Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Deining rond een missiekruis in Weert in 1929’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 105 (1986) 134-138.
Samenvatting: Het artikel behandelt een kruis, dat zoals gewoonlijk tijdens of na afloop van een zgn. volksmissie door de redemptoristen geplant of opgericht wordt; in dit geval in 1836 tegen de Sint-Rumolduskapel te Weert aan de Molenpoort. De bijdrage bestaat in essentie uit twee delen. Eerst wordt het verslag van deze volksmissie in 1836 gepubliceerd. Daarna komt de succesloze handtekeningenactie uit 1929 van de buurtbewoners met een weergegeven brief aan de bisschop voor terugplaatsing van het missiekruis aan de orde.
![‘Veldkruisen in Ospel. [De veldkruisen aan de Moostdijk en de Oude Dijk]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/9100l-kapellen_kruisen-OSPEL-oudedijk-en-moostdijk_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘Veldkruisen in Ospel. [De veldkruisen aan de Moostdijk en de Oude Dijk]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Aan de Oude Dijk werd een kruis geplaatst ter herdenking van de oorlogshandelingen. Dat aan de Moostdijk dateert uit 1959 en herdenkt de ruilverkaveling Ospel. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Vier jaarmarkten voor Nederweert, in 1731‘.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 12 in: Weekblad voor Nederweert, 12 jun 1986.
Samenvatting: In 1731 verleende Maria Elisabeth, gouvernante van de Nederlanden aan Nederweert het recht om vier jaarmarkten te mogen houden.
‘Bommen en granaten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 63 in: Weekblad voor Nederweert, 7 feb 2013.
Samenvatting: Een mysterieus schip met oorlogstuig passeerde in 1867 door het kanaal. De verdrinking van de schipper was een groot mysterie.
‘Kapel ter ere van O.L. Vrouw van Lourdes op Moesel’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Het idee voor deze kapel ontssond tijdens carnaval 1909. De eerste kapel werd in 1912 ingezegend en een grotere verscheen in 1927. In 1971 vond een grote restauratie plaats.
‘Activiteitenoverzicht Stichting Geschiedschrijving Nederweert 2021’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert’ (Nederweert 2022).
Samenvatting: Jaarverslag van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.
‘Loten om het lot van lotgenoten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 28 apr 2021.
Samenvatting: Een bizarre loting vond plaats op het kasteel van Weert in 1595. Toen prins Maurits dat kasteel, dat door Spaanse huurlingen bezet was, liet belegeren, kregen de verdedigers een bizarre opdracht. Ze moesten strootje trekken om te bepalen wie in leven mocht blijven en wie niet. Van de 26 mannen mochten er slechts 15 in leven blijven. De anderen werden opgehangen en verdronken. Daarmee was het lot van Weert bezegeld.
‘Rapportage muntvondsten Nederweert-Kerkstraat 56 (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: In de tuin van het pand Kerkstraat 56 in Nederweert werden gedurende een aantal jaren diverse losse muntvondsten verzameld. Deze munten, 26 in getal, kunnen alle als toevalsvondsten en –deposities worden beschouwd. De oudste dateerbare munt is van 1611 en de jongste van 1910. In alle gevallen betreft het de kleinste muntspecies, zoals halve oorden, oorden, duiten en stuiverstukken. De herkomst is zeer divers maar niet a-typisch voor deze streek: Hollands, Duits en Belgisch geld. Met name de fractie Luikse munten uit de 18e eeuw is dominant vertegenwoordigd. De in numismatisch opzicht meest opmerkelijke vondst is een Luikse oord uit 1745. Daarbij gaat het om een zeer a-typische versie die niet bekend lijkt in de numismatische literatuur.
‘Indiëgangers’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Frits Knapen, Huub Janssen, Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 230-237.
Samenvatting: De Indiëgangers waren dienstplichtingen en vrijwilligers die eind jaren veertig, begin jaren vijftig, deelnamen aan de militaire operaties in voormalig Nederlands-Indië. Een goed-georganiseerd Thuisfront onderhield de contacten tussen de soldaten in Indië en de achterban in Nederweert, onder andere met het blad ‘De Turf’. Het artikel bevat een lijst van alle uitgezonden Nederweerter militairen.
‘Een inventarisstaat van de Sint Martinuskerk in 1816 en de oprichting van een nieuw kerkhof te Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: De inventarisstaat uit 1816 bevat wetenswaardigheden over de kapellen van Leuken, Altweert, Boshoven en Laar. Ook over de klok voor de in 1792 nieuwgebouwde kerk van Tungelroy en roerende objecten in de St. Martinuskerk. Een aantal documenten betreft de aanleg van de nieuwe begraafplaats aan de Molenpoort, bij de Rumolduskapel, in 1785. Deze kwam in de plaats van het ‘oud kerkhof’ ten zuiden van de St. Martinuskerk waarvan de naam wel bewaard is gebleven.
‘Pastorie van de Deken, Maasstraat 15’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In de 19e eeuw gebouwd door de familie Van Dijck, die een nauwe relatie had met het ernaast gelegen klooster Maria-Wijngaard.
‘Rapportage archeologisch veldonderzoek Nederweert-Molenweg (1979-1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2002).
