Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Een Weerter renaissance’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 57-68.
Samenvatting: Ontwikkeling van industrie, waterwegen, spoorlijn, verstedelijking, hygiëne en bevolking van Weert tussen 1830 en 1950.
‘De stad Weert in feestdos. De eerste Internationale Muziekconcoursen in Weert’.
Auteur(s): Edwin Maes
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 13-16.
Samenvatting: Het eerste internationale muziekconcours in Weert werd in 1909 door de stedelijke Harmonie St. Antonius georganiseerd.
‘Hoe de koning Houts Hendrik herkende’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 147-148.
Samenvatting: Volksverhaal over de ontmoeting van prins Willem II en de Nederweerter oud-militair Hendrik Raemaekers. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Sint Anna, Tungelroy’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Tungelroy.
‘Wind en vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 121 in: Weekblad voor Nederweert, 19 okt 2017.
Samenvatting: De industriële revolutie begon in Nederweert in 1852 met een door stoom aangedreven ‘vuurmolen’ van Jan Mathijs Bruekers.
‘Ontknoping van een cold case uit de Tweede Wereldoorlog’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 11 mei 2023.
Samenvatting: Maar liefst 78 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog gebeuren er nog steeds kleine en zelfs ontroerende ‘wonderen’. Zoals deze week in Hasselt (B) bij de officiële overdracht van de persoonlijke bezittingen van een van de vele slachtoffers van de concentratiekampen uit de Tweede Wereldoorlog. De ontknoping van het tragische ‘cold case’-verhaal over Paul van Grimbergen.
‘Limburgsche industrieën : 200 jaren orgelbouw der firma Vermeulen (Weert – Alkmaar)’.
Auteur(s): Ad. Welters
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 8 (1930-1931) 111 - 113.
Samenvatting: Zeer beknopt overzicht van deze in 1998 geliquideerde Weerter firma, gebaseerd op de herdenkingsbrochure van 1930.
‘Historische liederen uit Limburg: Relaas van de batalje van Weert, geschied den 7 Augustus 1760 namiddag of te wel de folie van den Rog hersteld’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 15 (1893) 37-39.
Samenvatting: Overwinningslied uit de Zevenjarige Oorlog (1756-1763). Ongeregelde Hannoveraanse militairen vielen de stad Weert binnen en namen hun intrek in herberg 'Het Zwaard' op de Markt. Zij eisten geld, met name van de stad en van enkele kloosters. De Weertenaren schoten enkelen neer en nam de rest gevangen. Zie de Chroniek van Flament, blz. 189-190
‘G.M. Poell, hoofd stads-burgerschool van 1831 tot 1881’.
Auteur(s): Henk L.A. Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1999) 11-119.
Samenvatting: Biografie van deze bekende Weerter onderwijzer en schrijver van een geschiedenis van de provincie Limburg.
‘Wegkruis Altweerterheide’
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Het Wessemerdijk-project’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 40 (1989) 205-206.
Samenvatting: Kort overzicht van de stand van zaken van de archeologische opgravingen aan de oever van kanaal Wessem-Nederweert in 1987-1989. Onderzocht werden een romeinse grafveld, romeinse nederzetting en een laat-middeleeuwse boerderij.
‘Ook elders werd de Rog gestoken’.
Auteur(s): Piet J.G.A. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 35-48
Samenvatting: Een zestal rogstekersprenten uit voorgaande eeuwen in de Nederlanden en Duitsland passeert de revue. Ook aan een satirisch stuk uit Mechelen van 1687, waarin de Weerter rogstekers figureren, wordt aandacht besteed. De oorsprong van de legende wordt door de auteur geduid.
‘Tellen en vertellen lopen wel eens uit de pas’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 7 jul 2021.
Samenvatting: Het tellen van jubileumjaren van verenigingen en organisaties blijkt in de praktijk lastig. Een bekend voorstel is de parochie van St. Barbara in Leveroy, die al decennia worstelt met het bepalen van haar oprichtingsjaar, mede door slordig archiefonderzoek. Maar ook de muziekverenigingen kunnen er wat van. De feestvreugde bij de jubilea heeft daar gelukkig niet onder te lijden.
‘De Boerenbond van Nederweert’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 26 in: Weekblad voor Nederweert, 8 jan 1987.
Samenvatting: Beknopte geschiedenis van de in 1897 opgerichte Boerenbond in Nederweert en over het 40-jarig bestaan in 1937.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Schoolstraat Hooghuijs (1950)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Op de kop van de Schoolstraat in Nederweert staan al sinds 1853 de opeenvolgende gebouwen van de aanvankelijk openbare lagere (jongens-)school van Nederweert, de later bijzonder lagere St. Lambertusschool. Ooit stond hier het zogenaamde Hooghuijs, een huis en boerderij van zeer grote afmetingen. De bewoningsgeschiedenis is vanaf ca. 1550 vrij goed bekend. Vanwege dezvoorname status van de bewoners zal dit huis zijn naam Hooghuijs hebben gekregen, naar analogie van vele voorbeelden uit de Brabantse Kempen. In 1750 verkochten de erfgenamen De Haes het huis en werd het tussen 1793 en 1811 afgebroken.
