Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Volksverhalen’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 146 en 147 in: Weekblad voor Nederweert, 30 mei en 11 juli 1996.
Samenvatting: Fantasievolle volksverhalen uit Nederweert en over de paters op de Biest in Weert en de kapel van Hushoven eerder door de auteur gepubliceerd in ‘Het Schakeltje’, het nieuwsblad van Ouderencentrum St. Joseph.
De Zusters Franciscanessen van Heythuysen in Nederweert (1886-1991) en Ospel (1910-1958)’.
Auteur(s): Gian Ackermans
Herkomst: Nederweerts Verleden : Mensen, Macht en Middelen (Nederweert 1996) 17-30.
Samenvatting: Geschiedenis van de kloostervestigingen van de zusters Franciscanessen in Nederweert en Ospel.
‘Chroniek van de heerlijkheid Weert : getrokken uit de stadsrekeningen, charters en andere oorspronkelijke bescheiden’.
Auteur(s): August J. A. Flament
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 29 (1892) 131-276.
Samenvatting: Bijlagen.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Eind, Eind 41-49 (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied tussen de adressen Eind 41 en Eind 49 in Nederweert-Eind heeft uiteenlopende en in wetenschappelijke waarde sterk uiteenlopende archeologische verwachtingswaarden. Deze bestrijken een tijdvak van (in principe) de romeinse tijd tot de 20 e eeuw. De motivatie voor uitgebreider archeologisch onderzoek ter plaatse leunt in hoofdlijn op met name op twee wetenschappelijke argumenten: 1. Deze locatie betreft de eerste mogelijkheid tot het ijken van de archeologische verwachtingswaarden van het nog open landelijke gebied aan de oostzijde van de weg Eind dat in de komende jaren tot ontwikkeling gaat worden gebracht. 2. Het onderzoek kan ingepast worden in een breder cultuurhistorisch en archeologisch onderzoek naar de voormalige landweer van Nederweert-Eind.
![‘Niets meer aan de hand in Nederweert [de restauratie van het H. Hartbeeld voltooid]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20192-Niets_meer_aan_de_hand_in_Nederweert_De_encrypted-pdf-209x300.jpg)
‘Niets meer aan de hand in Nederweert [de restauratie van het H. Hartbeeld voltooid]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 91 (2021) 17.
Samenvatting: In 1921 werd de restauratie van het H. Hartbeeld in Nederweert voltooid. Belangrijkste ingreep was het terugbrengen van één van de handen, die in 1944 bij de bevrijding door granaatvuur was getroffen en tijdelijk met een houten hand was hersteld.
‘De kruisen van de St. Rumolduskapel’.
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1995 9 (1994) 37 -55.
Samenvatting: Behalve als gedachteniskapel voor oorlogsslachtoffers functioneert de kapel ook als een klein museum voor gietijzeren kruisen en graftekens. De wijze van fabricage wordt behandeld en de drie verschillende typen. Elf graftekens zijn in de kapel aanwezig, die alle naar gelang de plaats in de kapel uitvoerig beschreven worden. Doordoor kan het artikel mede als een bezoekershandleiding gehanteerd worden.
‘De Krottepoffers volgend jaar 35 jaar’.
Auteur(s): Hub Verdonschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 19-23.
Samenvatting: In 1972 treedt de Nederweerter toneelvereniging De Krottepoffers voor het eerst voor het voetlicht. Zij is te zien als een opvolgers van de Studentenclub die rond die tijd teloor ging. In het artikel is speciale aandacht voor het stuk ‘Het wônger van Kale’ dat zich afspeelt rond de verdwenen St. Antoniuskapel van Rosveld, die herbouwd werd in Boeket.
‘Recht en krom’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 54 in: Weekblad voor Nederweert, 9 aug 2012.
Samenvatting: Naast de gewone rechtspraak waren er ook de volksgerichten. Dat waren meestal redelijk onorthodoxe correctiemiddelen.
‘Zonnige contactdag in ‘vlaaienstad’ Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 106 (2025) 6-7.
Samenvatting: Verslag van de jaarlijkse contactdag van het netwerk van de Stichting Kruisen en Kapellen in Limburg, die in 2025 plaatsvond in de oude kern van de stad Weert.
‘1793-1893: Officieele feestgids : viering van het 100jarig bestaan der handboog-schutterij ‘Concordia’ te Weert : op zondag 2, maandag 3, en zondag 9 juli 1893’
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Weert 1893) 47 pp.
Samenvatting: "Uniek exemplaar. Het betreft hier de oudste handboogschutterij van Weert. Zie ook bovenstaand artikel over de handboogverenigingen (klik hier). De brochure geeft een lijst van deelnemende schutterijen, de uit te reiken prijzen, de te spelen stukken op de drie concerten door de verschillende fanfares, het af te steken vuurwerk, het reglement van orde en een wel zeer kort historisch overzicht. Uit dit laatste blijkt dat de schutterij eerder het gilde van Sint-Sebastianus heette. De advertenties, bijna de helft van de gids, geven een boeiend beeld van de zichzelf presenterende middenstand tegen het eind van de 19e eeuw."
‘Streek- en veldnamen in de gemeente Nederweert’.
Auteur(s): [Wiel van de Warreburg], [Alfons Bruekers]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 64-66.
Samenvatting: Overzicht van streek- en veldnamen in Nederweert, Peelbanen in Ospel, alsmede peel- ven- en poelnamen. Met kaartmateriaal.
