Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘St. Corneliuskapel in Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Een kapel met die naam wordt reeds in 1594 genoemd. Vanaf 1835 deed de kapel dienst als rectoraatskerk maar na de bouw van een parochiekerk in 1925 raakte zij in onbruik en sloop volgde in 1965.
‘Het St. Hieronymusklooster der Minderbroeders O.F.M.’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Geschiedenis van het bekende klooster op de Biest in Weert, dat gesticht werd in 1461.
‘Pand Werz, Oelemarkt 12’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Ooit kapelanie en winkel en vanaf 1853 kerk en pastorie van de Hervormde gemeente. Later de zaak van edelsmid Eloy Werz.
‘1793-1893: Officieele feestgids : viering van het 100jarig bestaan der handboog-schutterij ‘Concordia’ te Weert : op zondag 2, maandag 3, en zondag 9 juli 1893’
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Weert 1893) 47 pp.
Samenvatting: "Uniek exemplaar. Het betreft hier de oudste handboogschutterij van Weert. Zie ook bovenstaand artikel over de handboogverenigingen (klik hier). De brochure geeft een lijst van deelnemende schutterijen, de uit te reiken prijzen, de te spelen stukken op de drie concerten door de verschillende fanfares, het af te steken vuurwerk, het reglement van orde en een wel zeer kort historisch overzicht. Uit dit laatste blijkt dat de schutterij eerder het gilde van Sint-Sebastianus heette. De advertenties, bijna de helft van de gids, geven een boeiend beeld van de zichzelf presenterende middenstand tegen het eind van de 19e eeuw."
‘Blauw op straat’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 7 in: Weekblad voor Nederweert, 13 mei 2010.
Samenvatting: De Nederweerter nachtwacht van 1823 was goed georganiseerd maar had een hoog ‘Daar komen de Schutters’-gehalte. Hendrik Raemaekers, een gelauwerde veteraan uit het Franse leger was sergeant van de schutters en een andere legerveteraan, Godefridus Bruekers, was commandant.
‘Inventaris van het archief der R.K. St. Lambertusparochie van Nederweert berustend op de pastorie aldaar’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert 1981) 14 p.
Samenvatting: Inventaris van het Nederweerter parochie-archief toen zich dit nog bevond op de pastorie in Nederweert en door Bruekers werd geïnventariseerd. Later werd het overgebracht naar het archief in Weert.
‘Het Klooster Nazareth van de Zusters Penitenten-Recollectinen in de Beekstraat 1662-1797’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Na aanvankelijk gevestigd te zijn in het pand De Roos in de Beekstraat, stichtte de orde een klooster verderop in de Beekstraat.
‘Graven naar water’.
Auteur(s): Wiel Nouwen
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 6-9.
Samenvatting: Bij de opgravingen in Molenakker en Kampershoek in 1995-1998 werden diverse romeinse en middeleeuwse waterputten gevonden. De auteur analyseert de aanleg, constructie en het gebruik van de putten.
‘Een ‘schaakbord van de goden’. Het prehistorische akkercomplex aan de Zoom van de Peel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Peeljuffer, Nationaal Park De Groote Peel 11 nr. 1 juni 1997.
Samenvatting: Korte samenvatting van de ontdekking van het celtic field aan de Gebleektendijk in Nederweert-Eind, ten behoeve van bezoekers van het Nationaal Park de Groote Peel.
‘Veldwachter Kremers’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 27 in: Weekblad voor Nederweert, 15 jan 1987.
Samenvatting: In de negentiende eeuw speelden er diverse affaires met Nederweerter veldwachters zoals Lambert Doré (plichtverzuim), W. Gubbels (drankmisbruik) en Mathijs Kremers in 1823 (diefstal). Deze laatste woonde in de zogenaamde Bengele Huuskes. De affaire Kremers wordt uitvoerig beschreven aan de hand van een proces-verbaal
‘Lood en ijzer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 82 in: Weekblad voor Nederweert, 20 feb 2014.
Samenvatting: De gipsen heiligenbeelden in de St. Lambertuskerk moesten het ontgelden bij de ‘beeldenstorm’ in de jaren ’60 van de vorige eeuw.
‘Het kanaal van Wessem naar Nederweert’.
Auteur(s): C.T.C. Heyning, J.H. van der Burgt
Herkomst: De Ingenieur, Bouw- en waterbouwkunde 31 (1928) overdruk 1-14.
Samenvatting: Technische beschrijving met tekeningen en foto’s van de ‘kunstwerken’ bij de aanleg van Kanaal Wessem-Nederweert, waaronder de nieuwe Brug 15, de Kelperbrug en de spoorbrug bij Mildert.
‘Kapel van O.L. Vrouw van Rust op de Mildert’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De huidige kapel dateert uit 1912 en was het initiatief van buurtgenoten van de Mildert. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58-Sjeeshuis (1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij graafwerkzaamheden ten noordwesten van de St. Lambertuskerk van Nederweert werden in september 1984 funderingsresten aangetroffen. Deze kunnen voor een deel worden toegewezen aan een zogenaamd ‘sjeeshuis’ of rijtuigloods voor het vervoermiddel van de priesters van de kerk. Dit gebouw werd opnieuw gebouwd in 1889 en tussen 1944 en 1951 afgebroken. Ook werden funderingsresten van een ouder gebouwtje gevonden, waarschijnlijk een voorgaand ‘sjeeshuis’, waarvan de historie in de archiefbronnen tot 1739 teruggevoerd kon worden. Enkele menselijke skeletresten hangen samen met de oude begraafplaats die zich op deze locatie bevond en bevindt.
