Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Ruivers Graadje’.
Auteur(s): Jean Adams
Herkomst: In verkorte vorm overgenomen en van een inleiding voorzien in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 256-257.
Samenvatting: Biografie van de markante Ospelnaar Graadje van Deursen (1896-1987), bijgenaamd Ruivers Graadje.
‘Vertaling latijnse tekst van guardiaan Antonius van der Steen, neef van de gelijknamige pastoor van Nederweert Antonius a lapide uit 1619’.
Auteur(s): Michiel Jaspers
Herkomst: In: Anneleen Gabriels, ‘Anna Walburgis van Nieuwenaer: een benadering van haar leven en invloed (1511-1600)’. Masterscriptie Katholieke Universiteit Leuven (Leuven 2024) p.114.
Samenvatting: Vertaling in het Nederlandse van een latijnse tekst uit 1619 inzake de religieuze gebeurtenissen in Nederweert in 1566.
‘OLV-kapel Ospel eendrachtelijk gerestaureerd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 99 (2023) 7-8.
Samenvatting: Waar menig parochie tegenwoordig worstelt met de vraag met betrekking tot herbestemming van voormalige religieuze gebouwen, gaf Nederweert-Ospel daar al meer dan een eeuw geleden een mooi voorbeeld van... alhoewel omgekeerd. Toen werd namelijk een bedrijfsgebouw omgevormd tot kapel! Daaraan dankt Ospel de kapel van O.L.V. van Altijddurende Bijstand, die na een recent voltooide restauratie de komende decennia weer kan doorstaan.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 3: De bevrijding van Nederweert was bitter en zoet’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 19 september 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 20- 23 September 1944.
‘Kluis en kruis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 101 in: Weekblad voor Nederweert, 3 dec 2015.
Samenvatting: Aan de weg van naar Weert woonde een bekende kluizenaar. Daar kwam later de St. Antoniuskapel. Het nabijgelegen café Halfweg was echter nog veel populairder.
‘Twee en drie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 53 in: Weekblad voor Nederweert, 26 jul 2012.
Samenvatting: Ooit was het de traditie dat bij een doop drie getuigen optraden. Bisschop Lindanus vond in 1570 dat dit niet de bedoeling was. Daar trokken de Nederweertenaren zich niet heel veel van aan.
‘… In het stro achter de koeien’.
Auteur(s): Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 2-5.
Samenvatting: Herinneringen van Coen Beelen uit Tungelroy van gebeurtenissen bij de bevrijding van Tungelroy in oktober 1944 en meer specifiek het sneuvelen van gunners G. Langley, soldaat in het 4e Royal Horse Artillery, die op de oorlogsbegraafplaats in Nederweert is begraven.
‘Vier jaarmarkten voor Nederweert, in 1731‘.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 12 in: Weekblad voor Nederweert, 12 jun 1986.
Samenvatting: In 1731 verleende Maria Elisabeth, gouvernante van de Nederlanden aan Nederweert het recht om vier jaarmarkten te mogen houden.
‘Over vogels en kogels, schutten en rotten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 21 apr 2021.
Samenvatting: Het volksliedje over Sintermerte-veugelke heeft een grondslag in het middeleeuwse woord kogel dat mantelkap betekent. Ook de leden van de schutterijen droegen een kogel. Nederweert kenden vroeger twee schutterijen en Leveroy had haar eigen schutterij. Op het schuttersfeest van 1519, waar de graaf van Horne als heer van Nederweert aanwezig was, vloeide de wijn rijkelijk. In de 19e eeuw leidden de schutterijen een kwijnend bestaan, tegenwoordig staan zij nog volop in de belangstelling.
Een nieuw kruis voor het Grenskerkmonument.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 106 (2025) 16-17
Samenvatting: Verslag van de vernieuwing, door vrijwilligers, van het houten kruis van het Grenskerkmonument in het Weerter Bos (gemeente Nederweert).
‘Rochus en Rombout’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 74 in: Weekblad voor Nederweert, 5 sep 2013.
Samenvatting: Geen enkele Zuid-Nederlandse gemeente had zoveel molens als Nederweert. Soms lagen ze dicht bij elkaar, zoals op Budschop.
‘Hushover standaardmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de verdwenen standaardmolen van Hushoven.
‘Oorlog en vrede’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 24 in: Weekblad voor Nederweert, 24 feb 2011.
Samenvatting: De Britse soldaat Teddy Robertson uit Hoddesdon (B) koesterde vele warme herinneringen aan zijn verblijf in Nederweert bij de familie Bruekers in de Kerkstraat, eind 1944.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kreijel 7 (2011-2012)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de aanleg in 2011 van een landschapstuin en waterpartij bij de woning Kreijel 7 in Ospel, werd een oude waterplas leeggegraven en vergroot. Tijdens het begeleidende onderzoek werd vastgesteld dat de waterplas een natuurlijke origine heeft en oorspronkelijk zowel in oostelijke als westelijke richting veel groter was dan de gedaantevorm in 2011. In het hart van de waterplas werd op het diepste punt een houten bekisting gevonden die aan een waterput deed denken maar in werkelijkheid een verzamelpunt van water was in tijden dat de waterplas droog viel. Een halvecirkelvormig bodemspoor in de nabijheid van de waterkuil wordt als een boomval geïnterpreteerd.
