Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Ruivers Graadje’.
Auteur(s): Jean Adams
Herkomst: In verkorte vorm overgenomen en van een inleiding voorzien in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 256-257.
Samenvatting: Biografie van de markante Ospelnaar Graadje van Deursen (1896-1987), bijgenaamd Ruivers Graadje.
‘Bocholt voorheen: het gemeentelijk leven : heidetwisten : Weert’.
Auteur(s): M. Bussels F. Bijvoet
Herkomst: Verzamelde Opstellen uitgegeven door den Geschied- en Oudheidkundige Studiekring te Hasselt 14 (1938) 398-406.
Samenvatting: Beknopte beschrijving van de geschiedenis van de Bocholter- of Weerterbeek en de daarmee samenhangende twisten en processen, die tot in de twintigste eeuw duurden. Tevens worden de geschillen over het heide- en weiderecht op Bocholter en Weerter grond aangestipt.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert Kerkstraat 58 algemene begraafplaats (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Met een korte onderbreking in de periode 1898-ca. 1945 bevond zich in de periferie van de eeuwenoude ‘bijzondere’ (=katholieke) begraafplaats bij de St.-Lambertuskerk van Nederweert een niet-gewijd gedeelte. In feite was er zelfs sprake van twee verschillende plekken. Deze ‘algemene begraafplaats’ was bestemd voor overledenen van niet-katholieke huize, of waar om andere redenen geen plek voor kon worden gegeven, zoals zelfdoders. De oorsprong ervan is niet duidelijk maar zal in de vroege 19e eeuw liggen. Vanaf het midden van die eeuw, in elk geval sedert het instellen van de Begraafwet in 1869, voerde het gemeentebestuur het beheer, toezicht en onderhoud van deze begraaflocatie en werd het gebruik geformaliseerd.
‘Het Missiekruis van Weert’.
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Wegkruisen in Limburg (Zutphen 1980) 34-25.
Samenvatting: Betreft het grote kruis aan de buitenzijde van de Rumolduskapel in Weert uit 1836 en de verwikkelingen in 1929 toen er sprake van was om het kruis over te brengen naar de St. Martinuskerk. Dat leidde tot grote protesten en het feest ging dan ook niet door.
‘De stad weert met hare omstreken’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan II (Roermond 1890) 83-100.
Samenvatting: Reformatie en beeldenstorm in Weert, bekeringspogingen van Nederweert en de activiteiten van bisschop Lindanus (1566-1587).
‘Klein van stuk maar groot van daden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 7 okt 2020.
Samenvatting: Michel Nuijens, alias Belle Mies, was de pietje Bell van Nederweert. Na een tumultueuze jeugd nam hij in 1907 dienst in het Indisch leger. Bij een aanval van communistische rebellen in 1926 wist hij in zijn eentje 70 aanvallers van het lijf te houden, waarvoor hij grote bekendheid kreeg. In de Tweede Wereldoorlog werd hij geïnterneerd in een Jappenkamp op West-Java waar hij op 30 mei 1945 overleed.
‘Het memoriekruis aan de Heijsterstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het kruis herinnert aan de begraafplaats van gesneuvelde Britse militairen bij de bevrijding van Nederweert in september 1944. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Een ‘grenskerk’-monument in Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 75 (1956) 53-55
Samenvatting: Verslag van de restauratie en de katholieke inzegening van het grenskerkmonument op 8 juli 1955 nabij de Grashut in het Weerterbos, thans gemeente Nederweert.
‘Grenskerkmonument Weerter Bos’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘H. Hartbeelden’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Bij de kerken van Nederweert, Ospel en Leveroy bevinden zich Heilig Hartbeelden, een religieuze trend uit de jaren 20 van de 20e eeuw. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Wederom “Schuilkerken” in het Weerter Bos’.
Auteur(s): Marc[oen] Heijer
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 71 (1952) 10-11.
Samenvatting: Repliek op het voorgaande artikel van Dominicus de Jong.
‘Opgravingen Wessemerdijk Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 46-47.
Samenvatting: Korte samenvatting van de archeologische opgraving van een romeins grafveld aan de Wessemerdijk in Nederweert, in de periode 1986-1989. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne.
‘Commentaires de Bernardino de Mendoca sur les événements de la guerre des Pays-Bas, 1567-1577 / traduction nouvelle [de l’espagnol] par Loumier; avec notice [sur l’auteur] et annotations par le colonel Guillaume; I [1567-1572]’.
Auteur(s): Bernardino de Mendoca
Herkomst: (Brussel 1860) 345-349. Vertaling uit het Frans door C.H.J. (Cor) Tubée (Weert 2001).
