Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Dwaze hersenspinsels ter decoratie en vermaak’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 30 jun 2021.
Samenvatting: Er zijn er verschillende in Nederweert (geweest), de follies. Dat zijn nutteloze maar artistieke bouwsels die zijn ontsproten aan de fantasie van hun bouwers. Zoals het romantische kasteeltje van dokter Schmidt, en het helaas verdwenen ‘middeleeuwse’ kasteel van de familie Bruekers aan de Bredeweg. Dat laatste speelt nog altijd een rol in het collectief geheugen van de babyboomgeneratie, omdat jarenlang schoolklassen een bezoek brachten aan het kasteel.
‘St. Josephkapel aan de Wilhelminasingel’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Deze door het kerkbestuur in 1897 gestichte mini-kerk werd in 1899 ingezegend. In 1952 werd het een gymnastiekzaal en in 1974 volgde sloop in verband met de bouw van het winkelcentrum De Munt.
‘Straatnamen in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 124-133.
Samenvatting: Lijst van alle straatnamen in Nederweert (althans die in 1981) met compacte uitleg over hun herkomst en betekenis. Voorafgegaan door een beschouwing over oude Nederweerter toponiemen.
‘Rapportage naamgeving bedrijvencentrum De Vuurmolen (2017)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Door mw. Lia Stockmans, ondernemer in Nederweert, werd in juli 2017 een verzoek ingediend voor het krijgen van naamsuggesties ten behoeve van het bedrijvencentrum of bedrijfsverzamelgebouw op het industrieterrein Pannenweg in Nederweert. Op grond van een historische toponiemenstudie in de omgeving van het park werd uiteindelijk de naam ‘De Vuurmolen’ voorgesteld en gekozen. ‘De Vuurmolen’ was de naam van de in 1852 op de oever van de Zuid-Willemsvaart gestichte koren- en oliemolen. De molen werd door een stoommachine (vandaar: vuurmolen) aangedreven en was een grote innovatie in die tijd. Zij markeert het begin van de industriële revolutie in Nederweert.
‘Rapportage muntschatvondsten Nederweert-Kreijelerschans (1934)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Kort achter elkaar werden in 1934 nabij de Kreijelerschans in Nederweert twee muntschatvondsten gedaan. Beide schatvondsten bestonden uit enkele tientallen Spaans-Nederlandse zilveren daalders en schellingen uit de eerste decennia van de 17e eeuw. Van één van beide deposities staat vast dat die op of bij de oude vluchtschans werd gevonden. De sluitmunt daarvan dateert uit 1638 terwijl de schans in of kort voor 1636 werd opgericht. Daaruit kunnen we concluderen dat de begraving en de ingebruikname van de schans gecorreleerd zijn.
‘Graven naar kasteel Cranendonck’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 96-98.
Samenvatting: Archeologisch onderzoek naar de restanten van kasteel Cranendonck. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit 1996.
“Nederweert’ en ‘Weert’.
Auteur(s): Gerard Venner, Stefan Frankewitz
Herkomst: De zegels der steden en dorpen in het Overkwartier van Gelder 1250-1798 (Venlo z.j.) 195-198 en 272-275.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de lakzegels die in de opeenvolgende periodes werden gebruikt door de schepenbanken van Weert en Nederweert. De auteurs maken een misser waar zij aan Nederweert een schepenzegel toeschrijven dat nooit als zodanig bestaan heeft en dat verward wordt met een lakenkeurstempel.
‘Binnen en buiten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 43 in: Weekblad voor Nederweert, 9 feb 2012.
Samenvatting: Het burgemeesterschap was vroeger niet te benijden. Nederweert heeft er sinds de middeleeuwen reeds meer dan 330 gehad.
‘Merefelt’.
Auteur(s): [Egidius Slangen]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 152.
Samenvatting: Beschrijving van een oud schepenzegel en de theorie dat de naam Merefelt langzaam verdrongen is door die van Nederste-Weert.
‘St. Jozef-klooster aan de Schoolstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In de gevel van het St. Josephklooster aan de Schoolstraat staat een beeld van St. Joseph en in de kloostertuin een calvariegroep die oorspronkelijk boven de ingang van de ST. Lambertuskerk stond. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De Roevenwaerdtmolen, een bijzonder geval van onteigening tbv de aanleg van de Zuid Willemsvaart in Nederweert’.
Auteur(s): Henk Hermans
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 38 (2010) 109-116.
Samenvatting: Perikelen rond de standaardmolen van Roeven die uiteindelijk moest wijken voor de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert-Roeven. Bevat ook een stamreeks van de molenaarsfamilie Hermans.
‘Grenskerken markeren een eeuwenoude barrière’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 mrt 2021.
Samenvatting: De provinciegrens van Limburg en Noord-Brabant was staatsgrens, taalgrens, culturele grens, geloofsgrens, provinciegrens en gemeentegrens. Cultuurhistorische echo’s daarvan zijn de grenskerken in het Weerterbos en aan de Booldersdijk, opgericht op Spaans/katholiek gebied ten behoeve van de katholieke minderheid in Staats-Brabant in het midden van de 17e eeuw.
‘Loopgravenoorlog in Nederweert’.
Auteur(s): Sjors van Beek
Herkomst: Dagblad De Limburger, 21 juni 2025.
