Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘De heerlijke rechten van Wessem in de achttiende eeuw. Een aanvulling’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 100-104.
Samenvatting: Met de beschrijving van de heerlijke rechten van deze stad en hun opbrengsten wordt het vorige artikel over de verkoop in 1781 gecompleteerd.
‘Gedenkboek uitgegeven bij gelegenheid van het eeuwfeest van den terugkeer der paters minderbroeders in hun klooster op de Biest te Weert 1836 – 17 april – 1936′.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Heerlen 1936) 32 p.
Samenvatting: Zeldzaam werk met de geschiedenis van het klooster sedert de oprichting in 1461, algemene stadsgeschiedenis van Weert en bijzondere aandacht voor de feestelijkheden in 1936. Het bevat ook een afbeelding van de memorietafel van Johanna van Meurs, waarbij het kasteel Nijenborgh nog niet als zodanig werd geidentificeerd.
‘Rapportage naamgeving ruimtes Loverbosch Hotel Rosveld (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op verzoek van Loverbosch Beheer BV werd een cultuurhistorische verkenning van het gebied Rosveld in Nederweert uitgevoerd. Kader hiervoor was de realisatie van het nieuwe hotel Rosveld Nederweert nabij afslag 39 van de snelweg A2. Doel van het onderzoek was te komen tot een lijst van oude toponiemen of plaatsnamen die gebruikt zouden kunnen worden om ruimtes en arrangementen van het hotel te benoemen. Voor de ruimtes werd uiteindelijk door de fa. Loverbosch gekozen voor de namen Tegger en Houwijck.
‘De bedeljager die zijn boekje te buiten ging, in 1787’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 16 in: Weekblad voor Nederweert, 24 jul 1986.
Samenvatting: Armen die een bedelvergunning hadden moesten herkenbaar met een koperen plaat op de borst rond lopen. Het toezicht op bedelen gebeurde door de bedeljager. Die waren niet altijd zuiver op de graat, zoals het voorval met Joannes Caris uit 1787 bewijst.
‘Standbeeld voor Merieketrien’.
Auteur(s): J. Kirkels
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 62 in: Weekblad voor Nederweert, 9 feb 1989.
Samenvatting: Anecdotische biografie van koerierster Marie Katrien, ter gelegenheid van de planvorming om voor haar een standbeeld op te richten in de kerk van Nederweert.
‘Een zadelkweern uit de Peel en een mortierstamper uit Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 32 (1987) 44-45.
Samenvatting: Betreft de vondst van een ligger-maalsteen (mogelijk Ijzertijd) uit de Ospelse Peel en een mortierstamper van steen uit Weert.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie mitrailleurnest WOII Bredeweg Nederweert (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 1985 startte de gemeente Nederweert met de uitvoering van het uitbreidingsplan Bredeweg/Molenweg. Eén van de infrastructurele aanpassingen in dat kader was het veranderen van de aansluiting van de Molenweg op de Bredeweg. In het voorjaar van 1985 werden de wegwerkzaamheden uitgevoerd. Naast resten van een oude boerderij werd tijdens dat onderzoek ook een aantal sporen uit de Tweede Wereldoorlog gevonden. Die werden slechts voorzichtig onderzocht met het oog op risico’s ten gevolge van mogelijk aanwezige onontplofte munitie. Twee grote kuilen en een greppel vielen op. Die konden worden mede vanwege hun ‘verse’ verschijningsvorm geïnterpreteerd als resten uit de Tweede Wereldoorlog. De greppel was het restant van een mitrailleurnest. De geschutrichting was in noordelijke richting, richting Someren.
‘De haarsnijder’.
Auteur(s): M. van Deursen
Herkomst: Vertelling van M. van Deursen, geciteerd in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 96-97.
Samenvatting: Verhaal over H. van Deursen (Cisse Baer) uit Ospel die in de jaren ’50 van de vorige eeuw de haren kapte van mannen en kinderen in Ospel.
‘De minderbroeders van Weert en de armen van de stad’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia seraphica 15 (1941) 100-104.
Samenvatting: Overzicht van ontvangsten in de armenschaal van 1780-1781 uit de parochie- en kloosterkerk en voor het jaar 1726-1728 in de kloosterkerk. Tevens een uitgavenpost voor de aankoop van 270 vat koren.
‘Willem Adriaan van Horne en de Van Horne-kazerne te Weert’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 81 (1962) 93-96.
Samenvatting: De naamgever van de militaire kazerne wordt verklaard met vermelding van zijn biografische gegevens. Het misverstand, dat de naamgever iets te maken zou hebben met de grafelijke familie van Horne te Weert en Horn, wordt uit de weg geruimd.
Genealogie Bloemarts te Weert´.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 81-84.
Samenvatting: Stamboom betreffende de periode ca. 1640 – ca. 1860.
‘Leveroyse Boerenbond toch iets ouder’.
Auteur(s): Johan Slabbers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 24 in: Weekblad voor Nederweert, 9 okt 1986.