‘Informatiebulletin Open Dag opgravingen Wessemerdijk Nederweert 24 januari 1988’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1988).
Samenvatting: Flyer voor bezoeker aan de Open Dag van de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' in januari 1988 met als thema de resultaten van de opgravingen van Romeinse en laat-middeleeuws sporen in Nederweert-Wessemerdijk.
‘Het Eiland van Weert’.
Auteur(s): Henk Stoepker
Herkomst: Evaluatie en synthese van het sinds 1995 in Limburg uitgevoerde archeologisch onderzoek met betrekking tot de Middeleeuwen en Nieuwe Tijd [z.pl.] (2007), 107-113
Samenvatting: Een uitstekende synthese van de stand van het archeologisch onderzoek in Weert en Nederweert per 2007. De basis voor het onderzoek werd gelegd door R.O.B.-correspondent Alfons Bruekers in de jaren ’80.
‘De geschiedenis van Stokershorst’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 99, 100 en 101 in: Weekblad voor Nederweert, 7 mrt, 4 apr en 20 jun 1991.
Samenvatting: Beknopte en geïllustreerde geschiedenis van het opleidingsgesticht Stokershorst in Nederweert-Eind. Inclusief citaten uit de roman ‘Boefje’ van M.J. Brusse waarin Stokershorst in 1903 figureert.
‘De minderbroeder graaf Jacob van Hoorne’.
Auteur(s): G.C.A. Juten
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal- en kunst 63 (1943) 62-63.
Samenvatting: Biografie van Jacob van Ho(o)rne.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58 Standbeeld Mooren (1965)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Leonardus Mooren (1700-1781), priester, kanunnik en weldoener, schonk in 1776 een stenen calvariegroep aan de St. Lambertuskerk van Nederweert. In 1777 volgde de schenking van een standbeeld dat de schenker zélf voorstelde en dat op een natuurstenen sokkel vóór de kerk moet hebben gestaan. In januari 1799 is het beeld door militairen van de ‘verwijderingscolonne’ van generaal Piston in het kader van de generieke anticlericale maatregelen van Franse overheid, en met een tegenstribbelende Nederweerter bevolking, verwijderd. Het werd daarbij ritueel verminkt door middel van onthoofding en verminking van neus en bovenlip. Daarna werd het begraven in een kuil voor de St. Lambertuskerk. Bij de aanleg van riool in de Kerkstraat, in 1965, werd het beschadigde beeld teruggevonden en door toeval aan de ondergang onttrokken. Het beeld draagt aan de voorzijde een chronogram (1777) en aan de achterzijde een medaillontekst met gegevens over de schenker.
‘De Weerter bevolking van 1839 in cijfers’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 99-109.
Samenvatting: Op basis van de volkstelling van 1839 worden overzichten gegeven van het aantal woningen en gezinnen, de gezinssterkte, de bevolking per straat of gehucht, de leeftijdsopbouw, de herkomst van de niet-geboren Weertenaren, de uitgeoefende beroepen en de verdeling naar geslacht, staat en godsdienst.
‘Dijkerstraat 34’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Jan Henkens, Renier Vaessen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘The Passion’ begon in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 86 (2020) 6-7.
Samenvatting: Het voornemen om 'The Passion' in 2020 in Roermond te organiseren, kende een voorganger in 1946. Ter herdenking van de crash van een geallieerde bommenwerper (de NA197) in het Peelgebied op den grens van Noord-Brabant en Limburg, werd daar een houten herdenkingskruis geplaatst. De voettocht naar die toen nog onherbergzame plek was een 'kruistocht' in de meest letterlijke zin. Op bijna theatrale wijze geregisseerd door de toenmalige kapelaan Jo Janssens uit Nederweert.
‘Het 25-jarig bestaan der eerste coöperatieve boterfabriek in Limburg te Tungelroy : eenige geschiedkundige opmerkingen van de ontwikkeling der zuivelindustrie in Limburg’.
Auteur(s): W. Verheij
Herkomst: (Weert [1917]) 27 p.
Samenvatting: De toestand van de zuivelindustrie in Nederland rond 1890 komt aan bod. Voorts de oprichting in 1892 naar voorbeeld van het Belgische Bree en de verdere ontwikkeling van de zuivelfabriek in Tungelroy (gemeente Weert). Besloten wordt met een beschrijving van de Nederlandse zuivelindustrie na 1892 met staatjes.
‘Graaf Jacob I van Horne’.
Auteur(s): Ger. Houben
Herkomst: Jaarboek Bisschoppelijk College Weert (1) 1949 72-76, (3) 1951 61-65, (4) 1952 74-76, (5) 1953 74-80 en (6) 1954 764-79.
Samenvatting: Niet-geannoteerde en deels geromantiseerde biografie van kloosterstichter Graaf Jacob I van Horne.
‘Kiezen en keuren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 122 in: Weekblad voor Nederweert, 10 mei 2018.
Samenvatting: In tegenstelling tot de huidige tijd was de formatie van het gemeentebestuur vroeger veel transparanter en voorspelbaarder.
‘Kruisbeeld Rumolduskapel Molenpoort’.
Auteur(s): Hub Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘De testamenten van Jan van der Croon en Jan van Werth’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1987 2 (1987) 113-128.
Samenvatting: De laatste wil van beide militairen, actief tijdens de Dertigjarige Oorlog en beiden gestorven in Bohemen, wordt beschreven en met elkaar vergeleken, waaruit duidelijke karakterverschillen blijken. Beide personen werden of worden hier te lande vaak met elkaar verwisseld.