‘De familie Wilkin, een Luikse familie in Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Luikenaar Nicolas Wilkin was in het begin van de 19e eeuw belastingcommies in Weert. Hij woonde in de Schoolstraat in Weert. Een dochter trouwde met Jean Michel Antoine Janssens en woonde aan de Uijlenmarkt (Oelemarkt).
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Kerkstraat 58 Oude Kerkhof (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Diverse historische en kartografische aanwijzingen vormen circumstantial evidence voor het vermoeden dat het oude kerkhof van de St. Lambertuskerk in Nederweert oorspronkelijk ovaalvormig en omgracht zal zijn geweest. Aangetoond is dit echter nog nooit. In deze rapportage worden alle feiten, aanwijzingen en vermoedens op een rijtje gezet en wordt een aanbeveling voor verder onderzoek geformuleerd.
‘De Broenshof te Kreijel’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 1994.
Samenvatting: De Broenshof, Kreijel 16 in Ospel, was een belangrijke monumentale boerderij. Het artikel beschrijft historie en genealogie van de bewoners.
‘Op Bräöbe, een boerderij in het Hulsen’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Rosalie van Gog
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 97-102.
Samenvatting: Bouwhistorisch en archivalisch onderzoek naar de geschiedenis van een boerderij in het buurtschap Hulsen.
‘Een schout in de fout. Ambtelijke corruptie met vergunningen voor het steken van turf begin 19de eeuw in Nederweert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: In het begin van de 19de eeuw vonden er in Nederweert “onregelmatigheden” plaats bij de verlening van vergunningen voor het steken van turf en de controle daarop. De plegers van die onregelmatigheden waren overheidsdienaren. De zaak werd in 1823 behandeld in Maastricht gedurende zes dagen. Twee van de verdachten waren Jan Trouwen en zijn zoon Adrianus Sebastianus Trouwen uit de Kerkstraat in Nederweert. De eerste werd veroordeeld tot ondere andere twee jaar gevangenisstraf en zijn zoon werd vrijgesproken. [De affaire leeft voort in de legendevormig in Nederweert AB].
‘Nacht en ontij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 15 in: Weekblad voor Nederweert, 11 nov 2010.
Samenvatting: De nachtwaker Maan Verboeket werd in 1827 aangesteld. Hij was eigenlijk bakker van de beroep en woonde in de Koolensteeg (Burg. Greijmansstraat). Hij droeg een koperen hoorn en liep elke nacht een vaste ronde door het dorp en blies daarbij het sein ‘veilig’.
‘Roest en rust’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 97 in: Weekblad voor Nederweert, 3 sep 2015.
Samenvatting: Bij de kapel van Onze Lieve Vrouw van Rust te Mildert was het niet altijd vredig en dat kwam door de criminele gebroeders Roest. In 1726 beroofden zij de boerderij van Heijn Joosten
‘Help de dokter verzuipt!’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 2 sep 2020.
Samenvatting: Het onfortuinlijke leven van de Nederweerter huisarts Johan Hogenhuis vertoont frappante parallellen met de bekende roman ‘Help de dokter verzuipt’ van Toon Kortooms, waarvoor dokter Wiegersma model stond. Wiegersma en Hogenhuis hadden parallelle levenspaden. Ook Hogenhuis kwam in het water terecht, maar in tegenstelling dat zijn evenknie verdronk hij jammerlijk.
‘Het voormalig schoenmakersgilde te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert : Nieuws- en Advertentieblad 27 (12 januari 1895 nr. 2) p. 1, (19 januari 1895 nr. 3) p.1, (26 januari 1895 nr. 4) p.1
Samenvatting: Integrale weergave van het octrooi en reglement van het schoenmakersambacht, gegeven door Magdalena van Egmont, prinses van Chimay en vrouwe van Weert te Brussel op 23 maart 1633 op verzoek van de dekens en meesters van het ambacht. Om lid te kunnen worden, moet men katholiek en inwoner van Weert of Nederweert zijn.
‘Programma der tentoonstelling van vee te houden door de Maatschappij van Landbouw in Limburg te Weert’. & ‘Tentoonstelling van vee : gehouden te Weert op 12 September 1865 : Uitloving der prijzen’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Mededeelingen en berigten : Maatschappij van Landbouw te Limburg (1865) 33-36, 43-44.
Samenvatting: Betreft het reglement voor een veetentoonstelling met de te winnen prijzen en in mindere mate voor landbouwwerktuigen. Vervolgd wordt met de opgave van de prijswinnaars. De organiserende maatschappij werd opgericht in 1849 en verdween in 1901, als gevolg van een fusie met de in 1896 opgerichte concurrerende katholieke Limburgse boerenbond.
