Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Grenspaol’.
Auteur(s): Frits Weerts, Fred Gubbels
Herkomst: Van Booldersdiêk tot Beûlderberg [Weert 1999] 15-16.
Samenvatting: Herinneringen in dialect aan de stenen grenspaal bij het Vierlandjespunt in het Weerterbos.
‘Was Weert in de jaren zeventig een van de carnavalshoofdsteden van het land?’.
Auteur(s): Joep Berghuis
Herkomst: De Maasgouw (142) 2023 56-59.
Samenvatting: Analyse van de ontwikkeling van de viering van carnaval in Weert in de jaren ’60 en ’70 van de vorige eeuw. Schrijver concludeert dat Weert toen een van de belangrijkste carnavalssteden van Nederland was.
‘Peel- en vennamen in Weert’.
Auteur(s): [Bert Adriaens], [Baer Adriaens], [Piet Hermans], [Jo van der Velden], [Stan Smeets], [Ton Timmermans], [Jan Moonen], [Piet Adriaens]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 62-63.
Samenvatting: Overzicht van oude waternamen in de gemeente Weert, met kaart.
‘Rapportage bewoningsgeschiedenis boerderij Bi-j Klusse Kerneel Nederweert-Eind (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2025).
Samenvatting: Op verzoek van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is onderzoek uitgevoerd naar de bewoningsgeschiedenis van de boerderij B-j Klusse Kerneel, Kruisstraat 41 in Nederweert-Eind. Aangetoond werd dat de hoeve is gesticht op heidegrond tussen 1772 en 1776. De stichter was boerenzoon Matheus Verstraeten, die gehuwd was met Wilhelmina Janssen. In 1889 wordt de hoeve aangekocht door de Jan Mathijs Kluskens en gaat de boerderij Bi-j Klusse heten. Diens schoonzoon, Cornelis Vaes werd in de volksmond Klusse Kerneel genoemd en zo is de naamsevolutie van de boerderij te verklaren. Verder wordt in dit rapport een voorstel gedaan voor de naamgeving van de percelen rondom de gereconstrueerde boerderij in het openluchtmuseum.
‘Het graven van de Zuid-Willemsvaart’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 32 in: Weekblad voor Nederweert, 12 mrt 1987.
Samenvatting: In 1824 begonnen de werkzaamheden voor de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert. In de tijdelijke onderkomens van de gravers ontstond brand waarbij een omvangrijke winkelvoorraad verloren ging. Het schatten en slopen van boerderijen die moesten wijken voor het kanaal ging moeizaam.
‘Syntactische bijzonderheden in het Weertlands dialect’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 15 (2001) 119-122.
Samenvatting: Beschouwing over werkwoorden, voegwoorden en andere taalkundige vormen in het Weertlands.
‘Testament van Henrich van BeIen : priester te Weert : 1530, 6 Mei’.
Auteur(s): Dalmatius van Heel
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 21 (1899) 21-22.
Samenvatting: Begiftigd o.m. de kerk van Luik en Weert, het altaar van Sint Eloy en Sinte Elisabeth in Weert, de minderbroeders en de cellezusters in Weert en anticipeert op de naderende reformatie door de gelden in dat geval aan de armen van Weert te laten toekomen.
‘Rapportage naamgeving straatnamen uitbreidingsplan Molenweg/Bredeweg-Noord (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 1. STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In 1985 werd een voorstel tot straatnaamgeving van de nieuwe wegen en straten in het uitbreidingsplan Molenweg/Bredeweg-Noord in Nederweert geformuleerd. Het was gebaseerd op oude historische plaatsbenamingen in die omgeving. Voorgesteld werd een 26-tal op basis van archiefonderzoek verkregen oude toponiemen, waarvan er uiteindelijk elf geschikt werden gevonden door het College van B&W. De gemeenteraad van Nederweert besloot conform. Dat betekende de aanwijzing van de volgende straatnamen: Ast, Tichelveld, Heuvel, Hinkert, Geer, Stepke, Hageldor, Schummel, Toren, Poppelkuil en Beurseland.
‘Lang en kort’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 73 in: Weekblad voor Nederweert, 8 aug 2013.
Samenvatting: De geschiedenis kent enkele records van zeer korte en uiterst lange carrières. Een lange afstandsloper brak heel andere records. Pastoor Stoutemans was 47 jaar in functie. Pastoor Peregrinus Vogels was de kortst in functie zijnde bisschop.
‘Hoorne en de Hervorming’.
Auteur(s): J. Baas
Herkomst: Nederlands archief voor kerkgeschiedenis 42 (1957-1958) 227-254
Samenvatting: Beschrijft of Philips van Montmorency voor en na de Beeldenstorm protestants gezind werd of katholiek bleef. Verder hoe de graaf optrad in religieuze zaken met name in Doornik en Weert. Schrijver beargumenteert dat de graaf van Horn stierf voor een achterhaald ridderideaal en dat hij nooit begreep wat de betekenis van de religie in deze roerige tijd was.
‘De Fatimakerk in Weert van Pierre Weegels’.
