Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
Een greep uit onze artikelen
‘Walburg, Emmasingel 32’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Aanvankelijk zonder de markante ronde toren gebouwd in 1909 door Constant Janssens. Het droeg de naam Villa Malta en werd later omgedoopt in Walburg.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Bräöbe (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij archeologische onderzoek van de plek van de afgebroken schuur van de boerderijhoeve ‘Bräöbe’, Hulsen 9 in Nederweert, werden funderingssporen gevonden van meerdere bouwfasen van dit gebouw. Deze werden in detail gedocumenteerd. Onverwacht was de vondst van een afvalkuil of haardkuil uit de prehistorie, die zich onder een van de funderingssporen bevond maar die verder uiteraard geen correlatie met de gevonden gebouwsporen heeft.
‘Limburgsche industrieën : 200 jaren orgelbouw der firma Vermeulen (Weert – Alkmaar)’.
Auteur(s): Ad. Welters
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 8 (1930-1931) 111 - 113.
Samenvatting: Zeer beknopt overzicht van deze in 1998 geliquideerde Weerter firma, gebaseerd op de herdenkingsbrochure van 1930.
‘Ros en rog’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 123 in: Weekblad voor Nederweert, 31 mei 2018.
Samenvatting: Dat de wijknaam Rosveld vroeger ooit als Rogsveld werd gespeld, legt een flinterdunne relatie met de legende van de Rogstekers. Ook de St. Petrusmolen speelt daarin een bijrol.
‘Monumentaal huis aan de Burg. Vullersstraat geeft bizar geheim prijs’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweert 24, 26 mei 2024.
Samenvatting: In het gemeentelijk monument Burg. Vullersstraat 10 werden bij een verbouwing in 2024 graffiti en een Hitlerleus uit 1936 aangetroffen. Het artikel geeft duiding van de context waarin die teksten vermoedelijk achtergelaten zijn. Hier woonde de bekende onderwijzer en literator Nieskens.
‘Indiëgangers’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Frits Knapen, Huub Janssen, Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 230-237.
Samenvatting: De Indiëgangers waren dienstplichtingen en vrijwilligers die eind jaren veertig, begin jaren vijftig, deelnamen aan de militaire operaties in voormalig Nederlands-Indië. Een goed-georganiseerd Thuisfront onderhield de contacten tussen de soldaten in Indië en de achterban in Nederweert, onder andere met het blad ‘De Turf’. Het artikel bevat een lijst van alle uitgezonden Nederweerter militairen.
‘Een gebrandschilderd raam voor de St. Lambertuskerk in 1659’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 37-38.
Samenvatting: Na de kerkbrand van 1659 schonk het Weerter Wolambacht nog datzelfde jaar een nieuwe gebrandschilderd raam voor de herstelde St. Lambertuskerk.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Slingertracé A2 (1988)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1988 vond de aanleg van het zogenaamde ‘Slingertracé’ plaats, een zwanenhalsvormige bypass in de autosnelweg A2 tussen Nederweert en de provinciegrens Noord-Brabant-Limburg. Op 23 en 29 juni 1988 werden wegcunetten en een belendende afwateringsgreppel verkend, een totale trajectlengte van ca. 3250 meter lengte en verdeeld in een vijfstal vakken. In de oostelijke vakken (tussen de tunnel in Molenweg en het viaduct in de Heijsterstraat) werden laatmiddeleeuwse bewoningssporen aangetroffen. Meer in westelijke richting, van de Heugterbroekdijk en Hushoverheggen, waren talrijke sporen van rabatten uit de laat-19e-eeuwse bosbouw ten behoeve van de mijnindustrie zichtbaar.
‘Bekindje figuure oet ’t Wieërter Land: Neejwieërt’.
Auteur(s): [Wiel van de Warreburg], [Alfons Bruekers]
Herkomst: Veldeke Weert, Naame en gezagdjes oet ’t Wieërter Lând (Weert 1981) 50-59.
Samenvatting: Korte biografieën van Belle Baer (H. Nuyens), Belle Graadje (G. Nuyens), Janke Bongers, Boumans Mi-j, Houts Hendrik, Jaontjes Joeëp (J. Caris), Kläös Gielissen, Klokke Perjân (Perjân Adriaens), de Krèj, Meister Mertens, Merie-Ketrien, Pie van Janske de Vêrver (P. Janssen), Rówe Guul (G. Vullers), Jan Rutjens, Schaokers Cis (Cis van Diepen), Dokter G. Schmidt, Spille Naardje, Pastoeër Veldjmans (Veltmans), Vester Leeneke, Wiel van Siske en Dokter Van de Wouw.
‘Graven naar kasteel Cranendonck’.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: Graven! 25 Jaar Werkgroep Archeologie Philips van Horne (Weert 2001) 96-98.
Samenvatting: Archeologisch onderzoek naar de restanten van kasteel Cranendonck. Een project van de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit 1996.
‘Aardbevingen en UFO’s in het Land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 76 in: Weekblad voor Nederweert, 26 okt 1989.
Samenvatting: Naar aanleiding van de aardbeving van 17 oktober 1989 in de usa, waarbij vreemde lichtflitsen werden gezien, trekt dit artikel de parallel met de gebeurtenissen in het Land van Weert in 1563, waarbij ook aardbevingen in combinatie met merkwaardige verschijnselen in de lucht werden gerapporteerd door de Weerter kloosterzuster Maria Luyten.
‘Schilderijen in de St. Martinuskerk te Weert. Een aanzet tot onderzoek naar de Weerter schilders van vóór 1900’.
Auteur(s): John van Cauteren
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1992) 41-66.
Samenvatting: Kunsthistorische catalogus en beschrijving van de schilderijen in de St. Martinuskerk van Weert.
