Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Eind, Eind 41-49 (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied tussen de adressen Eind 41 en Eind 49 in Nederweert-Eind heeft uiteenlopende en in wetenschappelijke waarde sterk uiteenlopende archeologische verwachtingswaarden. Deze bestrijken een tijdvak van (in principe) de romeinse tijd tot de 20 e eeuw. De motivatie voor uitgebreider archeologisch onderzoek ter plaatse leunt in hoofdlijn op met name op twee wetenschappelijke argumenten: 1. Deze locatie betreft de eerste mogelijkheid tot het ijken van de archeologische verwachtingswaarden van het nog open landelijke gebied aan de oostzijde van de weg Eind dat in de komende jaren tot ontwikkeling gaat worden gebracht. 2. Het onderzoek kan ingepast worden in een breder cultuurhistorisch en archeologisch onderzoek naar de voormalige landweer van Nederweert-Eind.
‘Scholtissenhof’
Auteur(s): Renier Vaessen, Jan Henkens, Harrie Koppen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Boer en knuppel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 94 in: Weekblad voor Nederweert, 2 apr 2015.
Samenvatting: De rijkste boeren hadden in de middeleeuwen een knuppel, waarmee zij ten strijde trokken als de heer of graaf dat vroeg. Hun boerderijen waren de Plucksack, de Hoge Notte, Vlaokers in Kreijel en Kluskens in Strateris.
‘Kapel van O.L. Vrouw van Altijddurende Bijstand’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De in 1883 gebouwde kapel op de hoek van de Moesemanstraat en de Mgr. Kreijelmansstraat werd in 1965 gesloopt. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Gedenkboek 1922-1962: 40-jarig bestaan van de R.K. Lagere Technische School te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [Weert 1962] 43 pp.
Samenvatting: De feestbundel start met een vijftal lofprijzingen. Daarna wordt het verslag over oprichting en opening uit een eerder gedenkschrift (1922-1947) integraal gekopieerd. Een lijst van (oud-)bestuursleden en (oud-)personeelsleden is opgenomen. De tekst over groei en ontwikkeling tot 1947 is eveneens bijna integraal gekopieerd. Nieuw is het overzicht over de periode 1947-1962 met aandacht voor de uitbreiding van de school en het onderwijs. Het godsdienstonderwijs is sedert 1 oktober 1948 verplicht gesteld en subsidiabel. Afgesloten wordt met een dankwoord van de directeur van het arbeidsbureau.
‘Brexit en Nexit’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 109 in: Weekblad voor Nederweert, 1 sep 2016.
Samenvatting: Veel liever hadden de Nederweertenaren in 1839 bij België willen blijven, maar hoge mogendheden beschikten anders over hun lot.
‘Bronzen muntgewichten gevonden in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Informatiebulletin van de Stichting Streekarcheologie Peel, Maas & Kempen, (2) 1992, november 1992, 3-4.
Samenvatting: Bij het bouwrijp maken van percelen nabij de kern van Nederweert werd een achttal muntgewichten gevonden uit de 17e en 18e eeuw.
‘Philips van Horn en zijn tijd’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: Tentoonstelling Weert 18 mei – 16 juni 1968 Horn. (Weert 1968) 36 pp.
Samenvatting: Catalogus van prenten, boeken, penningen en objecten uit het leven van Philips de Montmorency, graaf van Horn en Heer van Weert, Nederweert en Wessem, onthoofd op 5 juni 1568.
‘Jan Tillemans: Groot Weerter glazenier en kunstenaar’.
Auteur(s): Henk Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 4 (1989) 93-98.
Samenvatting: Biografie en oeuvre-beschrijving van priester-kunstenaar Jan Tillemans (1915-1980).
