Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Militaire brief van Ell naar Weert van 19 juni 1814’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van een poststuk door een Duitse militair uit het geallieerde leger.
‘Rangen en standen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 107 in: Weekblad voor Nederweert, 2 jun 2016.
Samenvatting: De zitplaatsen in de kerk waren gebonden aan rangen en standen. En de vrouwen hadden de ereplaats in de kerk, in de zuidbeuk.
‘Verslag over een turfput te Weert’.
Auteur(s): Thieu Heijmans
Herkomst: Archeologie in Limburg 7 (1980) 6-8.
Samenvatting: Korte beschrijving van een waterput en de gedane vondsten, waaronder pijpekoppen, aardewerk en schoenen, vermoedelijk uit de periode 1500-1650. De put is gevonden bij de bouw van het nieuwe stadhuis aan de Beekstraat en de Hegstraat.
‘Er gloort nog hoop voor zwarte piet’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 9 dec 2020.
Samenvatting: Nog in 1948 werd het openbare bibliotheken gestimuleerd om stripboeken te vermijden omdat die schadelijk zouden zijn. Zelfs de Donald Duck had daar last van bij de introductie in 1952. Het bekendste voorbeeld van Nederweerter boekencensuur betrof schrijver Herman Maas, wiens boeken in de ogen van kerkelijke en wereldlijke overheid onwelgevallig waren. In 1967 werden de boeken van Jan Cremer op denigrerende wijze nog geweerd uit de bibliotheek.
‘Rapportage muntschatvondsten Nederweert-Kreijelerschans (1934)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Kort achter elkaar werden in 1934 nabij de Kreijelerschans in Nederweert twee muntschatvondsten gedaan. Beide schatvondsten bestonden uit enkele tientallen Spaans-Nederlandse zilveren daalders en schellingen uit de eerste decennia van de 17e eeuw. Van één van beide deposities staat vast dat die op of bij de oude vluchtschans werd gevonden. De sluitmunt daarvan dateert uit 1638 terwijl de schans in of kort voor 1636 werd opgericht. Daaruit kunnen we concluderen dat de begraving en de ingebruikname van de schans gecorreleerd zijn.
Protestanten te Weert tussen 1648 – 1717.
Auteur(s): P.J. Ritsema
Herkomst: Limburgs tijdschrift voor genealogie 5 (1977) 39-40.
Samenvatting: Personenlijst van huwelijken, gedoopten, lidmaten en gestorvenen.
‘De nieuwe huisvesting van de o.l.b. te Weert’.
Auteur(s): Jan P.J. Peeters
Herkomst: De openbare biliotheek: tijdschrift uitgegeven door de Centrale Vereniging voor Openbare Bibliotheken en door de Nederlandse Vereniging van Bibliothecarissen 6 (1963) 165-172.
Samenvatting: Lyrische interieurbeschrijving van het in 1962 geopende gebouw, dat in 1974 voor een nieuw gebouw verlaten werd. De auteur was tevens gemeente-secretaris.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert Midden-paleoliticum (1978-1985) versie 2 (verbeterde versie)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Tussen 1978 en 1985 werd een negental middenpaleolitische artefacten uit een aantal amateurcollecties gedetermineerd. Alle objecten zijn gevonden als toevalsvondsten, verspreid over het hele grondgebied van de gemeente Nederweert. Geen van alle zal in situ zijn gevonden, hoewel hun verspreidingspatroon wel bijdraagt aan de kennis over, en de verwachtingswaarde van, middenpaleolitische vindplaatsen in relatie tot de geologische gesteldheid van de ondergrond in Nederweert. Eén van de beschreven objecten, een hartvormige vuistbijl (biface cordiforme) is weliswaar in Nederweert gevonden, maar blijkt na onderzoek een herkomst in de gemeente Helden te hebben. Vanwege zijn opmerkelijke verplaatsingsgeschiedenis én desondanks een herkomst in de nabijheid van het beschreven gebied, is dat curieuze verhaal opgenomen in deze rapportage.
‘De gemeentewapens van Nederland’.
Auteur(s): Kl. Sierksma
Herkomst: (Antwerpen 1960). Alleen de relevante pagina’s.
Samenvatting: Tekeningen en heraldische beschrijvingen van de officiële gemeentewapens van Weert en Nederweert (officieel vastgesteld in 1918 resp. 1919).
‘Veldkruisen in Ospel’. [Het hagelkruis in Houwakker].
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 2 Nervositeit in Nederweert maar de bevrijding zit in de lucht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 7 september 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 5 – 9 september 1944.
‘Ruw en fijn’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 75 in: Weekblad voor Nederweert, 19 sep 2013.
Samenvatting: De Rowwen Hèze van Nederweert woonde in de Kerkstraat en was niet muzikaal. Hij heette Guul Vullers en had wat ruwe gewoontes. Onderwijzer Wiel stoffers woonde bij hem in en zou later een geleerde worden.
‘Lijst van pastoors in Limburg’
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 25-26.
Samenvatting: Vermelding van Lambertus de Heelt, pastoor van Nederweert en kapelaan van het St. Servaaskapittel in Maastricht, maakte op 30 november 1428 zijn testament.
