Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘De Broederschap van Onze Lieve Vrouw. Geloof, dood en sexuele moraal in zeventiende-eeuws’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Macht en Middelen (Nederweert 1997) 81-196.
Samenvatting: Geschiedenis van de Nederweerter broederschap (die ook voor dames open stond) en waarschijnlijk ontsproten is uit de gelijknamige broederschap in Weert. Via de broederschap wordt een interessant inkijkje gegund in de rol van de broederschap in het maatschappelijk leven en het bestrijden van bigamie, buitenechtelijke seks en soortgelijke zaken in de tijd van de contrareformatie (begin 17e eeuw).
‘Rangen en standen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 107 in: Weekblad voor Nederweert, 2 jun 2016.
Samenvatting: De zitplaatsen in de kerk waren gebonden aan rangen en standen. En de vrouwen hadden de ereplaats in de kerk, in de zuidbeuk.
‘Opgravingscampagne Budel-Klooster (4-11 februari 1989)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 39 (1989) 190.
Samenvatting: Onderzoeksverslag van de opgraving van laatmiddeleeuwse waterputten in de dorpskern van Budel (N.Br.).
‘Terug naar toen: Houtmolen Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Hier Woonik, bewonersmagazine Woonik, voorjaar 2026 20.
Samenvatting: Korte geschiedenis van de Houtmolen, een windhoutzaagmolen in de kern van Nederweert.
‘Het kanaal van Wessem naar Nederweert’.
Auteur(s): C.T.C. Heyning, J.H. van der Burgt
Herkomst: De Ingenieur, Bouw- en waterbouwkunde 31 (1928) overdruk 1-14.
Samenvatting: Technische beschrijving met tekeningen en foto’s van de ‘kunstwerken’ bij de aanleg van Kanaal Wessem-Nederweert, waaronder de nieuwe Brug 15, de Kelperbrug en de spoorbrug bij Mildert.
‘Tafeltennisvereniging “SMASH”’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Tafeltennisvereniging “SMASH” werd in Nederweert opgericht in 1949 en oefende in lokaal Greijmans in Strateris. De naam van de vereniging was voor die tijd nogal opzienbarend. Zeker voor een vereniging van overwegend jonge meisjes. Zoiets moest toen eigenlijk een heiligennaam dragen.
‘Beej de schipper, Biest 104’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een woonhuis op de Biest met geveljaartal 1794.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 87 Straterhuijs(?) (1916)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Omstreeks 1916 werden bij graafwerk met archeologisch motief op een terrein ten westen van de Kerkstraat in Nederweert funderingssporen gevonden. Het muurwerk viel op door zijn diepte, breedte en grote steenformaat, dat van een atypisch karakter is. De sporen werden niet gedocumenteerd maar er leven in de overlevering wel diverse berichten over voort, ook bij een persoonlijke betrokkene van destijds. In de volksmond werden de gevonden resten geassocieerd met een vermeende middeleeuwse kapel of kerk, de fictieve ‘Kapel Merefelt’. Moeilijker is de bepaling van waar de resten dan wel betrekking op hebben. Archivalische en historische documentatie is er niet. Wellicht is een relatie met een bouwwerk dat hier (in de middeleeuwen?) heeft gestaan en dat het ‘Straterhuijs’ werd genaamd en waarvan het bestaan in een vlakbij de vindplaats gelegen toponiem nog voortleeft.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Molenhuis Rosveld (1984-1992)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Bij de afbraak in 1984 van de uit 1763 daterende molenaarswoning aan de Molenweg 103 te Nederweert-Rosvelt werden bouwhistorische waarnemingen verricht. Opnieuw was dat het geval in 1992 toen de nieuwbouwwoning ter plaatse werd afgebroken ten behoeve van de aanleg van het industrieterrein Kampershoek (inmiddels grondgebied van de gemeente Weert geworden). Tot de meest markante objecten die werden gevonden, behoort een serie van vier zogenaamde broekstenen. Dit zijn natuurstenen glijlagers waarin de wiekenas van een windmolen werd gelagerd. De herkomst van de vier blokken (waarvan één volledig en de andere drie in fragmentvorm) is zonder twijfel toe te schrijven aan de naastgelegen standaardmolen St. Petrus. Deze werd vermoedelijk in de 16e eeuw gesticht en heeft gefunctioneerd tot 1920. Voor de vier broekstenen geldt vanwege hun hergebruik als bouwmateriaal een terminus ante quem van 1763.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Lindanusstraat 14-28 (2009)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij het uitgraven van de bouwput voor een parkeergarage, winkel- en wooncomplex aan de Lindanusstraat in Nederweert, in juni 2009, werd het tracé aangesneden van een oude waterloop. Op basis van kartografische en archivalische gegevens kan deze worden geïdentificeerd als de voormalige Weerterbeek. Een diepte van 2,20 m beneden het moderne maaiveld kon worden vastgesteld, maar recente verstoringen maakten het niet mogelijk om de maximale diepte en het volledige profiel in coupe te bepalen.
