Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Kerkhoven van Weert’.
Auteur(s): Martin Nies
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1992 6 (1991) 101-114
Samenvatting: De begraafplaatsen bij enkele kloosters en rondom de kerk en de perikelen rondom het nieuwe kerkhof in 1784 worden aangestipt. Vanaf de tijd van Napoleon (1805) tot 1930 komen begraafreglementen, inkomsten, gebruiken en uitbreidingen aan de orde. Aandacht wordt besteed aan de moeizame oprichting van een algemeen en protestants kerkhof - de grote begraafplaats uit 1784 aan de Molenpoort was immers in katholieke handen geraakt - en voorts de oprichting van kerkhoven in Swartbroek en Tungelroy.
‘Rapportage naamgeving Raadhuisplein Nederweert (1999)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In juni 1999 verzocht het gemeentebestuur van Nederweert advies aan A. Bruekers voor de naamgeving van het nieuwe plein aan de voorzijde van het huidige gemeentehuis aan de Geenestraat. Namens de lokale erfgoedorganisaties en door de tussenkomst van de Gemeentelijke Commissie Straatnaamgeving werd hieraan gevolg gegeven. Uiteindelijk werd gekozen voor de naam Raadhuisplein met als overweging dat deze naam naadloos aansloot op de plaats van het gemeentehuis of raadhuis, en dat deze de vindbaarheid ervan zou verbeteren. Het College van B&W besloot conform.
‘De toekomst van de Ijzeren Man 2. Fysisch geografisch onderzoek rondom de ontgronding van de CZW’.
Auteur(s): J.M. van Mourik
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 15 (2001) 123-155.
Samenvatting: Historische geografie, biografie en archeologie van het akkergebied van de zandwinning aan de Heihuisweg en Lozerweg (dus nogal verwijderd van de Ijzeren Man.
‘Het testament van Philips de Montmorency, graaf van Hoorne’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Katholiek, godsdienstig, geschied- en letterkundig maandschrift 30 (1856) 239-359.
Samenvatting: Behandelt de vraag of de graaf van Horne als katholiek gestorven is en kritiseert de opvattingen van De Jonge (zie hiervoor naar het volgende artikel) met name ten aanzien van de vermeende achtergronden bij het codicil van het testament.
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Auteur(s): K.J.Th. Janssen de Limpens
Herkomst: Deel 6 uit de serie Werken uitgegeven door het L.G.O.G. (Maastricht 1974)p. 214-216
Samenvatting: Beknopt overzicht van de leen- en laathoven in Weert en Nederweert. Eigenaren waren het St. Servaaskapittel in Maastricht en de St. Lambertuskerk in Luik,
![‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3031-haanen-boekbespr-wassink-msg126_logo-pdf-210x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 126 (2007) 65-68.
Samenvatting: Kritische recensie van genoemd proefschrift.
‘De Kootspeel, ven in de gemeente Weert’.
Auteur(s): Jacques H.H. de Haan
Herkomst: Natuurhistorisch maandblad : orgaan van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg 59 (1970) 140-150.
Samenvatting: In het Natuurbeschermingsjaar 1970 (N-70) wordt hier de Kootspeel en directe omgeving belicht. Deze peel was tot ca.1970 een gemeentelijke vuilnisstortplaats en riooloverstort met de bijbehorende bruine rat. Eerst wordt kort de natuurlijke gesteldheid en landbouwactiviteiten rondom Weert eind 18e eeuw beschreven. Dit mede aan de hand van een geografische kaart uit 1792-1796, die abusievelijk als een voorloper van de Ferraris-kaart is gezien en niet als een nieuwe versie daarvan. Daarna volgt een aanduiding van de voorkomende vogelsoorten en de historische aanwezigheid van gagel, mattenbies, riet, katwilg, vlier, haagbeuk, tril- en wollegras, mispel, kwee en het gebruik daarvan. Aandacht wordt besteed aan de visotter- en zangvogeljacht, de jacht op ontsnapte nertsen (klik hier) en andere roofdieren.
‘Pak de ijzeren tang en steek ze in het vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 20 jan 2021.
Samenvatting: De opsluiting en ter dood veroordeling van Jan Antoon Corts in het gemeentehuis van Nederweert in 1752 is al luguber genoeg. Ronduit spectaculair zijn de verslagen van zijn verhoor op de pijnbank, waarbij hij de geheime woordenschat van het gespuis waar hij zich mee onderhield prijsgaf. De reputatie van Corts was nog tot ver in de 20e eeuw merkbaar in de verhalen in Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 47 (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij het archeologisch onderzoek van de ondergrond van het in juni 1985 afgebroken brouwershuis Kerkstraat 47 in Nederweert werden uitvoerige waarnemingen gedocumenteerd. De complexe stratigrafie toonde aan dat er al vanaf ca. 1275-1350 sprake van bewoning was op dit terrein. Een gedempte waterput kan ook aan deze oudste fase worden gekoppeld. Diverse steenbouwfase, waarvan de oudste een bijzondere poerenconstructie kenden vanwege de naast het huis stromende beek, lijkt nog van voor de grote dorpsbrand van 1659 te zijn. Een na de herbouw doorgevoerde splitsing in twee woonhuizen werd in 1882 weer te niet gedaan door de bouw van het grote brouwershuis. Van de bedrijfsbijgebouwen werden behalve de funderingen ook twee bakstenen industriële waterputten teruggevonden.