Samenvatting: ‘Het jaar 1572 : hoofdstuk IV : De inname van de stad Weert; het beleg van het kasteel. – Moedig besluit van kapitein Sayas; vertrek van het garnizoen van Weert. – Verraad van enkele verdedigers van het kasteel. – De vrouwen vechten met de soldaten. Vele doden bij het beleg.
‘Histoire généalogique de la maison de Hornes’.
Auteur(s): Felix-Victor Goethals
Herkomst: (Brussel 1848), 368 pp.
Samenvatting: Meest uitvoerige genealogie zowel over de hoofdstam en de zijtakken. Niet altijd even betrouwbaar. Ten dele achterhaald met name voor wat betreft de hoofdstam. Zie artikelen van Klaversma en Van de Boel. Zie: https://books.google.be/books?id=d_bH7PdAKa0C&printsec=frontcover&hl=nl#v=onepage&q&f=false
‘De toren der St. Lambertuskerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 20 sep 1984.
Samenvatting: Uitgebreide geschiedenis van de toren van de kerk, bij gelegenheid van het gereedkomen van de restauratie in 1984.
‘Rijping en hoogtepunt in Nederweert en Roermond, 1903-1915’.
Auteur(s): J.P.A. van den Dam, J.M.W.G. Lucassen
Herkomst: H.J.J. Maas, 1877-1958 onderwijsman, literator en journalist (Tilburg 1976) 32-44.
Samenvatting: Biografie van schrijver Herman Maas, die enkele jaren in Nederweert (o.a. op de Houtmolen) woonde, in Ospel werkzaam was als onderwijzer en in deze gemeente enkele van zijn bekendste romans heeft geschreven. Bevat een foto van hem in Nederweert gemaakt.
‘Weerter ongenoegen’.
Auteur(s): P.M.E.F. Adriaens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 15 (2001) 71-76.
Samenvatting: Beschrijving van een grote bestuursrel in Weert in 1677.
‘De Spaanse kelk van Weert. Oorlog, schuld en devotie in zilver’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en kruisen in Limburg (107) 2025 18-19.
Samenvatting: De zilveren kelk uit 1601 in de kerkschat van de St. Martinuskerk is een geschenk van muitende Spaanse soldaten die Weert van 1600-1602 bezet hielden en de omgeving terroriseerden.
‘Paavertjes Baer’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 99.
Samenvatting: Biografie van H. Linsen (Paavertjes Baer genaamd) woonde op Staat en was een geboren verteller. Zijn vrouw Trien maakte furore met populaire danslessen, als voorloper van de latere dansscholen.
Een oud-reglement van het smeden-ambacht te Weert: 1525′.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Het Kanton Weert : Nieuws- en Advertentieblad 26 (22 december 1894 nr. 51) p.1, 27 (9 februari 1895 nr. 6) p.1
Samenvatting: Integrale transcriptie en vertaling van het reglement van het smedenambacht voor Weert, gegeven door Jacob III, graaf van Horn en heer van Weert op 13 januari 1525, aangevuld in 1565 en 1575.
‘Nederlands-Limburgse nederzettingsnamen I: Altweert’.
Auteur(s): Arthur Schrijnemakers
Herkomst: Veldeke: tijdschrift voor Limburgse volkscultuur 56 (1981) afl. 1, 31-32.
Samenvatting: Poging tot verklaring van de toponiemen Altweert en Weert met kritiek en correctie.
‘Hier rust Onze Lieve Vrouw van Rust’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 8 jul 2020.
Samenvatting: De kapel van Onze Lieve Vrouw van Rust te Mildert, ligt in een uithoek van de gemeente Nederweert. De kapel dateert uit 1912 maar de basis werd gelegd door een schenking van een rijke vrijgezel in 1758.
‘Van tarwekorrel tot bloem. Gedenkboek ter gelegenheid van het vijftig jarig bestaan der naamloze vennootschap Meelfabriek “Weert” voorheen Gebrs. Van de Venne te Weert’.
Auteur(s): A.W.A. van de Eelaart
Herkomst: (Heerlen 1956) 52 p.
Samenvatting: In 1956 bestond de meelfabriek 50 jaar. De stichters, Van de Venne, waren afkomstig uit Echt. Het bedrijf in Weert werd in 1906 in werking gesteld en onderging in de loop van de decennia veel vernieuwingen en uitbreidingen. Het artikel beschrijft ook de economische ontwikkeling van Weert in de 19e en 20e eeuw. Niet geannoteerd maar wel een betrouwbare geschiedschrijving.
‘Huisslachtingen’.
Auteur(s): Jan Biezenaar
Herkomst: Bewerking van het oorspronkelijke artikel in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 102-103.
Samenvatting: Beschrijving van de gang van zaken bij de varkensslacht die in het midden van de twintigste eeuw nog altijd aan huis gebeurde.