Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Toen de gravin van Horne Nederweert protestant wilde maken’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 145-146.
Samenvatting: Historisch verhaal over de bekeringspogingen van de gravin van Horne in Nederweert in 1566. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Paal en perk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 60 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 2012.
Samenvatting: Paol 60, een kilometerpaal aan de Zuid-Willemsvaart halverwege Weert en Nederweert markeert een oude smokkelroute.
‘Rapportage naamgeving bedrijvencentrum De Vuurmolen (2017)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Door mw. Lia Stockmans, ondernemer in Nederweert, werd in juli 2017 een verzoek ingediend voor het krijgen van naamsuggesties ten behoeve van het bedrijvencentrum of bedrijfsverzamelgebouw op het industrieterrein Pannenweg in Nederweert. Op grond van een historische toponiemenstudie in de omgeving van het park werd uiteindelijk de naam ‘De Vuurmolen’ voorgesteld en gekozen. ‘De Vuurmolen’ was de naam van de in 1852 op de oever van de Zuid-Willemsvaart gestichte koren- en oliemolen. De molen werd door een stoommachine (vandaar: vuurmolen) aangedreven en was een grote innovatie in die tijd. Zij markeert het begin van de industriële revolutie in Nederweert.
‘Het graf van de graaf van Horne in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 98 (1979), 178-192.
Samenvatting: Het onderzoek naar het graf in 1839, de grafzerk van 1841 en historische onjuistheden in publicaties omtrent het 1839-onderzoek en het hernieuwde onderzoek in 1979 komen aan de orde. Gesteld wordt dat Philips van Montmorency op het hoofdaltaar in de crypte begraven is.
‘Bedreiging van Nederweerter regenten met brandstichting in 1749’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 17 in: Weekblad voor Nederweert, 14 aug 1986.
Samenvatting: Een dispuut tussen inwoners van Nederweert en het gemeentebestuur escaleerde in 1749, als dreigbrieven worden neergelegd bij burgemeester, schepen en gemeentelijke boekhouder. Daarin wordt gedreigd met brandstichting ‘in vier hoecken’.
‘Bordeel en kerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 77 in: Weekblad voor Nederweert, 31 okt 2013.
Samenvatting: Een rijksmonumentaal pand in de Kerkstraat gaat door voor het huis van de twaalf ambachten en een dertiende ongelukje.
‘Weert – Rectoraat H. Hieronymus Kerkleraar: paterskerk voorlopig rectoraatskerk: Derde Orde’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 30 (1960) 183-187.
Samenvatting: Kroniekmatig wordt de oprichting in 1954 en de ontwikkelingen in het rectoraat beschreven met nadere aandacht voor het bijzonder onderwijs, de aanzet voor een nieuwe kerk en het gebouw van de Derde Orde in huize ‘Charitas’ op de Biest.
‘Weert : zuidelijke randstad van de Peel’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Het Land van de Peel (Maastricht 1955) 135-144.
Samenvatting: Globaal overzicht over met name de economische ontwikkeling van Weert door de eeuwen heen, met nadruk op de laatste honderd jaar.
‘Gemeentewapen van Nederweert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 39 (1919) 33.
Samenvatting: Tekst van het Koninklijk Besluit van 2 januari 1919 waarbij aan de gemeente Nederweert een gemeentewapen wordt toegekend bestaande uit een gekroond schild met een golvende dwarsband van zilver.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Eind, Eind 41-49 (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied tussen de adressen Eind 41 en Eind 49 in Nederweert-Eind heeft uiteenlopende en in wetenschappelijke waarde sterk uiteenlopende archeologische verwachtingswaarden. Deze bestrijken een tijdvak van (in principe) de romeinse tijd tot de 20 e eeuw. De motivatie voor uitgebreider archeologisch onderzoek ter plaatse leunt in hoofdlijn op met name op twee wetenschappelijke argumenten: 1. Deze locatie betreft de eerste mogelijkheid tot het ijken van de archeologische verwachtingswaarden van het nog open landelijke gebied aan de oostzijde van de weg Eind dat in de komende jaren tot ontwikkeling gaat worden gebracht. 2. Het onderzoek kan ingepast worden in een breder cultuurhistorisch en archeologisch onderzoek naar de voormalige landweer van Nederweert-Eind.
‘Straatnamen in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 124-133.
Samenvatting: Lijst van alle straatnamen in Nederweert (althans die in 1981) met compacte uitleg over hun herkomst en betekenis. Voorafgegaan door een beschouwing over oude Nederweerter toponiemen.
‘Kapelletje hoek Hulsen/Eind’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De kapel werd in de oorlog verwoest en in de jaren ’60 van d vorige eeuw volledig herbouwd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Wal en gracht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 105 in: Weekblad voor Nederweert, 21 apr 2016.
Samenvatting: Een vijftal vluchtschansen werd in de 17e eeuw opgericht om de boerenbevolking te beschermen tegen rondtrekkende legerbendes.
![‘Klokkegieter te Weert [1705]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/6037-venne-klokkegieter-weert-msg49_logo-pdf-300x173.jpg){kind=logo}
‘Klokkegieter te Weert [1705]’.
