Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Nog eens kerken in het Weerter Bos’.
Auteur(s): Dominicus de Jong
Herkomst: De Maasgouw: Limburgs tijdschrift voor geschiedenis, taal en kunst 70 (1951) 61-63.
Samenvatting: Kritische beschouwing van en aanvulling op voorgaand artikel. Andere nabijgelegen grenskerken op Spaans of Luiks gebied passeren de revue en worden in context geplaatst. Geeft tevens verklaring van termen.
‘Beauty and the Beast: de ‘Rowwen Hèze’ van Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 16 sep 2020.
Samenvatting: Nederweert had zijn eigen Rowwen Heze, maar hier heette hij Rowwen Guul. Wilhelmus Trouwen was zijn echte naam en als smid maakte hij het af en toe te bont in de Kerkstraat. Bij hem inwonend was schoolmeester Stoffers, die een zeer intelligent persoon was en in 1939 promoveerde op een 800 pagina’s dik proefschrift over het Jodendom.
‘Stukjes en beetjes’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 118 in: Weekblad voor Nederweert, 11 mei 2017.
Samenvatting: Een bekende cold case is de mysterieuze verdwijning van Bert van Roij in 1937. Een verhaal in stukjes en beetjes, net als zijn lichaam. Ligt zijn overschot onder een keldervloer bij café Siem?
‘Het klooster de Penitenten te Weert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Geschiedenis van het tegenwoordig bisdom Roermond en van de bisdommen die het in deze gewesten zijn voorafgegaan III (Roermond 1892) 713-714.
Samenvatting: -
‘Nederweert en zijn post’.
Auteur(s): Peter Raetsen
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Geschiedenis van het postwezen in Nederweert, geïllustreerd met afbeeldingen van originele poststukken.
‘Noten en wittekool’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 134
Samenvatting: De dysenterie-epidemie van 1779 hield op afgrijselijke wijze huis. Over de oorzaak ging een typisch broodje-aapverhaal de ronde.
‘Clercx’ molen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Piet Hermans, Jan Henkens, Godfried Egelie, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de voormalige windmolen in de Stationsstraat.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Hoesta (1983-1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de analyse van luchtfoto’s van het noorden van Nederweert, in 1983, werd aan de westzijde van de Booldersdijk in een gebied dat bekend staat onder de naam ‘Hoesta’ een cirkelvormige structuur met een diameter van 75 m en een ringbreedte van 3 a 5 m ontdekt. Archeologische oppervlaktevondsten ter plaatsen (een neolitische geslepen bijl en waarschijnlijk mesolitisch vuursteenmateriaal) hebben waarschijnlijk geen directe relatie met het archeologisch object in kwestie. Onderzoek ter plaatse en een burostudie leverden op dat we hier vermoedelijk te naken hebben met een pingo-ruïne, dat wil zeggen de plaats van een gesmolten ijslens uit de laatste ijstijd (12.000-11.000 c.Chr.).
‘Moraal en verhaal’
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 30 in: Weekblad voor Nederweert, 2 jun 2011.
Samenvatting: Een oude fabel die in Boeket werd verteld, blijkt qua oorsprong terug te voeren op een bekend 15e-eeuws verhaal uit Italië.
‘Oude stadshoekjes : poorten en straten van Weert’.
Auteur(s): Willem Lenaers
Herkomst: De Nedermaas 8 (1930-1931) 65-67.
Samenvatting: Heemkundige schets. Aan de orde komen de Hoogpoort, de Biest, de huidige Emmasingel, de Langpoort, de Molenpoort en de Molenstraat en tot slot de Beekpoort en Beekstraat.
‘Boer en knuppel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 94 in: Weekblad voor Nederweert, 2 apr 2015.
Samenvatting: De rijkste boeren hadden in de middeleeuwen een knuppel, waarmee zij ten strijde trokken als de heer of graaf dat vroeg. Hun boerderijen waren de Plucksack, de Hoge Notte, Vlaokers in Kreijel en Kluskens in Strateris.
‘Zwart of wit is niet goed of fout’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 23 sep 2020.
Samenvatting: Heel veel contact met de zwarte medemens hadden de Nederweertenaren vroeger niet. Dienstplichtige Peter Sonnemans schreef erover in een brief uit 1813 toen hij in Spanje verbleef. Father Kiggen uit Weert verkreeg in 1936 grote bekendheid met de krantenkop dat hij als missionaris meer dan 10.000 zwarte mensen had gedoopt.
