Filter op onderwerp
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie Loopgraven WOII Wessemerdijk Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage gaat over een versterking in de vorm van een loopgraaf en geschutsstelling uit de IIe Wereldoorlog in de omgeving van de Wessemerdijk in Nederweert. Een onderdeel van een Duitse verdedigingslinie uit de herfst van 1944 toen Kanaal Wessem-Nederweert ongeveer twee maanden frontlijn vormde. De aanleg ervan valt te dateren tussen 21 september 1944 (toen de Duitsers begonnen met de aanleg van versterkingen op de oostoever van het kanaal) en 14 november van dat jaar (toen Britse troepen in Operatie Mallard het kanaal overstaken). Restanten van deze loopgraaf werden in 1987 ontdekt bij de uitvoering van de kanaalverbreding van Kanaal Wessem-Nederweert in de gemeente Nederweert (een groot infrastructureel project dat overigens nog werd afgerond).
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 45 (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het afbreken van een belendend gebouw bood in 1985 de zeldzame mogelijkheid om de noordgevel van pand Kerkstraat 45 aan een onderzoek te onderwerpen. De waarnemingen werden aangevuld met archiefonderzoek naar de bewoners en de bewoningsgeschiedenis. Vastgesteld werd dat de noordgevel in de kern 17e-eeuws is (vermoedelijk van na de dorpsbrand van 1659) en daarna in twee fasen is opgehoogd. De tweede fase (1888) liet de noordgevel in stand maar verhoogde deze tot een gebouw met twee bouwlagen. In de laatste fase (tussen 1900 en 1904) werd de gevel opnieuw verhoogd en werd het zadeldak vervangen door een Engelse kap.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 20 (1973)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: De geschiedenis van pand Kerkstraat 20 in Nederweert is in de archieven terug te voeren tot het jaar 1600. Van 1627 tot ongeveer 1845 was er een bierbrouwerij gevestigd. De laatste bestemming (1941-1973) was die van winkel en woonhuis van P. Merkus. Na de afbraak in 1973, die in slechts beperkte mate gedocumenteerd werd, verrees op deze plek een winkel met appartementen. De bouwgeschiedenis kon aan de hand van archivalische en topografische bronnen gereconstrueerd worden. Belangrijke nieuwbouwfasen vonden plaats in 1798 en 1879.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Lambertushof Oude School (2001)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Vanaf het einde van de 16e eeuw tot 1853 bevond de gemeentelijke school van Nederweert zich bij (en vanaf 1785 óp) de begraafplaats van de St. Lambertuskerk. Het was in de laatste fase van zijn bestaan een gebouw met afmetingen van 16 x 8 m, waarin op sommige momenten in het jaar bijna 280 leerlingen les kregen onder leiding van één geschoolde leerkracht. Bovengronds zijn nog sporen van het oude schoolgebouw traceerbaar in de vorm van bouwnaden in de kerkhofmuur die deels met gerecupereerde materialen en hergebruik van muurwerk van de oude school werd opgericht. Op basis van bouwhistorisch en archivalisch onderzoek kon de evolutie van school en kerkhofmuur gereconstrueerd worden.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie Aspergestelling WOII Wessemerdijk Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage gaat over de zogenaamde ‘aspergestelling’ van de Wessemerdijk in Nederweert, een onderdeel van de vooroorlogse verdedigingslinie van het Nederlandse leger. Een ‘aspergestelling’ was een betonnen constructie in het wegdek, voorzien van vierkante gaten waarin stalen aangepunte balken konden worden geplaatst die het doorgaande vijandelijke verkeer konden belemmeren. De palen waren beveiligd tegen weghalen of sabotage en lagen in vredestijd opgeslagen in de nabijheid van de betonconstructies. Restanten van deze ‘aspergestelling’ werden in 1987 ontdekt bij de aanvang van de verbreding van Kanaal Wessem-Nederweert in de gemeente Nederweert (een groot infrastructureel project dat overigens nooit werd afgerond). Ten tijde van de ontdekking vond in de onmiddellijke nabijheid archeologisch onderzoek plaats van een Romeinse en een laatmiddeleeuwse nederzetting. Vanuit dat perspectief is de vondst van de ‘aspergestelling’ als een bijvangst te beschouwen.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Braosheuf 26 (1993)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Onderzoek naar de bouw- en bewoningsgeschiedenis van de Braosheuf in Nederweert-Boeket, als basis voor een (beoogd) restauratieplan. Dat ging niet door vanwege het voortijdig afbranden van het object, waardoor totale afbraak volgde. De brandstichters waren bekend maar zijn niet vervolgd.