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 50 (2014)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de reconstructie van het plein Lambertushof te Nederweert in 2014 werden in een plantgat funderingsresten aangetroffen. Deze konden worden toegeschreven aan het voormalige pand Kerkstraat 50 dat op die plaats stond en dat in 1969 was afgebroken, overigens zonder begeleidend archeologisch onderzoek. Het feit dat er nog funderingen zaten was verrassend, omdat verondersteld werd dat in 1969 ook de ondergrondse sporen waren verwijderd. De conclusie moet derhalve ook luiden dat zich onder het plaveisel van Lambertushof nog meerder intacte muurresten en andere oudheidkundige overblijfselen van de voormalige bebouwing bevinden. Hetgeen een attentiepunt is voor opgravingen in de (verre) toekomst.
‘Rapportage bewoningsgeschiedenis boerderij Bi-j Klusse Kerneel Nederweert-Eind (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2025).
Samenvatting: Op verzoek van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is onderzoek uitgevoerd naar de bewoningsgeschiedenis van de boerderij B-j Klusse Kerneel, Kruisstraat 41 in Nederweert-Eind. Aangetoond werd dat de hoeve is gesticht op heidegrond tussen 1772 en 1776. De stichter was boerenzoon Matheus Verstraeten, die gehuwd was met Wilhelmina Janssen. In 1889 wordt de hoeve aangekocht door de Jan Mathijs Kluskens en gaat de boerderij Bi-j Klusse heten. Diens schoonzoon, Cornelis Vaes werd in de volksmond Klusse Kerneel genoemd en zo is de naamsevolutie van de boerderij te verklaren. Verder wordt in dit rapport een voorstel gedaan voor de naamgeving van de percelen rondom de gereconstrueerde boerderij in het openluchtmuseum.
‘De penningen van Willem van Horn en de munten van Dirk van Perwijs. Een poging tot ordening’.
Auteur(s): Jan Pelsdonk
Herkomst: De Beeldenaar, tweemaandelijks tijdschrift voor numismatiek en penningkunst 2 (2019) 67-75
Samenvatting: Gedeeltelijke aanvulling en correctie op het werk van Emile Haanen. Gedetailleerde beschrijving van o.a. te Weert en Wessem geslagen penningen en munten van de heren van Horne in de late middeleeuwen.
‘Redder en ridder’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 69 in: Weekblad voor Nederweert, 16 mei 2013.
Samenvatting: Boerenzoon Hendrik Raemaekers uit Eind is volgens de legende de redder van kroonprins Willem op het slagveld van Waterloo.
‘Inwonerslijsten van Weert en Nederweert’.
Samenvatting: Hiervoor verwijzen wij u graag naar de pagina Bronnen.
‘De ontvoering van drie Roermondenaren door Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 101(1982) 49-63.
Samenvatting: "Geeft een samenvatting van de kroniek van Goofers en de brieven van de gearresteerde Stuers over de gevangenneming weer. Vervolgens wordt de dagvaarding van Stuers voor schadevergoeding geciteerd en de brief van de drie gevluchte Weertenaren aangehaald. Tenslotte worden enkele zinnen uit een verdedigingsakte van Weertenaren tegen de hoge eisen weergegeven. Afgesloten wordt met de verheffing in de adelstand van Stuers als beloning voor zijn steun aan de keizer in die moeilijke periode. Onjuist is dat hij in de rijksadel zou zijn opgenomen met de titel van ridder; hij werd in de Nederlandse adel kosteloos en zonder titel opgenomen. Het artikel is achterhaald door publicatie van het opstel: 'De schadeloosstellingacties van Luytgens, Stuers en Van der Renne tegen de Weertenaren in 1791-1792' in de 'Spiegel van Roermond' 2012 ."
‘Inventaris van het archief van de Conferentie van den H. Lambertus, of de Vereniging van St. Vincentius a Paulo te Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Ospel 2022).
Samenvatting: St. Vincentius is een specifieke vorm van katholieke armenzorg die in de vroege negentiende eeuw in Frankrijk ontstond. De eerste plaatselijke vereniging -conferentie genaamd- werd in 1846 in Den Haag naar Frans voorbeeld opgericht. Het Haagse initiatief vond al spoedig navolging. In principe waren deze verenigingen per parochie georganiseerd. Alleen mannelijke leken konden lid worden. De Nederweerter afdeling, onder de naam Conferentie van den H. Lambertus, werd in 1877 opgericht en in 2022 geliquideerd.