‘1987 : Jubileumjaar Lourdeskapel van Moesel’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 76-80.
Samenvatting: Beschrijft oppervlakkig het ontstaan van de eerste kapel in 1912 en van de tweede in 1927. De ontwikkeling wordt tot 1979 aangeduid. Afgesloten wordt met enkele religieus getinte opmerkingen.
‘’Weert – De nieuwe St Franciscuskerk: Kerkelijke kunst in ‘Weert – De nieuwe St. Franciscuskerk. Consecratie van de kerk van de heilige Franciscus van Assisi (6 juli 1963)’.
Auteur(s): Jules Kockelkoren
Herkomst: Neerlandia seraphica 33 (1963) 362-366.
Samenvatting: Beschrijving van de kerk en de gebrandschilderde glaswand van 280 m2 van de hand van Daan Wildschut (1913-1995). De kerk werd in 2012 gesloten en in 2014 bijna onveranderd als een huis voor maatschappelijke doeleinden in gebruik genomen. Tweede deel van pdf.
‘De Broenshof te Kreijel’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 1994.
Samenvatting: De Broenshof, Kreijel 16 in Ospel, was een belangrijke monumentale boerderij. Het artikel beschrijft historie en genealogie van de bewoners.
‘Wegkruis Altweerterheide’
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Cijfers en letters vertellen een historisch verhaal’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 9 sep 2020.
Samenvatting: Het verhaal van een bewaard gebleven gevelsteen met inscriptie uit 1798, afkomstig van een boerderij dicht bij Paol 60, een kilometerpaal langs de Zuid-Willemsvaart. De steen draagt de initialen van Michiel van Thulden en zijn echtgenote Elisabeth van Nieuwenhoven.
‘Willem Adriaan van Horne en de Van Horne-kazerne te Weert’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 81 (1962) 93-96.
Samenvatting: De naamgever van de militaire kazerne wordt verklaard met vermelding van zijn biografische gegevens. Het misverstand, dat de naamgever iets te maken zou hebben met de grafelijke familie van Horne te Weert en Horn, wordt uit de weg geruimd.
‘Henniske uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 157-158.
Samenvatting: Volksverhaal over het tiendrecht en gebeurtenissen in de tiendschuur van De Hoge Notte in Nederweert. Verteld door Jean Bruekers, geschreven door Alfons Bruekers en bewerkt door Leo Janissen.
‘De stad Weert in feestdos. De eerste Internationale Muziekconcoursen in Weert’.
Auteur(s): Edwin Maes
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 13-16.
Samenvatting: Het eerste internationale muziekconcours in Weert werd in 1909 door de stedelijke Harmonie St. Antonius georganiseerd.
‘Gedenkboek uitgegeven bij gelegenheid van het eeuwfeest van den terugkeer der paters minderbroeders in hun klooster op de Biest te Weert 1836 – 17 april – 1936′.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Heerlen 1936) 32 p.
Samenvatting: Zeldzaam werk met de geschiedenis van het klooster sedert de oprichting in 1461, algemene stadsgeschiedenis van Weert en bijzondere aandacht voor de feestelijkheden in 1936. Het bevat ook een afbeelding van de memorietafel van Johanna van Meurs, waarbij het kasteel Nijenborgh nog niet als zodanig werd geidentificeerd.
‘Een stukje grammatica van het Weerts’
Auteur(s): Jacques Hendrickx
Herkomst: Veldeke: tijdschrift voor Limburgse volkscultuur (1981) 22-25.
Samenvatting: Over het geslacht van zelfstandige naamwoorden en de verbuiging van bijvoeglijke naamwoorden in het Weerter dialect.
‘Wegkruis Pelmersheide’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Piet Hermans, Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
![‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Dissertatie Nijmegen 2004, Maaslandse monografieën 68 (Hilversum 2005) 363 pp.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30295-JFA_Wassink_Van_stad_en_buitenie_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Dissertatie Nijmegen 2004, Maaslandse monografieën 68 (Hilversum 2005) 363 pp.
Auteur(s): A.H. Huussen jr.
Herkomst: Bijdragen en mededelingen betreffende de geschiedenis der Nederlanden 121 (2006) 330-331.
Samenvatting: Recensie van genoemd proefschrift.
‘Sint Anna, Tungelroy’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Tungelroy.
‘Landmetersadmissies in Limburg’.
Auteur(s): R.M. de La Haye
Herkomst: Admissies als landmeter in Nederland voor 1811 (red. E. Muller en K. Zandvliet), Alphen aan de Rijn 1987, 133-147
Samenvatting: Algemene beschrijving van het landmeterswezen in het gebied van het huidige Limburg, en gegevens over Weerter en Nederweerter landmeters zoals leden van de familie Houtappels, Portmans, Aerts en van Aecken
‘Weert’.
Auteur(s): W. Roebroeks
Herkomst: W.J.H. Willems: Archeologische kroniek van Limburg over de jaren 1977-1979, in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 116-117 (1980-1981).
Samenvatting: Bij rioleringswerkzaamheden aan de Risseweg in Weert werd door B. Hennissen een hartvormige vuistbijl uit het midden-paleoliticum gevonden. De vondst werd verworven door museum Tiendschuur in Weert.