‘Rapportage naamgeving ruimtes Loverbosch Hotel Rosveld (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op verzoek van Loverbosch Beheer BV werd een cultuurhistorische verkenning van het gebied Rosveld in Nederweert uitgevoerd. Kader hiervoor was de realisatie van het nieuwe hotel Rosveld Nederweert nabij afslag 39 van de snelweg A2. Doel van het onderzoek was te komen tot een lijst van oude toponiemen of plaatsnamen die gebruikt zouden kunnen worden om ruimtes en arrangementen van het hotel te benoemen. Voor de ruimtes werd uiteindelijk door de fa. Loverbosch gekozen voor de namen Tegger en Houwijck.
‘Archeologische waardenstelling Nederweert-Budschop Vuurmolen (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op de oostoever van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert bevond zich in het midden van de 19e eeuw (van 1852-1860) een stoommolen genaamd De Vuurmolen. Het was een industrieel gebouw met de eerste stoommachine in de gemeente. Technische problemen luidden al na enkele jaren het einde in. De bijbehorende woning bleef bestaan tot het graven van Kanaal Wessem-Nederweert in de jaren ’20 van de 20e eeuw. Op de plaats van de voormalige Vuurmolen heeft nooit archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Wel is het mogelijk om basis van het bronnenonderzoek in de archieven en bestudering van topografische kaarten verwachtingswaarden over de archeologische en cultuurhistorische potentie van het terrein te formuleren.
‘Rapportage naamgeving nieuwe gebouwen Openluchtmuseum Eijnderhoof (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: Op verzoek van bestuursvoorzitter Peter Willekens van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is een onderbouwd voorstel geformuleerd voor de naamgeving van een viertal objecten op het museumterrein. In het voorstel is gezocht naar een combinatie van een cultuurhistorische onderbouwing aan de ene kant en verbindende waardetoevoeging aan het storytelling-concept van het museum aan de andere kant. Het concrete voorstel voor de vier objecten luidt: ‘Het Speelhuijs’ voor de kiosk, ‘De Locht’ voor het entreegebied, ‘De Kamp’, ‘de Heerdgang’, ‘de Groos’, ‘de Hooves’ en de ‘Vlasroot’ voor de omgeving van de peelboerderij en tenslotte ‘De Gaffel’ voor het ambachtengebouw.
‘Rapportage bewoningsgeschiedenis boerderij Bi-j Klusse Kerneel Nederweert-Eind (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2025).
Samenvatting: Op verzoek van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is onderzoek uitgevoerd naar de bewoningsgeschiedenis van de boerderij B-j Klusse Kerneel, Kruisstraat 41 in Nederweert-Eind. Aangetoond werd dat de hoeve is gesticht op heidegrond tussen 1772 en 1776. De stichter was boerenzoon Matheus Verstraeten, die gehuwd was met Wilhelmina Janssen. In 1889 wordt de hoeve aangekocht door de Jan Mathijs Kluskens en gaat de boerderij Bi-j Klusse heten. Diens schoonzoon, Cornelis Vaes werd in de volksmond Klusse Kerneel genoemd en zo is de naamsevolutie van de boerderij te verklaren. Verder wordt in dit rapport een voorstel gedaan voor de naamgeving van de percelen rondom de gereconstrueerde boerderij in het openluchtmuseum.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Plucksackhof (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het terrein van de Plucksackhof (ook wel Plucksack- of Uijtwijckhof genaamd) in Weert (voorheen: Nederweert) is een uit de middeleeuwen daterend leengoed van de Heren van Horne. Ofschoon bovengronds alle sporen van het oude leengoed verdwenen zijn, heeft het terrein met zijn omgeving een zeer hoge archeologische potentie. Met name vanwege het feit dat hier de aansluiting tussen de topgrafie van de hoge middeleeuwen op die van de late middeleeuwen en de moderne tijd onderzocht kan worden.
‘Rapportage archeologisch pendelonderzoek Weert en Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Een paragnost uit Weert heeft in 1987 met behulp van een pendel en kaartmateriaal archeologische locaties in het Land van Weert bepaald. Van de negen casussen was er slechts één overtuigend. De in deze rapportage gerepresenteerde aanpak en resultaten zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en vertegenwoordigen niet de opvattingen van de auteur. Wel is het van belang om .e.e.a ten behoeve van toekomstige verificatie te documenteren.