Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Een optekening van het marktrecht te Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: "Flittich erforscht und gecolligeert..." : opstellen over Limburgse rechtsgeschiedenis (Maastricht 1995) 227-230.
Samenvatting: "Transcriptie van de procesregels voor de marktrechtspraak uit het register 'Dit halden wij voor onse lantrechten en merktrechten', opgetekend in 1624. Voor de transcriptie van het markrechtprivilege uit 1414 zie Flament 'Chroniek van de heerlijkheid Weert': bijlagen, blz.. 215-216"
‘Opgravingen in Kampershoek en de Molenakker’.
Auteur(s): Adrie Tol
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 12 (1998) 102-124.
Samenvatting: Verslag van de archeologische opgravingen aan de Laarderweg in Weert in 1994 en 1995, voortbouwend op eerder onderzoek door STRABO en Peel- Maas- en Kempen. Diverse boerderijen uit de romeinse, karolingische en middeleeuwse periode. De auteur gaat voorbij aan belangrijke elementen uit de voorgeschiedenis van het onderzoek.
‘Rapportage naamgeving inbreidingslocatie Borgweide Bredeweg Nederweert (2019)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In februari 2019 werd door Alfons Bruekers bij de Gemeentelijke Commissie Straatnaamgeving van Nederweert een voorstel ingediend voor de naamgeving van een nieuw aan te leggen weg in de inbreidingslocatie aan de Bredeweg. Hier stonden tot voor die tijd de zogenaamde ‘Gemeentewoningen’ die nu hebben plaatsgemaakt voor moderne sociale woningbouw. Voorgesteld werd om het oude toponiem ter plaatse, Borgweide, toe te kennen. Dit voorstel werd overgenomen door het gemeentebestuur. De realisatie heeft tot in 2023 nog niet plaatsgevonden.
‘Zon en maan’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 26 in: Weekblad voor Nederweert, 24 mrt 2011.
Samenvatting: De zonsverduistering van 1912 maakte grote indruk op de inwoners. Het jaartal op een huis in de Kerkstraat 43 herinnert er aan.
‘Kapel van O.L. Vrouw van Rust op de Mildert’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De huidige kapel dateert uit 1912 en was het initiatief van buurtgenoten van de Mildert. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Sint Anna, Tungelroy’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Tungelroy.
‘Poststukken van Weerter winkels, bedrijven en instellingen’
Auteur(s): Peter Raetsen, J. Muijs
Herkomst: Digitale publicatie (Weert 2026).
Samenvatting: Analyse met vele afbeeldingen van originele poststukken van Weerter instellingen en bedrijven.
‘Geschenk aan Philipsemployé kon geen dienst doen’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Philips Koerier, 9 maart 1957 5
Samenvatting: Interview met P.H. Kessels en Martien Jonkers, afkomstig van Ospel en in 1957 werkzaam bij Philips in Maarheeze. Beschrijft hun herinneringen aan de eerste ontginningen en de totstandkoming van de ruilverkaveling in Ospel en de komst van de elektrificatie. In 1957 was er nog geen elektriciteit in delen van Ospel en behielp men zich voor de verlichting met olievergassers.
‘Alt-Weert of Aovert’.
Auteur(s): Willem Lenaers
Herkomst: De Nedermaas 4 (1926-1927) 134-136.
Samenvatting: Heemkundig en folkloristisch verhaal over het Weerter gehucht Altweert. Aangestipt worden onder meer de Bocholterbeek, de natuur, de Sint Theuniskapel met het interieur, het gebruik om varkenskoppen te veilen voor de kapel, de nieuwe hulpkerk te Altweerterheide, het onderwijs op Keent en de nieuwe zandplas "De IJzeren Man'. Op de plaats van de Lindenhof ligt thans de inmiddels gesloten stortplaats.
‘Zoeken naar de zevende zoon. Sporen van een koninklijke vernoemingstraditie in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 47 (2019) 3-19.
Samenvatting: Eeuwenlang werden aan de Franse koningen (Lodewijk I t/m XIV) bovennatuurlijke gaven toegeschreven. Een afgeleid fenomeen daarvan bestond er uit dat elk zevende mannelijke kind uit een groot gezin stelselmatig genoemd werd naar de Franse koning (dus Lodewijk, Louis of Ludovicus). Dat mechanisme van vernoeming noemt men wel de ‘Filius Septimus’ of ‘Zevende Zoon’ en bestond in een aantal kleine varianten in West-Europa. In een uitgebreid genealogisch onderzoek in de microregio Nederweert (NL Limburg) is door middel van onderzoek aangetoond dat dit vernoemingsprincipe vanaf het vroege begin van de 18e eeuw daadwerkelijk bestond en toegepast werd. Er is een relatie met de Marcoenverering in de kapel van Laar.
‘Gezond, maar vuil en stinkend….’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 144 in: Weekblad voor Nederweert, 8 feb 1995.
Samenvatting: Iemand in het gevolg van prins Maurits van Nassau schreef in 1601 tijdens de belegering van Weert een korte beschrijving van Nederweert en zijn inwoners, van wie opviel dat ze oud werden en vuil en stinkend waren.
‘Eenige bemerkingen over de benaming van posthorens in plaats van jachthorens in het nieuwe wapen van Horne’.
Auteur(s): Jos. M.H. Eversen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 19 (1897) 5-7.
Samenvatting: Kritiseert het KB van 1896 om de hoorns in het wapen van de gemeente Horn als posthoorns te duiden, maar gaat daarbij wel nog uit van het opperjagermeesterschap. De door de auteur genoemde hartsvanger (een kleine sabel voor de jacht) van de heren van Weert, zijnde de prinsen van Chimay is vooralsnog verdwenen.
