Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Twee volksverhalen uit Boeket’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 28 in: Weekblad voor Nederweert, 29 jan 1987.
Samenvatting: Een volksverhaal uit Boeket-Tolheuvel blijkt zijn grondslag te hebben in de 17e-eeuwse moppenbundel van Aernout van Overbeke, terwijl het thema nog verder teruggrijpt op een middeleeuws werk van Poggio.
‘Mysterieuze glasscherf roept nieuwe vragen op’.
Auteur(s): Stefan Meuwissen
Herkomst: InBrabant nr. 2 (2025) 64-69.
Samenvatting: Bij opgravingen op de plek van het voormalige kasteel van Eindhoven in 1990 werd onder meer een stuk vensterglas gevonden met daarop een Franstalige ingekraste tekst. Daarin komen de namen La Marck en Montmorency voor, en enkele andere woorden. De auteur vermoedt dat het gaat om Willem van der Marck (Lumey) en Philips van Montmorency. Van de laatste staat vast dat hij in november 1563 het kasteel bezocht. Toch roept de vondst nog de nodige vragen op.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Weert-Oelemarkt 11 (1979)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Tijdens de verbouwing van het Rijksmonument Oelemarkt 11 te Weert werd in 1979 een gedempte waterput aangetroffen. Eén van de betrokken bouwvakkers heeft daarin de scherven van een Raerens cilinderkruik uit ca. 1600 aangetroffen. Overige waarnemingen werden niet gedaan of kon niet gedocumenteerd worden.
![‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3031-haanen-boekbespr-wassink-msg126_logo-pdf-210x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] J.F.A. Wassink, Van stad en buitenie. Een institutionele studie van rechtspraak en bestuur in Weert 1568 – 1795. (Proefschrift Nijmegen, 2004.)’
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: De Maasgouw. Tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 126 (2007) 65-68.
Samenvatting: Kritische recensie van genoemd proefschrift.
![[Film- en videomateriaal over Weert en Nederweert 1911-1996].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2026/01/30381-bewegend-beeld_encrypted-pdf-300x213.jpg)
[Film- en videomateriaal over Weert en Nederweert 1911-1996].
Auteur(s): Frank Holthuizen
Herkomst: Limburg in bewegend beeld 1911-1996. Catalogus van film- en videomateriaal over Nederlands-Limburg (Venlo 1997). Alleen de catalogusnrs betreffende Weert en Nederweert: 001, 0172, 0281, 1298-0302, 0306-0320, 0379-0385, 0448 en 0453.
Samenvatting: Inventaris van authentiek film- en videomateriaal in de collectie van het Limburgs Museum in Venlo, betrekking hebbend op Nederweert en Weert. NB de catalogus is verouderd.
‘OLV-kapel Ospel eendrachtelijk gerestaureerd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 99 (2023) 7-8.
Samenvatting: Waar menig parochie tegenwoordig worstelt met de vraag met betrekking tot herbestemming van voormalige religieuze gebouwen, gaf Nederweert-Ospel daar al meer dan een eeuw geleden een mooi voorbeeld van... alhoewel omgekeerd. Toen werd namelijk een bedrijfsgebouw omgevormd tot kapel! Daaraan dankt Ospel de kapel van O.L.V. van Altijddurende Bijstand, die na een recent voltooide restauratie de komende decennia weer kan doorstaan.
‘De Boerenbond van Nederweert’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 26 in: Weekblad voor Nederweert, 8 jan 1987.
Samenvatting: Beknopte geschiedenis van de in 1897 opgerichte Boerenbond in Nederweert en over het 40-jarig bestaan in 1937.
‘De grenspaal “De oude Meulenstat (van Hugten)”‘.
Auteur(s): Jac. Biemans
Herkomst: De Aa-kroniek 7 (1988) 158-166.
Samenvatting: Betreft de geschiedenis van het grenspunt en de grenspaal Cranendonck, Someren, Weert en Nederweert.
![‘Weert St. Martinuskerk en kloosterkerk op de Biest [verering van St. Antonius en St. Hieronymus]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20319-hieronymusantonius_encrypted-pdf-187x300.jpg)
‘Weert St. Martinuskerk en kloosterkerk op de Biest [verering van St. Antonius en St. Hieronymus]’.
Auteur(s): Charles Jaspers
Herkomst: Bedevaartsplaatsen in Nederland. Deel 3: Provincie Limburg (red. Peter Jan Margry en Charles Jaspers), (Amsterdam 2000) 1099-1103.
Samenvatting: De verering van de heiligen St. Antonius van (Neder-)Weert en Hieronymus van Weert, martelaren van Gorcum is al veel ouder maar kreeg een impuls bij de heiligverklaring in 1867 en de verwerving van relieken. Kort na de Tweede Wereldoorlog hield de bedevaarttraditie langzaam op te bestaan.
‘De heerlijke rechten van Wessem in de achttiende eeuw. Een aanvulling’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 100-104.
Samenvatting: Met de beschrijving van de heerlijke rechten van deze stad en hun opbrengsten wordt het vorige artikel over de verkoop in 1781 gecompleteerd.
‘Huis en haard’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 86 in: Weekblad voor Nederweert, 22 mei 2014.
Samenvatting: De meeste woningen en boerderijen waren vroeger van hout. Alleen de enkele stenen gebouwen werden ‘huis’ genoemd. Voorbeelden waren Speelhuis, Hooghuis e.a.