Samenvatting: Van 1979-1987 werd een akkercomplex aan de Molenweg te Nederweert intensief onderzocht op oppervlaktevondsten, alvorens het terrein bouwrijp werd gemaakt. Het beschreven gebied kon slechts zeer beperkt onderzocht worden. De grote hoeveelheid laat-middeleeuws schervenmateriaal (m.n. oppervlaktevondsten) laat zich niet correleren met grondsporen uit die tijd. De vondst van een glazen armbandfragment uit de late ijzertijd, een romeins kookpotfragment en bewerkte silex artefacten uit de midden- en jonge steentijd, duiden op een wel degelijk aanwezig archeologisch potentieel van dit gebied.
‘Op pad met een dode Siamese tweeling’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 30 dec 2020.
Samenvatting: Het verzoek van Matthis Peters, in 1779, om een paspoort naar Frankfurt was al niet gewoon. Zijn reisdoel was nog extra bijzonder: het tonen van een Siamese tweeling. Hoe de reis van Peters en zijn reisgezel afliep is onbekend. Het reizen was Peters overigens niet onbekend want hij was van beroep bode die de betrekkingen tussen Nederweert en de Haarlemse duinenstreek onderhouden moest.
‘Een H. Hartmonument voor Weert’.
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 11 (1997) 100-124.
Samenvatting: Aan de intronisatie van het Heilig Hartbeeld in Weert in 1921 ging een langdurige periode van discussie en bestuurlijke debatten vooraf.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Grathem-Beekstraat 2 (2007)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: In 2007 werd in Grathem aan de Beekstraat 2 de vondst van een oude mergelstenen waterput gedocumenteerd. Deze heeft behoord bij een reeds lang verdwenen huiserf ter plaatse van de huidige hoek Dorpstraat/Beekstraat.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 5: Levendige ruilhandel en bizarre oorlogsgeruchten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 17 oktober 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 18 – 21 oktober 1944.
‘Bi-j Bieële’, de geschiedenis van de Beelenhof in Ospel.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Ospel 2001)
Samenvatting: "De bewoningsgeschiedenis van Camping 'De Waatskamp' in Ospel voert terug tot 1485. Ooit lag hier de Beelenhof. De folder laat in vogelvlucht enkele facetten uit de historie van deze locatie zien. De folder is gemaakt voor promotionele doeleinden en om die reden niet historisch geannoteerd."
‘Wijn en wittebrood’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 95 in: Weekblad voor Nederweert, 13 mei 2015.
Samenvatting: Met de onthoofding van Philips van Montmorency in 1568 begon een ellendige tijd. De eerste Spanjaarden die Nederweert bezetten in de 80-jarige Oorlog waren nogal kieskeurig als het ging om spijs en drank.
![‘Jan [Jacob] I graaf van Horne, heer van Weert, enz.’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3042-doppler-jan1-horne-weert-msg16_logo-pdf-222x300.jpg){kind=logo}
‘Jan [Jacob] I graaf van Horne, heer van Weert, enz.’.
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 7
Samenvatting: Vermelding van de belening van het leen Leveroy aan Johan van der Sluysen en zijn reis naar Palestina in 1449 met Jacob I, waaraan toegevoegd enkele biografische notities. Nadien werd Leveroy foutief gelezen als Leynroe.
![‘Vizier op Nederweert’ [registers].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/30192-vizier-index-nieuwgeknipt_encrypted-1-pdf-300x300.jpg)
‘Vizier op Nederweert’ [registers].
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Register met onderwerpen, persoonsnamen, plaatsnamen en zaakregister.
‘Aankoop van het Minderbroedersklooster te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 9 (1935) 370-375.
Samenvatting: Beschrijving van een vijftal documenten over een verzoek van de inwoners van de buitenie en de afwijzing in 1797 om de kloosterkerk voor godsdienstoefeningen te mogen gebruiken, een akte verleden voor notaris Ceysens uit 1834 tot verkoop van het klooster aan de parochie Sint-Martinus en notulen van de kerkfabriekraad van Weert, waarin zij akkoord met de aankoop en een regeling voor de koopsom wordt getroffen en een opgave van betaalde kosten, wellicht uitgegeven ter gelegenheid van de verkoop van het klooster door de Franse republiek.
‘Hotel de Engel, Korenmarkt’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Het pand heeft een pilastergevel uit de 17e eeuw. Vroeger was hier Sociëteit De Club gevestigd.
‘De IJzeren Man” te Weert’.
Auteur(s): Jacques H.H. de Haan
Herkomst: Natuurhistorisch maandblad : orgaan van het Natuurhistorisch Genootschap in Limburg 58 (1969) 126-129.
Samenvatting: Beschrijving van de flora en fauna in en in de buurt van de genoemde waterplas eind jaren zestig. Afgesloten wordt met een kritische noot over de verdelging van waterflora als gevolg van het gebruik van bestrijdingsmiddelen.
‘De bewijsinghe vande onschult van mijn heere Philips, baenreheere van Montmorency, grave van Hoorne, vrijheere van Weert &c.’.
Auteur(s): [Jacob van Wesenbeke]
Herkomst: [Keulen] 1579, 693 pp.
Samenvatting: Uitvoerige procesverdediging van de graaf van Horn. Verscheen uitgebreider in de Franse versie. Volledige titel: ‘De bewijsinghe vande onschult van mijn heere Philips, baenreheere van Montmorency, grave van Hoorne, vrijheere van Weert &c., admirael ende capitein generael van der zee vanden Nederlande, riddere vander oorden vanden gulden vliese &c. : Tegens de bedriegelicke vanginge, onbehoorlicke aenhoudinghe, onrechtveerdige rechtvoorderinge, valsche betichtinghe, ongoddelicke vonnissen ende tyrannische executie te grooten ongelijcke, dadelijcken aen zijnen persoon ghedaen’.
