Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Uit het West-Limburgsche molenland’.
Auteur(s): W. Lenaers
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 7 (1930) 77-80, 94-96.
Samenvatting: Betreft de volledige weergave van een lofzang op Jac van Aken, die de - thans verdwenen - windmolen tussen 1817 en 1820 oprichtte. De molen was gelegen aan de Langpoort in het Driesveld (gehucht Altweert), thans Stationsstraat omtrent huidig restaurant Azië. Later Clercx-molen genoemd naar de latere eigenaren. Verder worden enkele persoonlijke gegevens over de molenaar vermeld en enige historische punten uit de ode toegelicht. Het oude liedje waarop de auteur doelt, is bekend. Het voorval speelde in de Zevenjarige Oorlog en wordt aangehaald op blz. 88 van het artikel. Bevat ook gegevens over verdwenen Nederweerter molens.
‘Cijfers en letters vertellen een historisch verhaal’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 9 sep 2020.
Samenvatting: Het verhaal van een bewaard gebleven gevelsteen met inscriptie uit 1798, afkomstig van een boerderij dicht bij Paol 60, een kilometerpaal langs de Zuid-Willemsvaart. De steen draagt de initialen van Michiel van Thulden en zijn echtgenote Elisabeth van Nieuwenhoven.
‘Rangen en standen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 107 in: Weekblad voor Nederweert, 2 jun 2016.
Samenvatting: De zitplaatsen in de kerk waren gebonden aan rangen en standen. En de vrouwen hadden de ereplaats in de kerk, in de zuidbeuk.
‘De Hornes, hun gebrandschilderde ramen in Luik, Shrewsbury en Lichfield’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 124 (2005) 83-93.
Samenvatting: Een beschrijving van glasramen van graaf Jacob III, graaf Jan en Margaretha van Horne, oorspronkelijk geschonken aan de abdijen van Luik, Munsterbilzen en Herkenrode. Tevens wordt verklaard waarom een tweetal glasramen in Shrewsbury hier te lande ten onrechte aan de Hornes werden toegeschreven.
‘Het kasteel van Weert, Biest 1’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Schaarse restanten van het oude kasteel van de Van Hornes en een door burgemeester Louis Beerenbroeck in de 19e eeuw gebouwd herenhuis op een der hoektorens.
‘De Binnenmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de voormalige Binnenmolen van de stad Weert.
‘Ontering van zon- en heiligendagen in 1691 en 1791’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 39-40.
Samenvatting: Herhaalde malen moest het gemeentebestuur van Nederweert ingrijpen als de openbare orde in het geding was. Twee voorbeelden, uit 1691 en 1791, worden beschreven
‘Kruisbeeld langs de Heerweg op Laar’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Wegkruis Blaakvenweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Geplaatst door Paul Th. Van de Venne, een industrieel uit Weert.
‘St. Mattiaskapel aan de Maaspoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Op de splitsing van de weg naar Roermond en naar Stramproy, op de Maaspoort stond de kapel van St. Matthias. Onder groot protest werd zij in 1935 afgebroken.
‘Rapportage aanpassing beleidscontourenkaart schansen Uliker, Kreijel, Roeven en Leveroy (2016)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2016).
Samenvatting: In het kader van de update van de archeologische beleidskaart van Weert en Nederweert, werd in 2016 geadviseerd over de toevoeging van enkele nog niet beschermde objecten die geen van alle binnen de beleidscontouren van de archeologische beleidskaart vielen. Dat deed geen recht aan hun belang. Dat geldt zowel voor de vier vluchtschansterreinen maar zeker ook voor het kerkterrein, dat een belangrijke rol speelde in de nationale geloofsgeschiedenis. Het voorstel is tweeledig: 1. Aanpassing van de archeologische beleidskaart zodat de vijf objecten binnen de beleidscontouren en de daaraan gekoppelde beschermingsstatus vallen. 2. In gang zetten van de procedure tot het op de gemeentelijke (archeologische) monumentenlijst plaatsen van de vijf terreinen.
‘Beschrijving der origineele zegelstempels op het rijksarchief in de provincie Limburg berustende: Johannes Franciscus van Halen, notaris te Maastricht, 19e eeuw’.
Auteur(s): Jos. M.H. Eversen
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 24 (1902) 31-32, 34-35.
Samenvatting: Beschrijving van het wapenschild en enkele biografische gegevens van notaris Van Halen. Vervolgens wordt twee documenten behandeld. Het eerste is wederom een wapenschildbeschrijving uit 1773 van deze familie, geattesteerd door de gardiaan van de Weerter minderbroeders. Het tweede stuk stamt uit 1774 en is getekend door drie niet-Gelderse wapenherauten. Dit document is in hoofdzaak gebaseerd op een verklaring van J.B. Sijben, syndicus van de Gelderse Staten in Roermond, die volgens de Gelderse ridderschap en de gehele Staten stelt dat de familie van adel is. Van enige adelsverheffing blijkt overigens niets.