Auteur(s): John van Cauteren
Herkomst: Weert : stad met ambitie [2007] 15-17.
Samenvatting: Een los katern van 'Monumenten : tijdschrift voor cultureel erfgoed', waarin de bijzondere architectuur van de kerk en meubilair wordt beschreven met aandacht voor de kerkramen van Hugo Brouwer en de Zwitserse inspiratiebron van de architect.
‘Zon en maan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 26 in: Weekblad voor Nederweert, 24 mrt 2011.
Samenvatting: De zonsverduistering van 1912 maakte grote indruk op de inwoners. Het jaartal op een huis in de Kerkstraat 43 herinnert er aan.
‘Kasteel Nijenborgh Weert 1455-1702’.
Auteur(s): Willem Janssen
Herkomst: (Weert 2014) z.p.
Samenvatting: Kunstproject op basis van impressies van kasteel Nijenborgh en de St. Martinuskerk in Weert.
‘Uurwerken en uurwerkmakers in Limburg, 1367-1850’.
Auteur(s): P.Th.R. Merstrom
Herkomst: Maaslandse Monografieën, Leeuwarden/Mechelen 1997), hieruit alleen de passages over Weert en Nederweert.
Samenvatting: Vermeldingen van in Weert en Nederweert in de 18e en 19e eeuw vervaardigde en/of verhandelde staande klokken en uurwerken.
‘Rapportage muntschatvondsten Nederweert-Kreijelerschans (1934)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Kort achter elkaar werden in 1934 nabij de Kreijelerschans in Nederweert twee muntschatvondsten gedaan. Beide schatvondsten bestonden uit enkele tientallen Spaans-Nederlandse zilveren daalders en schellingen uit de eerste decennia van de 17e eeuw. Van één van beide deposities staat vast dat die op of bij de oude vluchtschans werd gevonden. De sluitmunt daarvan dateert uit 1638 terwijl de schans in of kort voor 1636 werd opgericht. Daaruit kunnen we concluderen dat de begraving en de ingebruikname van de schans gecorreleerd zijn.
‘Jacques Schreurs stelt zijn leven op schrift. Een globetrotter keerde terug naar het Weerter Land’.
Auteur(s): Leo Janissen
Herkomst: Weekblad De Trompetter, 10 juli 1986.
Samenvatting: De ongelooflijke reiservaringen van Jacques Schreurs uit Nederweert-Eind, die op wonderbaarlijke wijze in aanraking kwam met de ontwikkelingen op het wereldtoneel.
‘St. Servatiuskapelletje in Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Deze kleine kapel is gewijd aan de bekende heilige en bisschop St. Servatius. Zij werd in 1873 opgericht.
‘Ruw en fijn’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 75 in: Weekblad voor Nederweert, 19 sep 2013.
Samenvatting: De Rowwen Hèze van Nederweert woonde in de Kerkstraat en was niet muzikaal. Hij heette Guul Vullers en had wat ruwe gewoontes. Onderwijzer Wiel stoffers woonde bij hem in en zou later een geleerde worden.
‘Zij aan zij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 33 in: Weekblad voor Nederweert, 23 jul 2011.
Samenvatting: Op reis met een Siamese tweeling. Het overkwam Matthis Peters in 1779 die er als attractie mee naar Frankfurt toog.
‘Ongelukkige levenseinden in de 17e eeuw: Zelfmoordenaars voor het gerecht in Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1995 9 (1994) 89-105.
Samenvatting: Beschrijving van een viertal strafprocessen tegen dode lichamen. Voornamelijk gebaseerd op getuigenverhoren. De persoonlijke leefomstandigheden van de beklaagden komen uitvoerig aan bod.
‘Het klooster “Maria ter Hagen” der reguliere kanunniken te Weert’.
Auteur(s): J.L. Frische
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 10 (1888) 98-99.
Samenvatting: Beknopte geschiedenis van 1633-1796 met lijst van religieuzen in 1796.
‘Komen en gaan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 126 in: Weekblad voor Nederweert, 17 jan 2019..
Samenvatting: De Joodse dokter Leonides van Praag was een verdienstelijk persoon maar was weer net zo snel vertrokken als hij gekomen was. Hij woonde in het pand Diverso in de Brugstraat.
‘Kiezen en keuren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 122 in: Weekblad voor Nederweert, 10 mei 2018.
Samenvatting: In tegenstelling tot de huidige tijd was de formatie van het gemeentebestuur vroeger veel transparanter en voorspelbaarder.
‘De laatste vergeefse pogingen van de gehuchten van Weert tot afscheiding van de stad Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 97(1978) 1-11.
Samenvatting: Na de voorgeschiedenis aangestipt te hebben, worden de verschillende verzoekschriften tegen verdere fusie of voor gedeeltelijke of gehele afscheiding besproken. De eerste dateren van december 1795 en januari 1808 onder Frans bewind. In 1815 tijdens het Verenigd Koninkrijk volgde een nieuwe poging en in 1835 tijdens het Belgisch bestuur werd het laatste rekest ingediend.