‘Weerter straat- en wegnamen’.
Auteur(s): [Bert Adriaens], [Baer Adriaens], [Piet Hermans], [Jo van der Velden], [Stan Smeets], [Ton Timmermans], [Jan Moonen], [Piet Adriaens]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 94-123.
Samenvatting: Verklaring van alle Weerter straatnamen, met inleiding over straatnaamgeving en huisnummering.
‘Het resultaat van de prijsvraag voor een torenbekroning te Weert’.[Jury], ‘Rapport over de projecten, ingezonden op de prijsvraag voor het maken van een voorlopig ontwerp voor de afbouw van de St. Martinustoren te Weert’.
Auteur(s): Antoon van Kranendonk
Herkomst: Katholiek bouwblad 19 (1952) 161-168.
Samenvatting: Een beschouwing over de prijsvraag met het resultaat en het rapport van de jury.
‘De turfput 1978’.
Auteur(s): [Gerrit Hasendonckx]
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 19-21.
Samenvatting: Persoonlijk verslag van de opgraving van een turfput uit de 17e eeuw, gevonden bij de aanleg van de bouwput voor het nieuwe stadhuis in Weert in januari 1978. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne.
‘Alexius Julien : een Lotharings klokkengieter te Weert en Lier’.
Auteur(s): André Lehr
Herkomst: 't Land van Rijen : driemaandelijks kultureel Liers tijdschrift 18 (1968) 54-87.
Samenvatting: Uitvoerige verhandeling over het leven van de klokkengieter, zijn familie en zijn voornaamste klokken. Hij goot o.m. klokken voor de Weerter toren en de Roermondse Christoffelkathedraal. Julien verbleef in Weert van 1692 - 1703, waarna hij naar Lier vertrok voor het gieten van een beiaard. Volgens de schrijver beheerste Julien nimmer ten volle de kunst van het beiaardgieten, doch streefde hij er wel onvermoeibaar en onophoudelijk naar. Hij stierf in Lier in 1734. Aandacht wordt besteed aan concurrent Jan Fremy, die zich eveneens in Weert had gevestigd.
‘Het Missiehuis van de Paters van de H. Geest 1904-heden’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: Deze door Paulus Libermann heropgerichte congregatie vestigde zich in 1904 in hotel De Roos in Weert en betrok in 1906 een nieuw complex in het Molenveld, dat herhaaldelijk werd verbouwd en uitgebreid. Van 1968 tot 1976 deed het dienst als gezellenhuis voor Turkse en Marokkaanse gastarbeiders.
‘Geschillen tussen stad en buitenie van Weert in de achttiende eeuw. Iets over hun achtergrond’.
Auteur(s): P.P.M. Geraedts
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1966-1967). Transcriptie van het origineel.
Samenvatting: De scheiding tussen de stad en de buitenie van Weert was eeuwenlang een bron van disputen en processen. De auteur geeft een globale en niet-geannoteerde beschrijving daarvan.
‘Weertenaren in Utrecht 1500-1650’.
Auteur(s): Ar Stramrood
Herkomst: (Bilthoven 2022).
Samenvatting: Zeer gedegen studie naar de migratie vanuit Weert en Nederweert naar Utrecht en Amersfoorf. Met veel aandacht voor het sociale en maatschappelijke leven van de emigranten, die in Utrecht met name in de wijk Pekstokken woonden en daar zelfs een herberg met de naam Wieert hadden. Zij gingen te kerke in de Geertekerk, die midden in hun wijk lag.
‘Diachronisch ziek. Corona in lokaal-historisch perspectief’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 139 (2020) 45-49.
Samenvatting: Covid-19 houdt ons in 2020 langere tijd van de straat. Zelfs het reliekschrijn van de heilige Corona is weer van stal gehaald. De Nederlandse taalschat houdt er nieuwe begrippen aan over zoals social distancing, intelligente lockdown en de 1,5-metermaatschappij. Net als het fenomeen epidemie zijn de bijbehorende begrippen en maatschappelijke reflexen verre van nieuw. Dat probeer ik aan te tonen in een diachrone vergelijking van vier eeuwen besmettelijke ellende in de gemeente Nederweert. Als onderdeel van een tweeluik met Jos Pouls die de situatie in de buurgemeente Meijel heeft onderzocht.
‘8e Opgravingscampagne Grobbendonk III 23 juli-13 augustus 1983’.
Auteur(s): Jac. Biemans, Alfons Bruekers, Joost Welten
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1983).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.