Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘In Memoriam: Jac. van de Warreburg’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 20 oktober 1988.
Samenvatting: Jac. Van de Warreburg was amateurhistoricus en leefde van 1939-1988. Zijn plotselinge overlijden kwam als een schok voor zijn uitgebreide kennissen-en vriendenkring. Zelfs voor de enkelen die op de hoogte waren van zijn kortstondige -maar ernstige -ziekte kwam het bericht van zijn heengaan bijzonder hard aan.
‘Hollands en Belgisch’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 68 in: Weekblad voor Nederweert, 25 apr 2013.
Samenvatting: Brouwerszoon Christoffel Beelen was een welbespraakte kapelaan en maakte in 1839 furore bij de onafhankelijkheid van België.
‘Vier jaarmarkten voor Nederweert, in 1731‘.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 12 in: Weekblad voor Nederweert, 12 jun 1986.
Samenvatting: In 1731 verleende Maria Elisabeth, gouvernante van de Nederlanden aan Nederweert het recht om vier jaarmarkten te mogen houden.
‘Paavertjes Baer’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 99.
Samenvatting: Biografie van H. Linsen (Paavertjes Baer genaamd) woonde op Staat en was een geboren verteller. Zijn vrouw Trien maakte furore met populaire danslessen, als voorloper van de latere dansscholen.
‘De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1996 10 (1995) 29-56.
Samenvatting: "Bijlagen: 1. Lijst van afgeloste schulden op de heerlijkheden. 2. Stamboom van de familie d' Alsace de Hénin-Liétard als heren van Weert, Nederweert en Wessem (1686- 1806). Naast een toelichting bij de begrippen heerlijkheid en heerlijke rechten, vindt men hier een uitvoerige beschrijving van de heerlijke rechten, tienden en cijnzen van Weert en Nederweert. Kortom van het bezit van de prins van Chimay met alle opbrengsten en schulden. Het verloop van de veiling in Brussel en de uiteindelijke koper van de heerlijkheden komen eveneens aan de orde."
‘Het klooster te Weert’.
Auteur(s): Marculphus Heijer
Herkomst: Neerlandia seraphica 15 (1941) 84.
Samenvatting: Latijns uittreksel over de oprichting van het minderbroedersklooster met aandacht voor Jacob I, graaf van Horne, zijn vrouw Joanna van Meurs en hun zonen Jacob en Jan.
‘Archeologische wandelingen door de Limburgsche Kempen’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 8 (1886) 38-40.
Samenvatting: De auteur brengt een bezoek aan Peer (B) en citeert het verhaal dat de kerktorens van Peer en Nederweert door dezelfde bouwmeester zijn gerealiseerd.
‘Borrel en sacrament’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 137
Samenvatting: De nadagen van Eerste Wereldoorlog leiden tot een supersnelle verspreiding van de Spaanse griep. Een goede borrel hielp echt.
‘Een merkwaardige steen met inscriptie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 7 in: Weekblad voor Nederweert, 10 apr 1986.
Samenvatting: In 1976 werd bij de sloop van het pand Kerkstraat 61 in Nederweert een fragment van een natuurstenen grafkruis gevonden. De tekst daarvan verwijst naar de familie Mertens.
‘De post tijdens de Eerste Wereldoorlog in Weert en omgeving’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse van correspondentie van en met in Weert en Nederweert gelegerde militairen, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie munitiedepot WOII Waatskamp Ospel (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1939 besloot het Ministerie van Defensie tot de bouw van een munitiedepot in Ospel-Waatskamp. Dit vormde een ondersteunend onderdeel van een van de vele verdedigingswerken waaruit de Peel-Raamstelling bestond. De kanalen Noordervaart en Zuid-Willemsvaart vormden een strategisch onderdeel van de verdedigingslinie die ten doel had Nederland te beschermen tegen een Duitse inval. Het rapport beschrijft de resultaten van het bureau-onderzoek naar de geschiedenis van het object en van een verkennend booronderzoek naar de eventuele aanwezigheid van bouwkundige restanten ervan. Het munitiedepot – in de volksmond het ‘Menusie huuske’ genoemd - werd in 1939 gerealiseerd en bestond uit een klein gebouw met zadeldak en alle uiterlijke kenmerken van een burgerwoning, met het klaarblijkelijke doel het object voldoende te camoufleren voor vijandelijke verkenners.
‘Een gebrandschilderd raam voor de St. Lambertuskerk in 1659’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 37-38.
Samenvatting: Na de kerkbrand van 1659 schonk het Weerter Wolambacht nog datzelfde jaar een nieuwe gebrandschilderd raam voor de herstelde St. Lambertuskerk.
‘Jan Tillemans: Groot Weerter glazenier en kunstenaar’.
Auteur(s): Henk Tillemans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 4 (1989) 93-98.
Samenvatting: Biografie en oeuvre-beschrijving van priester-kunstenaar Jan Tillemans (1915-1980).
‘Hoog en droog’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 102 in: Weekblad voor Nederweert, 24 dec 2015.
