Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Ora et labora in Weert. Boeken gedrukt door de zusters Birgittinessen van de Abdij Maria Hart te Weert’.
Auteur(s): John van Cauteren
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 6-11-15.
Samenvatting: De zusters Birgittinessen, die zich in 1843 in Weert vestigden hebben van 1855 tot ongeveer 1913 religieus drukwerk vervaardigd. Bedoeld voor gebruik in de eigen kloosterfamilie en dus in kleine oplage. De auteur beschrijft een aantal van de in Weert gedrukte boeken.
‘Activiteitenoverzicht Stichting Geschiedschrijving Nederweert 2014’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert’ (Nederweert 2015).
Samenvatting: Jaarverslag van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.
‘St. Mattiaskapel aan de Maaspoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Op de splitsing van de weg naar Roermond en naar Stramproy, op de Maaspoort stond de kapel van St. Matthias. Onder groot protest werd zij in 1935 afgebroken.
‘Kerk en zerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 96 in: Weekblad voor Nederweert, 25 jun 2015.
Samenvatting: De vloer van de St. Lambertuskerk lag ooit bezaaid met grafzerken van ‘rijke stinkerds’. Tot keizer Joseph II dat in 1784 verbood.
‘Kunstwerk onder de loep: Spaanse kelk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Sleutel. Bisdomblad Bisdom Roermond (52) 2025 36-37.
Samenvatting: De Spaanse kelk bevindt zich in de kerkschat van de St. Martinuskerk in Weert en is in 1601 geschonken door muitende militairen die de streek bezet hielden en de verre omgeving terroriseerden.
‘De bevrijding van Nederweert in het najaar van 1944’.
Auteur(s): Cor Janssen
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 223-238.
Samenvatting: Overzicht van de legerverrichtingen bij de bevrijding van Nederweert die begon op 22 september 1944 en tot medio november zou duren alvorens de hele gemeente bevrijd was.
‘Uit het West-Limburgsche molenland’.
Auteur(s): W. Lenaers
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 7 (1930) 77-80, 94-96.
Samenvatting: Betreft de volledige weergave van een lofzang op Jac van Aken, die de - thans verdwenen - windmolen tussen 1817 en 1820 oprichtte. De molen was gelegen aan de Langpoort in het Driesveld (gehucht Altweert), thans Stationsstraat omtrent huidig restaurant Azië. Later Clercx-molen genoemd naar de latere eigenaren. Verder worden enkele persoonlijke gegevens over de molenaar vermeld en enige historische punten uit de ode toegelicht. Het oude liedje waarop de auteur doelt, is bekend. Het voorval speelde in de Zevenjarige Oorlog en wordt aangehaald op blz. 88 van het artikel. Bevat ook gegevens over verdwenen Nederweerter molens.
‘Hooi en gras’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 99 in: Weekblad voor Nederweert, 8 okt 2015.
Samenvatting: De aanwezigheid van kanalen maakte het mogelijk om de droge heidegebieden te irrigeren en tot vruchtbare weidegrond te maken. De Wetering en de gelijknamige villa danken daar hun oorsprong aan, net als de St. Hubertushoeve en hoeve De Landbouw.
‘Scholtissenhof’
Auteur(s): Renier Vaessen, Jan Henkens, Harrie Koppen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘De mobilisatie en eerste oorlogsperiode in Nederweert (aug. 1939 – juni 1940)’.
Auteur(s): Cor Janssen
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 53-62.
Samenvatting: Ruim geïllustreerd maar zeer mager geannoteerd verslag van de aanloop en start van de oorlogshandelingen in Nederweert.
‘De trek van Weertenaren naar Haarlem in de achttiende eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 33-50.
Samenvatting: "Aan de hand van betaalde turfaccijns, belasting op neringdoenden, jaarrekeningen van de armendienaren en het aantal bedelaars wordt de sociaal-economische situatie geschetst. Gememoreerd wordt de emigratie van schaapherders naar Vlaanderen en schoenmakers naar Noord-Frankrijk. Een lijst van 30 Weertenaren die tussen 1714 en 1786 Haarlems burger en een lijst van wel 110 huwelijken in Haarlem gesloten tussen 1720 en 1755 met Weertenaren wordt gegeven. Vooral blekers en kleermakers vonden in Haarlem een nieuw bestaan. Zie ook de publicatie over de 16e eeuwse emigratie naar Utrecht."
‘Dwaalkruis langs de Geuzendijk’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Aa-kroniek 8 (1989) 145-150.
Samenvatting: De auteur beschrijft de lokale situatie, citeert vervolgens grotendeels het artikel van Claes (klik hier) en besluit met zijn niet-gemotiveerde mening dat het wegkruis eerder uit 1786 stamt dan uit 1587. In eerstgenoemd jaar zijn drie mannen uit Weert aldaar doodgevroren.
‘De werken van Wilhelmus Lindanus, eerste bisschop van Roermond’.
Auteur(s): M.A.H. Willemsen
Herkomst: Limburg Provinciaal Genootschap II,4 (Roermond 1902) 775 p.