Samenvatting: Vermelding van een krantenartikel waaruit blijkt dat de Leveroyse boerenbond niet zoals gedacht in 1901, maar reeds in 1897 zou zijn opgericht.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Slingertracé A2 (1988)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1988 vond de aanleg van het zogenaamde ‘Slingertracé’ plaats, een zwanenhalsvormige bypass in de autosnelweg A2 tussen Nederweert en de provinciegrens Noord-Brabant-Limburg. Op 23 en 29 juni 1988 werden wegcunetten en een belendende afwateringsgreppel verkend, een totale trajectlengte van ca. 3250 meter lengte en verdeeld in een vijfstal vakken. In de oostelijke vakken (tussen de tunnel in Molenweg en het viaduct in de Heijsterstraat) werden laatmiddeleeuwse bewoningssporen aangetroffen. Meer in westelijke richting, van de Heugterbroekdijk en Hushoverheggen, waren talrijke sporen van rabatten uit de laat-19e-eeuwse bosbouw ten behoeve van de mijnindustrie zichtbaar.
‘Duivels in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 66-74.
Samenvatting: Over de rijke gewelfschilderingen zijn tot dusverre slechts twee artikelen verschenen. In dit eerste artikel wordt de betekenis van de duivelsvoorstellingen zowel in het algemeen als in het bijzonder beschreven. De situering van deze afbeeldingen komt eveneens aan de orde.
‘Kerkhof Stokershorst’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Mathias Hubertus Pubben was van 1917 tot 1926 rector van internaat Stokershorst in Eind. Zijn graf lag in 1987 nog op de begraafplaats van het internaat maar is sindsdien geruimd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Villa Karelke, Biest 10’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Gebouwd door Jan Hendriks in 1910. Hij was ook pionier van allerlei landbouwontginningen in Weert en Nederweert.
‘Stijgen en dalen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 67 in: Weekblad voor Nederweert, 11 apr 2013.
Samenvatting: Vanaf 1600 daalde het inwonertal van Nederweert gestaag door oorlog, crisis en emigratie. Pas na 1800 kwam de kentering.
‘Boorderi-jje in Neejwieërt’.
Auteur(s): [Wiel van de Warreburg], [Alfons Bruekers]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 89-93.
Samenvatting: Beschrijving van oude Nederweerter boerderijen: De Braosheuf, De Hoge en Lage Notte, gevolgd door een uitvoerige lijst van Nederweerter boerderijen en hun bijnamen.
‘De grenspaal bij “de Oude Molenstat”van Hugten’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 109-122.
Samenvatting: Een eeuwenoude grenspaal op de plek waar voorheen vier gemeenten aan elkaar grensden, herinnert aan een middeleeuwse situatie, toen zich hier in de buurt de watermolen van Huchten bevond.
‘Opgraving in Oost-Vlaanderen door Archeologische Werkgroep Philips van Horne’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 41 (1989) 235.
Samenvatting: Korte terugblik op de opgraving in de zomer van 1989 door de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' uit Weert, van een deel van de middeleeuwse St. Salvatorabdij van Ename in Oost-Vlaanderen (B).
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 35 Dubbele Kapelanie (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek naar het voormalige ‘Dubbele Kapelanie’-gebouw in de dorpskern van Nederweert op de plek waar de Burg. Hobusstraat uitmondt in de Kerkstraat (voorheen adres Kerkstraat 35). Het gebouw was een uit de zestiende eeuw daterende woning, vanaf het einde van die eeuw in gebruik als kapelanie. In 1971 werd deze door het gemeentebestuur van Nederweert afgebroken voor geplande nieuwbouw die uiteindelijk nooit gerealiseerd zou worden. Signalen van verontruste buurtbewoners, vervolgens opgepakt door de vier lokale erfgoedorganisaties, waren in december 2022 de aanleiding tot het verrichten van visuele archeologische waarnemingen op de locatie Burg. Hobusstraat door STRABO. Het bleef noodgedwongen bij enkele visuele waarnemingen en de registratie van objecten die ex situ gebracht waren waaronder restanten van recent vernielde dikke keldermuren en al eerder aangetroffen smeedijzeren trekankers van een gebouw uit 1788.
‘St. Matthiaskerk Leuken’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Leuken.
‘De oprichting en het reglement van het cremersgilde te Weert in 1652’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 73 (1954) 49-56.
Samenvatting: Het Sint-Nicolaas- of kramersgilde, formeel opgericht en gereglementeerd door Magdalena van Egmont, prinses van Chimay en vrouwe van Weert en Nederweert was bestemd voor kramers, kooplieden en winkeliers. Onder vetwaren werd o.m. spek, ham, kaarsen en boter verstaan. Het poorterschap was een voorwaarde voor lidmaatschap.
‘Verslag van de PTT in een ontvolkte stad’.
Auteur(s): J.H. Adriaens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 29-37.
Samenvatting: Autobiografische notitie over de eerste dagen van de nazi-bezetting van Weert in de periode 10 - 14 mei 1940.
