Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Lijst van pastoors in Limburg’
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 25-26.
Samenvatting: Vermelding van Lambertus de Heelt, pastoor van Nederweert en kapelaan van het St. Servaaskapittel in Maastricht, maakte op 30 november 1428 zijn testament.
Molens in het Weerter-land: deel I : De molens van Weert (v3)
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Moleninformatie : bulletin van de Molenstichting Limburg (Maastricht [1974]) 60 p.
Samenvatting: Stipt de vijf verdwenen heerlijke molens in Weert/Nederweert aan, alvorens alle vijftien molens van na 1800 in Weert te beschrijven, zowel de bestaande als de gesloopte. Aangevuld met tekeningen en onderdelen van molens.
‘1793-1893: Officieele feestgids : viering van het 100jarig bestaan der handboog-schutterij ‘Concordia’ te Weert : op zondag 2, maandag 3, en zondag 9 juli 1893’
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Weert 1893) 47 pp.
Samenvatting: "Uniek exemplaar. Het betreft hier de oudste handboogschutterij van Weert. Zie ook bovenstaand artikel over de handboogverenigingen (klik hier). De brochure geeft een lijst van deelnemende schutterijen, de uit te reiken prijzen, de te spelen stukken op de drie concerten door de verschillende fanfares, het af te steken vuurwerk, het reglement van orde en een wel zeer kort historisch overzicht. Uit dit laatste blijkt dat de schutterij eerder het gilde van Sint-Sebastianus heette. De advertenties, bijna de helft van de gids, geven een boeiend beeld van de zichzelf presenterende middenstand tegen het eind van de 19e eeuw."
‘Het landdekenaat Weert en de dekenen’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 369-373.
Samenvatting: Biografie van de Weerter dekens Antonius van der Steen (Nederweert), Peregrinus Vogels (Nederweert), Arnold Strijckers (Nederweert), Conrardus Wijnants (Weert), Wilhelmus Wolffs, Henricus Theodorus van Bisterveldt (Weert), Joannes Deurlinx (Wessem), Petrus Willem Bogaerts (Weert), Lambertus Stoutemans (Nederweert), Godfried Herman Verstegen (Leveroy).
‘Kelk’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: P. le Blanc, W. van Giersbergen e.a.: Catalogus museum Jacob van Horne Weert (Weert 1986) 65.
Samenvatting: Beschrijving van de zilveren kelk die in 1601 door de verenigde Spaanse milities werd geschonken aan de St. Martinuskerk in Weert.
‘De Trumpert, Roermondseweg’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Uitspanning en boerderij gebouwd door Hubert Hermans, handelaar op de Oelemarkt. De naam is afgeleid van het luiden van een klok bij de terechtstelling op de nabijgelegen galgenplaats.
‘Nederweert – Heilig kruis’.
Auteur(s): Cor Tubée, [Alfons Bruekers]
Herkomst: Bedevaartsplaatsen in Nederland. Deel 3: Provincie Limburg (red. Peter Jan Margry en Charles Jaspers), (Amsterdam 2000) 618-620.
Samenvatting: beschrijft de verering van de Heilige Rochus in Nederweert, in de aan hem gewijde kapel in Budschop. Ten onrechte zijn de bijdragen van Alfons Bruekers in deze publicatie voorzien van alleen de auteursnaam Cor Tubée.
‘De haarsnijder’.
Auteur(s): M. van Deursen
Herkomst: Vertelling van M. van Deursen, geciteerd in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 96-97.
Samenvatting: Verhaal over H. van Deursen (Cisse Baer) uit Ospel die in de jaren ’50 van de vorige eeuw de haren kapte van mannen en kinderen in Ospel.
‘Zicht op Strateris. Een stukje Nederweert verandert’.
Auteur(s): Jan Feijen, Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 17-18.
Samenvatting: Aan de hand van foto’s, gemaakt vanaf de St. Lambertustoren tussen 1994 en 2004, schetsen de auteurs de veranderingen in het noorddeel van de Kerkstraat, vooral geconcentreerd op het pand en smederij van Henri Beijes (1879-1946).
‘Vier generaties pijpenmakers in Weert 1855-1972’.
Auteur(s): Jos Engelen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1988 3 (1988) 79-87.
Samenvatting: Stipt de oprichter van de firma Trumm & Bergmans aan, geeft een stamboom en schetst de fabricage en modellen van pijpen, de pijpenhandel en de pijpenafzet in Roermond. Schrijver wijst op het unieke karakter van collectie en archief.
‘Brandbeveiliging te Nederweert in 1779’.
Auteur(s): J. Gulikers
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 78 (1959) 89-91.
Samenvatting: Schepenen van Nederweert verklaren dat inwoners Leonardus Mooren een uitvinding heeft gedaan om zelfs in deze droge tijden de brandspuit via een goot vanuit zijn eigen pomp constant van water te kunnen voorzien. De regeling daartoe wordt in dit document vastgelegd.
‘Horn, Filips van Montmorency, graaf van.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Zie: https://tinyurl.com/8cpzb5jh
Samenvatting: Korte biografische schets.
‘De grenspaal bij “de Oude Molenstat”van Hugten’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 109-122.