‘Water en vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 29 in: Weekblad voor Nederweert, 28 apr 2011.
Samenvatting: Vele droge zomers vergrootten het risico op branden. De aanleg van twee waterkuilen in de Kerkstraat in1765 moest daar in voorzien.
‘Bi-j Bieële’, de geschiedenis van de Beelenhof in Ospel.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Ospel 2001)
Samenvatting: "De bewoningsgeschiedenis van Camping 'De Waatskamp' in Ospel voert terug tot 1485. Ooit lag hier de Beelenhof. De folder laat in vogelvlucht enkele facetten uit de historie van deze locatie zien. De folder is gemaakt voor promotionele doeleinden en om die reden niet historisch geannoteerd."
‘Voorstel aanpassing archeologische beleidsadvieskaart Nederweert m.b.t. opgravingen Wessemerdijk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2016).
Samenvatting: De resultaten van het archeologisch onderzoek aan de Wessemerdijk in Nederweert, uitgevoerd door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne, leidden tot het voorstellen van een beschermde status op de archeologische monumentenkaart van Nederweert.
‘Boer en keizer’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 47 in: Weekblad voor Nederweert, 5 apr 2012.
Samenvatting: De fantasie van boer Jan Trouwen kende geen grenzen. Hij waande zich keizer Napoleon in zijn boerderij op Budschop.
‘Rapportage naamgeving ruimtes Ouderencentrum St. Joseph Nederweert (2000)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: Ten behoeve van Ouderencentrum St. Joseph werd op verzoek een voorstel uitgewerkt voor de naamgeving van ruimtes. De suggesties waren gebaseerd op oude toponiemen uit de gehele gemeente Nederweert. Uiteindelijk werd geen opvolging gegeven aan het voorstel.
![‘Een belangrijke vondst. [Een voetbalmedaille na 100 jaar weer teruggevonden]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20205-Een_belangrijke_vondst_Een_voetbalmedail_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘Een belangrijke vondst. [Een voetbalmedaille na 100 jaar weer teruggevonden]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Inworp, clubblad van R.K.S.V. Merefeldia, (92) 2021 2-3.
Samenvatting: In september 1919 vond in Nederweert een groot meerdaags sporttoernooi plaats. De aanleiding was het tienjarig bestaan van de voetbalvereniging Merefeldia. De voetbalwedstrijd tegen Noad uit Asten werd door de Noordbrabanders gewonnen met 5-4. Zij gingen naar huis met een herdenkingsmedaille. Onlangs kwam die in een collectie in Mierlo boven water. Nu, een eeuw later, is de medaille terug in Nederweert. De wereldgeschiedenis hoeft er waarschijnlijk niet voor herschreven te worden, maar voor Merefeldia is het een belangrijke vondst.
‘Ongelukkige levenseinden in de 17e eeuw: Zelfmoordenaars voor het gerecht in Weert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1995 9 (1994) 89-105.
Samenvatting: Beschrijving van een viertal strafprocessen tegen dode lichamen. Voornamelijk gebaseerd op getuigenverhoren. De persoonlijke leefomstandigheden van de beklaagden komen uitvoerig aan bod.
‘Meervoudsvormen in het Weertlands dialect’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 101-106.
Samenvatting: Essay over klinker- en medeklinkerverandering in het Weertlands.
‘Kerkhoven van Weert’.
Auteur(s): Martin Nies
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1992 6 (1991) 101-114
Samenvatting: De begraafplaatsen bij enkele kloosters en rondom de kerk en de perikelen rondom het nieuwe kerkhof in 1784 worden aangestipt. Vanaf de tijd van Napoleon (1805) tot 1930 komen begraafreglementen, inkomsten, gebruiken en uitbreidingen aan de orde. Aandacht wordt besteed aan de moeizame oprichting van een algemeen en protestants kerkhof - de grote begraafplaats uit 1784 aan de Molenpoort was immers in katholieke handen geraakt - en voorts de oprichting van kerkhoven in Swartbroek en Tungelroy.
![‘De familie(s) Sonnemans in, uit, van, naar Weert […]. Verslag van een zoektocht naar oorsprong en verwantschap’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2026/05/30502-De-FamiliesSonnemans-in-uit-van-naar._encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘De familie(s) Sonnemans in, uit, van, naar Weert […]. Verslag van een zoektocht naar oorsprong en verwantschap’.
Auteur(s): Henk Sonnemans
Herkomst: (Weert 2025).
Samenvatting: Genealogie van de uit Weert afkomstige familie Sonnemans.
‘Het hoogaltaar der kerk van Weert’.
Auteur(s): A. Munsters
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 8 (1886) 75.
Samenvatting: Inhoud:Toestemming van F.L Sanguessa, bisschop van Roermond in 1739 om gelden in te zamelen voor een nieuw hoogaltaar van de hand van architect G.I. Kerricx te Antwerpen.
‘Dijkerstraat 34’.
Auteur(s): Harrie Koppen, Jan Henkens, Renier Vaessen
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
‘Kon een inwoner van Tungelroy in 1898 straffeloos ruiten ingooien in het Belgische Bocholt?’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: De rechtspraak tegen Bartholomeus van Deuren uit Tungelroy in 1898. Verdacht van vernielingen in de Tielkenshof, een hoeve in het gehucht Boven Kreijel, gemeente Bocholt (B). Bevat genealogische gegevens en een verslag van de rechtzaak tegen Van Deuren die uitmondde in een veroordeling van drie weken gevangenisstraf.