‘Veldkruiskapel aan de Hoofstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De fraaie in 1905 gestichte kapel werd in 1984 gerestaureerd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Een vijftiende eeuws getuigenis over de stichters van het klooster in Weert, pater Brugman en de graaf van Horne’.
Auteur(s): Aurelius Pompen
Herkomst: Bijdragen voor de geschiedenis van de provincie der minderbroeders in de Nederlanden 4 (1953) 346-348.
Samenvatting: Enkele Latijnse citaten over pater Brugman en Willem – volgens de auteur wordt Jacob bedoeld - van Horne worden aangehaald uit het werk van Arnold Heymerick († 1491 Xanten).
‘Van leem tot steen’.
Auteur(s): Harrie Koppen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 95-100.
Samenvatting: Kort overzicht van steenbakkerijen en leemwinning in Weert en Nederweert, zonder relevante bronnenopgave.
‘De Florence Nightingale van Budschop en Ospel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 9 jun 2021.
Samenvatting: Regina Esser, die van 1943 tot 1946 in Nederweert actief was binnen gezinszorg, Rode Kruis en Groene Kruis, was bovengemiddeld dapper en verdienstelijk tijdens de fronttijd tijdens de bevrijding van Budschop en Ospel. Daarvoor kreeg zij in 1947 een hoge onderscheiding uitgereikt door prinses Juliana. Esser woonde achtereenvolgens in de Kerkstraat en de Brugstraat. Een breed gedragen voorstel uit de gemeenschap om Regina Esser een straatnaam toe te kennen ondervond in 2021 helaas niet de sympathie van de burgemeester van Nederweert.
‘Gezinsplanning, geboortebeperking en ’n dosis geluk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 19 mei 2021.
Samenvatting: Grote gezinnen waren vroeger heel gebruikelijk en van geboorteplanning was nauwelijks sprake. Hoewel er statistisch gezien ongeveer evenveel jongens als meisjes worden geboren, kwam het in 1740 voor dat op rij 15 meisjes werden geboren in Nederweert. Statistisch is die kans één op 40.000. Zo’n rij meisjes was iets dat de toenmalige pastoor van Nederweert als bijzonderheid aantekende in het doopboek van de parochie.
‘De textielnijverheid in Weert’.
Auteur(s): A.D.A. Monna
Herkomst: Studies over de sociaal-economische geschiedenis van Limburg 15 (1970) 29-49.
Samenvatting: Tot nu toe de enige en gedegen studie over de lakennijverheid, die voor Weert van groot belang was. Beschreven wordt de periode vanaf 1378 tot 1850 met nadruk op de 16e en 17e eeuw. De invloed van de Tachtigjarige Oorlog op de nijverheid wordt beschouwd. Met behulp van de weinig bewaard gebleven werkmeestersrekeningen en burgemeestersrekeningen worden bescheiden conclusies ten aanzien van de ontwikkeling van de lakennijverheid getrokken.
‘Conceptlijst van de archeologische monumenten in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: [Nederweert] 1996.
Samenvatting: Voorstel aan het gemeentebestuur van Nederweert tot uitbreiding van de archeologische monumentenlijst van Nederweert, met 20 uitgewerkte locaties en correspondentie met gemeente Nederweert en Rijksdienst voor het oudheidkundig Bodemonderzoek.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert Bredeweg-Kruis (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de aanleg van een wegcunet aan de Bredeweg in 1985 werden archeologische onderzoekingen verricht. De aangetroffen sporen (te weten omheiningsgreppel, kalkkuil, (brood-)bakoven en een drietal waterputten) geven aan dat we hier te maken hebben met de periferie van een boerderijcomplex. De aanwezigheid van een drietal (gedempte) waterputten suggereert een langere periode van bewoning. We denken dan toch wel aan een tijdvak van meerdere decennia waarbinnen de oude en in ongebruik geraakte put steeds enkele meters verder opnieuw werd aangelegd. Het weinige keramische vondstenmateriaal van steengoed met zoutglazuur uit de vulling van waterput P1 laat zich in de 17de eeuw dateren.
‘Wederom “Schuilkerken” in het Weerter Bos’.
Auteur(s): Marc[oen] Heijer
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 71 (1952) 10-11.
Samenvatting: Repliek op het voorgaande artikel van Dominicus de Jong.
‘Beschrijving van abdijen, kloosters en kastelen als domein verkocht tijdens de Fransche Republiek met de verkoopacten: Recollecten te Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 12 (1890) 48.
Samenvatting: Summiere omschrijving van de verkochte goederen.
‘Jacques Schreurs stelt zijn leven op schrift. Een globetrotter keerde terug naar het Weerter Land’.
Auteur(s): Leo Janissen
Herkomst: Weekblad De Trompetter, 10 juli 1986.
Samenvatting: De ongelooflijke reiservaringen van Jacques Schreurs uit Nederweert-Eind, die op wonderbaarlijke wijze in aanraking kwam met de ontwikkelingen op het wereldtoneel.