Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Het klooster te Weert’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia seraphica 15 (1941) 84.
Samenvatting: Latijns uittreksel over de oprichting van het minderbroedersklooster met aandacht voor Jacob I, graaf van Horne, zijn vrouw Joanna van Meurs en hun zonen Jacob en Jan.
‘Registrum confraternitatis B.V.Mariae te Weert, begonnen 1404’.
Auteur(s): P.J.M.C. Flament
Herkomst: De Maasgouw, orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 33 (1911) 41-44, 49-52, 57-59, 65-67, 78-80, 84-85 en 92-94; 34 (1912) 4-6, 14-16, 21-23, 28-30, 37-39, 46, 54, 61-63, 70-72, 77-79, 85-88, 93-94; 35 (1913) 5-7 en 12-14.
Samenvatting: Bevat het reglement, de boeken en de ledenlijst van de broeder- en zusterschap van Onze Lieve Vrouwe, opgericht in 1404. Het stamt uit verschillende perioden; het oudste deel vermoedelijk uit ca. 1425. Het register begint met de oprichting en het reglement van de broederschap, gevolgd door de middeleeuwse bibliotheekcatalogus (1-5). Vervolgens komt een nieuw onderdeel met diverse rechten en plichten (6-7). De ledenlijst vanaf 1404 tot ca. 1570 met een opgave van jaargetijden komt daarna. (7-57). Pastoor Groenen (begin 17e eeuw) geeft dan een lijst van pastoors vanaf 1570-1605. Het boek wordt afgesloten met een middeleeuwse legger van renten van 1404- ca. 1580. (60-72).
‘De verdwenen watermolen van Tungelroy 1290-1888’.
Auteur(s): J.H.P. Lammeretz
Herkomst: [z.pl. z.jr.]
Samenvatting: Geschiedenis van de watermolen die in 1290 voor het eerst vermeld wordt. In 1888 vond de sloop plaats.
‘Driekwart eeuw zuivelindustrie in Nederweert’.
Auteur(s): Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 189-208.
Samenvatting: Omstreeks 1895 schoten de coöperatieve zuivel- en boterfabriekjes overal in Nederweert uit de grond. In 1903 waren er al negen. Later fuseerden die tot grotere coöperaties.
‘Nederweert in de Top 51 van domoorden van Nederland’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweert24, 2 april 2021.
Samenvatting: In de lijst van om hun folklorische reputatie als ‘domoorden’ betitelde Nederlandse dorpen en steden, figureren ook Weert (vanwege de Rogstekerslegende) en Nederweert (vanwege de Pinmaekers). In dit artikel wordt beargumenteerd dat alleen de nominatie van Weert als ‘domoord’ terecht is en dat voor Nederweert het tegendeel geldt.
‘Geschreeuw en gebalk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 79 in: Weekblad voor Nederweert, 5 dec 2013.
Samenvatting: Over het tijdstip van de vroegmis ontstond in 1865 een grote rel die goed laat zien hoe Kerk en Staat innig met elkaar verweven waren.
‘Kruisbeeld langs de Heerweg op Laar’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Simon Van Roij (ca. 1627-1714). Leven en nalatenschap van een Nederweerter boer en bestuurder’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert (Ospel 2025).
Samenvatting: De familiekroniek van het geslacht Van Roij, die bewaard wordt in het gemeente-archief van Nederweert, vormde de basis voor het artikel over de familiegeschiedenis van de gelijknamige familie. Het boek waarvan de familiekroniek een onderdeel vormt, dateert uit het laatste decennium van de 17e eeuw en werd tot in de negentiende eeuw aangevuld met aantekeningen. Er vindt een uitgebreide analyse van de kroniek plaats, waarbij het accent ligt op de aantekeningen die betrekking hebben op de genealogie van het geslacht Van Roij. Leven en nalatenschap van een Nederweerter boer en bestuurder.
‘Onderzoek naar het geldverkeer in het Nederweert van vroeger’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 13 jan 1983.
Samenvatting: Toelichting op het geldverkeer in vroegere eeuwen en een oproep om losse muntvondsten uit de bodem te melden ter determinatie.
‘Het klooster der Wittevrouwen of Kanunnikessen van den H. Augustines te Weert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 691-692.
Samenvatting: De voorganger van het Brigittinessenklooster in de Maasstraat in Weert.
‘Schrijven en blijven’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl.120 in: Weekblad voor Nederweert, 24 aug 2017.
Samenvatting: Notarissen waren er voor het opmaken van allerhande acten. De onfortuinlijke notaris Le Brun ging in 1893 echter failliet.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-kleipijpen (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Van 1966 tot 1982 werden op systematisch wijze stelen en koppen van gebakken rookpijpen verzameld in de tuin en aangrenzende akkerpercelen van zijn ouderlijk huis aan de Bredeweg 32 in Nederweert. Al deze objecten werden bemeten, getekend en gedocumenteerd. In later jaren werd de collectie uitgebreid met pijpen-artefacten die afkomstig waren van het areaal van boomkwekerij gebrs. Janssen, in de hoek Bredeweg-Strateris in Nederweert. Van de hielmerken en versierde steelfragmenten is een systematische catalogus samengesteld. Verder is een gedetailleerde analyse van het breukgedrag van de Nederweerter steelfragmenten uitgevoerd. Aan de Nederweerter kleipijpenfabriek die in 1841 door Bernard Stalenberg te Nederweert gevestigd werd en aan wie het handelsmerk KS werd toegekend, kon slechts één van de gevonden pijpenkoppen worden toegeschreven.
