Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Twee voorhistorische doodenakkers in de nabijheid der stad Weert, in Limburg’.
Auteur(s): J. Habets
Herkomst: Verslagen en mededeelingen der Koninklijke Akademie van Wetenschappen, afdeeling Letterkunde (3e reeks) 7 (1891)331-350.
Samenvatting: De auteur presenteert zijn artikel met vier litho's als een kritische beschouwing van en aanvulling op het in 1890 verschenen artikel van Casimir Ubaghs over de ontdekte urnenvelden op Boshoven onder Weert en Nederweert-Eind (klik hier). Met name de aangetroffen grafheuvels en de resten van de brandstapels, het gevonden aardewerk met een veelheid van vormen en bronzen armbanden en ringen op de Boshoverheide worden beschreven. De auteur is van mening dat de Germaanse begraafplaatsen op Boshoven op het eind van het Bronstijdperk zijn aangelegd en voor de komst van de Romeinen
‘Wegkruis Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Over maâle, kernelle en andere buitenspelen’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Overzicht van de belangrijkste kinderspelen uit Nederweert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.
‘Leen- en laathoven in Weert in de 17de en 18e eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 231-248.
Samenvatting: De organisatie en werking van het leenhof van de heren van Weert, Nederweert en Wessem wordt behandeld. Daarna worden het heerlijke Leynroe of het Leveroyse leengoed en het heerlijke Jan Ruttenleen gezamenlijk beschreven. De laathoven van het Sint-Servaaskapittel van Maastricht in Weert en Nederweert en die van de pastorie van Weert komen aan de orde. De beschrijving van de cijnsgoederen en het recht op de keurmede van de heer komt niet uit de verf.
‘Wal en schip’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 25 in: Weekblad voor Nederweert, 10 mrt 2011.
Samenvatting: De blauwe schuit is een icoon van de carnavalsviering. Maar ook in het echt werd er gevaren door Nederweertenaren, in 1595. Daaraan lagen weddenschappen ten grondslag, afgesloten in café pand Siem.
‘Nederweert en zijn post’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Geschiedenis van het postwezen in Nederweert, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘De dorpsschool van Nederweert in de eerste helft van de negentiende eeuw’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 143-161.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van het onderwijs in het dorp Nederweert, met aandacht voor de huisvesting, biografieën van de schoolmeesters en de didactische methoden van die tijd.
‘In Memoriam Harrie van Teune Jans Zjang 1912-1997’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 7 dec 1997.
Samenvatting: Herinnering aan Harrie Verheijen, geboren en getogen in Strateris. Op later leeftijd verwierf hij landelijk faam door medewerking aan een radioprogramma over oude volksverhalen en liederen die in Nederweert voorkwamen in Harrie’s jeugd.
![‘Jan [Jacob] I graaf van Horne, heer van Weert, enz.’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3042-doppler-jan1-horne-weert-msg16_logo-pdf-222x300.jpg){kind=logo}
‘Jan [Jacob] I graaf van Horne, heer van Weert, enz.’.
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 7
Samenvatting: Vermelding van de belening van het leen Leveroy aan Johan van der Sluysen en zijn reis naar Palestina in 1449 met Jacob I, waaraan toegevoegd enkele biografische notities. Nadien werd Leveroy foutief gelezen als Leynroe.
‘Sint Antonius, Laar’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Laar.
‘Nog lang niet uitgeteld. Overwegingen bij een jubileum’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: [Ospel 2024].
Samenvatting: Tafelrede bij het diner t.g.v. het 85-jarig bestaan van Geschied- en Oudheidkundige Kring ‘De Aldenborgh’ op 15 januari 2024
‘Sint Anna, Keent’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Keent.
‘Monument voor de gevallenen’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Eenvoudige pieta in een bakstenen nis tegen de muur van het kerkhof in Leveroy. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De stad Weert in feestdos. De eerste Internationale Muziekconcoursen in Weert’.
Auteur(s): Edwin Maes
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 13-16.
Samenvatting: Het eerste internationale muziekconcours in Weert werd in 1909 door de stedelijke Harmonie St. Antonius georganiseerd.
‘Een tocht van bloed, zweet en tranen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 14 okt 2020.
Samenvatting: Laurentius Bijlmakers (Kow Lins) had verstand van veeziekten en werd veel ingeroepen bij het bestrijden er van. De gang naar een echte dokter of veearts was vroeger en hoogdrempelig. In de 19e eeuw werd nog veel gebruik gemaakt van aderlatingen, door middel van mesjes of bloedzuigers. Die laatste werden gekweekt en gevangen in de waterrijke gebieden in de regio, zoals in het Wijffelterbroek in Weert.
‘Verbod tot godsdienstoefeningen in het openbaar te Weert in 1796’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 70 (1951) 43-45.
Samenvatting: Weergave van het decreet van het departement van de Nedermaas en beschrijving van oproerige gebeurtenissen in Weert, met name het optreden van de minderbroeders, die de afkondiging van dit Franse decreet hebben bewerkstelligd.
‘De oudste vermelding van Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 81 (1962) 65-70.
Samenvatting: Beoordeling van een oorkonde van koning Hendrik IV uit 1062, waarbij een schenking van Otto van Orlamünde, markgraaf van Meissen en zijn vrouw Adela van Brabant goederen in Weert (Werta) en Dilsen (Thilesha) aan het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht wordt bevestigd in tijdelijke ruil voor andere goederen. Met name wordt ingegaan wordt op de mate van vervalsing. Voor nieuwere visies zie: Van de Boel en Klaversma.
‘De herbergier die zijn kop verloor, in 1595. Handel en wandel van Hans de Hoendervanger’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 121 (2002) 28-34.
Samenvatting: Het leven en handel en wandel van een Nederweerter crimineel en herbergier uit de Kerkstraat, die vanwege zijn misdaden in het Land van Weert werd onthoofd.
‘Kruis aan de Kerkstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het kruis in de tuin van Kerkstraat in Leveroy stond vroeger aan de andere kant van de weg. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Graaf Jacob I van Horne’.
Auteur(s): Ger. Houben
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1) 1949 72-76, (3) 1951 61-65, (4) 1952 74-76, (5) 1953 74-80 en (6) 1954 764-79.
Samenvatting: Niet-geannoteerde en deels geromantiseerde biografie van kloosterstichter Graaf Jacob I van Horne.
‘Monumenten in Nederweert 9’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 112, deel 9, in: Weekblad voor Nederweert, 6 mei 1993.
Samenvatting: Historie van de omstreeks 1920 gebouwde waterkrachtcentrale te Roeven bij Sluis 15 en een overzicht de uitvoering van de restauratiewerkzaamheden in 1992 en 1993 (waaraan de gemeenteraad van Nederweert geen medewerking wenste te verlenen en het dus overliet aan het particulier initiatief).
‘Een meest “lage en dierlijke mishandeling” in 1859’.
Auteur(s): Johan Slabbers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 15 in: Weekblad voor Nederweert, 10 jul 1986.
Samenvatting: Artikel uit de Maas- en Roerbode van 1859 over de aanranding en mishandeling van een 15-jarig meisje in een bos in Heythuysen door een vermoedelijke Nederweertenaar
‘De Bethel-kerk, Maaspoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de protestantse kerk op de Maaspoort.
‘Grensgeschillen met onze buurtgemeenten. A. Met Weert’.
Auteur(s): S.H. Winkelmolen
Herkomst: Budel en Cranendonck, voorheen en thans (Budel 1960) 58-59.
Samenvatting: Disputen over de grens tussen Weert en Budel in de 15e eeuw.
