Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Een brief betreffende de overdracht van het heerlijk gezag in Weert in 1428’.
Auteur(s): G.H.A. Venner
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 15 (2001) 167-168.
Samenvatting: Verzoek van leenman Willem VII, heer van Horn aan zijn leenheer Arnold, hertog van Gelder om Frederik IV, graaf van Meurs en Saarwerden met de heerlijkheden Weert en Monnikenland te belenen
‘Een gebrandschilderd raam voor de St. Lambertuskerk in 1659’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 37-38.
Samenvatting: Na de kerkbrand van 1659 schonk het Weerter Wolambacht nog datzelfde jaar een nieuwe gebrandschilderd raam voor de herstelde St. Lambertuskerk.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Slingertracé A2 (1988)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1988 vond de aanleg van het zogenaamde ‘Slingertracé’ plaats, een zwanenhalsvormige bypass in de autosnelweg A2 tussen Nederweert en de provinciegrens Noord-Brabant-Limburg. Op 23 en 29 juni 1988 werden wegcunetten en een belendende afwateringsgreppel verkend, een totale trajectlengte van ca. 3250 meter lengte en verdeeld in een vijfstal vakken. In de oostelijke vakken (tussen de tunnel in Molenweg en het viaduct in de Heijsterstraat) werden laatmiddeleeuwse bewoningssporen aangetroffen. Meer in westelijke richting, van de Heugterbroekdijk en Hushoverheggen, waren talrijke sporen van rabatten uit de laat-19e-eeuwse bosbouw ten behoeve van de mijnindustrie zichtbaar.
‘Binnen en buiten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 43 in: Weekblad voor Nederweert, 9 feb 2012.
Samenvatting: Het burgemeesterschap was vroeger niet te benijden. Nederweert heeft er sinds de middeleeuwen reeds meer dan 330 gehad.
‘Filips van Montmorency, graaf van Horn (1524-1568): een Habsburgs edelman tussen vorstenmacht en verzet’.
Auteur(s): Simon Groenveld
Herkomst: Publications de la société historique et archéologique de Limbourg 139 (2003) 39-99.
Samenvatting: Meest uitvoerige biografie, die tot nu toe verschenen is en gebaseerd op een grondige en omvangrijke literatuurstudie. Het vrij recente artikel behandelt de rol van graaf Horn binnen de Nederlandse adel en de rol die hij speelde in de politieke spanningen voor het uitbreken van de Tachtigjarige Oorlog, Voorts de wijze waarop hij zijn publieke functies uitoefende en verder wat de aard van het doodvonnis was. Geëindigd wordt met een gedegen slotbeschouwing.
‘Rapportage Archeologische onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58 Oude Kerkhofmuur (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO (Ospel 2023)
Samenvatting: De in februari 2023 bij de aanleg van een graf op de begraafplaats van de Rk St. Lambertuskerk in Nederweert aangetroffen puinresten blijken na kartografisch en historisch onderzoek toe te wijzen aan een oude omheiningsmuur van de begraafplaats. De bouw van de muur hangt samen met een uitbreiding van de begraafplaats in zuidelijke richting en kan in 1841 gedateerd worden. De muur, waarvan dus in 2023 bij de aanleg van een graf uitbraaksporen zijn aangetroffen, is te dateren tussen 1841 en 1873, en met grote waarschijnlijkheid tussen 1841 en 1853.
‘Sint Antonius, Laar’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Laar.
‘Neewieert van hieel vreuger (van oze heemkunstenaar)’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: De Pinmaeker, carnavalsbijlage van Weekblad voor Nederweert, jan 1987.
Samenvatting: Deels gefingeerde vertelling in het dialect over gebeurtenissen in de herberg van Dikken Hein aan de Meijelsedijk in Ospel.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Kerneelhoven Nederweert (2002)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 2. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 2002 werden een voorstel voor straatnaamgeving in het uitbreidingsplan Kerneelhoven in Nederweert ingediend. Met positief advies van de Gemeentelijke Straatnaamcommissie Nederweert werden de negen suggesties uit dat voorstel aangeboden aan het College van B&W van Nederweert, dat besloot om er acht toe te kennen waarvan er uiteindelijk zeven werden gerealiseerd. Dat waren: Hooghuijs, Speelhuijs, Hoge Notte, Achtkant, Nooitgedacht, Muisven en Kerneel.
‘De archieven van het kapittel der hoogadellijke rijksabdij Thorn’.
Auteur(s): Josef Habets
Herkomst: Tweede deel 1550-1794 (Den Haag 1899), div. blz. voor zover Weert en Nederweert betreffend.
Samenvatting: Vroegmoderne vermeldingen over Weert en Nederweert in de Thornse archieven.
‘De Eindhovense klokkengieter Jan Fremy’.
Auteur(s): Joop de Lange
Herkomst: Klok en Klepel 15 (1974) 2 - 6.
Samenvatting: Aantekeningen over de ‘zeer bekwame klokkengieter’ Jan Fremy die op 26 oktober 1705 in Weert overleed.
‘Het graf van de graaf van Horne in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 98 (1979), 178-192.
Samenvatting: Het onderzoek naar het graf in 1839, de grafzerk van 1841 en historische onjuistheden in publicaties omtrent het 1839-onderzoek en het hernieuwde onderzoek in 1979 komen aan de orde. Gesteld wordt dat Philips van Montmorency op het hoofdaltaar in de crypte begraven is.
‘Twee en drie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 53 in: Weekblad voor Nederweert, 26 jul 2012.