‘Pak de ijzeren tang en steek ze in het vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 20 jan 2021.
Samenvatting: De opsluiting en ter dood veroordeling van Jan Antoon Corts in het gemeentehuis van Nederweert in 1752 is al luguber genoeg. Ronduit spectaculair zijn de verslagen van zijn verhoor op de pijnbank, waarbij hij de geheime woordenschat van het gespuis waar hij zich mee onderhield prijsgaf. De reputatie van Corts was nog tot ver in de 20e eeuw merkbaar in de verhalen in Nederweert.
‘Schonkenstraat 1’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Een toppositie voor een Brabander. De familie Costerius en Weert’.
Auteur(s): Jos Wassink
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 2 (november 2005) 22-25.
Samenvatting: Met een eeuwenoude gedenksteen van de familie Costerius, in het klooster op de Biest, als aanleiding, geeft de auteur een overzicht van de schoutendynastie van die naam in Weert, beginnend met Johan Costerius en vervolgend met zijn nakomelingen die ook schout en rentmeester waren in Weert.
‘Découvertes d’antiquités dans le duché de Limbourg: Chapitre VIII : Autres découvertes sur le rive gauche de la Meuse: Weert : Nederweert’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le duché de Limbourg 18 (1881) 267-268.
Samenvatting: Maakt melding van vondsten in de buurt van Weert van een bronzen lepel en een terracotta beeldje; in Nederweert-Eind van Germaanse urnen, evenals op de Tungelroyse heide, maar die dan rond 1864.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kanalenkruising (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Van april tot november 1987 boden de verbredingswerkzaamheden van Kanaal Wessem-Nederweert gelegenheid tot het doen van archeologisch onderzoek. In totaal werd een areaal van 520 m2 onderzocht. Door de machinale ontgrondingsactiviteiten konden slechts weinig bodemsporen worden gedocumenteerd en is het waarnemingenbeeld zeer gefragmenteerd. Tot de belangrijkste vondsten behoort een drietal waterputten. De oudste, een boomstamwaterput, kan gedateerd worden in de late middeleeuwen (ca. 1100-1250). De twee andere putten zijn turfputten, dat wil zeggen dat ze waren opgebouwd uit speciaal gevormde veenblokken. Op grond van het vondstenmateriaal uit één van de turfputten kunnen deze met grote waarschijnlijkheid gedateerd worden in het laatste kwart van de 16de eeuw.
‘Stamlijst der families Petit en Fritsen’.
Auteur(s): A.F. van Beurden
Herkomst: De edele Klokkengieterskunst. Opschriften, sagen en legenden der klokken. Met aantekeningen over de Nederlandsche klokkengieters Petit en Fritsen, in: Limburg, Provinciaal Genootschap voor geschiedkundige wetenschappen, taal en kunst XXII-1 (Sittard 1916) hieruit alleen 238-241.
Samenvatting: De bekende klokkengietersfamilie Petit uit Lier was in de 18e eeuw niet alleen actief in het Land van Weert, maar trouwde in 1722 te Nederweert met een dame uit de hogere kringen.De klokkengieterij had daarna zijn basis in Someren.
‘Zomerschroeforchis, biesvaren en andere buitenissigheden: de inzet van Mathijs Ver Straeten voor het behoud van zeldzame planten in het Weerter land’.
Auteur(s): Godfried C. M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 8 (1994) 27-48.
Samenvatting: Beschrijft uitvoerig de aanwezigheid en de acties tot behoud van bijzondere planten in het eerste kwart van de 20e eeuw aan de hand van contemporaine verslagen. Bijzondere aandacht gaat uit naar Mathijs Ver Straeten, hoofd van de openbare stadsburgerschool, directeur der rijksnormaallessen en secretaris van het Weerter Landbouwcasino. Zijn herbarium werd in 1971 aan het gemeentemuseum overgedragen.
‘Sprokkelingen uit 1870’.
Auteur(s): Harrie Verstappen
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 167-175.
Samenvatting: Capita selecta over Nederweert, verzameld uit het jaargang 1870 van weekblad Het Kanton Weert. Met onder andere wetenswaardigheden over de Nederweerter kunstenaar Paulus Holten.
‘Pastoor Petrus Adams 1930-1944’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: In: N.N.: ‘100 Jaar parochie Ospel’ (Ospel 1964) 30-33.
Samenvatting: Biografie van de derde pastoor van de parochie Ospel.
‘Hel en verdoemenis’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 23 in: Weekblad voor Nederweert, 10 feb 2011.
Samenvatting: Toon Velter werd door de geestelijkheid verdoemd vanwege zijn levenswijze en het samenwonen met twee vrouwen tegelijk. De hel was ook een toponiem, zoals in de Lage Kuilen en in Kreijel het geval was.
‘Kleine capaciteiten en een grote familie’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 28 okt 2020.
Samenvatting: Sinds 1488 heeft Nederweert een eigen burgemeester, die elk jaar gewisseld werd. Pas na de Franse Tijd volgden langdurige benoemingen. Daarbij was het hebben van familie of relaties vaak een belangrijkere voorwaarde dan de benodigde capaciteiten. Burgemeester Damen (1915-1920) was een voorbeeld van een overgekwalificeerd persoon en ook dat werkte niet. Birgit op de Laak is de 331e burgemeester van Nederweert en de eerste van het vrouwelijk geslacht. De volgende is naar veler verwachting een fusie-burgemeester.
‘Dokter te water’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 39 in: Weekblad voor Nederweert, 8 dec 2011.
Samenvatting: ‘Help de dokter verzuipt’ klonk toen de jonge huisarts Johan Hogenhuis in 1896 verdronk in de Zuid-Willemsvaart.