Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Huis Hermans, Oelemarkt 10’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een pand met een lange historie van pensionaat, brouwerij en stoomkoffiebranderij aan de achterzijde.
‘Postmeester Coumans te Weert’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 88 (1969) 55-58.
Samenvatting: Het artikel behelst enerzijds een correcte kritiek op het werk van Verstappen en geeft anderzijds een aanvulling op het diens artikel
‘Rapportage naamgeving nieuwe gebouwen Openluchtmuseum Eijnderhoof (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2019).
Samenvatting: Op verzoek van bestuursvoorzitter Peter Willekens van het Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof is een onderbouwd voorstel geformuleerd voor de naamgeving van een viertal objecten op het museumterrein. In het voorstel is gezocht naar een combinatie van een cultuurhistorische onderbouwing aan de ene kant en verbindende waardetoevoeging aan het storytelling-concept van het museum aan de andere kant. Het concrete voorstel voor de vier objecten luidt: ‘Het Speelhuijs’ voor de kiosk, ‘De Locht’ voor het entreegebied, ‘De Kamp’, ‘de Heerdgang’, ‘de Groos’, ‘de Hooves’ en de ‘Vlasroot’ voor de omgeving van de peelboerderij en tenslotte ‘De Gaffel’ voor het ambachtengebouw.
‘De duivel in de Nouwekoel in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 39.
Samenvatting: Volksverhaal over het dragen van de weerwolf door smid Vullers in Nederweert. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
“Om Christi naeme verdreeven” : De grens tussen het Land van Weert en Staats-Brabant en haar betekenis op religieus gebied in de periode 1648-1700.‘
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 111 (1992) 55-56.
Samenvatting: Beschrijft een aantal lotgevallen van Weerter protestanten. Daarnaast wordt de misgang van Brabantse katholieken naar Nederweert en Weert kort aangestipt.
![‘Stenen hamers en bijlen’ [en] ‘Twee stenen beitels te Weert’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30330-hamers-en-bijlen_encrypted-pdf-107x300.jpg)
‘Stenen hamers en bijlen’ [en] ‘Twee stenen beitels te Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dao Raostj Get, maandelijks heemkundig tijdschrift van de geschied- en heemkundige kring Kinrooi (3) 1984 80.
Samenvatting: Oproep aan amateur-archeologen in Belgisch Limburg om deel te nemen aan een onderzoek naar de verspreiding van neolitische hamers en bijlen uit het land van Weert. Tevens oproep om gegevens over twee uit Molenbeersel afkomstige stenen bijlen in de collectie van Museum Tiendschuur in Weert.
‘Geschillen tussen stad en buitenie van Weert in de achttiende eeuw. Iets over hun achtergrond’.
Auteur(s): P.P.M. Geraedts
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1966-1967). Transcriptie van het origineel.
Samenvatting: De scheiding tussen de stad en de buitenie van Weert was eeuwenlang een bron van disputen en processen. De auteur geeft een globale en niet-geannoteerde beschrijving daarvan.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Eind, Eind 41-49 (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied tussen de adressen Eind 41 en Eind 49 in Nederweert-Eind heeft uiteenlopende en in wetenschappelijke waarde sterk uiteenlopende archeologische verwachtingswaarden. Deze bestrijken een tijdvak van (in principe) de romeinse tijd tot de 20 e eeuw. De motivatie voor uitgebreider archeologisch onderzoek ter plaatse leunt in hoofdlijn op met name op twee wetenschappelijke argumenten: 1. Deze locatie betreft de eerste mogelijkheid tot het ijken van de archeologische verwachtingswaarden van het nog open landelijke gebied aan de oostzijde van de weg Eind dat in de komende jaren tot ontwikkeling gaat worden gebracht. 2. Het onderzoek kan ingepast worden in een breder cultuurhistorisch en archeologisch onderzoek naar de voormalige landweer van Nederweert-Eind.
‘Boer en keizer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 47 in: Weekblad voor Nederweert, 5 apr 2012.
Samenvatting: De fantasie van boer Jan Trouwen kende geen grenzen. Hij waande zich keizer Napoleon in zijn boerderij op Budschop.
‘Duivels in de St. Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J.H. Winkelman
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 66-74.
Samenvatting: Over de rijke gewelfschilderingen zijn tot dusverre slechts twee artikelen verschenen. In dit eerste artikel wordt de betekenis van de duivelsvoorstellingen zowel in het algemeen als in het bijzonder beschreven. De situering van deze afbeeldingen komt eveneens aan de orde.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Plucksackhof (1980)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Ten gevolge van een grote brand op 23 september 1980 ging de oude ‘Plucksackhof’ aan de St. Sebastiaanskapelstraat in (toen Nederweert, nu) Weert verloren. Het pand dateerde grotendeels uit 1750 en 1924 maar had in oorsprong een ouderdom die teruggaat tot de middeleeuwen. Oorspronkelijk heette de hoeve ‘Uitwijck’ en was zij een kluppelleengoed van de heren van Horne. Na de brand werden enkele bouwhistorische details gedocumenteerd en werden uit de mond van bewoners en anderen capita selecta uit de bouwgeschiedenis vastgelegd.
‘Klok en klepel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 93 in: Weekblad voor Nederweert, 12 mrt 2015.
Samenvatting: Bronzen kerkklokken voor de St. Lambertuskerk werden vroeger op locatie gegoten of dichtbij in de Kerkstraat. Na de roof in de Tweede Wereldoorlog moest er worden geïmproviseerd met een noodklok.