‘Hooi en gras’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 99 in: Weekblad voor Nederweert, 8 okt 2015.
Samenvatting: De aanwezigheid van kanalen maakte het mogelijk om de droge heidegebieden te irrigeren en tot vruchtbare weidegrond te maken. De Wetering en de gelijknamige villa danken daar hun oorsprong aan, net als de St. Hubertushoeve en hoeve De Landbouw.
‘Het hofje van Willem van Heythuysen te Weert en zijn stichter’. Portret Willem van Heythuysen’.
Auteur(s): J[an] Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 72 (1958) 73-80.
Samenvatting: Bevat behalve een korte persoonsbeschrijving van de uit Weert afkomstige calvinistische Haarlemse koopman († 1650) een beschrijving van het door hem gestichte armenhofje in 1635 te Weert en zijn legaat. In 1879 werd het hofje verkocht aan de ursulinen en nadien gesloopt. Op het beheer wordt summier ingegaan. Het afgedrukte portret bevindt zich sedert 1969 in de Pinakothek te München.
‘Wegkruis Regionaal Woonwagencentrum’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Het kruis werd in 1974 geplaatst op de wegsplitsing Roeventerpeelweg en Raphaëlaweg (Raphaelpad) bij gelegenheid van de heropening van het woonwagencentrum.
‘Jacques Schreurs stelt zijn leven op schrift. Een globetrotter keerde terug naar het Weerter Land’.
Auteur(s): Leo Janissen
Herkomst: Weekblad De Trompetter, 10 juli 1986.
Samenvatting: De ongelooflijke reiservaringen van Jacques Schreurs uit Nederweert-Eind, die op wonderbaarlijke wijze in aanraking kwam met de ontwikkelingen op het wereldtoneel.
‘Nederweert en de aanleg van de Zuid-Willemsvaart’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden land (Nederweert 1989) 123-143.
Samenvatting: Betreft ook de tracé-voorganger Noordervaart (vanaf 1809) en de aanleg van de noordtangent van de Zuid-Willemsvaart. De ontwikkeling van het tracé, inzet van arbeiders uit Wallonië en de sociale perikelen die daar mee gepaard gingen.
‘Een stukje grammatica van het Weerts’
Auteur(s): Jacques Hendrickx
Herkomst: Veldeke: tijdschrift voor Limburgse volkscultuur (1981) 22-25.
Samenvatting: Over het geslacht van zelfstandige naamwoorden en de verbuiging van bijvoeglijke naamwoorden in het Weerter dialect.
‘Wegkruis Bocholterweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Weerts’.
Auteur(s): Han Paulaerts
Herkomst: Mosalect. Bloemlezing uit de Limburgse dialectliteratuur (z.pl. z.jr.) 393-394.
Samenvatting: Verhaal ‘Twiejde kurstdaag’ in het Weerter dialect.
‘Werd in 1889 een meisje uit Weert geschaakt?’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2026).
Samenvatting: De aanleiding voor dit artikel is een krantenbericht uit 1899 over de aangifte van onttrekking aan het gezag, van een minderjarige. Een verhaal met een verrassende ontknoping.
‘Bijenkorven in de geschiedenis van het land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 10 in: Weekblad voor Nederweert, 29 mei 1986.
Samenvatting: Een bijenkort wordt al in 1296 vermeld in de context van de sluis in de Weerterbeek. Maar ook uit latere eeuwen zijn er talloze vermeldingen die verwijzen naar de bijenteelt in het land van Weert.
‘Een ‘grenskerk’-monument in Weert’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 75 (1956) 53-55
Samenvatting: Verslag van de restauratie en de katholieke inzegening van het grenskerkmonument op 8 juli 1955 nabij de Grashut in het Weerterbos, thans gemeente Nederweert.
‘Het Kok Ankersmit station te Weert (1905-1913)’.
Auteur(s): Godfried C. M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1992) 67-100.
Samenvatting: Uitvoerige en gedetailleerde beschrijving over het ontstaan, ontwikkeling en de opheffing van het botanisch station van de Nederlandsche Botanische Vereeniging (NVB). Van het station werd weinig gebruik gemaakt, mede vanwege de moeilijke bereikbaarheid. Het stond aanvankelijk onder toezicht van inspirator Mathijs Ver Straeten, later van apotheker P. Hupperetz, beiden uit Weert. De leiding had dr. J.W.C. Goethart uit Leiden. Het gebouw werd midden jaren 70 gesloopt.