Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘G.M. Poell, hoofd stads-burgerschool van 1831 tot 1881’.
Auteur(s): Henk L.A. Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1999) 11-119.
Samenvatting: Biografie van deze bekende Weerter onderwijzer en schrijver van een geschiedenis van de provincie Limburg.
‘Een toppositie voor een Brabander. De familie Costerius en Weert’.
Auteur(s): Jos Wassink
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 22-25.
Samenvatting: Met een eeuwenoude gedenksteen van de familie Costerius, in het klooster op de Biest, als aanleiding, geeft de auteur een overzicht van de schoutendynastie van die naam in Weert, beginnend met Johan Costerius en vervolgend met zijn nakomelingen die ook schout en rentmeester waren in Weert.
![‘De molens van Nederweert’. [Deelstuk: de molens van het zuiden van Nederweert].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/30098-molens-van-nederweert-egelie_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘De molens van Nederweert’. [Deelstuk: de molens van het zuiden van Nederweert].
Auteur(s): Godfried Egelie
Herkomst: Deel II van: Molens in het Weerter-Land (ca. 1975). 44 pp.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de vooral 19e- en 20e-eeuwse geschiedenis van de bestaande en verdwenen Nederweerter molens.
‘Een schansreglement uit Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 100 (1981)177-183.
Samenvatting: Een korte algemene beschrijving van het verschijnsel boerenschans, waarna vervolgd wordt met een moderne, samengevatte versie van het schansreglement voor het gehucht Moesel. Aangezien de voorschriften 2, 7, 10, 12, 15, 18, 23, 24, 27 niet correct lijken te zijn weergegeven in huidig taalgebruik, wordt hier verwezen naar de transcriptie van de originele tekst. Het reglement was trouwens ook van toepassing voor de schans van het gehucht Keent. Het doel van beide schansen gold het stallen van vee en de opslag van meubilair als bescherming tegen doortrekkende militaire troepen. Er waren ook schansen op de overige gehuchten, behalve op Altweert en Hushoven. Alleen de Laarder- en Boshoverschans bestaan nog.
‘De toren der St. Martinuskerk …. een zingende toren!’.
Auteur(s): Mathieu de Haan
Herkomst: Katholiek bouwblad 18 (1951) 245-246 en 248.
Samenvatting: Na een lofzang op de Weerter muziekcultuur van vlak na de Tweede Wereldoorlog volgt een beschrijving van het nog aan te schaffen carillon of beiaard. Deze zal bestaan uit 3 octaven met 35 klokken, volgens de bijgevoegde gespecificeerde lijst. De vier bestaande luidklokken (zie artikel Henkens) zullen de basis voor dit carillon vormen. Als aanzet voor een 4-octaafsbeiaard met 47 klokken werd in 1959 opdracht verstrekt voor het gieten van 39 klokken.
‘Weert in 1702 : militaire acties en de verwoesting van het kasteel’.
Auteur(s): H.J.M.E. Mathijsen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 92 (1973) 19-27.
Samenvatting: In een goed gedocumenteerd artikel wordt de inname van de stad en het kasteel door de troepen van Godard van Reede, graaf van Athlone onder directe leiding van luitenant-generaal Jobst von Scholten in het begin van de Spaanse Successie-oorlog beschreven. De Franse troepen die op het kasteel gelegerd waren, werden als gevolg van bombardementen, waardoor het kasteel uitbrandde, tot overgave gedwongen.
‘Waren de hammen van winkelier Franssen aan de Markt te Weert bedorven of niet?.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2026).
Samenvatting: Het verhaal over een rechtszaak in 1876 voor het kantongerecht in Weert over al dan niet bedorven vleeswaren.
‘Lezen en schrijven’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 36 in: Weekblad voor Nederweert, 13 okt 2011.
Samenvatting: De oudst bewaard gebleven brief die we uit de plaatselijke archieven kennen is geschreven aan een inwoner van Leveroy.
‘Technisch onderwijs in Weert (1922-1971)’.
Auteur(s): A.H. Lempens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 8 (1994) 85-94.
Samenvatting: Het artikel beschrijft - anders dan de beide gedenkschriften - uitvoeriger hoe de school tot stand is gekomen. De periode 1956-1971 geeft feiten en achtergronden. De oude school is in 1970 verlaten; waarna deze na enige tijd volledig is gesloopt. Een nieuw, voor de inzichten van die tijd praktisch gebouw zonder veel aandacht voor architectuur en ambachtelijke kunst werd betrokken.
‘Rapportage Archeologische onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58 Oude Kerkhofmuur (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO (Ospel 2023)
Samenvatting: De in februari 2023 bij de aanleg van een graf op de begraafplaats van de Rk St. Lambertuskerk in Nederweert aangetroffen puinresten blijken na kartografisch en historisch onderzoek toe te wijzen aan een oude omheiningsmuur van de begraafplaats. De bouw van de muur hangt samen met een uitbreiding van de begraafplaats in zuidelijke richting en kan in 1841 gedateerd worden. De muur, waarvan dus in 2023 bij de aanleg van een graf uitbraaksporen zijn aangetroffen, is te dateren tussen 1841 en 1873, en met grote waarschijnlijkheid tussen 1841 en 1853.
‘Bronzen muntgewichten gevonden in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Informatiebulletin van de Stichting Streekarcheologie Peel, Maas & Kempen, (2) 1992, november 1992, 3-4.
