Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Weert : C. Het klooster der Minderbroeders’.
Auteur(s): P.C. Bloys van Treslong Prins
Herkomst: Limburg's jaarboek : "Limburg" : Provinciaal genootschap voor geschiedkundige wetenschappen, taal en kunst 24 (1918) 42-43.
Samenvatting: Geeft de opschriften met heraldische en persoonlijke gegevens van de schenkers van de biechtstoelen eind 17e eeuw weer.
‘Stond een Nederweertenaar aan de wieg van het Franse volkslied Marseillaise?’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 16 dec 2020.
Samenvatting: Er bestaat volgens de legende een interessant connectie tussen het Franse volkslied (de Marseillaise) en Nederweert. Het lied zou gecomponeerd zijn in het huis van de familie Simonis in Straatsburg. In de Franse Tijd kwam de familie Simonis in Nederweert terecht. Dochter Joanna Fiacra Simonis had een stiefzuster, Petronella Simonis, die in haar leven in Nederweert veel indruk maakte door haar intelligentie en talenkennis. Of het verhaal van het volkslied klopt is onzeker, maar de legende is net zo meeslepend als het lied zelf.
‘Anna Walburgis van Nieuwenaer: een benadering van haar leven en invloed (1522-1600)’.
Auteur(s): Anneleen Gabriels
Herkomst: Masterscriptie Katholieke Universiteit Leuven (2024) 112 p. Niet openbaar.
Samenvatting: Anna Walburgis van Nieuwenaer, dochter van Willem van Nieuwenaer, graaf van Meurs en keizerlijk raadsheer, groeide op in een omgeving van geleerden, diplomaten en hoge edellieden. In 1546 trad ze in het huwelijk met Filips van Montmorency, de graaf van Horn, een huwelijk dat hun vaders hadden gearrangeerd als diplomatieke oplossing voor een opvolgingsgeschil. Walburgis' vader kon namelijk aanspraak maken op de gebieden van Filips. In afwezigheid van haar echtgenoot, viel het bestuur van het graafschap terug op haar en haar schoonmoeder. De dames trachtte samen de heerlijkheid Weert en Nederweert te bekeren, dit met wisselend succes. Walburgis had een uitgebreid intellectueel netwerk en was vaak het brein achter politieke allianties. Ze erfde van haar echtgenoten een enorm gebied, waardoor ze een cruciale schakel werd in de Nederlandse geschiedenis.
‘H. Hartbeelden’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Bij de kerken van Nederweert, Ospel en Leveroy bevinden zich Heilig Hartbeelden, een religieuze trend uit de jaren 20 van de 20e eeuw. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage naamgeving bedrijvencentrum De Vuurmolen (2017)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Door mw. Lia Stockmans, ondernemer in Nederweert, werd in juli 2017 een verzoek ingediend voor het krijgen van naamsuggesties ten behoeve van het bedrijvencentrum of bedrijfsverzamelgebouw op het industrieterrein Pannenweg in Nederweert. Op grond van een historische toponiemenstudie in de omgeving van het park werd uiteindelijk de naam ‘De Vuurmolen’ voorgesteld en gekozen. ‘De Vuurmolen’ was de naam van de in 1852 op de oever van de Zuid-Willemsvaart gestichte koren- en oliemolen. De molen werd door een stoommachine (vandaar: vuurmolen) aangedreven en was een grote innovatie in die tijd. Zij markeert het begin van de industriële revolutie in Nederweert.
‘La commune de Wessem désire rester unie à la terre de Weert, 14 nov. 1795’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 22 (1885) 544-545.
Samenvatting: Verzoek van de municipaliteit van Wessem aan arrondissementsadministrateur Wilmar om Wessem met Weert en Nederweert in één kanton onder te brengen gezien hun eeuwenoude en ondeelbare jurisdictie. Als voorbeeld wordt gewezen op het gebruik van renunciatie [op een erfenis] door meisjes.
‘De strijd om een erfenis (1686-1727): De graven van Arberg contra de prinsen van Chimay over de heerlijkheden Weert, Nederweert en Wessem: Deel 1, De erfgenamen en de gemeenschappelijke benoeming van de magistraten van Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 27-49.
Samenvatting: "Bijlage: Verwantschapstabel van prins Ernest Dominique de Croy-Chimay-d'Arenberg en zijn pretendenten. Na de dood in 1686 van de kinderloze Ernest Dominique, prins van Chimay en heer van Weert, Nederweert en Wessem ontstond een rechtsstrijd over wie de meeste rechten op deze heerlijkheden kon laten gelden. De pretendenten uit de familie Arberg en Fré zin enerzijds en de familie d’Alsace-Hénin-Liétard anderzijds worden beschreven. In de behandelde periode (1686-1727) worden de magistraatsleden achtereenvolgens door vier verschillende personen of instellingen benoemd. Deze veelvuldige wijziging in de benoemingsbevoegdheid wordt ruim belicht."
‘Grafsteentjes in het pand van het minderbroedersklooster te Weert’, en: ‘Nog eenige grafsteentjes in het Weertsche minderbroedersklooster’.
Auteur(s): David de Kok
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg Maestricht 68 (1932) 51-60, en: De Maasgouw: Limburg's jaarboek voor geschiedenis, taal en kunst 53 (1933) 47-48.