‘Uit Pinmaekers geboren. Genealogie Ho(o)genbos(ch)’.
Auteur(s): M.M.J. Hoogenbosch
Herkomst: (Den Helder 1984). Hieruit alleen de passages die op Weert en Nederweert betrekking hebben: 9-19
Samenvatting: Genealogie van de Nederweerter familie Hobus die op het einde van de 17e eeuw naar Heemstede emigreerde en waarvan de nakomelingen (meest onder de naam Hogenbosch) zeer ondernemend werden in diverse delen van Nederland, zoals in de schoenenindustrie.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Colusdijk crash Halifax JB845 3 april 1943 (1983-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: In de nacht van 3 op 4 april 1943 crashte een Britse bommenwerper ‘In de Vloed’, een bosrijk gebied nabij de Colusdijk in het noordelijke grondgebied van de gemeente Nederweert. Het vliegtuig maakte deel uit van een raid van 348 bommenwerpers op de Krupp-fabrieken in Essen (D). Zes van de zeven bemanningsleden overleefden de crash niet; de zevende overleed daags na het ongeval. Met het oog op een ophanden zijnde tentoonstelling bij de herdenking van 40 jaar bevrijding van Nederland, in 1985, verrichte de auteur van 1983-1985 onderzoek naar deze crash. In dat kader werden ooggetuigen van de crash geïnterviewd, de crashsite onderzocht en werd een collectie van historische correspondentie met nabestaanden van de vliegeniers aangelegd. Ook leverden diverse ooggetuige-interviews en egodocumenten van vlak na de crash diverse (voorheen onbekende) en betekenisvolle details op. De verongelukte inzittenden liggen begraven in Woensel (Eindhoven).
‘Een oud Nederweerter sage: Houts Hendrik’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: ’t Belke, contactblad van de St. Lambertusschool (Nederweert 1973) 6.
Samenvatting: Volksverhaal over de legende rondom Houts Hendrik (Hendrik Raemaekers) over wie de overlevering verhaald dat hij in 1815 de redder van kroonprins Willem op het Slagveld van Waterloo was. Tweede gepubliceerde artikel van Alfons Bruekers over onderwerpen uit de geschiedenis van Nederweert. Hij was toen (1973) elf of twaalf jaar oud. Inhoudelijk rammelt het artikel hier en daar wel wat, dus citeren door andere (echte) historici wordt afgeraden. Zie het maar als een curiosum...
‘Een gedicht van dr. Schmidt’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 60 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 1988.
Samenvatting: Biografie van de befaamde Nederweerter huisarts dokter Schmidt (1855-1929) die zich verdienstelijk maakte voor cultuur en muziekleven. Het artikel geeft een gedicht weer dat hij schreef in 1925 en bevat ook afbeeldingen van etiketten van zijn pillendoosjes.
‘Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568-1795’.
Auteur(s): J.F.A. Wassink
Herkomst: (Nijmegen, 2004). Ontleend aan Radboud Repository, Nijmegen.
Samenvatting: Dissertatie van Jos Wassink over het functioneren en de opbouw van bestuur en rechtspraak te Weert in het Anciën Régime.
‘Eindverslag opgravingscampagne Budel-Klooster (1989)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Tweede, herziene en aangevulde uitgave. STRABO (Ospel 1989).
Samenvatting: Beschrijft de vondst bij archeologische opgravingen van laatmiddeleeuwse waterputten en intacte keramiek in de dorpskern van Budel.
‘Kermis, dat is voor Weert cultuur’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 19-21.
Samenvatting: Interview met de Weerter kunstschilder Wil Leenders, over zijn mening over het kunst- en cultuurbeleid in Weert.
‘Werkzaamheden op het hulppostkantoor’.
Auteur(s): H.J. Verstappen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 54 in: Weekblad voor Nederweert, 18 aug 1988.
Samenvatting: Overzicht van de transacties op het Nederweerter hulppostkantoor in de periode 1917-1923.
