Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘De Buitenmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de Buitenmolen van de Stad Weert.
‘Lectuur en censuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 106 in: Weekblad voor Nederweert, 5 mei 2016.
Samenvatting: De boeken van Herman Maas, woonachtig in huize de Houtmolen, werden door de Kerk verboden en ook Jan Cremers en Jan Wolkers zaten bij de bibliotheek in de Pinnenhof lang in het verdomhoekje.
‘Van Heukelom veranderde het gezicht van Weert’.
Auteur(s): Piet Hermans
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 17-18.
Samenvatting: Ingenieur-architect G.W. van Heukelom ontwierp vanaf 1909 de spoorlijn Weert-Eindhoven en alle gebouwen en infrastructuur die daar bij hoorde. Zoals het nieuwe stationsgebouw in Weert dat in 1914 in gebruik werd genomen en de vierbogenbrug over de Zuid-Willemsvaart.
‘Jan van der Croon’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 119 (2000) 243-256.
Samenvatting: De verwisseling met de ruitergeneraal Jan van Weert of Werth, de legendes rondom Van der Croon’s povere afkomst, jeugd en liefde, evenals zijn onderkoningschap van Bohemen worden verklaard of ontrafeld.
‘Dijkerstraat 42’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Jan Henkens, Harrie Koppen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Vriezen en dooien’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 17 in: Weekblad voor Nederweert, 25 nov 2010.
Samenvatting: Strenge winters en extreme koude teisterden het land van Weert in 1564. De winter van 1962 brak in Ospel alle records. De kroniek van Simon van Roy heeft details over de winter van 1709.
‘Twee volksverhalen uit Boeket’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 28 in: Weekblad voor Nederweert, 29 jan 1987.
Samenvatting: Een volksverhaal uit Boeket-Tolheuvel blijkt zijn grondslag te hebben in de 17e-eeuwse moppenbundel van Aernout van Overbeke, terwijl het thema nog verder teruggrijpt op een middeleeuws werk van Poggio.
‘Achteraf gezien: Vader van Lady Di overleefde bevrijding van Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 138 (2019).
Samenvatting: Het waren letterlijk en figuurlijk ‘woestijnratten’, de militairen van het 122e tankregiment van de Royal Scots Greys. In de zeventiende eeuw was het een prestigieus Schots cavalerieregiment geweest dat uitsluitend grijze paarden benutte. Vandaar de naam ‘Scots Greys’. Eén van hen, John Spencer uit Althorp (GB) overleefde de bevrijding van Nederweert in 1944. Na de oorlog trouwde hij en stichtte een gezin. Een van zijn dochters wereld wereldberoemd: Lady Diana Spencer.
‘Het Cultureel Genootschap Weert’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Zuidenwind : cultureel maandblad voor Limburg 2 (1947) 189-190.
Samenvatting: Het genootschap is in 1945 opgericht en ziet zich als voortzetting van de Cultureele Vereeniging (1939-1942), die op haar beurt weer een vervolg is op de Bond Jong Limburg (klik hier). De activiteiten tot dusverre worden beschreven, waaronder de oprichting van de Muziekschool en het Gemengd Koor. Samenwerking met de standsorganisaties komt niet of nauwelijks van de grond.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Lambertushof (2017)’ .
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: De voorgenomen uitbreiding van een supermarkt aan Lambertushof in Nederweert en de daaraan gekoppelde herinrichting van de openbare ruimte daaromheen, rechtvaardigt nader archeologisch onderzoek naar een viertal op basis van historische documentatie aanwijsbare objecten in de ondergrond.
‘De ‘oele’ van de Oelemarkt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 27 (1986) 129-132.
Samenvatting: De vondst van een Raerense cilinderkruik in de ondergrond van een pand aan de Oelemarkt in Weert, vormde de aanleiding tot deze archeologische en etymologische beschouwing over het fenomeen 'oele' (=pot) waaraan ook het toponiem Oelemarkt lijkt te refereren.
‘Galg en rad’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 3 in: Weekblad voor Nederweert, 25 feb 2010.
Samenvatting: Het gruwelijke einde van crimineel Jan Antoon Corts in 1752 en de bruuske ontrafeling van zijn geheimtaal op het gemeentehuis. Zijn gevangenisscel werd in de jaren ’20 van de vorige eeuw teruggevonden, met zijn naam ingekrast in het muurwerk.