Samenvatting: Bij het bouwrijp maken van percelen nabij de kern van Nederweert werd een achttal muntgewichten gevonden uit de 17e en 18e eeuw.
‘De Spaanse kelk van Weert. Oorlog, schuld en devotie in zilver’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en kruisen in Limburg (107) 2025 18-19.
Samenvatting: De zilveren kelk uit 1601 in de kerkschat van de St. Martinuskerk is een geschenk van muitende Spaanse soldaten die Weert van 1600-1602 bezet hielden en de omgeving terroriseerden.
‘Twee grenskerken markeren een eeuwenoude barrière’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 95 (2022) 16-17.
Samenvatting: De huidige provinciegrens tussen Limburg en Noord-Brabant heeft een lange en bewogen geschiedenis. Van origine was het een natuurlijke barrière, bestaande uit een langgerekte keten van zandverstuivingen, broekbossen, de moerassen van de Groote Peel en de Kievitsloop. In de loop van vijf eeuwen was dit gebied zowel een staatsgrens, provinciegrens, gemeentegrens, taalgrens, culturele grens en ook een religieuze grens. Aan de Booldersdijk en in het Weerterbos bevonden zich in de 17e eeuw zogenaamde grenskerken, die door de katholieken uit de Meijerij werden gebruikt om op Spaans gebied ter kerk te gaan.
‘Advies Erfgoedcommissie inzake scenario’s monumentale voertuigenhindernis Brug 1 Hulsen’.
Auteur(s): Annette Marx, Leonie van de Ven, Siem Peters, Alfons Bruekers
Herkomst: Gemeentelijke Erfgoedcommissie Nederweert 2021 7 pp.
Samenvatting: Pleidooi van de erfgoedcommissie om de aangetroffen voertuigenhindernis of aspergestelling van Hulsen in situ te behouden. Met een fact-check van onterechte en gelegenheids-argumenten van de gemeente en Rijkswaterstaat t.a.v. behoud van versterking en brug.
‘De galea Romana ex Loco Paludoso’.
Auteur(s): Marc Beerens
Herkomst: Scriptie middelbare school (Ospel 1988)
Samenvatting: Uitgebreid overzicht van de vondst van een romeinse helm in de moerassen van de Peel. Archeologie, volksverhalen en literatuuroverzicht.
De familie Aerthijs en de oprichting van de parochie Ospel in 1864’.
Auteur(s): W.H.G. (Henk) Hermans
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 46 (2018) 2 35-51.
Samenvatting: Genealogisch en historisch onderzoek naar de familie Aerthijs die een belangrijke rol speelde bij de stichting van de parochie Ospel.
‘Het Eiland van Weert’.
Auteur(s): Henk Stoepker
Herkomst: Evaluatie en synthese van het sinds 1995 in Limburg uitgevoerde archeologisch onderzoek met betrekking tot de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd [z.pl.] (2007), 107-113
Samenvatting: Een uitstekende synthese van de stand van het archeologisch onderzoek in Weert en Nederweert per 2007. De basis voor het onderzoek werd gelegd door R.O.B.-correspondent Alfons Bruekers in de jaren ’80.
‘Grenskapellen voor de katholieke inwoners der Generaliteitslanden’.
Auteur(s): Dom. de Jong
Herkomst: (Tilburg 1963) div. p.
Samenvatting: Beschrijft de grenskapellen uit de 17e eeuw in het Weerterbos en aan de Booldersdijk. Ten onrechte gaat de auteur er van uit dat de grenskerk aan het Kievitsven een andere is dan die aan de Booldersdijk. Dit is echter dezelfde.
‘Twee volksverhalen uit Boeket’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 28 in: Weekblad voor Nederweert, 29 jan 1987.
Samenvatting: Een volksverhaal uit Boeket-Tolheuvel blijkt zijn grondslag te hebben in de 17e-eeuwse moppenbundel van Aernout van Overbeke, terwijl het thema nog verder teruggrijpt op een middeleeuws werk van Poggio.
‘Fons Stribos. Een markante fotograaf die zijn eigen weg volgde’.
Auteur(s): Winnie van Oorschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 22-25.
Samenvatting: Biografie van de Weerter fotograaf Fons Stribos en zijn omvangrijke oeuvre dat zich bevindt in het Weerter gemeente-archief.
‘Neewieert van hieel vreuger’.
Auteur(s): P.E. [ps. Van Huub Janssen]
Herkomst: De Pinmaeker, carnavalsbijlage van Weekblad voor Nederweert, jan 1988.
Samenvatting: Gefingeerde melange van allerhande op historische feiten gebaseerde anecdotische verhalen over Nederweerter geschiedenis met een knipoog.
‘Kluis en kruis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 101 in: Weekblad voor Nederweert, 3 dec 2015.
Samenvatting: Aan de weg van naar Weert woonde een bekende kluizenaar. Daar kwam later de St. Antoniuskapel. Het nabijgelegen café Halfweg was echter nog veel populairder.
![‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3031-haanen-boekbespr-wassink-msg126_logo-pdf-210x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 126 (2007) 65-68.
Samenvatting: Kritische recensie van genoemd proefschrift.
‘Het droeve lot van Petronella Verdonschot’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Het relaas van de moord op Petronella Verdonschot en de daarop volgende rechtzaak in 1854. Zij was woonachtig op een van de huisjes op de Boshoverschans in Weert.