Samenvatting: Bij de vernieuwing van de torenspits werd in 1900 hoog van de toren geblazen. Latere optredens waren in een speciale kiosk op het St. Antoniusplein.
‘Hoe de opkomst van televisie ons leven veranderde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 13 jan 2021.
Samenvatting: Freek Kerkhof (1904-1993) schreef vaderlandse historie met zijn eerste televisie-experimenten in 1936. De eerste commerciële toestellen verschenen tussen 1956 en 1958 in Nederweert. Plaatselijke handelaren als Piet Merkus en Cor Dings sprongen in het gat in de markt. Voor hun etalages stonden soms grote groepen mensen zich te vergapen aan het wonder der techniek. Televisies repareren werd toen nog vergeleken met het werk van de huisdokter. Pastoor Kessels waarschuwde in 1961 nog voor de verderfelijke invloed van de televisie, maar de opmars bleek onstuitbaar.
‘Dwaze hersenspinsels ter decoratie en vermaak’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 30 jun 2021.
Samenvatting: Er zijn er verschillende in Nederweert (geweest), de follies. Dat zijn nutteloze maar artistieke bouwsels die zijn ontsproten aan de fantasie van hun bouwers. Zoals het romantische kasteeltje van dokter Schmidt, en het helaas verdwenen ‘middeleeuwse’ kasteel van de familie Bruekers aan de Bredeweg. Dat laatste speelt nog altijd een rol in het collectief geheugen van de babyboomgeneratie, omdat jarenlang schoolklassen een bezoek brachten aan het kasteel.
![‘Stenen hamers en bijlen’ [en] ‘Twee stenen beitels te Weert’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30330-hamers-en-bijlen_encrypted-pdf-107x300.jpg)
‘Stenen hamers en bijlen’ [en] ‘Twee stenen beitels te Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dao Raostj Get, maandelijks heemkundig tijdschrift van de geschied- en heemkundige kring Kinrooi (3) 1984 80.
Samenvatting: Oproep aan amateur-archeologen in Belgisch Limburg om deel te nemen aan een onderzoek naar de verspreiding van neolitische hamers en bijlen uit het land van Weert. Tevens oproep om gegevens over twee uit Molenbeersel afkomstige stenen bijlen in de collectie van Museum Tiendschuur in Weert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kreijel 7 (2011-2012)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de aanleg in 2011 van een landschapstuin en waterpartij bij de woning Kreijel 7 in Ospel, werd een oude waterplas leeggegraven en vergroot. Tijdens het begeleidende onderzoek werd vastgesteld dat de waterplas een natuurlijke origine heeft en oorspronkelijk zowel in oostelijke als westelijke richting veel groter was dan de gedaantevorm in 2011. In het hart van de waterplas werd op het diepste punt een houten bekisting gevonden die aan een waterput deed denken maar in werkelijkheid een verzamelpunt van water was in tijden dat de waterplas droog viel. Een halvecirkelvormig bodemspoor in de nabijheid van de waterkuil wordt als een boomval geïnterpreteerd.
‘Weert, Boshoverheide’.
Auteur(s): J.H.F. Bloemers
Herkomst: W.J.H. Willems: Archeologische kroniek van Limburg over 1984, in: Overdrukken van de Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek nr. 267
Samenvatting: Verslag van de veldcursus van studenten archeologie van de Universiteit van Amsterdam op de Boshoverheide van 7 t/m 18 mei 1984. Diverse grafheuvels werden opgegraven en gerestaureerd.
‘Gemeente-archief, bron van informatie’.
Auteur(s): Mathieu Jacobs
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 151-153.
Samenvatting: Introductie in het gemeente-archief van Nederweert en presentatie van enkele bijzonder archiefstukken.
‘De ‘kathedraal’ van Hushoven. Historie van de St. Donatuskapel’.
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1999) 103-110
Samenvatting: De geschiedenis van de kapel van Hushoven gaat terug tot 1720, toen Jan Pelsers een illegaal bouwsel had neergezet. De later aan St. Donatus gewijde kapel werd herhaaldelijk verbouwd en uitgebreid.
‘Het kruis in de Peel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Ter herdenking van een vliegtuigcrash in de Peel werd daar in 1946 een houten herdenkingskruis geplaatst. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De 3 bouwfasen en de 4 gezichten van de Weerter St. Martinustoren’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1987 2 (1987) 77-94.
Samenvatting: Bouwkundige typering van de eerste gemeentelijke toren, die in 1528/1529 gereedkwam. De tweede bouwfase van 1887-1889 komt uitvoerig aan bod, evenals het ontwerp en het bouwen van de nieuwe kerktoren in 1958/1959. Kort beschreven worden de toen door beeldhouwer Van Dongen aangebrachte symbolische voorstellingen; het omwaaien van de toren in 1940, evenals een beschrijving van de kerkklokken en carillon.
‘1987 : Jubileumjaar Lourdeskapel van Moesel’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 76-80.
Samenvatting: Beschrijft oppervlakkig het ontstaan van de eerste kapel in 1912 en van de tweede in 1927. De ontwikkeling wordt tot 1979 aangeduid. Afgesloten wordt met enkele religieus getinte opmerkingen.