‘De verpachting van der heeren molens te Weert en Nederweert in 1754’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 3 in: Weekblad voor Nederweert, 16 jan 1986.
Samenvatting: Protocol van de verpachting van de herenmolens van Roeven, Rosveld, Swartbroek en de Binnen- en Buitenmolen van Weert.
‘Rapportage naamgeving ruimtes Ouderencentrum St. Joseph Nederweert (2000)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Ten behoeve van Ouderencentrum St. Joseph werd op verzoek een voorstel uitgewerkt voor de naamgeving van ruimtes. De suggesties waren gebaseerd op oude toponiemen uit de gehele gemeente Nederweert. Uiteindelijk werd geen opvolging gegeven aan het voorstel.
‘Wieg en graf’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 111 in: Weekblad voor Nederweert, 20 okt 2016.
Samenvatting: Twee tweelingen uit Nederweert haalden honderd jaar geleden om heel uiteenlopende redenen de landelijke pers.
‘Wie schrijft die blijft’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 18 nov 2020.
Samenvatting: De roman ‘Boefje’ van M.J. Brusse speelt zich gedeeltelijk af in het Nederweerter Stokershorst. Godfried Bomans had ook een speciale relatie met Nederweert. Café Siem figureert in zijn jeugdfeuilleton Pa Pinkelman in de Volkskrant. Een uitnodiging van de Nederweerter studentenclub om in 1969 een lezing te geven in de Pinnenhof werd door Bomans beslist maar buitengewoon eloquent geformuleerd afgewezen.
‘Sint-Martinus-beiaard in Weert voltooid’.
Auteur(s): Arie Abbenes
Herkomst: Klok en Klepel 49 (1992) 36-37.
Samenvatting: Korte beschrijving van het gehele carillon.
‘Huisgezin van graaf Jacob I van Horne’.
Auteur(s): [Donatus van Adrichem]
Herkomst: Neerlandia seraphica 9 (1935) 482-484.
Samenvatting: Korte beschrijving van de gedenktafel van Johanna van Meurs († 1461) uit ca. 1465.
‘Geschreeuw en gebalk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 79 in: Weekblad voor Nederweert, 5 dec 2013.
Samenvatting: Over het tijdstip van de vroegmis ontstond in 1865 een grote rel die goed laat zien hoe Kerk en Staat innig met elkaar verweven waren.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Plucksackhof (1980)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Ten gevolge van een grote brand op 23 september 1980 ging de oude ‘Plucksackhof’ aan de St. Sebastiaanskapelstraat in (toen Nederweert, nu) Weert verloren. Het pand dateerde grotendeels uit 1750 en 1924 maar had in oorsprong een ouderdom die teruggaat tot de middeleeuwen. Oorspronkelijk heette de hoeve ‘Uitwijck’ en was zij een kluppelleengoed van de heren van Horne. Na de brand werden enkele bouwhistorische details gedocumenteerd en werden uit de mond van bewoners en anderen capita selecta uit de bouwgeschiedenis vastgelegd.
‘De twee kastelen van Weert’.
Auteur(s): F.W. van Gulick
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 87 (1968) 97-118.
Samenvatting: Het eerste gedeelte beschrijft de geschiedenis van het oude versterkte huis van de Hornes, de Aldenborgh, vanaf 1461 het minderbroedersklooster. Kritiek hierop is geleverd door Van de Boel. Het tweede deel behandelt het nieuwe kasteel. Aan de hand van de vijftiende-eeuwse memorietafel is een reconstructietekening van het kasteel ontworpen, die afgebeeld wordt. Op basis van latere bronnen en een hedendaagse opmeting wordt getracht het kasteelcomplex met voorburcht en hoofdburcht te reconstrueren. Afgesloten wordt met een weergave van de contemporaine situatie. In 2008 is uit bronnen in het hertogelijk archief van Croÿ te Dülmen gebleken dat het kasteel al in 1450 gereed was.
Molens in het Weerter-land: deel I : De molens van Weert (v3)
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Moleninformatie : bulletin van de Molenstichting Limburg (Maastricht [1974]) 60 p.
Samenvatting: Stipt de vijf verdwenen heerlijke molens in Weert/Nederweert aan, alvorens alle vijftien molens van na 1800 in Weert te beschrijven, zowel de bestaande als de gesloopte. Aangevuld met tekeningen en onderdelen van molens.
‘Hemel en aarde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 18 in: Weekblad voor Nederweert, 2 dec 2010.
Samenvatting: Illusionist Winando maakte grote indruk bij zijn optredens in het patronaat in 1926. Hij loste met gemak ook huwelijksproblemen op. Over huisarts Dokter Schmidt deden ook tal van verhalen de ronde.
‘Schoutrekeningen van Weert en Nederweert’.
Samenvatting: Hiervoor verwijzen wij u graag naar de pagina Bronnen.
