Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Handen en voeten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl.108 in: Weekblad voor Nederweert, 7 jul 2016.
Samenvatting: Het landelijk bekende Clerinx-kerkorgel van Nederweert had een veel onbekendere voorganger van Johann Jakob Brammers.
‘Einen droûm’.
Auteur(s): Joëste Fons [ps. Van Fons Vossen].
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 14 in: Weekblad voor Nederweert, 3 jul 1986.
Samenvatting: Dialectstuk van Fons Vossen in het oude Nederweerter dialect, over een hemeldroom waarin de schrijver allerlei bekende heiligen ontmoet en spreekt.
‘Hagelkruis Heemtuin’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In de tuin van Limburgs Openluchtmuseum Eijnderhoof bevindt zich een in 1984 ingezegend hagelkruis. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Volksvroomheid of… bouwkunst?’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Verschillende gebouwen in Nederweert hebben decoratie die op religieuze thema’s is gebaseerd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 35 Dubbele Kapelanie (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek naar het voormalige ‘Dubbele Kapelanie’-gebouw in de dorpskern van Nederweert op de plek waar de Burg. Hobusstraat uitmondt in de Kerkstraat (voorheen adres Kerkstraat 35). Het gebouw was een uit de zestiende eeuw daterende woning, vanaf het einde van die eeuw in gebruik als kapelanie. In 1971 werd deze door het gemeentebestuur van Nederweert afgebroken voor geplande nieuwbouw die uiteindelijk nooit gerealiseerd zou worden. Signalen van verontruste buurtbewoners, vervolgens opgepakt door de vier lokale erfgoedorganisaties, waren in december 2022 de aanleiding tot het verrichten van visuele archeologische waarnemingen op de locatie Burg. Hobusstraat door STRABO. Het bleef noodgedwongen bij enkele visuele waarnemingen en de registratie van objecten die ex situ gebracht waren waaronder restanten van recent vernielde dikke keldermuren en al eerder aangetroffen smeedijzeren trekankers van een gebouw uit 1788.
‘11e Opgravingscampagne Tongeren 12 juli-2 augustus 1986’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Joost van Dam, José Vossen, Adriana Esmeijer, Jac. Biemans
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1986).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
‘100 Jaar parochie Ospel’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Ospel 1964) 110 pp.
Samenvatting: Korte geschiedenis van de kerk en parochie Ospel, gesticht in 1864. Bevat biografieën van de eerste Ospelse pastoors Wilhelmus Vullers, Hubertus Caris, Petrus Adams en Ludovicus Lipperts, en gaat uitgebreid in op de sociale, economische en agrarische ontwikkeling van Ospel in een eeuw tijd.
‘Weert : zuidelijke randstad van de Peel’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Het Land van de Peel (Maastricht 1955) 135-144.
Samenvatting: Globaal overzicht over met name de economische ontwikkeling van Weert door de eeuwen heen, met nadruk op de laatste honderd jaar.
‘De Binnenmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de voormalige Binnenmolen van de stad Weert.
‘Het stationsgebouw’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een ontwerp van architect Van Heukelom, gerealiseerd in 1914 nadat de spoorlijn Weert-Eindhoven in gebruik was genomen. Het oude station, een eindje verder gelegen, werd in 1915 gesloopt.
‘Ruivers Graadje’.
Auteur(s): Jean Adams
Herkomst: In verkorte vorm overgenomen en van een inleiding voorzien in: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 256-257.
Samenvatting: Biografie van de markante Ospelnaar Graadje van Deursen (1896-1987), bijgenaamd Ruivers Graadje.
‘Oud Weerts gebruik’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 9 (1935) 354.
Samenvatting: Palmezelprocessie rond 1680; in Hoegaarden nog levend gebruik.
‘De verkiezing in 1861 van mr. Karel Cornelis, kantonrechter te Weert, tot lid van de Tweede Kamer’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Verwikkelingen voor en na de verkiezing van Karel Lodewijk Joseph Cornelis, kantonrechter te Weert, die in 1861 werd gekozen tot lid van de Tweede Kamer. In 1858 had de Nederweerter gemeentesecretaris Pieter Jan Trouwen nog geprobeerd om de verkiezing van Cornelis te saboteren door stembriefjes op diens naam in te nemen en te vervangen. Bij de verkiezing in 1861 werd een erewacht ingericht ter hoogte van de Trumpert om het kersverse kamerlid op te wachten en te begeleiden naar de inhuldiging in de stad.
‘Genealogische en heraldische gedenkwaardigheden in en uit de kerken der provincie Limburg : met een supplement betreffende de Belgische en Duitse grensgebieden’ : lemmata : ‘Kerk te Nederweert’, ‘Kerk te Weert’.
Auteur(s): J. Belonje
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 96-97 (1960-1961) 219 en 330-332.
Samenvatting: Beschrijft naast het wapenschild van Jan van der Croon en de zerk van Philips van Montmorency, graaf van Horn nog 18 grafzerken, alle in de Sint-Martinuskerk in Weert. Voor Nederweert betreft het slechts één grafzerk, twee grafkruizen en een veldkruis.
