Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Een meesterstuk van boerendriestheid of strubbelingen rond de H. Mis van 8 uur op werkdagen in 1865’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 87-89.
Samenvatting: Relaas van een grote rel in de gemeenschap van Nederweert in 1865, die te maken had met het schuiven met aanvangstijdstippen van heilige missen.
‘Studiebeurzen voor Weertlanders’.
Auteur(s): P.M.E.F. Adriaens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 14 (2000) 121-143.
Samenvatting: Gedegen overzicht van alle stichtingen van studiebeurzen in Weert en Nederweert van de 16e tot de 20e eeuw.
Genealogie Bloemarts te Weert´.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 81-84.
Samenvatting: Stamboom betreffende de periode ca. 1640 – ca. 1860.
‘Het Kok Ankersmit station te Weert (1905-1913)’.
Auteur(s): Godfried C. M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1992) 67-100.
Samenvatting: Uitvoerige en gedetailleerde beschrijving over het ontstaan, ontwikkeling en de opheffing van het botanisch station van de Nederlandsche Botanische Vereeniging (NVB). Van het station werd weinig gebruik gemaakt, mede vanwege de moeilijke bereikbaarheid. Het stond aanvankelijk onder toezicht van inspirator Mathijs Ver Straeten, later van apotheker P. Hupperetz, beiden uit Weert. De leiding had dr. J.W.C. Goethart uit Leiden. Het gebouw werd midden jaren 70 gesloopt.
‘Het Clerinx-oorlog in Nederweert gerestaureerd’.
Auteur(s): Wim van der Ros
Herkomst: De Orgelvriend, maart 2021, 14-21.
Samenvatting: Beschrijving van het orgel van de St. Lambertuskerk, met focus op de maker (Jan Arnold Clerinx) en restauratie van pijpwerk, klavier en andere delen.
‘Uurwerken en uurwerkmakers in Limburg, 1367-1850’.
Auteur(s): P.Th.R. Merstrom
Herkomst: Maaslandse Monografieën, Leeuwarden/Mechelen 1997), hieruit alleen de passages over Weert en Nederweert.
Samenvatting: Vermeldingen van in Weert en Nederweert in de 18e en 19e eeuw vervaardigde en/of verhandelde staande klokken en uurwerken.
‘Petitie den 14en mei 1838 gezonden aan de Kamer van Volksvertegenwoordigers van het Koningrijk België door de gemeenteraad en de bevolking van Weert’
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Brussel 1919).
Samenvatting: Petitie van 14 mei 1838 waarin 555 Weertenaren handhaving van de aansluiting bij België bepleiten. Fotografische weergave van het originele stuk, inclusief de handtekeningenlijsten.
‘Commentaires de Bernardino de Mendoca sur les événements de la guerre des Pays-Bas, 1567-1577 / traduction nouvelle [de l’espagnol] par Loumier; avec notice [sur l’auteur] et annotations par le colonel Guillaume; I [1567-1572]’.
Auteur(s): Bernardino de Mendoca
Herkomst: (Brussel 1860) 345-349. Vertaling uit het Frans door C.H.J. (Cor) Tubée (Weert 2001).
Samenvatting: ‘Het jaar 1572 : hoofdstuk IV : De inname van de stad Weert; het beleg van het kasteel. – Moedig besluit van kapitein Sayas; vertrek van het garnizoen van Weert. – Verraad van enkele verdedigers van het kasteel. – De vrouwen vechten met de soldaten. Vele doden bij het beleg.
‘Getuigenis van schout, burgemeester en schepenen van Nederweert voor den klokkengieter Mr. Martin Mareschal’.
Auteur(s): [N.N.] Ouwerling
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 38 (1918) 32.
Samenvatting: Certificaat gedateerd 3 juli 1660 waarin het Nederweerter gemeentebestuur verklaart dat klokkengieter Mareschal voor de kerk in Nederweert drie mooie en goede klokken heeft gegoten en dat de samenwerking met hem bijzonder goed verlopen is.