Auteur(s): [J. van de Venne]
Herkomst: De Maasgouw: Limburg's jaarboek voor geschiedenis, taal- en kunst 49 (1929) 3
Samenvatting: Aantekening van de begrafenis op het kerkhof van Joannes Fremie of Jan Fremy in 1705. Jan Fremy was de zoon van Mamertus I. Fremy uit Winterswijk. Hij werd in 1642 te Vrécourt in Lotharingen geboren. Jan Fremy trouwde drie maal. De laatste keer in 1702 te Weert. Zijn laatste klok dateert uit 1705.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Hoesta (1983-1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de analyse van luchtfoto’s van het noorden van Nederweert, in 1983, werd aan de westzijde van de Booldersdijk in een gebied dat bekend staat onder de naam ‘Hoesta’ een cirkelvormige structuur met een diameter van 75 m en een ringbreedte van 3 a 5 m ontdekt. Archeologische oppervlaktevondsten ter plaatsen (een neolitische geslepen bijl en waarschijnlijk mesolitisch vuursteenmateriaal) hebben waarschijnlijk geen directe relatie met het archeologisch object in kwestie. Onderzoek ter plaatse en een burostudie leverden op dat we hier vermoedelijk te naken hebben met een pingo-ruïne, dat wil zeggen de plaats van een gesmolten ijslens uit de laatste ijstijd (12.000-11.000 c.Chr.).
‘Van tarwekorrel tot bloem. Gedenkboek ter gelegenheid van het vijftig jarig bestaan der naamloze vennootschap Meelfabriek “Weert” voorheen Gebrs. Van de Venne te Weert’.
Auteur(s): A.W.A. van de Eelaart
Herkomst: (Heerlen 1956) 52 p.
Samenvatting: In 1956 bestond de meelfabriek 50 jaar. De stichters, Van de Venne, waren afkomstig uit Echt. Het bedrijf in Weert werd in 1906 in werking gesteld en onderging in de loop van de decennia veel vernieuwingen en uitbreidingen. Het artikel beschrijft ook de economische ontwikkeling van Weert in de 19e en 20e eeuw. Niet geannoteerd maar wel een betrouwbare geschiedschrijving.
‘Ein vrouw kan mier mèt de schoeët boete draage as eine mins mèt de wân binne’.
Auteur(s): Fons Vossen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 127 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 1994.
Samenvatting: Bewerking door Huub Janssen van een dialectverhaal van Fons Vossen in het Boekenter dialect van omstreeks 1950.
‘Commercieel briefpapier’.
Auteur(s): Joke Bongaarts
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 53-62.
Samenvatting: Beschrijft en becommentarieert een aantal briefhoofden van Weerter bedrijven en van een onderwijsinstelling uit de eerste helft van de twintigste eeuw. Het artikel geeft een visueel beeld van economische ontwikkeling.
‘De samenstelling en verkiezing van het gemeentebestuur’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1987 2 (1987) 63-78
Samenvatting: Beschrijft de periode vanaf 1800 tot 1987, gevolgd door een lijst van burgemeesters, wethouders en raadsleden.
‘Restanten van de Peel-Raamstelling in Weert’.
Auteur(s): Piet J.G.A. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 114-120.
Samenvatting: Beknopte beschrijving van de locatie en aanleg van de kazematten en inundatiewerken in het 'vak Weert'. Een aansluiting aan Belgische zijde van de Zuid-Willemsvaart kwam niet tot stand, mede gezien hun vernietigende commentaar op het nut van de stelling. Op Belgische suggesties het dramatische gat in de verdediging op een effectievere wijze te dichten, werd geen acht geslagen. De Belgen hadden in maart 1940 in burger de stelling drie dagen lang geïnspecteerd. De Nederlanders hechtten sterk aan de neutraliteitspolitiek. De simpele verovering van de stelling in mei 1940 en de restanten van de kazematten komen tot slot aan bod.
‘Pa Pinkelman in Nederweert’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 130, 131 en 132 in: Weekblad voor Nederweert, 26 jan, 2 feb en 23 feb1995.
Samenvatting: Het pand Siem en de pastorie van Nederweert figureren in de krantenstrip van Godfried Bomans, Pa Pinkelman, in de periode 1945-1948. Er bestaat een relatie tussen deze vermeldingen en de relatie tussen Bomans en Nederweertenaar Fons Vossen.
‘Denken en doen.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 38 in: Weekblad voor Nederweert, 17 nov 2011.
Samenvatting: Nederweertenaren worden geacht de uitvinders van de kalender te zijn. Maar ook van allerhande andere praktische zaken.
‘Kermis, dat is voor Weert cultuur’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 1 (mei 2005) 19-21.
Samenvatting: Interview met de Weerter kunstschilder Wil Leenders, over zijn mening over het kunst- en cultuurbeleid in Weert.
‘St. Martinuskapelletje op Hushoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976)
Samenvatting: Deze kapel stond aan de weg Weert-Eindhoven, ongeveer 250m voor café Van de Wildenberg. Bij de reconstructie van de weg en de aanleg van de E9 in 1969 werd de kapel gesloopt.