‘Oude aanteekeningen’.
Auteur(s): G.C.A. Juten
Herkomst: Taxandria : tijdschrift voor Noordbrabantsche geschiedenis en volkskunde 26 (1919) 126 en 160.
Samenvatting: Chronologische opsomming van enkele gebeurtenisen vanaf de wijding van de zusterskapel in 1442 tot de inwijding van de kloosterkerk in 1539. Komt slechts ten dele overeen met het begin van de gepubliceerde kroniek uit het klooster Maria Wijngaard, die ten dele wordt toegeschreven aan zuster [Maria] Luyten.
‘St. Rochuskapel’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In wat waarschijnlijk de oudste kapel van Nederweert is werd de H. Rochus aanbeden tegen ziekten en epidemieën. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De Latijnse school Mariënhage en het Bisschoppelijk College St. Joseph’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: In 1648 werd in de Molenstraat in Weert een Latijnse school opgericht. Die was de voorganger van het latere (Bisschoppelijk) College dat in 1962 een nieuwe vestiging opende aan de Kazernelaan in Weert. De oude gebouwen aan de Molenstraat werden in 1975 gesloopt en maakten plaats voor het Muntcomplex.
‘Dwaze hersenspinsels ter decoratie en vermaak’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 30 jun 2021.
Samenvatting: Er zijn er verschillende in Nederweert (geweest), de follies. Dat zijn nutteloze maar artistieke bouwsels die zijn ontsproten aan de fantasie van hun bouwers. Zoals het romantische kasteeltje van dokter Schmidt, en het helaas verdwenen ‘middeleeuwse’ kasteel van de familie Bruekers aan de Bredeweg. Dat laatste speelt nog altijd een rol in het collectief geheugen van de babyboomgeneratie, omdat jarenlang schoolklassen een bezoek brachten aan het kasteel.
‘Vier generaties pijpenmakers in Weert 1855-1972’.
Auteur(s): Jos Engelen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1988 3 (1988) 79-87.
Samenvatting: Stipt de oprichter van de firma Trumm & Bergmans aan, geeft een stamboom en schetst de fabricage en modellen van pijpen, de pijpenhandel en de pijpenafzet in Roermond. Schrijver wijst op het unieke karakter van collectie en archief.
‘Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert’.
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Een gedetailleerde analyse van alle bestaande en verdwenen kruisen en kapellen in de geheel gemeente Nederweert, met hun geschiedenis en verhalen. De verschillende thema's en locaties zijn ook als aparte artikelen op de SHOW-site geplaatst.
‘Lexit’ 1792. Leveroy op de barricaden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 22 jul 2020.
Samenvatting: Precies elf maanden duurde in 1790 de zelf uitgeroepen staatkundige zelfstandigheid van Nederweert. In 1792 kregen de inwoners van Leveroy ook de smaak te maken en bepleitten zij onafhankelijkheid van Nederweert. Het verzoek daartoe verdween in een diepe la en alles werd overstemd door de ontwikkelingen op het wereldtoneel.
‘Kiezen en keuren’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 122 in: Weekblad voor Nederweert, 10 mei 2018.
Samenvatting: In tegenstelling tot de huidige tijd was de formatie van het gemeentebestuur vroeger veel transparanter en voorspelbaarder.
‘Het testament van Philips de Montmorency, graaf van Hoorne’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Katholiek, godsdienstig, geschied- en letterkundig maandschrift 30 (1856) 239-359.
Samenvatting: Behandelt de vraag of de graaf van Horne als katholiek gestorven is en kritiseert de opvattingen van De Jonge (zie hiervoor naar het volgende artikel) met name ten aanzien van de vermeende achtergronden bij het codicil van het testament.
‘Registrum confraternitatis B.V.Mariae te Weert, begonnen 1404’.
Auteur(s): P.J.M.C. Flament
Herkomst: De Maasgouw, orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 33 (1911) 41-44, 49-52, 57-59, 65-67, 78-80, 84-85 en 92-94; 34 (1912) 4-6, 14-16, 21-23, 28-30, 37-39, 46, 54, 61-63, 70-72, 77-79, 85-88, 93-94; 35 (1913) 5-7 en 12-14.
Samenvatting: Bevat het reglement, de boeken en de ledenlijst van de broeder- en zusterschap van Onze Lieve Vrouwe, opgericht in 1404. Het stamt uit verschillende perioden; het oudste deel vermoedelijk uit ca. 1425. Het register begint met de oprichting en het reglement van de broederschap, gevolgd door de middeleeuwse bibliotheekcatalogus (1-5). Vervolgens komt een nieuw onderdeel met diverse rechten en plichten (6-7). De ledenlijst vanaf 1404 tot ca. 1570 met een opgave van jaargetijden komt daarna. (7-57). Pastoor Groenen (begin 17e eeuw) geeft dan een lijst van pastoors vanaf 1570-1605. Het boek wordt afgesloten met een middeleeuwse legger van renten van 1404- ca. 1580. (60-72).