‘Een blik op het onderwijs in de 1e helft van de vorige eeuw’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw, tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 89 (1970) 185-194.
Samenvatting: "Behandelt de schoolinspectierapporten van 1822 tot 1857. Het onderwijs is in 1822 van matige tot slechte kwaliteit. Er zijn in dat jaar zes openbare schooltjes, twee bijzondere kostscholen voor meisjes en nog enkele andere particuliere schooltjes, waaronder een maitressen- of kleuterschool. Daarnaast kent Weert nog een bijzondere Latijnse school. De namen van de onderwijzers, de aantallen leerlingen, hoogte schoolgeld en soms het leerplan worden opgesomd. Een overzicht wordt gegeven van geconstateerde tekortkomingen en van de eerste vernieuwingen. Afgesloten wordt met de situatie in 1859."
‘De familie Wilkin, een Luikse familie in Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Luikenaar Nicolas Wilkin was in het begin van de 19e eeuw belastingcommies in Weert. Hij woonde in de Schoolstraat in Weert. Een dochter trouwde met Jean Michel Antoine Janssens en woonde aan de Uijlenmarkt (Oelemarkt).
‘Wegkruis kruispunt Heltenbosdijk – Wijffelterbroekdijk’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Jan Henkens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Grenspalen in Nederland. Grenspaal’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 98 (1979), 193-194.
Samenvatting: Recensie van het gelijknamige boek van T. Brouwer (Zutphen 1978) 132 p. Aandacht wordt gevestigd op een grensverdrag tussen de vrouwe van Weert en het stift Thorn over grens tussen Weert en Stramproy en op de enig overgebleven grenspaal. Voorts op de niet-behandelde paal tussen Weert/Nederweert en Staats-Brabant en de grenspaal tussen de baronieën Cranendonck en Heeze-Leende.
Protestanten te Weert tussen 1648 – 1717.
Auteur(s): P.J. Ritsema
Herkomst: Limburgs tijdschrift voor genealogie 5 (1977) 39-40.
Samenvatting: Personenlijst van huwelijken, gedoopten, lidmaten en gestorvenen.
‘Opgraving in Oost-Vlaanderen door Archeologische Werkgroep Philips van Horne’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 41 (1989) 235.
Samenvatting: Korte terugblik op de opgraving in de zomer van 1989 door de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' uit Weert, van een deel van de middeleeuwse St. Salvatorabdij van Ename in Oost-Vlaanderen (B).
‘Sprokkelingen uit 1870’.
Auteur(s): Harrie Verstappen
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 167-175.
Samenvatting: Capita selecta over Nederweert, verzameld uit het jaargang 1870 van weekblad Het Kanton Weert. Met onder andere wetenswaardigheden over de Nederweerter kunstenaar Paulus Holten.
‘De testamenten van Jan van der Croon en Jan van Werth’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1987 2 (1987) 113-128.
Samenvatting: De laatste wil van beide militairen, actief tijdens de Dertigjarige Oorlog en beiden gestorven in Bohemen, wordt beschreven en met elkaar vergeleken, waaruit duidelijke karakterverschillen blijken. Beide personen werden of worden hier te lande vaak met elkaar verwisseld.
‘Het klooster “Maria ter Hagen” der reguliere kanunniken te Weert’.
Auteur(s): J.L. Frische
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 10 (1888) 98-99.
Samenvatting: Beknopte geschiedenis van 1633-1796 met lijst van religieuzen in 1796.
‘Stramproy en zijn post’
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Geschiedenis van het postwezen in Stramproy, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘Maasenweg 6’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Leveroyse eeuweling staat er weer fraai bij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg (83) 2019 12.
Samenvatting: Het tussen 1910 en 1920 geplaatste veldkruis aan de Luitstraat in Leveroy is in het begin van 2019 gerestaureerd in oude glorie. Een fraaie aanwinst voor het Leveroyse dorpsschoon.
‘Stro of geen stro: dat was de kwestie’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Beschrijft een juridisch geschil uit 1884 tussen de eigenaar en de pachter van de pachthoeve Heurshof in Tungelroy, het huidige adres Maaseikerweg 352 in Weert
‘Eindverslag opgravingscampagne Budel-Klooster (1989)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Tweede, herziene en aangevulde uitgave. STRABO (Ospel 1989).
Samenvatting: Beschrijft de vondst bij archeologische opgravingen van laatmiddeleeuwse waterputten en intacte keramiek in de dorpskern van Budel.