Samenvatting: Bijlage bij het artikel over de affaire Coopmans (gemeente Nederweert) inzake het functioneren van het gemeentebestuur in een ontslagkwestie. Met verklaringen van getuigen en deskundigen uit het openbaar bestuur op gemeentelijk, provinciaal en nationaal nivo. Het artikel, resultaat van maandenlang gedegen journalistiek onderzoek, handelt over symptomen van machts- en angstcultuur binnen het bestuurlijk en ambtelijk apparaat van de gemeente Nederweert in de periode 2000-2025. Een geïnterviewde oud-ambtenaar van de gemeente Nederweert beschrijft de verhouding College-Raad als ‘middeleeuws’. Een sleutelambtenaar binnen de top van het bestuur wordt betiteld als de ‘zonnekoning’. Het Huis voor Klokkenluiders spreekt van ‘het overtreden van de beginselen van behoorlijk bestuur met rechtspositionele ziekmakende gevolgen’. Het artikel besluit met de mededeling dat de gemeente Nederweert, waarvan burgemeester Birgit op de Laak bestuursvoorzitter is, niet wenste te reageren op de bevindingen uit het onderzoek. Bevat korte interviews met: Peter Slegers (oud-ambtenaar gemeente Nederweert), Gerrit de Wit (Expertgroep Klokkenluiders), Peter Hordijk (Meldpunt Bestuurscultuur Limburg), Manette Baggen (rechercheur integriteitskwesties), Ruud Westerveen (oud-raadslid Nederweert) en Marieke Manders (idem).
‘Kruisbeeld op kruispunt Heihuisweg-Diesterbaan’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Schaken en dammen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 80 in: Weekblad voor Nederweert, 19 dec 2013.
Samenvatting: Je ziet het slechts vanuit de lucht of met satelliet: het prehistorische akkercomplex in Eind. Een ‘schaakbord van de goden’.
‘Een merkwaardige steen met inscriptie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 7 in: Weekblad voor Nederweert, 10 apr 1986.
Samenvatting: In 1976 werd bij de sloop van het pand Kerkstraat 61 in Nederweert een fragment van een natuurstenen grafkruis gevonden. De tekst daarvan verwijst naar de familie Mertens.
‘Rapportage naamgeving bedrijvencentrum Staaterhuis (2010)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In februari 2010 werd Alfons Bruekers van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert benaderd door Joost Noyens, directeur van de firma Isidorus Mengvoerders Weert, die op 1 januari 2010 was gefuseerd met Boerenbond Nederpeel (eigenaar van de voormalige Boerenbond in Nederweert-Staat). Als naam voor het nieuwe bedrijvencentrum werd gekozen: Staaterhuis. Dit is een niet op historische maar taalkundige en topografische gronden gebaseerde pendant van een historisch gebouw (het Straterhuijs) dat zich ooit aan de noordelijke begrenzing van de Kerkstraat bevond. Het bedrijvencentrum ligt aan de zuidelijke begrenzing van diezelfde Kerkstraat en vormt in die zin onderdeel van een tweeëenheid Straterhuijs-Staaterhuis
‘Weert’.
Auteur(s): C.H.J. Tubée, S.H.F. Smeets
Herkomst: Atlas van historische vestingwerken in Nederland : Limburg (Utrecht 1998) 63-67.
Samenvatting: Geeft een beknopte beschrijving van de krijgsgeschiedenis en de vestingbouwkundige ontwikkelingen in de periode 1300 - 1940.
‘Kent U ze nog… de Nederweerters’.
Auteur(s): H. Nieskens
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 5 juni 1980.
Samenvatting: Persoonlijke herinneringen over de Nederweerter dorpsfiguren Dokter Schmidt, Marie-Katrien, Lowieke Boonen en pastoor Leo Veltmans.
‘Dansen met de duivel en seks met Lucifer.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 3 mrt 2021.
Samenvatting: De heksenvervolgingen in Asten en Roermond waren echte excessen. In Nederweert ging het wat gematigder, maar toch. Jen Beelen-Gijsen werd in 1600 door het gerecht van Nederweert veroordeeld wegens heksendansen, seks met duivel en betovering van vee en andere dieren. Zij eindigde op de brandstapel, maar toen was zij al dood want in haar dodencel heeft zij zich uit ellende van haar leven beroofd.
‘7e Opgravingscampagne Neerharen-Rekem 3-24 juli 1982’.
Auteur(s): Tiny Sijben, Paul Franzen, Alfons Bruekers, Jac. Biemans, Jan van Buggenum, Gerrit Hasendonckx
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1982).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
‘Neet te gluîve’.
Auteur(s): Frits Weerts, Fred Gubbels
Herkomst: Van Booldersdiêk tot Beûlderberg [Weert 1999].
Samenvatting: Kort verhaal met tekening van het grenskerkmonument in het Weerterbos.
‘Vijfentwintigjarig bestaan van de Heemkundevereniging Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: [Ospel 2005].
Samenvatting: Op 21 maart 2005 vierde de Heemkundevereniging Nederweert haar 25-jarig jubileum met een feestvergadering. Speech door Alfons Bruekers als voorzitter van het Jubileumcomité, maandag 21 maart 2005, Zaal Centraal, Kerkstraat 59 Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Buussekoel (1984-1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Systematische Landesaufnahme door A. Bruekers en H. Janssen op een perceel akkerland aan de Bloemerstraat in Nederweert, genaamd ‘Buussekoel’, leverde een grote hoeveelheid silex artefacten op. Gedetailleerde analyse van het vondstmateriaal duidt op een (tijdelijk) kampement van jagers en verzamelaars op de zuidoever van het glaciale smeltwaterdal van de Kievitsloop. Vervaardigingswerktuigen, halffabrikaten, debris en gerede producten wijzen op werktuigbewerking uit silex, Wommersomkwartsiet en structuurstenen. Het vondstenmateriaal kan op grond van gidsartefacten worden gedateerd in de periode Late Mesoliticum – Vroege Jonge Steentijd (7000-5000 v. Christus).