Samenvatting: Ooit was het de traditie dat bij een doop drie getuigen optraden. Bisschop Lindanus vond in 1570 dat dit niet de bedoeling was. Daar trokken de Nederweertenaren zich niet heel veel van aan.
‘Huisgezin van graaf Jacob I van Horne’.
Auteur(s): [Donatus van Adrichem]
Herkomst: Neerlandia seraphica 9 (1935) 482-484.
Samenvatting: Korte beschrijving van de gedenktafel van Johanna van Meurs († 1461) uit ca. 1465.
‘De Kootspeel, ven in de gemeente Weert’.
Auteur(s): Jacques H.H. de Haan
Herkomst: Natuurhistorisch maandblad : orgaan van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg 59 (1970) 140-150.
Samenvatting: In het Natuurbeschermingsjaar 1970 (N-70) wordt hier de Kootspeel en directe omgeving belicht. Deze peel was tot ca.1970 een gemeentelijke vuilnisstortplaats en riooloverstort met de bijbehorende bruine rat. Eerst wordt kort de natuurlijke gesteldheid en landbouwactiviteiten rondom Weert eind 18e eeuw beschreven. Dit mede aan de hand van een geografische kaart uit 1792-1796, die abusievelijk als een voorloper van de Ferraris-kaart is gezien en niet als een nieuwe versie daarvan. Daarna volgt een aanduiding van de voorkomende vogelsoorten en de historische aanwezigheid van gagel, mattenbies, riet, katwilg, vlier, haagbeuk, tril- en wollegras, mispel, kwee en het gebruik daarvan. Aandacht wordt besteed aan de visotter- en zangvogeljacht, de jacht op ontsnapte nertsen (klik hier) en andere roofdieren.
‘Protestanten te Weert in de tweede helft der 17de eeuw’.
Auteur(s): Alphons G.J.Mosmans
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 66 (1947).
Samenvatting: Geeft het relaas weer van de vervolging van nagelsmid Jacob Vreggen, de dode Frans Weelen en lakenkoopman en -fabrikant Winand of Wynant Neynens en hun families en andere gereformeerden door de katholieke scholtis Costerius en pastoor De Moor in de periode 1650 - 1665.
![‘Vizier op Nederweert’ [registers].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/30192-vizier-index-nieuwgeknipt_encrypted-1-pdf-300x300.jpg)
‘Vizier op Nederweert’ [registers].
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Register met onderwerpen, persoonsnamen, plaatsnamen en zaakregister.
‘Kapel van O.L. Vrouw van Rust op de Mildert’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De huidige kapel dateert uit 1912 en was het initiatief van buurtgenoten van de Mildert. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
Molens in het Weerter-land: deel I : De molens van Weert (v2)
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Moleninformatie : bulletin van de Molenstichting Limburg (Maastricht [1974]) 60 p.
Samenvatting: Stipt de vijf verdwenen heerlijke molens in Weert/Nederweert aan, alvorens alle vijftien molens van na 1800 in Weert te beschrijven, zowel de bestaande als de gesloopte. Aangevuld met tekeningen en onderdelen van molens.
‘Kruis aan de Kerkstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het kruis in de tuin van Kerkstraat in Leveroy stond vroeger aan de andere kant van de weg. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De beeldenstorm in Weert’.
Auteur(s): Arthur F. Salomons
Herkomst: Skript: historisch tijdschrift 7 (1985) 179-190.
Samenvatting: Omwerking van zijn werkstuk in artikelvorm, waarbij rekening wordt gehouden met de verhandeling van Jos Venner over de Beeldenstorm in Weert. Ook wordt de these over het Hongerjaar 1566 van Erich Kuttner getoetst. De analytische bijlagen van het werkstuk over de kroniek van zuster Luyten zijn niet opgenomen.
‘Jaarverslag R.O.B. 1991’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Informatiebulletin van de Stichting Streekarcheologie Peel, Maas & Kempen, (2) 1992, november 1992, 2-3.
Samenvatting: Capita selecta over de archeologie in Nederweert in 1991, zoals m.b.t. Sarsven en de Banen, de schans te Stramproy, en vondsten te Heel en Hunsel.
‘Het geslacht Reijnders van het Maxet, genealogie en geschiedenis’.
Auteur(s): Henk Reijnders
Herkomst: (Ospel 2024) 184 p
Samenvatting: Inhoudsopgave en bibliografische gegevens van dit boek. Het zeer gedegen werk (waarvan verspreiding gelimiteerd is) ziet primair op de genealogie van de families Scheijven en Engels uit Heythuysen maar beschrijft ook belangrijke relaties met Nederweert. Op de eerste plaats uit de 16e eeuw, vanwege de verbintenis met het gezin van Win Verborch en Aelken Gielen (omstreeks 1580 bewoners van de Broasheuf in Nederweert), maar ook vanwege diverse naamdragers van de familie Reijnders in Nederweert in recentere tijden.
‘Redder van het Nederlandse koningshuis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 26 mei 2021.
Samenvatting: Dat Hendrik Raemaekers uit Nederweert-Eind in het Franse leger was en geridderd werd voor zijn verdiensten staat historisch vast. Of hij, zoals de legende verteld, ook de redder is van het leven van kroonprins Willem van oranje tijdens de Slag bij Waterloo in 1815, is iets dat wel met een korreltje zout zal moeten worden gegeten. Als het wél waar is, gaat Raemaekers – met een vette knipoog - door als de redder van het Nederlandse koningshuis.
