Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Meiekruis Wijffelterbroekdijk’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Geschiedenis van dit veldkruis.
‘Oplazeren en buiten blijven. Over Covid-19 en lepralijders’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 24 juni 2020.
Samenvatting: Epidemieën in historisch perspectief.
‘Overeenkomst tusschen de reguliere kanunniken van den H. Augustinus en den magistraat van Weert over de Latijnsche school en den kerkzang : 1648’.
Auteur(s): [W.Goossens]
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 46 (1926) 68.
Samenvatting: In 1648 vestigden zich Woenselse reguliere kanunniken in Weert. Om weinig overlast te veroorzaken, sloten zij de overeenkomst, die in principe voor één jaar gold. Zij kregen het gemeentehuis in de Schoolstraat tot woning en schoolhuis toegewezen.
‘De omgekeerde wereld van de vastelaovundj’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 feb 2021.
Samenvatting: Carnaval wordt ook wel het feest van de omgekeerde wereld genoemd. De boer wordt prins en de burgemeester treedt af om burger te worden. Waar de naam Rogstaekers voor de Weertenaren hun veronderstelde domheid moet illustreren, staat het begrip Pinmaekers juist voor hun vermogen om de tijdregistratie uit te vinden. Sommigen noemen het zelfs de uitvinding van de kalender, maar daarvoor hebben de Maya’s en de Chinezen beter papieren.
‘Nederweert en Weert aan de vooravond van de tachtigjarige oorlog : Een analyse van de kroniek van Maria Luyten uit Weert, 1442-1570’.
Auteur(s): Ruud van den Berg
Herkomst: Nederweerts verleden : Doorsneden land (Nederweert 1989) 75-108.
Samenvatting: Betreft een tweede en uitvoeriger analyse van de 19e eeuwse kroniekkopie dan de analytische bijlagen van het hieronder staande werkstuk van A. Salomons (klik hier) waar overigens niet naar verwezen wordt. De onderwerpen van analyse zijn veelal anders. Nieuw is de vergelijking van de beginperiode van het klooster Maria-Wijngaard met die uit een getijdenboek (klik hier), waarbij tevens gebruik wordt gemaakt van andere bronnen ter verifiëring. Voorts komen een kerkroof en een vermeende bekeringspoging in Nederweert aan de orde. Verder natuurrampen zoals aardbevingen en epidemieën. De dubbelvermelding van vervalsing van lakenzegels, de dood door hongersnood en de prediking wordt bij beiden geschetst doch met verschillende conclusies.
‘Het memoriekruis aan de Heijsterstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Het kruis herinnert aan de begraafplaats van gesneuvelde Britse militairen bij de bevrijding van Nederweert in september 1944. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Hand en tand’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 84 in: Weekblad voor Nederweert, 27 mrt 2014.
Samenvatting: Linkshandigheid werd ooit als kwaal bestreden. Zelfs het Heilig Hartbeeld had decennialang een soort linkse handicap.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-kleipijpen (1982)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Van 1966 tot 1982 werden op systematisch wijze stelen en koppen van gebakken rookpijpen verzameld in de tuin en aangrenzende akkerpercelen van zijn ouderlijk huis aan de Bredeweg 32 in Nederweert. Al deze objecten werden bemeten, getekend en gedocumenteerd. In later jaren werd de collectie uitgebreid met pijpen-artefacten die afkomstig waren van het areaal van boomkwekerij gebrs. Janssen, in de hoek Bredeweg-Strateris in Nederweert. Van de hielmerken en versierde steelfragmenten is een systematische catalogus samengesteld. Verder is een gedetailleerde analyse van het breukgedrag van de Nederweerter steelfragmenten uitgevoerd. Aan de Nederweerter kleipijpenfabriek die in 1841 door Bernard Stalenberg te Nederweert gevestigd werd en aan wie het handelsmerk KS werd toegekend, kon slechts één van de gevonden pijpenkoppen worden toegeschreven.
‘Begijnenhof’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Vive les Belges, merde pour les Hollandais of Weert in de jaren 1838/1839’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1989 4 (1989) 140-151.
Samenvatting: De actie voor het behoud van Weert als deel van het koninkrijk België en de reactie na de overdracht aan Nederland vormen de hoofdmoot.
‘De Pinmaekers van Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 4 in: Weekblad voor Nederweert, 6 feb 1986.
Samenvatting: Bewerking van het artikel van G. Krekelberg uit 1893 dat een van de oudste varianten van de Pinmaekerslegende bevat.
‘Activiteitenoverzicht Stichting Geschiedschrijving Nederweert 2018’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Stichting Geschiedschrijving Nederweert’ (Nederweert 2019).
Samenvatting: Jaarverslag van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert.