‘De Poenitenten-Recollectinen van de vergadering van Limburg: IV. Het klooster te Weert’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: Neerlandia seraphica 19 (1949) 172-176, 429-43.
Samenvatting: Beschrijft de periode van hervorming van het klooster van tertiarissen naar penitenten-recollectinen in 1674-1692, de josephistische turbulenties rond 1787-1789, de opheffing door de Fransen, de verhuizing in 1797 naar Oirschot en de eerste tijd aldaar.
‘Zonnige contactdag in ‘vlaaienstad’ Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 106 (2025) 6-7.
Samenvatting: Verslag van de jaarlijkse contactdag van het netwerk van de Stichting Kruisen en Kapellen in Limburg, die in 2025 plaatsvond in de oude kern van de stad Weert.
‘Zilver en goud’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 50 in: Weekblad voor Nederweert, 31 mei 2012.
Samenvatting: Rond 1950 was er een ware hausse aan gouden jubilea. De kranten van die tijd hadden het er maar druk mee met al die feesten. Firma Pleunis, Zaadhandel Noblesse en de Boerenleenbank zijn voorbeelden daarvan.
‘Rust en bezinning’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 131
Samenvatting: De noordelijke grens van Nederweert was een toneel van strijd en smokkel. De grenskerk herinnert aan de religieuze grens ter plekke.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie munitiedepot WOII Waatskamp Ospel (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1939 besloot het Ministerie van Defensie tot de bouw van een munitiedepot in Ospel-Waatskamp. Dit vormde een ondersteunend onderdeel van een van de vele verdedigingswerken waaruit de Peel-Raamstelling bestond. De kanalen Noordervaart en Zuid-Willemsvaart vormden een strategisch onderdeel van de verdedigingslinie die ten doel had Nederland te beschermen tegen een Duitse inval. Het rapport beschrijft de resultaten van het bureau-onderzoek naar de geschiedenis van het object en van een verkennend booronderzoek naar de eventuele aanwezigheid van bouwkundige restanten ervan. Het munitiedepot – in de volksmond het ‘Menusie huuske’ genoemd - werd in 1939 gerealiseerd en bestond uit een klein gebouw met zadeldak en alle uiterlijke kenmerken van een burgerwoning, met het klaarblijkelijke doel het object voldoende te camoufleren voor vijandelijke verkenners.
‘Filips van Montmorency, graaf van Horn (1524-1568): een Habsburgs edelman tussen vorstenmacht en verzet’.
Auteur(s): Simon Groenveld
Herkomst: Publications de la société historique et archéologique de Limbourg 139 (2003) 39-99.
Samenvatting: Meest uitvoerige biografie, die tot nu toe verschenen is en gebaseerd op een grondige en omvangrijke literatuurstudie. Het vrij recente artikel behandelt de rol van graaf Horn binnen de Nederlandse adel en de rol die hij speelde in de politieke spanningen voor het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog, Voorts de wijze waarop hij zijn publieke functies uitoefende en verder wat de aard van het doodvonnis was. Geëindigd wordt met een gedegen slotbeschouwing.
‘Jan, Vrijheer van der Croon, de Limburgse Jan van Weert en zijn familie’.
Auteur(s): J. Verzijl
Herkomst: De Limburgse Leeuw, orgaan ter bevordering van de studie der genealogie en heraldiek in Limburg 4 (1955-1956), 139-141.
Samenvatting: Geeft een aantal eigendomsoverdrachten uit de periode 1596- 1631, mogelijk verband houdende met familie Van der Croon.
‘Het herstel aan de vestingwerken en het kasteel in 1703-1705’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 75-85.
Samenvatting: In de periode 1702-1716 behoorde Weert tot het Staatsbezette deel van Spaans-Gelderland, waarbij in 1702 het kasteel in brand werd geschoten. Het verbeterplan van de werken met de daarbijbehorende kaart uit 1703 wordt besproken. Het renvooi op de kaart komt integraal aan de orde. Voor de grote uitbreidingswerken gaf de Haagse Raad van State geen toestemming; wel voor kleine reparatiewerkzaamheden
‘Het Eiland van Weert’.
Auteur(s): Henk Stoepker
Herkomst: Evaluatie en synthese van het sinds 1995 in Limburg uitgevoerde archeologisch onderzoek met betrekking tot de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd [z.pl.] (2007), 107-113
Samenvatting: Een uitstekende synthese van de stand van het archeologisch onderzoek in Weert en Nederweert per 2007. De basis voor het onderzoek werd gelegd door R.O.B.-correspondent Alfons Bruekers in de jaren ’80.
‘Informatiebulletin Opgravingscampagne WD87 28-30 mei 1987’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1987).
Samenvatting: Informatieblad voor bezoekers aan de archeologische opgravingen te Nederweert-Wessemerdijk, door de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' uit Weert.