‘Driepersoonsbed op de rand van de hel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 24 mrt 2021.
Samenvatting: Toon Velter (alias Flats Toon) was een sociaal bewogen man die in de vooroorlogse periode nogal wat opzien baarde door met twee vrouwen samen te leven (en het bed te delen). Hij woonde in de Lage kuilen en daarvan maakte de toenmalige pastoor handig gebruik door hem vanaf de preekstoel te verketteren en te verbannen naar de ‘laagste kuilen de hel’.
‘Hoog en droog’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 102 in: Weekblad voor Nederweert, 24 dec 2015.
Samenvatting: Bij de vernieuwing van de torenspits werd in 1900 hoog van de toren geblazen. Latere optredens waren in een speciale kiosk op het St. Antoniusplein.
‘Gevaren bij de interpretatie van losse vondsten, of: hoe één zwaluw nog geen lente maakt’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 26 (1985) 106-110.
Samenvatting: De vondsten van een Biface Cordiforme (paleolitische vuistbijl) uit Nederweert-Eind, een Rössener Breitkeil uit Weert en een neolitische vlakbijl uit Nederweert, tonen aan hoe voorzichtig men moet zijn met losse vondsten. In alle drie gevallen bleek het te gaan om 'zwervende' objecten.
‘Uit het West-Limburgsche molenland’.
Auteur(s): W. Lenaers
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 7 (1930) 77-80, 94-96.
Samenvatting: Betreft de volledige weergave van een lofzang op Jac van Aken, die de - thans verdwenen - windmolen tussen 1817 en 1820 oprichtte. De molen was gelegen aan de Langpoort in het Driesveld (gehucht Altweert), thans Stationsstraat omtrent huidig restaurant Azië. Later Clercx-molen genoemd naar de latere eigenaren. Verder worden enkele persoonlijke gegevens over de molenaar vermeld en enige historische punten uit de ode toegelicht. Het oude liedje waarop de auteur doelt, is bekend. Het voorval speelde in de Zevenjarige Oorlog en wordt aangehaald op blz. 88 van het artikel. Bevat ook gegevens over verdwenen Nederweerter molens.
‘Cijfers en letters vertellen een historisch verhaal’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 9 sep 2020.
Samenvatting: Het verhaal van een bewaard gebleven gevelsteen met inscriptie uit 1798, afkomstig van een boerderij dicht bij Paol 60, een kilometerpaal langs de Zuid-Willemsvaart. De steen draagt de initialen van Michiel van Thulden en zijn echtgenote Elisabeth van Nieuwenhoven.
‘Heibel aan het Bassin in 1859’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Aan het Bassin in de kanaalzone in Weert vestigden zich diverse bedrijven. Een daarvan was de steenkolenhandel van Leonard Broens uit de Maasstraat. De steenkolen werden aangevoerd vanuit het Luikse steenkolenbekken. In 1859 deden zich in de handel ongeregeldheden voor die regionale en landelijke kranten haalden. Er kwam een rechtszaak van. Na zijn veroordeling en straf trok Broens naar Turnhout waar hij fortuin maakte.
‘Lust en orde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 2 in: Weekblad voor Nederweert, 18 feb 2010.
Samenvatting: Hoe de in 1903 opgerichte fietsclub van Ospel het nuttige met het aangename verenigde maar toch geen lang leven beschoren bleek. In 1905 splitsten Ospel en Nederweert zich van elkaar af en stichtten zij aparte clubs. De reglementen waren op militaire leest geschoeid.
‘Ontering van zon- en heiligendagen in 1691 en 1791’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 39-40.
Samenvatting: Herhaalde malen moest het gemeentebestuur van Nederweert ingrijpen als de openbare orde in het geding was. Twee voorbeelden, uit 1691 en 1791, worden beschreven
‘Two bokes of the histories of Ireland’.
Auteur(s): A.F. Vossen
Herkomst: Academisch proefschrift, Katholieke Universiteit Nijmegen (Nijmegen 1963) 221 p.
Samenvatting: Uit dit proefschrift van Nederweertenaar Fons Vossen zijn overgenomen de inleiding, samenvatting en de stellingen, waarin ook het dialect en cultuur van Nederweert ter sprake komen.
‘Veldkruisen in Ospel. [Het Mariabeeld aan de Siebenstraat]’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Pastoor M. Arts was de initiator van het Mariabeeld aan de Siebenstraat in Ospel. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Rapportage naamgeving leefbaarheidspark De Uijtwijck (2015)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2015).
Samenvatting: Door dhr. Thijs Mansvelt, bestuurslid van Stichting Leefbaarheidspark Nederweert werd in april 2015 een verzoek ingediend voor het krijgen naamsuggesties ten behoeve van het in voorbereiding zijnde ‘Beleef-, ontmoetings- en doepark’ op het voormalige O.L.S-terrein aan de westzijde van de bebouwde kom van Nederweert. Op grond van een historische toponiemenstudie in de omgeving van het park werd uiteindelijk de naam ‘De Uijtwijck’ voorgesteld en gekozen. De naam Uijtwijck als aliasnaam van de nabij het projectterrein gelegen en in 1980 verdwenen boerderij 'De Plucksack' was een vernoeming naar een van de bewoners in de 16e eeuw. George (of Joris) van Uijtwijck was rentmeester geweest van de laatste graaf van Horne, Philips van Montmorency.
‘Een circus in Weert in 1897’.
Auteur(s): H.H.J. Linssen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 71-76.
Samenvatting: Enige tot nu toe verschenen artikel over een circusvoorstelling in Weert. Het betreft hier het circus van de familie Ginnett, dat in de jaren veertig ophield te bestaan, maar in 1989 werd heropgericht.