Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Neewieert van hieel vreuger (van oze heemkunstenaar)’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: De Pinmaeker, carnavalsbijlage van Weekblad voor Nederweert, jan 1987.
Samenvatting: Deels gefingeerde vertelling in het dialect over gebeurtenissen in de herberg van Dikken Hein aan de Meijelsedijk in Ospel.
‘De ‘oele’ van de Oelemarkt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 27 (1986) 129-132.
Samenvatting: De vondst van een Raerense cilinderkruik in de ondergrond van een pand aan de Oelemarkt in Weert, vormde de aanleiding tot deze archeologische en etymologische beschouwing over het fenomeen 'oele' (=pot) waaraan ook het toponiem Oelemarkt lijkt te refereren.
‘De grenspaal “De oude Meulenstat (van Hugten)”‘.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: De Aa-kroniek 7 (1988) 158-166.
Samenvatting: Betreft de geschiedenis van het grenspunt en de grenspaal Cranendonck, Someren, Weert en Nederweert.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert Bredeweg-Kruis (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de aanleg van een wegcunet aan de Bredeweg in 1985 werden archeologische onderzoekingen verricht. De aangetroffen sporen (te weten omheiningsgreppel, kalkkuil, (brood-)bakoven en een drietal waterputten) geven aan dat we hier te maken hebben met de periferie van een boerderijcomplex. De aanwezigheid van een drietal (gedempte) waterputten suggereert een langere periode van bewoning. We denken dan toch wel aan een tijdvak van meerdere decennia waarbinnen de oude en in ongebruik geraakte put steeds enkele meters verder opnieuw werd aangelegd. Het weinige keramische vondstenmateriaal van steengoed met zoutglazuur uit de vulling van waterput P1 laat zich in de 17de eeuw dateren.
‘10e Opgravingscampagne Neerharen-Rekem IV 13 juli-3 augustus 1985’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Joost van Dam, Paul Franzen, Adriana Esmeijer
Herkomst: Echo-bijlage (schoolkrant Ph. Van Horne scholengemeenschap), Archeologische Werkgroep Philips van Horne (Weert 1985).
Samenvatting: Rapportage van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, verbonden aan de gelijknamige scholengemeenschap in Weert, van haar jaarlijkse zomercampagne in België.
‘Kloosterkerk paters Franciscanen (Minderbroeders)’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kloosterkerk van de paters op de Biest.
‘Vrouwe Justitia’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 65.
Samenvatting: Samenvattingen van processen-verbaal van overtredingen door inwoners ut Schoor en omgeving in de periode 1922-1928. Het betreft Martinus Hubertus van Houten, Lambertus Mueters en Franciscus Hubertus Beelen (de laatste was caféhouder).
![‘[Priors en subpriors van Weerter origine]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30337-elisabethsdal_encrypted-pdf-202x300.jpg)
‘[Priors en subpriors van Weerter origine]’.
Auteur(s): K. Schutgens
Herkomst: Bijdrage tot de geschiedenis van het klooster Sint-Elisabethsdal, in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg (115) 1979 267-329, hieruit de bijlage 327-329.
Samenvatting: Lijst van priors en subpriors van het klooster, met name degenen van (vermoede) Weerter origine: Godefridus van Weert (z.d.), Thomas van Weerth (1350), Johannes Antonius van Oppijns (1795-1797) en Johannes Josephus Stocken (1795-1797).
‘De Philosophie in Weert: februari – juli 1945’.
Auteur(s): Ferdinand Sassen
Herkomst: Rolduc’s Jaarboek 25 (1945) 50-51.
Samenvatting: Verslag over de onderwijsactiviteiten van de priesteropleiding van Rolduc, die voor de niet-Zuidlimburgse studenten tijdelijk in Weert gevestigd was. De auteur was daar zelf ook docent. Zie ook 'Kroniek over het schooljaar 1944-1945'.
‘Grenskerkmonument Weerter Bos’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
‘Nederweert – Heilig kruis’.
Auteur(s): Cor Tubée, [Alfons Bruekers]
Herkomst: Bedevaartsplaatsen in Nederland. Deel 3: Provincie Limburg (red. Peter Jan Margry en Charles Jaspers), (Amsterdam 2000) 618-620.
Samenvatting: beschrijft de verering van de Heilige Rochus in Nederweert, in de aan hem gewijde kapel in Budschop. Ten onrechte zijn de bijdragen van Alfons Bruekers in deze publicatie voorzien van alleen de auteursnaam Cor Tubée.
‘Schaken en dammen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 80 in: Weekblad voor Nederweert, 19 dec 2013.
Samenvatting: Je ziet het slechts vanuit de lucht of met satelliet: het prehistorische akkercomplex in Eind. Een ‘schaakbord van de goden’.
‘Bakker Joseph Jacques Stultiens, een dienstplichtige uit Weert, en Willem Schreurs, zijn remplaçant uit Beegden’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Beschrijving van de militaire dienstplicht en een casus van het ontlopen daarvan in Weert in 1815. Een van de beschreven personages, J.J.A. Stultiens, woonde aan de Markt in Weert.
‘Vriezen en dooien is nooit meer hetzelfde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 27 jan 2021.
Samenvatting: Over klimatologische veranderingen en de strenge winters van 1564/65, 1709 en 1962/63. De reservaatwachter van de Groote Peel, Thieu van Deursen, hield vanaf 1958 nauwgezet de weersomstandigheden in Nederweert bij. Ook een kroniekschrijver als Simon van Roy rapporteerde over barre weersomstandigheden in zijn tijd, rond 1709.
