Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 35 Dubbele Kapelanie (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek naar het voormalige ‘Dubbele Kapelanie’-gebouw in de dorpskern van Nederweert op de plek waar de Burg. Hobusstraat uitmondt in de Kerkstraat (voorheen adres Kerkstraat 35). Het gebouw was een uit de zestiende eeuw daterende woning, vanaf het einde van die eeuw in gebruik als kapelanie. In 1971 werd deze door het gemeentebestuur van Nederweert afgebroken voor geplande nieuwbouw die uiteindelijk nooit gerealiseerd zou worden. Signalen van verontruste buurtbewoners, vervolgens opgepakt door de vier lokale erfgoedorganisaties, waren in december 2022 de aanleiding tot het verrichten van visuele archeologische waarnemingen op de locatie Burg. Hobusstraat door STRABO. Het bleef noodgedwongen bij enkele visuele waarnemingen en de registratie van objecten die ex situ gebracht waren waaronder restanten van recent vernielde dikke keldermuren en al eerder aangetroffen smeedijzeren trekankers van een gebouw uit 1788.
‘11e Opgravingscampagne Tongeren 12 juli-2 augustus 1986’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Joost van Dam, José Vossen, Adriana Esmeijer, Jac. Biemans
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1986).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
‘Hoe dat Swartbroeck den rector bekoomen heeft of de stichting van een rectoraat en rectorij in de 18e eeuw’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1986 1 (1986) 103-128.
Samenvatting: Verslag van een ruim twaalf jaar durende strijd (1770-1781) van de inwoners van Swartbroek, eerst met het bisdom en later met het Sint-Servaaskapittel te Maastricht. Grondslag hiervoor vormde het edict van de verlichte keizerin-douairière Maria Theresia, die zij in haar Oostenrijkse Nederlanden in 1769 liet afkondigen, waarbij het oprichten en onderhoud van kerken en pastorieën ten plattelande voor rekening van de geestelijke tiendheffers kwam.
‘Religieus en economisch’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 136
Samenvatting: De St. Rochuskapel van Budschop was een populair bedevaartsoord. De pastoor zag de situatie echter met lede ogen aan.
‘Grafschriften boven in een toren’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal- en kunst 57 (1937) 9.
Samenvatting: Betreft de Eerste Steen, grafzerken en de toren van de Sint-Martinuskerk te Weert
‘Pieken en dalen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 4 in: Weekblad voor Nederweert, 18 mrt 2010.
Samenvatting: De statistiek van overlijdens bewijst dat erop het kerkhof bij de St. Lambertuskerk naar schatting 50.000 doden liggen begraven. Deze kennis is mede te danken aan de zeer oude begrafenisadministratie van Nederweert.
‘Fons Stribos. Een markante fotograaf die zijn eigen weg volgde’.
Auteur(s): Winnie van Oorschot
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 22-25.
Samenvatting: Biografie van de Weerter fotograaf Fons Stribos en zijn omvangrijke oeuvre dat zich bevindt in het Weerter gemeente-archief.
‘Nederweert’.
Auteur(s): G.M. Poell
Herkomst: Beschrijving van het hertogdom Limburg, bijeengebragt door G.M. Poell, onderwijzer in de Stads-Burgerschool te Weert [z.pl. 1851] 292-293.
Samenvatting: Korte geschiedenis van Nederweert, economische kengetallen, kerken en scholen.
‘Het handwerk in ons heem III : Nertsen in Weert’.
Auteur(s): F.v.H.
Herkomst: Ons heem : tijdschrift ter bevordering van het heemkundig gericht onderwijs 17 (1968) 53-55.
Samenvatting: Tijdsdocument met beschrijving van de toen grootste nertsenfokkerij van Nederland op de Haanheuvel in Weert. Thans in verwaarloosde toestand.
‘De opkomst van een Nederweerter geslacht. Familieleden en nakomelingen van het echtpaar Hobus-Coumans’.
Auteur(s): Nol Bauwens
Herkomst: Nederweerts Verleden : Mensen, Macht en Middelen (Nederweert 1996) 49-80.
Samenvatting: Genealogie van de familie Hobus-Coumans en hun Hollandse familieleden.
‘De Hervormde gemeente Weert(/Budel)’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1994 8 (1993) 107-113.
Samenvatting: De institutionele ontwikkelingen binnen de protestantse gemeente vanaf 1852 tot 1987 worden beknopt beschreven, alsmede wordt aandacht besteed aan de diverse predikanten en kerkgebouwen.
‘St. Rumolduskapel aan de Molenpoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Over de geschiedenis van deze kapel aan de Molenpoort staat weinig vast. Na de restauratie in 1976 werd zij ingericht als gedachteniskapel voor de Weerter oorlogsslachtoffers.
‘Een Weerter renaissance’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 57-68.
Samenvatting: Ontwikkeling van industrie, waterwegen, spoorlijn, verstedelijking, hygiëne en bevolking van Weert tussen 1830 en 1950.