‘Kruis aan de Bergenweg’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Dominicus Coenen plaatste dit kruis in Leveroy uit dankbaarheid voor het doorstaan van de bevrijding in 1944. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Sprekende Stenen in de St. Maartens-Kerk te Weert’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal- en kunst 66 (1947) 80-83.
Samenvatting: Betreft de Eerste Steen, grafzerken en de toren van de Sint-Martinuskerk te Weert
‘Eene triptiek in de parochiekerk te Weert ‘.
Auteur(s): [A. Flament]
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 15 (1893) 15.
Samenvatting: Triptiek van Georgius Bruns uit Roermondvan 1602, ten onrechte toegeschreven aan Abraham Bloemaert
‘Rapportage archeologisch onderzoek Asten-Nederweert crashes Halifax NA197 en NA260 in 1945 (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2020).
Samenvatting: In de nacht van 7 op 8 februari 1945 vond er een korte maar hevige luchtoorlog plaats in het luchtruim boven het Brabants-Limburgse grensgebied. De strijd was niet één strijdperk maar was verdeeld over drie duelzones: de Astense Peel, het gebied ten noorden van Weert en het gebied tussen Weert en Stramproy. Betrokken waren vier geallieerde Halifax MkIII-bommenwerpers en (minstens) één Duitse nachtjager. Drie bommenwerpers crashten alle drie op de grond, in het tijdvak tussen ca. 22.28 en ca. 22.43 uur. De NA197 L9-H in de Veluwepeel ten zuiden van Asten-Heusden, de NA260 L8-G in de omgeving van het Weerterbos (destijds Weert, nu Nederweert) en de NA175 DY-Q in Lommel (B). De vierde bommenwerper (KB761) overleefde de strijd. De crash site van de NA260 is overtuigend aangetoond in de omgeving van het Weerterbos in de gemeente Nederweert. Dat is op ongeveer 12 km afstand van de inslagkrater van de NA197. Er zijn daar zowel vele vliegtuigresten als ook persoonlijke uitrustingsstukken van de (Franse) bemanning gevonden.
‘Deining rond een missiekruis in Weert in 1929’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 105 (1986) 134-138.
Samenvatting: Het artikel behandelt een kruis, dat zoals gewoonlijk tijdens of na afloop van een zgn. volksmissie door de redemptoristen geplant of opgericht wordt; in dit geval in 1836 tegen de Sint-Rumolduskapel te Weert aan de Molenpoort. De bijdrage bestaat in essentie uit twee delen. Eerst wordt het verslag van deze volksmissie in 1836 gepubliceerd. Daarna komt de succesloze handtekeningenactie uit 1929 van de buurtbewoners met een weergegeven brief aan de bisschop voor terugplaatsing van het missiekruis aan de orde.
‘Wegkruis Altweerterheide’
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Voetbalvader’.
Auteur(s): Gerard Kessels
Herkomst: Overgenomen uit Dagblad de Limburger van 22 april 2000 en gepubliceerd in Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 151.
Samenvatting: Biografische schets van Josef Kessels, vader van de auteur, met aandacht voor diens fanatieke voetbalsupporterschap.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-St. Lambertuskerk (1934-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Hoewel de RK St. Lambertuskerk van Nederweert, wier oorsprong terug gaat tot de middeleeuwen, nooit is onderworpen aan systematisch archeologisch onderzoek, zijn er gedurende enkele momenten wel terloopse archeologische waarnemingen verricht. Bij de aanleg van vloerverwarming in de noordbeuk, in 1934, werden grafkelders blootgelegd waaronder het graf van een geestelijke. Tijdens het herstel van de oorlogsschade in 1949 vond men minstens twee grafzerken uit de 17e en 18e eeuw waarvan er één (familiegraf Beys) werd ingemetseld in de torenmuur en de andere (familiegraf De Haes) wel bewaard lijkt te zijn maar momenteel aan het zicht onttrokken is. De vernieuwing van de vloerverwarming in 1980 legde sporen bloot van de vergroting van de kerk in 1841, waarbij het schip werd verlengd tot de huidige afmetingen. Een toevalsvondst uit 1985, tenslotte, kan in verband worden gebracht met het vermoedelijk bij de uitbreiding van de kerk in 1841 verdwenen graf van de in 1795 overleden pastoor-deken Lambertus Stoutemans.
‘Activiteitenoverzicht Stichting Geschiedschrijving Nederweert 2019’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert’ (Nederweert 2020)
Samenvatting: Jaarverslag van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.
‘Nederweert en de aanleg van de Zuid-Willemsvaart’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden land (Nederweert 1989) 123-143.
Samenvatting: Betreft ook de tracé-voorganger Noordervaart (vanaf 1809) en de aanleg van de noordtangent van de Zuid-Willemsvaart. De ontwikkeling van het tracé, inzet van arbeiders uit Wallonië en de sociale perikelen die daar mee gepaard gingen.
![‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3002-bruekers-jaarboek-weert-msg115_logo-pdf-208x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 115 (1996) 117-1
Samenvatting: Recensie van het Weerter jaarboek 1996, waarbij alle artikelen kort besproken worden met nadruk op de bijdragen van Emile Haanen, 'De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781' en van Lex Spee, 'Het kanton Weert tijdens de eerste jaren van de Franse overheersing (1795-1799) : deel 2 : september 1797 - november 1799'.
‘De Broenshof te Kreijel’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 128 in: Weekblad voor Nederweert, 15 dec 1994.
Samenvatting: De Broenshof, Kreijel 16 in Ospel, was een belangrijke monumentale boerderij. Het artikel beschrijft historie en genealogie van de bewoners.