Samenvatting: De 47 inpandige steentjes zijn, op één uit de 17e eeuw na, alle 18e eeuws. Ze zijn alle beschreven met de situering in het toenmalige klooster. Waar mogelijk zijn de teksten op de uitgesleten steentjes aangevuld.
‘Huis Hermans, Oelemarkt 10’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een pand met een lange historie van pensionaat, brouwerij en stoomkoffiebranderij aan de achterzijde.
‘De ontvoering van drie Roermondenaren door Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 101(1982) 49-63.
Samenvatting: "Geeft een samenvatting van de kroniek van Goofers en de brieven van de gearresteerde Stuers over de gevangenneming weer. Vervolgens wordt de dagvaarding van Stuers voor schadevergoeding geciteerd en de brief van de drie gevluchte Weertenaren aangehaald. Tenslotte worden enkele zinnen uit een verdedigingsakte van Weertenaren tegen de hoge eisen weergegeven. Afgesloten wordt met de verheffing in de adelstand van Stuers als beloning voor zijn steun aan de keizer in die moeilijke periode. Onjuist is dat hij in de rijksadel zou zijn opgenomen met de titel van ridder; hij werd in de Nederlandse adel kosteloos en zonder titel opgenomen. Het artikel is achterhaald door publicatie van het opstel: 'De schadeloosstellingacties van Luytgens, Stuers en Van der Renne tegen de Weertenaren in 1791-1792' in de 'Spiegel van Roermond' 2012 ."
‘De verdwenen watermolen van Tungelroy 1290-1888’.
Auteur(s): J.H.P. Lammeretz
Herkomst: [z.pl. z.jr.]
Samenvatting: Geschiedenis van de watermolen die in 1290 voor het eerst vermeld wordt. In 1888 vond de sloop plaats.
‘Voormalige rectorij, Pelmersheideweg 4, Swartbroek’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Van 1782 tot 1968 heeft dit fraaie monumentale pand gediend als rectorij, later pastorie, van de St. Cornelisparochie van Swartbroek.
‘De familie Wilkin, een Luikse familie in Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Luikenaar Nicolas Wilkin was in het begin van de 19e eeuw belastingcommies in Weert. Hij woonde in de Schoolstraat in Weert. Een dochter trouwde met Jean Michel Antoine Janssens en woonde aan de Uijlenmarkt (Oelemarkt).
‘Zware metalen in bodems onder dennenbossen in de Weerter en Budeler Bergen’.
Auteur(s): J.M. van Mourik
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 8 (1994) 59-74.
Samenvatting: De analyse van zware metalen wijst uit dat de strooisellaag onder dennenbossen in de Weerter en Budeler Bergen beschouwd kan worden te zijn verontreinigd. Volgens de normen van VROM (1983) in een mate die onderzoek vereist op grond waarvan beheersmaatregelen kunnen worden genomen. De mensen die in de omgeving van Weert door de dennenbossen wandelen, zullen voorlopig dus nog over een tapijt wandelen van chemisch afval, over een strooisellaag die gedurende een aantal decennia de zware metalen uit het water filterde en in het organisch weefsel opsloeg
‘De toren der St. Lambertuskerk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 20 sep 1984.
Samenvatting: Uitgebreide geschiedenis van de toren van de kerk, bij gelegenheid van het gereedkomen van de restauratie in 1984.
‘Weert’.
Auteur(s): W. Roebroeks
Herkomst: W.J.H. Willems: Archeologische kroniek van Limburg over de jaren 1977-1979, in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 116-117 (1980-1981).
Samenvatting: Bij rioleringswerkzaamheden aan de Risseweg in Weert werd door B. Hennissen een hartvormige vuistbijl uit het midden-paleoliticum gevonden. De vondst werd verworven door museum Tiendschuur in Weert.
‘Voor een dubbeltje geboren en toch een kwartje’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 feb 2021.
Samenvatting: Johan Simonsz Horix uit Ospel was een ondernemende handelaar. Hij werd schatrijk in Eltville (D) en bracht het daar tot schout. Zijn zoon werd hoogleraar en werd geadeld tot Freiherr (baron) Von Horix. De tak stierf korte tijd later uit.
‘Wegkruis Hennestraatje Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Piet Hermans, Jan Henkens, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Beheksing in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 12.
Samenvatting: Volksverhaal over hekserij in Nederweert omstreeks 1855. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Smeets’ molen, Vrakker’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Vrakker.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 7 en slot: Nederweert betaalde een zware prijs voor de bevrijding’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 14 november 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 14 – 19 november 1944
‘Heerweg 8’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Herrie in de Hegstraat in 1851’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2026).
Samenvatting: Relaas van een scheldpartij in de Weerter Hegstraat in 1851 die leidde tot een tweetal rechtzaken.
‘Naame van kaffees en hoêzer in Wieërt’.
Auteur(s): [Bert Adriaens], [Baer Adriaens], [Piet Hermans], [Jo van der Velden], [Stan Smeets], [Ton Timmermans], [Jan Moonen], [Piet Adriaens]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 68-69.
Samenvatting: Overzicht van huis- en cafénamen in Weert, met hun ligging.