‘Bid en werk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 9 in: Weekblad voor Nederweert, 24 jun 2010.
Samenvatting: Een door de Fransen uit haar klooster verdreven non stond in 1835 aan de wieg van de orde van de zusters Franciscanessen. De nonnen woonden in de Weertersteeg en de laatst overlevende van hen in de Kerkstraat.
‘De ontvoering van drie Roermondenaren door Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 101(1982) 49-63.
Samenvatting: "Geeft een samenvatting van de kroniek van Goofers en de brieven van de gearresteerde Stuers over de gevangenneming weer. Vervolgens wordt de dagvaarding van Stuers voor schadevergoeding geciteerd en de brief van de drie gevluchte Weertenaren aangehaald. Tenslotte worden enkele zinnen uit een verdedigingsakte van Weertenaren tegen de hoge eisen weergegeven. Afgesloten wordt met de verheffing in de adelstand van Stuers als beloning voor zijn steun aan de keizer in die moeilijke periode. Onjuist is dat hij in de rijksadel zou zijn opgenomen met de titel van ridder; hij werd in de Nederlandse adel kosteloos en zonder titel opgenomen. Het artikel is achterhaald door publicatie van het opstel: 'De schadeloosstellingacties van Luytgens, Stuers en Van der Renne tegen de Weertenaren in 1791-1792' in de 'Spiegel van Roermond' 2012 ."
‘Facetten uit de middeleeuwse historie van Weert’.
Auteur(s): W.M. van de Boel
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 128-144; 4 (1989) 23-32.
Samenvatting: Kritische beschrijving van de historiografie van Weert. Verder wordt het Weerter bezit van het Sint-Servaaskapittel en van de Hornes, de misvatting over hun voogdijschap, het gebruik van titel 'heer van Weert', het karakter van het versterkte huis de Aldenborgh en de ouderdom van het nieuwe kasteel behandeld.
‘Kapitale misdrijven rond 1600’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2000 14 (1999) 46-52.
Samenvatting: Aan de hand van de scholtambtsrekeningen van 1585 tot 1609 worden een aantal daders, hun misdrijven, de tortuur en de vonnissen belicht. Aandacht wordt ook besteed aan enkele militaire delinquenten. Vermeld worden een tweetal heksenprocessen in 1600; zie voor de kostenspecificatie van de gehele procesgang Bronnen: Fragment scholtambtsrekening
‘Het Maria-kapelletje aan de Booldersdijk’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog werd dit kruis geplaatst om Nederweert voor oorlog te behoeden. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Kapel van O.L. Vrouw Onbevlekt Ontvangen te Ospel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Deze kapel aan de Klaarstraatzijweg in Ospel werd gesticht in 1907 vanuit een voormalige boterfabriekje. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘10e Opgravingscampagne Neerharen-Rekem IV 13 juli-3 augustus 1985’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Joost van Dam, Paul Franzen, Adriana Esmeijer
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1985).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
‘Begrafenislijst van het klooster Mariawijngaard te Weert (Niet-kloosterlingen) 1548-1779’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 16 (1894) 21-22.
Samenvatting: "Lijst van in het klooster begraven inwoners van Weert. "
‘Anders’
Auteur(s): Frits Nies
Herkomst: Waat e waer, column van Frits Nies in VIA-bijlage Dagblad de Limburger, 15 dec 2021
Samenvatting: Beschrijving van de clash van de eerder dat jaar benoemde wethouder Erfgoedzaken in Nederweert , Ria Stienen (partij Nederweert Anders), met de leden van de Erfgoedcommissie Nederweert.
‘Het huisraad van het kasteel. De openbare verkoop van 1687’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 61-68.
Samenvatting: In 1686 stierf Ernest Dominique, prins van Chimay, tevens heer van Weert. Ter delging van zijn schulden werd de inboedel van zijn Weerter kasteel geveild. Alle voorwerpen met kopers en prijs worden opgesomd.
‘Rapportage aanpassing beleidscontourenkaart schansen Uliker, Kreijel, Roeven en Leveroy (2016)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2016).
Samenvatting: In het kader van de update van de archeologische beleidskaart van Weert en Nederweert, werd in 2016 geadviseerd over de toevoeging van enkele nog niet beschermde objecten die geen van alle binnen de beleidscontouren van de archeologische beleidskaart vielen. Dat deed geen recht aan hun belang. Dat geldt zowel voor de vier vluchtschansterreinen maar zeker ook voor het kerkterrein, dat een belangrijke rol speelde in de nationale geloofsgeschiedenis. Het voorstel is tweeledig: 1. Aanpassing van de archeologische beleidskaart zodat de vijf objecten binnen de beleidscontouren en de daaraan gekoppelde beschermingsstatus vallen. 2. In gang zetten van de procedure tot het op de gemeentelijke (archeologische) monumentenlijst plaatsen van de vijf terreinen.