Samenvatting: Een eeuwenoude grenspaal op de plek waar voorheen vier gemeenten aan elkaar grensden, herinnert aan een middeleeuwse situatie, toen zich hier in de buurt de watermolen van Huchten bevond.
‘Van Burgerlust tot Krottepoffers. De honderdjarige toneelgeschiedenis van Nederweert’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 118-150.
Samenvatting: Een zeer gedetailleerd overzicht van de Nederweerter toneelverenigingen en hun voorstellingen. Met foto’s van optredens, affiches en ledenlijsten.
‘Speciale aflevering’.
Auteur(s): [Alfons Bruekers]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. z.n. in: Weekblad voor Nederweert, 30 mrt 1989.
Samenvatting: Aprilgrap over de vermeende vondst bij graafwerkzaamheden aan de Wessemerdijk van een Duitse V2-raket uit 1944, en de aankondiging van een expositie van de restanten in de hal van het gemeentehuis op 1 april 1989.
‘OLV-kapel Ospel eendrachtelijk gerestaureerd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 99 (2023) 7-8.
Samenvatting: Waar menig parochie tegenwoordig worstelt met de vraag met betrekking tot herbestemming van voormalige religieuze gebouwen, gaf Nederweert-Ospel daar al meer dan een eeuw geleden een mooi voorbeeld van... alhoewel omgekeerd. Toen werd namelijk een bedrijfsgebouw omgevormd tot kapel! Daaraan dankt Ospel de kapel van O.L.V. van Altijddurende Bijstand, die na een recent voltooide restauratie de komende decennia weer kan doorstaan.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Eind, Eind 41-49 (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied tussen de adressen Eind 41 en Eind 49 in Nederweert-Eind heeft uiteenlopende en in wetenschappelijke waarde sterk uiteenlopende archeologische verwachtingswaarden. Deze bestrijken een tijdvak van (in principe) de romeinse tijd tot de 20 e eeuw. De motivatie voor uitgebreider archeologisch onderzoek ter plaatse leunt in hoofdlijn op met name op twee wetenschappelijke argumenten: 1. Deze locatie betreft de eerste mogelijkheid tot het ijken van de archeologische verwachtingswaarden van het nog open landelijke gebied aan de oostzijde van de weg Eind dat in de komende jaren tot ontwikkeling gaat worden gebracht. 2. Het onderzoek kan ingepast worden in een breder cultuurhistorisch en archeologisch onderzoek naar de voormalige landweer van Nederweert-Eind.
‘De edele handboogsport, vroeger erg populair in Weert’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 44-57.
Samenvatting: Geeft een goed overzicht van bestaande en verdwenen Weerter handboogschutterijen uit de 19e en 20 eeuw. De oudste dateert al van 1793.
‘Peter Knapen, een Nederweerter bokkenrijder’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 2 in: Weekblad voor Nederweert, 9 jan 1986.
Samenvatting: De in 1753 in Nederweert geboren Peter Knapen werd op jonge leeftijd smid in Maaseik. Tussen 1780 en 1784 was hij betrokken bij criminele activiteiten van de Bokkenrijdersbende. Hij stierf, vermoedelijk in 1786, in dienst van het Pruisische leger.
‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 115 (1996) 117-1
Samenvatting: Recensie van het Weerter jaarboek 1996, waarbij alle artikelen kort besproken worden met nadruk op de bijdragen van Emile Haanen, 'De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781' en van Lex Spee, 'Het kanton Weert tijdens de eerste jaren van de Franse overheersing (1795-1799) : deel 2 : september 1797 - november 1799'.
‘Het Cultureel Genootschap Weert’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Zuidenwind : cultureel maandblad voor Limburg 2 (1947) 189-190.
Samenvatting: Het genootschap is in 1945 opgericht en ziet zich als voortzetting van de Cultureele Vereeniging (1939-1942), die op haar beurt weer een vervolg is op de Bond Jong Limburg (klik hier). De activiteiten tot dusverre worden beschreven, waaronder de oprichting van de Muziekschool en het Gemengd Koor. Samenwerking met de standsorganisaties komt niet of nauwelijks van de grond.
‘… In het stro achter de koeien’.
Auteur(s): Theo Schers
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 2-5.
Samenvatting: Herinneringen van Coen Beelen uit Tungelroy van gebeurtenissen bij de bevrijding van Tungelroy in oktober 1944 en meer specifiek het sneuvelen van gunners G. Langley, soldaat in het 4e Royal Horse Artillery, die op de oorlogsbegraafplaats in Nederweert is begraven.
‘Wegkruis Geuzendijk’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Hoe de opkomst van televisie ons leven veranderde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 13 jan 2021.
Samenvatting: Freek Kerkhof (1904-1993) schreef vaderlandse historie met zijn eerste televisie-experimenten in 1936. De eerste commerciële toestellen verschenen tussen 1956 en 1958 in Nederweert. Plaatselijke handelaren als Piet Merkus en Cor Dings sprongen in het gat in de markt. Voor hun etalages stonden soms grote groepen mensen zich te vergapen aan het wonder der techniek. Televisies repareren werd toen nog vergeleken met het werk van de huisdokter. Pastoor Kessels waarschuwde in 1961 nog voor de verderfelijke invloed van de televisie, maar de opmars bleek onstuitbaar.