‘St. Rumolduskapel aan de Molenpoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Over de geschiedenis van deze kapel aan de Molenpoort staat weinig vast. Na de restauratie in 1976 werd zij ingericht als gedachteniskapel voor de Weerter oorlogsslachtoffers.
‘De stoffelijke resten, de begraafplaats en de grafsteen van Philips van Montmorency, graaf van Horn, in Weert. De feiten en de fictie’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 95-99.
Samenvatting: Geeft een overzicht van de historische literatuur en de toenmalige stand van zaken (2000) weer. Geconcludeerd wordt dat uit de contemporaine literatuur blijkt dat Philips van Montmorency op het hoofdkoor van de Sint-Martinuskerk begraven werd. Voorts dat zijn schedel in 1979 is geïndentificeerd.
‘De verdwenen Nederweerter dorpspomp’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Raadsrots, maandblad van scouting Pius X (Nederweert 1972).
Samenvatting: Tweede gepubliceerde artikel van Alfons Bruekers over onderwerpen uit de geschiedenis van Nederweert. Hij was toen (1972) elf jaar oud. Inhoudelijk rammelt het artikel hier en daar wel wat, dus citeren door andere (echte) historici wordt afgeraden. Zie het maar als een curiosum...
‘Inventaris van het archief der R.K. St. Lambertusparochie van Nederweert berustend op de pastorie aldaar’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert 1981) 14 p.
Samenvatting: Inventaris van het Nederweerter parochie-archief toen zich dit nog bevond op de pastorie in Nederweert en door Bruekers werd geïnventariseerd. Later werd het overgebracht naar het archief in Weert.
‘De Binnenmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de voormalige Binnenmolen van de stad Weert.
‘Urnenveld bij Weert’.
Auteur(s): M.E.Th. de Grooth
Herkomst: Amateur-archeologen in Limburg. Opmerkelijke vondsten 1967-1980. [Catalogus bij de gelijknamige tentoonsteling in het Bonnefantenmuseum Maastricht 13 juni – 27 juli 1980] 18-19.
Samenvatting: Summiere beschrijving en plattegrond van het urnenveld in de Boshoverheide, daterend uit de late Bronstijd en de vroege Ijzertijd.
‘Sint Martinuskerk’.
Auteur(s): [G. Houben]
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College 2 (1950) [96-103].
Samenvatting: Twee artikelen. Het eerste beschrijft beknopt de geschiedenis van de parochiale kerk van Weert in de periode 1456 tot en met 1940. Het tweede bevat een afschrift van een oorkonde uit 1456. Dat betreft de handhaving van de verdeling van onderhoudskosten van het schip van de kerk tussen de beide tiendheffers van Overweert, na de uitbreiding van het koor op kosten van de inwoners.
‘Beschrijving van abdijen, kloosters en kastelen als domein verkocht tijdens de Fransche Republiek met de verkoopacten: Recollecten te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 12 (1890) 48.
Samenvatting: Summiere omschrijving van de verkochte goederen.
‘Beej de schipper, Biest 104’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een woonhuis op de Biest met geveljaartal 1794.
‘Heemkundevereiniging verwerftj uniek manuscript. Grondjslaag Meubel-imperium ontdèktj’.
Auteur(s): P.E. [ps. Van Huub Janssen]
Herkomst: De Pinmaeker, carnavalsbijlage van Weekblad voor Nederweert, jan 1995.
Samenvatting: Gefingeerde melange van allerhande op historische feiten gebaseerde anecdotische verhalen over Nederweerter geschiedenis met een knipoog.
‘De ontwikkeling van het landschap in en rond de Groote Peel tot aan de late middeleeuwen’.
Auteur(s): Hans Joosten
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden land (Nederweert 1989) 9-30.
Samenvatting: De titel dekt de lading. Het artikel bevat ook topografische, archeologische en palynologische beschrijvingen van de ontwikkeling van het Ospelse landschap.
‘De verloren memorietafel van Weert straalt opnieuw’.
Auteur(s): Leen Huet
Herkomst: Uitgave van het Kunst- en Erfgoedtijdschrift Openbaar kunstbezit in Vlaanderen (Gent 2021)
Samenvatting: Het artikel beschrijft de zoektocht naar de tijdens de IIe Wereldoorlog vergane memorietafel van Johanna van Meurs, het onderzoek van Kaj Grichnik, Peter Korten en Alfons Bruekers, inclusief de minutieuze kleurenreconstructie aan de hand van een zwart-witfoto en kleurentabel van het originele schilderij.