‘Rapportage archeologisch pendelonderzoek Weert en Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Een paragnost uit Weert heeft in 1987 met behulp van een pendel en kaartmateriaal archeologische locaties in het Land van Weert bepaald. Van de negen casussen was er slechts één overtuigend. De in deze rapportage gerepresenteerde aanpak en resultaten zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en vertegenwoordigen niet de opvattingen van de auteur. Wel is het van belang om .e.e.a ten behoeve van toekomstige verificatie te documenteren.
‘Nederweert’.
Auteur(s): G.M. Poell
Herkomst: Beschrijving van het hertogdom Limburg, bijeengebragt door G.M. Poell, onderwijzer in de Stads-Burgerschool te Weert [z.pl. 1851] 292-293.
Samenvatting: Korte geschiedenis van Nederweert, economische kengetallen, kerken en scholen.
‘Kronijk uit het klooster Maria-Wijngaard te Weert : 1442-1587 : opgesteld door zuster Maria Luyten’.
Auteur(s): Ch. Creemers (red.)
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 12 (1875) 145-220.
Samenvatting: "Negentiende eeuws afschrift van de verloren gegane beroemde kroniek uit het klooster van de Witte Nonnen of Reguliere Kanunnikessen te Weert. Er bestaan twee afschriften, die op wat spellingsverschillen en enkele verkeerd gelezen woorden na, identiek zijn. De kroniek valt globaal in vier delen uiteen. De gebeurtenissen uit de periode van 1442 - 1539, die waarschijnlijk overgeschreven zijn uit andere aantekeningen (klik hier). Zie hiervoor eveneens naar het artikel van R. van den Berg. Het tweede deel behandelt summier de periode 1542 - 1562. Bijna de gehele kroniek beslaat het derde deel en gaat over de periode 1562 -1570. Het is een uitvoerig, boeiend en persoonlijk verslag van een of meerdere kloosterzusters over hun belevenissen tijdens de Weerter Beeldenstorm in 1566 en de opkomst van het protestantisme. Vermoedelijk heette één van deze kroniekschrijfsters Mariken Luyten. Een aantal gebeurtenissen wordt tweemaal vermeld. Zie hiervoor naar de studies van A. Salomons en R. van den Berg. Het vierde deel betreft een verslag over de gebeurtenissen in 1"
‘Het ontstaan van de spoorlijn Eindhoven-Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 93 (1974) 8-23.
Samenvatting: De mislukte pogingen tot aanleg van een spoorlijn door of bij Weert in de 19e eeuw, evenals de geslaagde aanleg van de IJzeren Rijn (Antwerpen-Mönchengladbach) worden belicht. In 1899 begon men wederom te ijveren voor een lijn Weert-Eindhoven. Met name Victor de Stuers, het Tweede-Kamerlid voor het district Weert van 1901 tot zijn dood in 1916, zette zich in voor de lijn, die in 1913 in gebruik werd genomen. Afgesloten wordt met een beschrijving van de mislukte pogingen tot aanleg van een lijn Weert-Echt
‘Monumentaal huis aan de Burg. Vullersstraat geeft bizar geheim prijs’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweert 24, 26 mei 2024.
Samenvatting: In het gemeentelijk monument Burg. Vullersstraat 10 werden bij een verbouwing in 2024 graffiti en een Hitlerleus uit 1936 aangetroffen. Het artikel geeft duiding van de context waarin die teksten vermoedelijk achtergelaten zijn. Hier woonde de bekende onderwijzer en literator Nieskens.
‘De trek van Weertenaren naar Haarlem in de achttiende eeuw’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 33-50.
Samenvatting: "Aan de hand van betaalde turfaccijns, belasting op neringdoenden, jaarrekeningen van de armendienaren en het aantal bedelaars wordt de sociaal-economische situatie geschetst. Gememoreerd wordt de emigratie van schaapherders naar Vlaanderen en schoenmakers naar Noord-Frankrijk. Een lijst van 30 Weertenaren die tussen 1714 en 1786 Haarlems burger en een lijst van wel 110 huwelijken in Haarlem gesloten tussen 1720 en 1755 met Weertenaren wordt gegeven. Vooral blekers en kleermakers vonden in Haarlem een nieuw bestaan. Zie ook de publicatie over de 16e eeuwse emigratie naar Utrecht."