‘De post in Weert in Nederlands Limburg van 1670 tot 1852’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Zeer gedetailleerde analyse van het postverkeer naar Weert, met tal van vernieuwende ontdekkingen vergeleken met oudere literatuur
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Parochiecentrum (2003)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de bouw van een aanbouw ('parochiecentrum') aan de St. Lambertuskerk van Nederweert werden in 1983 funderingssporen aangetroffen van een ouder, vermoedelijk laat-middeleeuws kerkgebouw waarvan de omvang vrij goed samenvalt met de 'nieuwbouw' uit 1841.
‘Een Weerter renaissance’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 57-68.
Samenvatting: Ontwikkeling van industrie, waterwegen, spoorlijn, verstedelijking, hygiëne en bevolking van Weert tussen 1830 en 1950.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 5: Levendige ruilhandel en bizarre oorlogsgeruchten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 17 oktober 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 18 – 21 oktober 1944.
‘Haring en karper’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 78 in: Weekblad voor Nederweert, 14 nov 2013.
Samenvatting: Hoewel Nederweert niet aan zee ligt, werd er wel vis gegeten en zelfs ook op grote schaal gekweekt zoals aan de Visvijversweg. Een verhaal over de Noordhoeve en de Zuidhoeve.
‘Het kruis in de Peel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Ter herdenking van een vliegtuigcrash in de Peel werd daar in 1946 een houten herdenkingskruis geplaatst. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Arbeid adelt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 12 in: Weekblad voor Nederweert, 7 okt 2010.
Samenvatting: De aan lager wal geraakte baron Franciscus de Roy van Supernauw (een kasteel in Belgisch-Limburg) bewoonde een onooglijk huisje in de Burg. Greijmansstraat.
Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Agneshof (2009)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de bouw van woonzorgcomplex Antonius Veste in 2009 aan de Agneshof in Nederweert, werden door een omwonende archeologische waarnemingen gedaan in de bouwput. Hoewel voorafgaand bureau- en booronderzoek door Bureau Oranjewoud in 2005 had aangetoond dat het terrein geen ongestoorde archeologische waarden zou bevatten, bleek de werkelijkheid anders. Kort archeologisch onderzoek in mei 2009 leverde een inheems- romeinse waterput en enkele andere sporen uit de romeinse tijd op. Hierdoor werd duidelijk dat in de omgeving van Agneshof een tot nu toe onbekende nederzetting uit de romeinse tijd grotendeels en ongezien verwoest was. Helaas was het bouwproject toen reeds tever gevorderd om nog significante waarnemingen te kunnen doen. generaties.
‘Archeologische waardenstelling Nederweert-Budschop Vuurmolen (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Op de oostoever van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert bevond zich in het midden van de 19e eeuw (van 1852-1860) een stoommolen genaamd De Vuurmolen. Het was een industrieel gebouw met de eerste stoommachine in de gemeente. Technische problemen luidden al na enkele jaren het einde in. De bijbehorende woning bleef bestaan tot het graven van Kanaal Wessem-Nederweert in de jaren ’20 van de 20e eeuw. Op de plaats van de voormalige Vuurmolen heeft nooit archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Wel is het mogelijk om basis van het bronnenonderzoek in de archieven en bestudering van topografische kaarten verwachtingswaarden over de archeologische en cultuurhistorische potentie van het terrein te formuleren.
‘Sint Josef- of Bonesmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis en roemruchte einde van de molen bij het station in Weert.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Plucksackhof (1980)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Ten gevolge van een grote brand op 23 september 1980 ging de oude ‘Plucksackhof’ aan de St. Sebastiaanskapelstraat in (toen Nederweert, nu) Weert verloren. Het pand dateerde grotendeels uit 1750 en 1924 maar had in oorsprong een ouderdom die teruggaat tot de middeleeuwen. Oorspronkelijk heette de hoeve ‘Uitwijck’ en was zij een kluppelleengoed van de heren van Horne. Na de brand werden enkele bouwhistorische details gedocumenteerd en werden uit de mond van bewoners en anderen capita selecta uit de bouwgeschiedenis vastgelegd.
‘La commune de Wessem désire rester unie à la terre de Weert, 14 nov. 1795’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 22 (1885) 544-545.
Samenvatting: Verzoek van de municipaliteit van Wessem aan arrondissementsadministrateur Wilmar om Wessem met Weert en Nederweert in één kanton onder te brengen gezien hun eeuwenoude en ondeelbare jurisdictie. Als voorbeeld wordt gewezen op het gebruik van renunciatie [op een erfenis] door meisjes.