‘De graaf van Horne, Filips van Montmorency 1524-1568’.
Auteur(s): P.A.M. Geurts
Herkomst: (Zaltbommel 1968) 40 p.
Samenvatting: Zie naar de twee recensies van M. Baelde en A. Munsters.
‘Een “pelgrim” uit Weert in de Kapel in `t Zand te Roermond’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: In februari 1860 vonden er diefstallen plaats uit de offerblokken van de Kapel in ’t Zand in Roermond. Vader en zoon Van Bree uit Weert (en voordien Nederweert) kwamen voor het gerecht.
‘De ontginning van de Nederweerter gemeynt’ in 1612’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 120 (2001) 44-45.
Samenvatting: In 1612 verleende Sabina van Egmont als vrouwe van Weert en Nederweert, concessie aan Wilhelm van Nuewenhoven om een stukje gemene grond in ontginning te mogen nemen.
‘Uittreksel uit het leenregister des Vorstendoms Gelre aangaande het leen van Weert, 1405-1602’.
Auteur(s): J.B. Sivré
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 214-215.
Samenvatting: Aangetekend dient te worden dat het leen zowel (Over-)Weert als Nederweert omvatte.
‘Links of rechts maakt soms nogal verschil’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 6 jan 2021.
Samenvatting: Over de kronkels in de Booldersdijk en de Houtsberg doen vreemde verhalen de ronde. Hilarisch is ook de anekdote over het verspringen van de rijksweg langs de Noordervaart, die ineens van links naar rechts lijkt te verspringen. Ten aanzien van links en rechts golden ook strenge regels in de St. Lambertuskerk. In tegenstelling tot in de rest van Nederland mochten de Nederweerter dames rechts (aan de zuidzijde) zitten. Dat privilege hadden zij te danken aan hun heldhaftig gedrag tijdens de reformatie.
‘Een ‘blyde inkomst’ voor Weert en Nederweert: 1482’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 12 (1875) 441-445.
Samenvatting: Na de inhuldiging van Jacob II als graaf worden een aantal rechten van zijn onderdanen in Overweert en Nederweert, die verkort zijn geworden, benoemd en herstel
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Hoesta (1983-1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de analyse van luchtfoto’s van het noorden van Nederweert, in 1983, werd aan de westzijde van de Booldersdijk in een gebied dat bekend staat onder de naam ‘Hoesta’ een cirkelvormige structuur met een diameter van 75 m en een ringbreedte van 3 a 5 m ontdekt. Archeologische oppervlaktevondsten ter plaatsen (een neolitische geslepen bijl en waarschijnlijk mesolitisch vuursteenmateriaal) hebben waarschijnlijk geen directe relatie met het archeologisch object in kwestie. Onderzoek ter plaatse en een burostudie leverden op dat we hier vermoedelijk te naken hebben met een pingo-ruïne, dat wil zeggen de plaats van een gesmolten ijslens uit de laatste ijstijd (12.000-11.000 c.Chr.).
‘Onze Lieve Vrouw van Ommel en het klooster Mariaschoot’.
Auteur(s): Dom. de Jong
Herkomst: Achelse kluis (1960) 398 p.
Samenvatting: De bedevaartsplaats Ommel en Het klooster Mariaschoor had veel banden met Weert en Nederweert. Diverse kloosterzusters en ook moeder-overste Barbara Bruekers (ca.1790) waar hier van afkomstig. Alleen de voor Weert en Nederweert relevante passages zijn gescand.
‘Kronijk uit het klooster Maria-Wijngaard te Weert : 1442-1587 : opgesteld door zuster Maria Luyten’.
Auteur(s): Ch. Creemers (red.)
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Duché de Limbourg 12 (1875) 145-220.
Samenvatting: "Negentiende eeuws afschrift van de verloren gegane beroemde kroniek uit het klooster van de Witte Nonnen of Reguliere Kanunnikessen te Weert. Er bestaan twee afschriften, die op wat spellingsverschillen en enkele verkeerd gelezen woorden na, identiek zijn. De kroniek valt globaal in vier delen uiteen. De gebeurtenissen uit de periode van 1442 - 1539, die waarschijnlijk overgeschreven zijn uit andere aantekeningen (klik hier). Zie hiervoor eveneens naar het artikel van R. van den Berg. Het tweede deel behandelt summier de periode 1542 - 1562. Bijna de gehele kroniek beslaat het derde deel en gaat over de periode 1562 -1570. Het is een uitvoerig, boeiend en persoonlijk verslag van een of meerdere kloosterzusters over hun belevenissen tijdens de Weerter Beeldenstorm in 1566 en de opkomst van het protestantisme. Vermoedelijk heette één van deze kroniekschrijfsters Mariken Luyten. Een aantal gebeurtenissen wordt tweemaal vermeld. Zie hiervoor naar de studies van A. Salomons en R. van den Berg. Het vierde deel betreft een verslag over de gebeurtenissen in 1"
‘Kerkhoven van Weert’.
Auteur(s): Martin Nies
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1992 6 (1991) 101-114
Samenvatting: De begraafplaatsen bij enkele kloosters en rondom de kerk en de perikelen rondom het nieuwe kerkhof in 1784 worden aangestipt. Vanaf de tijd van Napoleon (1805) tot 1930 komen begraafreglementen, inkomsten, gebruiken en uitbreidingen aan de orde. Aandacht wordt besteed aan de moeizame oprichting van een algemeen en protestants kerkhof - de grote begraafplaats uit 1784 aan de Molenpoort was immers in katholieke handen geraakt - en voorts de oprichting van kerkhoven in Swartbroek en Tungelroy.