Samenvatting: Beschrijving van het boek van bisschop Lindanus uit 1568 (en tweede druk 1577), getiteld Psalterium Davidicum […]. In de bronnenlijst verwijst hij naar ‘zeer oude codices der voormalige Wilhelmieten te Nederweert’. Hieruit 250-251. De auteur vergist zich hier. Er bestonden Wilhelmoetenkloosters in Huibergen en Den Bosch (Bazeldonk) maar van een dergelijk klooster in Nederweert bestaan geen andere bronnen.
‘De hoorns van Horne’.
Auteur(s): J. F. van Ettro
Herkomst: De Brabantse leeuw 20 (1971) 161-172.
Samenvatting: Relativeert het belang van de gewende of omgewende hoorns en trekt het opperjachtmeesterschap van de Hones in twijfel. Gaat in op de soortnaam van de hoorns, met name de gesnoerde en ongesnoerde hoorns. De hoorns van de Hornes zijn geen posthoorns, maar gewoon hoorns, is zijn stelling.
‘Anno 1566: Oorden van Weert ook als lakenloodjes gebruikt. Van munt naar penning? Met dank aan Maria Luyten’.
Auteur(s): Louis Ph. Mathijsen
Herkomst: De Beeldenaar, tweemaandelijks tijdschrift voor numismatiek en penningkunst (mei/juni 2018) 125-130.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een opvallende wijze van hergebruik van in 1566 als betaalmiddel gemunte Weerter koperen oorden, die na ‘omkatting’ door het stadsbestuur of het Wollenambacht zouden zijn gebruikt als nagemaakte loden. Daarvoor bestaan zowel archivalische aanwijzingen alsook de in de munten nageslagen weversspoel.
‘Inkel deenger over Neewieërt’.
Auteur(s): Fons Vossen
Herkomst: Verhäölkes en gedichtjes oet ’t Wieërter lând: Veldeke (Weert 1979) 112-114.
Samenvatting: Essay over de eigenaardigheden van het Nederweerter dialect, aangevuld met diverse anecdotes over het Nederweerter gemeentebestuur.
‘De toren der St. Martinuskerk …. een zingende toren!’.
Auteur(s): Mathieu de Haan
Herkomst: Katholiek bouwblad 18 (1951) 245-246 en 248.
Samenvatting: Na een lofzang op de Weerter muziekcultuur van vlak na de Tweede Wereldoorlog volgt een beschrijving van het nog aan te schaffen carillon of beiaard. Deze zal bestaan uit 3 octaven met 35 klokken, volgens de bijgevoegde gespecificeerde lijst. De vier bestaande luidklokken (zie artikel Henkens) zullen de basis voor dit carillon vormen. Als aanzet voor een 4-octaafsbeiaard met 47 klokken werd in 1959 opdracht verstrekt voor het gieten van 39 klokken.
‘Kermis, dat is voor Weert cultuur’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 19-21.
Samenvatting: Interview met de Weerter kunstschilder Wil Leenders, over zijn mening over het kunst- en cultuurbeleid in Weert.
‘Moraal en verhaal’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 30 in: Weekblad voor Nederweert, 2 jun 2011.
Samenvatting: Een oude fabel die in Boeket werd verteld, blijkt qua oorsprong terug te voeren op een bekend 15e-eeuws verhaal uit Italië.
‘Kerkconsecratie te Weert 5 eeuwen geleden en vergroting van het kloosterterrein’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: Neerlandia seraphica 32 (1962) 243-248.
Samenvatting: Behandelt de eerste consecratie van de minderbroederskerk in 1462 en stipt de tweede in 1526 aan, beschrijft voorts de uitbreiding van het terrein in 1462.
‘IJzeren muntstempel te Weert (Limb.) gevonden’.
Auteur(s): A.O. van Kerkwijk
Herkomst: Bulletin uitgegeven door den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond 2 (1900-1901) 159.
Samenvatting: Muntstempel uit 1567 van Philips van Montmorency, graaf van Horn en heer van Weert.
Afdeling A der rijkscommissie voor de monumentenzorg, ‘Nederweert’, ‘Weerd’ en toevoegsel ‘ Leverooi’, ‘Zwartbroek’, ‘Weerd’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Voorloopige lijst der Nederlandsche monumenten van geschiedenis en kunst, provincie Limburg (deel 8) (Den Haag 1926) 334-337; 536-550; 585-586.
Samenvatting: "Korte beschrijving van de roerende en onroerende monumenten, zoals waargenomen in of vlak voor 1926. Vele gebouwen zijn inmiddels gesloopt. Vele voorwerpen zijn verdwenen of in musea ondergebracht."
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Burg. Hobusstraat (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied Burgemeester Hobusstraat in de kern van Nederweert bevat een aantal objecten van historisch/archeologisch belang. Aanbevolen wordt om hier specifiek (vervolg-)onderzoek naar te verrichten. Het betreft de laatmiddeleeuwse dorpscontour, de bedding van de Weerterbeek (1867), het voormalige Kapelaniegebouw (1788) en de vermoedelijke locatie van een klokkengietersoven (1787).
‘Eene grondgerechtigheid te Weert-Nederweert’.
Auteur(s): E. Slanghen
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 395-398.
Samenvatting: De laathof van het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht in Weert en Nederweert in de periode 1556-1612, aangevuld met vragen over Hoff [laatrecht] en Weerter marktrecht'.
