties van het Nederweerter geslacht Mooren, een gegoede familie in de dorpskern van Nederweert. Speciale aandacht gaat uit naar kanunnik Leonardus Mooren (1700-1781) die als secretaris van de bisschop van Roermond een belangrijk bestuurlijke en politieke invloed had.
‘De volksmissie in Weert in 1836’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 25-33
Samenvatting: Behandelt de zgn. volksmissie van de redemptoristen in algemene zin; de nadruk lag op donderpreken en biechthoren. Daarna komt de volksmissie in het Belgische Weert van 1836 aan de orde met de kruisplanting bij de Sint-Rumolduskapel (klik hier). Afgesloten wordt met opmerkingen over de oprichting van stichtelijke broederschappen en de versterkte greep op het maatschappelijk gebeuren.
‘Viermanschap uit archeologieclub schrijft geschiedenis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Ad interim, Archeologische Werkgroep Philips van Horne, nov 1989.
Samenvatting: Korte biografische introductie van Ruud van den Berg, Jac. Biemans, Ivo van loo en Alfons Bruekers, vier auteurs van het op 20 november 1989 in Nederweert gepresenteerde boek Nederweerts Verleden
‘Het testament van Antonius Drenters uit Leveroy’.
Auteur(s): Johan Slabbers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 19 in: Weekblad voor Nederweert, 25 sep 1986.
Samenvatting: In 1669 maakte Thonis Drenters uit Leveroy zijn testament. De auteur noemt hem een teut (handelaar) maar toont dat niet aan. Het artikel bevat verder niet onderbouwde hypotheses over de etymologie van de familienamen Drenters en Schaekers.
‘De oude kerk van Leveroy’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 102 in: Weekblad voor Nederweert, 4 jul 1991.
Samenvatting: Beschrijving aan de hand van een artikel van D. Sassen uit 1927 over de bouw van de nieuwe kerk van Leveroy en de sloop van de vorige. Dat de middeleeuwse toren het loodje moest leggen hield de gemoederen nogal bezig.
‘De opkomst van een Nederweerter geslacht. Familieleden en nakomelingen van het echtpaar Hobus-Coumans’.
Auteur(s): Nol Bauwens
Herkomst: Nederweerts Verleden : Mensen, Macht en Middelen (Nederweert 1996) 49-80.
Samenvatting: Genealogie van de familie Hobus-Coumans en hun Hollandse familieleden.
‘Gravin Johanna van Meurs: De eerste stichteres van het minderbroedersklooster te Weert’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: Bijdragen voor de geschiedenis van de provincie der minderbroeders in de Nederlanden 13 (1962) 31-36.
Samenvatting: De relatie tussen Johanna van Meurs en de minderbroeders wordt onderzocht.
‘Het slot Ensebroek’.
Auteur(s): Notaris Frissche
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 4 (1882) 674-675.
Samenvatting: Documenten inzake de inbraak door de jonkers Heyn en Werner van Ensebroek in de nacht van 26 op 27 maart in het huis van Heyn Joosten op de Mildert onder Nederweert.
‘Van Heukelom veranderde het gezicht van Weert’.
Auteur(s): Piet Hermans
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 17-18.
Samenvatting: Ingenieur-architect G.W. van Heukelom ontwierp vanaf 1909 de spoorlijn Weert-Eindhoven en alle gebouwen en infrastructuur die daar bij hoorde. Zoals het nieuwe stationsgebouw in Weert dat in 1914 in gebruik werd genomen en de vierbogenbrug over de Zuid-Willemsvaart.
‘Zie ginds komt de stoomtrein… De eerste Sinterklaasbezoeken in Weert’.
Auteur(s): Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 2-5.
Samenvatting: De oudste foto van een Sinterklaasintocht in Weert is uit ca. 1914. Vanaf 1926 is er sprake van georganiseerde vieringen. Tot 1933 kwam de Sint aan per spoor, daarna per boot. De St. Vincentiusvereniging speelde een belangrijke rol.
‘Speelhuysgrave’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 72-74.
Samenvatting: Verklaart de naam en geeft de ligging aan van deze stadsbeek. Tevens wordt aandacht besteed aan de wijze van verkiezing van de gekorenen en gezworenen van Weert en Nederweert in 1497.
‘Monumenten in Nederweert 18’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 121, deel 18, in: Weekblad voor Nederweert, 3 feb 1994.
Samenvatting: Beschrijving van een aantal moderne kunstwerken en hun totstandkoming in Nederweert: De Hoogspringer (Dick van Wijck) bij de sporthal, De Werker (Dick van Wijck) bij het gemeentehuis, De Zaaier (Fien Bruekers) op het plein bij de St. Gerarduskerk en Marie-Katrien (Jack Poell) in de Kerkstraat in Nederweert.
‘Eindverslag opgravingscampagne Budel-Klooster (1989)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Tweede, herziene en aangevulde uitgave. STRABO (Ospel 1989).
Samenvatting: Beschrijft de vondst bij archeologische opgravingen van laatmiddeleeuwse waterputten en intacte keramiek in de dorpskern van Budel.
‘De Broederschap van Onze Lieve Vrouw. Geloof, dood en sexuele moraal in zeventiende-eeuws’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Macht en Middelen (Nederweert 1997) 81-196.
Samenvatting: Geschiedenis van de Nederweerter broederschap (die ook voor dames open stond) en waarschijnlijk ontsproten is uit de gelijknamige broederschap in Weert. Via de broederschap wordt een interessant inkijkje gegund in de rol van de broederschap in het maatschappelijk leven en het bestrijden van bigamie, buitenechtelijke seks en soortgelijke zaken in de tijd van de contrareformatie (begin 17e eeuw).
‘Vijf jaar Heemkunde Vereniging in Nederweert’.
Auteur(s): Jac. Verstappen
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 11-15
Samenvatting: In 1978 werd een comité opgericht om te komen tot een heemkundevereniging in Nederweert. De oprichtingsvergadering vond plaats op 20 november 1979 in de Pinnenhof met een lezing met dia's door Alfons Bruekers over de St. Lambertuskerk. In 1984 werd een werkgroep geschiedenis opgericht, die een jaar later werd geformaliseerd in de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.