‘Deductie van de Spaans-Gelderse rechten op de Heerlijkheid Weert (1673)’.
Auteur(s): A.M.J.A. Berkvens
Herkomst: Bijlage V in: Plakkatenlijst Overkwartier 1665—1794, Deel I Spaans Gelre. Instellingen, territorium, wetgeving (1580-) 1665-1702 (Nijmegen 1990) 491-499.
Samenvatting: Afleiding van de Spaans-Gelderse rechten op de heerlijkheden Weert, Nederweert en Wessem, ingebracht om te bespreken tijdens de Rijksdag in Regensburg alwaar de bezitters van de genoemde heerlijkheden de kwestie van rijksonmiddellijkheid aanhangig hadden gemaakt.
‘Voor de eerste maal naar Weert’.
Herkomst: De Maasgouw: Weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879 ) 55-56.
Samenvatting: Zeer kort verslag van een reisje vanuit Hamont via de huidige Geuzendijk (Cachera) naar Weert met bezoek aan kerk en over Soerendonk terug naar Hamont.
‘Kazuifel van Jacob I van Horne’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: P. le Blanc, W. van Giersbergen e.a.: Catalogus museum Jacob van Horne Weert (Weert 1986) 54.
Samenvatting: Kunsthistorische beschrijving van het uit ca. 1480 daterende kazuifel van Jacob I van Horne, die op latere leeftijd toetrad tot de orde van de Minderbroeders.
‘Het stationsgebouw’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een ontwerp van architect Van Heukelom, gerealiseerd in 1914 nadat de spoorlijn Weert-Eindhoven in gebruik was genomen. Het oude station, een eindje verder gelegen, werd in 1915 gesloopt.
‘[Bespreking van] T. Klaversma : De heren van Cranendonk en Eindhoven ± 1200-1460’.
Auteur(s): H. Hardenberg
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 89 (1970) 164-165.
Samenvatting: De afstamming van de Cranendonks uit het geslacht van Horne, evenals dat dit laatste geen zijtak is van het Loonse gravenhuis, wordt onderschreven. Niet echter dat de Hornes uit het Nederrijnse gebied zouden komen. Eerder zou er een relatie met de familie van Buggenum kunnen zijn. Dit laatste wordt door Van de Boel bestreden. Onderschreven wordt ook dat Cranendonk uit het bezit van de Altena's komt.
‘Aardbevingen en UFO’s in het Land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 76 in: Weekblad voor Nederweert, 26 okt 1989.
Samenvatting: Naar aanleiding van de aardbeving van 17 oktober 1989 in de usa, waarbij vreemde lichtflitsen werden gezien, trekt dit artikel de parallel met de gebeurtenissen in het Land van Weert in 1563, waarbij ook aardbevingen in combinatie met merkwaardige verschijnselen in de lucht werden gerapporteerd door de Weerter kloosterzuster Maria Luyten.
‘Kapel van O.L. vrouw van Bijstand op Boshoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Op het kruispunt Boshoverweg-Princenweg staat deze kapel. Zij werd in 1921 gebouwd als opvolgers van een oudere kapel in de buurt. Jaartalstenen daarvan zijn in de huidige kapel ingemetseld.
‘De ontwikkeling van het landschap in en rond de Groote Peel tot aan de late middeleeuwen’.
Auteur(s): Hans Joosten
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden land (Nederweert 1989) 9-30.
Samenvatting: De titel dekt de lading. Het artikel bevat ook topografische, archeologische en palynologische beschrijvingen van de ontwikkeling van het Ospelse landschap.
‘De IJzeren Man 80 jaar’.
Auteur(s): Jan Smits
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1990-'91 5 (1989) 79-88.
Samenvatting: Het ontstaan van deze waterplas nabij Sluis 16 in 1912 wordt aan de orde gesteld, gevolgd door de oprichting van een speeltuin, restaurant en de eerste zwemgelegenheid in 1920. Het tweede zwembad in 1947, het derde in 1954 en het vierde in 1990 passeren vervolgens de revue. Een notenapparaat ontbreekt.