‘Brouwerij Maes. Een herinnering leeft voort’.
Auteur(s): Tijs Strijbos
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 4 (november 2006) 6-8.
Samenvatting: Het woonerf Brouwerij Maeshof aan de Kroonstraat in Stramproy herinnert aan de brouwerij van het Maes-bier. De brouwerij bestaat sinds 1975 niet meer.
‘Activiteitenoverzicht Erfgoedgemeenschap Nederweert 2024’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Erfgoedgemeenschap Nederweert’ (Nederweert 2025).
Samenvatting: Jaarverslag van de Erfgoedgemeenschap Nederweert, waaronder de Stichting Geschiedschrijving Nederweert en de Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO.
‘Een Christusbeeld met handicap’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kruisen en kapellen in Limburg (72) 8-9
Samenvatting: De geschiedenis van het H. Hartbeeld dat in 1920 bij de St. Lambertuskerk werd geplaatst en in 1957 verplaatst naar de Schoolstraat. Door oorlogsschade is het beeld lange tijd ‘gehandicapped’ geweest.
‘Een memoriekruis op Roeven’
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 43-44.
Samenvatting: Onderzoek naar e identiteit van de voerman uit Eupen die in 1731 verongelukte in Schoor en wiens hardstenen ongelukskruis herinnert aan dit ongeval. Ten tijde van het schrijven van het artikel stond het kruis nog op zijn oude plaats.
‘Weert – nieuwbouw: kerkhof verplaatst: tuin gewijzigd’.
Auteur(s): Daniël van Wely
Herkomst: Neerlandia seraphica 30 (1960) 172-182.
Samenvatting: Over de bouw van een nieuw gastenkwartier met bibliotheek, rectors- en portierskamer en vondsten van oude muren daarbij wordt gerapporteerd. Aandacht wordt besteed aan het voormalige grote en kleine kerkhof, het nieuwe kerkhof in de moestuin, een tweetal kruizen en een kruisgroep.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Plucksackhof (1980)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Ten gevolge van een grote brand op 23 september 1980 ging de oude ‘Plucksackhof’ aan de St. Sebastiaanskapelstraat in (toen Nederweert, nu) Weert verloren. Het pand dateerde grotendeels uit 1750 en 1924 maar had in oorsprong een ouderdom die teruggaat tot de middeleeuwen. Oorspronkelijk heette de hoeve ‘Uitwijck’ en was zij een kluppelleengoed van de heren van Horne. Na de brand werden enkele bouwhistorische details gedocumenteerd en werden uit de mond van bewoners en anderen capita selecta uit de bouwgeschiedenis vastgelegd.
‘Bommen en granaten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 63 in: Weekblad voor Nederweert, 7 feb 2013.
Samenvatting: Een mysterieus schip met oorlogstuig passeerde in 1867 door het kanaal. De verdrinking van de schipper was een groot mysterie.
‘Sint Anna, Tungelroy’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Tungelroy.
‘10e Opgravingscampagne Neerharen-Rekem IV 13 juli-3 augustus 1985’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Joost van Dam, Paul Franzen, Adriana Esmeijer
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1985).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
‘Het kerkhof [van de] parochie H. Lambertus Nederweert’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Vermelding van het oudste gietijzeren kruis van Limburg (uit 1888) en de kerkhofkapel die wordt gebruikt bij begrafenissen. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 35 Dubbele Kapelanie (2022)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Deze rapportage betreft het archeologisch en historisch onderzoek naar het voormalige ‘Dubbele Kapelanie’-gebouw in de dorpskern van Nederweert op de plek waar de Burg. Hobusstraat uitmondt in de Kerkstraat (voorheen adres Kerkstraat 35). Het gebouw was een uit de zestiende eeuw daterende woning, vanaf het einde van die eeuw in gebruik als kapelanie. In 1971 werd deze door het gemeentebestuur van Nederweert afgebroken voor geplande nieuwbouw die uiteindelijk nooit gerealiseerd zou worden. Signalen van verontruste buurtbewoners, vervolgens opgepakt door de vier lokale erfgoedorganisaties, waren in december 2022 de aanleiding tot het verrichten van visuele archeologische waarnemingen op de locatie Burg. Hobusstraat door STRABO. Het bleef noodgedwongen bij enkele visuele waarnemingen en de registratie van objecten die ex situ gebracht waren waaronder restanten van recent vernielde dikke keldermuren en al eerder aangetroffen smeedijzeren trekankers van een gebouw uit 1788.
‘Merefelt’.
Auteur(s): [Egidius Slangen]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879) 152.
Samenvatting: Beschrijving van een oud schepenzegel en de theorie dat de naam Merefelt langzaam verdrongen is door die van Nederste-Weert.