Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘De vleesmarkt en de stadsvleeshal’.
Auteur(s): Cor Tubée
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1998 12 (1997) 89-101.
Samenvatting: Beschrijft de situatie met betrekking tot de verkoop van vlees voor en na de oprichting van de vleeshal in 1768 tot de afbraak in 1882, gevolgd door een lijst van pachters van plaatsen in de vleeshal vanaf het begin tot het eind.
‘Ook elders werd de Rog gestoken’.
Auteur(s): Piet J.G.A. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 3 (1988) 35-48
Samenvatting: Een zestal rogstekersprenten uit voorgaande eeuwen in de Nederlanden en Duitsland passeert de revue. Ook aan een satirisch stuk uit Mechelen van 1687, waarin de Weerter rogstekers figureren, wordt aandacht besteed. De oorsprong van de legende wordt door de auteur geduid.
‘Nacht en ontij’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 15 in: Weekblad voor Nederweert, 11 nov 2010.
Samenvatting: De nachtwaker Maan Verboeket werd in 1827 aangesteld. Hij was eigenlijk bakker van de beroep en woonde in de Koolensteeg (Burg. Greijmansstraat). Hij droeg een koperen hoorn en liep elke nacht een vaste ronde door het dorp en blies daarbij het sein ‘veilig’.
![‘[Pakhuis Kromstraat]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30254-pakhuis-kromstraat_encrypted-pdf-300x214.jpg)
‘[Pakhuis Kromstraat]’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Afbeelding van een oud pakhuis op de hoek van de Kromstraat.
‘De Heilig Hartbeelden in Midden Limburg’.
Auteur(s): Jan Kessels
Herkomst: Hallo Magazine, dec. 2025
Samenvatting: Korte beschrijving van enkele Middenlimburgse H. Hartbeelden waaronder de beeldengroep bij de kerk van OL Vrouw Onbevlekt Ontvangen in Ospel. Bevat ook een duiding van de hausse die ontstond in de jaren tussen 1920 en 1930 en overal dergelijke beelden werden opgericht.
‘Voormalige politiebureau Emmasingel 55’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Een ontwerp van de Weerter architect Rouleau waar later, na aankoop door de gemeente Weert, het politiebureau werd gevestigd.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Weert-Plucksackhof (1980)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Ten gevolge van een grote brand op 23 september 1980 ging de oude ‘Plucksackhof’ aan de St. Sebastiaanskapelstraat in (toen Nederweert, nu) Weert verloren. Het pand dateerde grotendeels uit 1750 en 1924 maar had in oorsprong een ouderdom die teruggaat tot de middeleeuwen. Oorspronkelijk heette de hoeve ‘Uitwijck’ en was zij een kluppelleengoed van de heren van Horne. Na de brand werden enkele bouwhistorische details gedocumenteerd en werden uit de mond van bewoners en anderen capita selecta uit de bouwgeschiedenis vastgelegd.
![‘[Vermeldingen van Weert, Nederweert en Ospel in het archief van het L.G.O.G.]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/11/30335-archief-lgog_encrypted-pdf-199x300.jpg)
‘[Vermeldingen van Weert, Nederweert en Ospel in het archief van het L.G.O.G.]’.
Auteur(s): G.H.A. Venner
Herkomst: Inventaris van het archief van het Limburgs Geschied- en Oudheidkundig Genootschap 1863-1965. Publicaties Rijksarchief Limburg nr. 7 (Maastricht 2003) 310 p.
Samenvatting: Korte vermeldingen van correspondentie van en naar het L.G.O.G inzake historische en archeologische vondsten in het Land van Weert. Informatie over Muntgebouw, Minderbroederskerk, een grafsteen te Stramproy, wandschilderingen in het pand Markt 1 te Weert, St. Jobkapel en St. Antonius (Teunis-)kapel en schenkingen van objecten. Tevens een voorstel van mr. Stan Smeets om de Franstalige naam van het jaarboek van het genootschap te laten vervallen. Tevens over bestuurlijke zaken de kring Aldenborgh te Weert belangende.
‘Twee zegelstempels uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 14 (1986) 46.
Samenvatting: Betreft de archeologische vondst van twee anonieme bronzen lakzegelstempels uit de 17e of 18e eeuw uit Nederweert.
‘Familie- en voornamen in Nederweert vóór 1600’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 27-35.
Samenvatting: Analyse van de oudste kerkelijke registers van de St. Lambertusparochie van Nederweert en lijsten met in de 16e eeuw gangbare voor- en familienamen.
‘In dienst voor Napoleons Europese droom. De verstoring van de plattelandssamenleving in Weert’.
Auteur(s): Joost Welten
Herkomst: Bijlagen en notenapparaat van het proefschrift Utrecht 2007; uitgegeven door uitgeverij Davidsfonds (Leuven, 2007).
Samenvatting: Een boek in een boek. Dit notenapparaat bij het proefschrift is een onmisbare (extra) bron voor de bestudering van de leven in het Land van Weert ten tijde van de Franse Tijd.
‘Teuten uit Nederlands Limburg’.
Auteur(s): W.H.Th. Knippenberg
Herkomst: De Teuten, buitengaanders der Kempen. Deel V in de serie Kultuurhistorische verkenningen in de Kempen. (Eindhoven 1974) 206-209
Samenvatting: Beschrijving van de teutengezelschappen uit Stramproy, Weert en Nederweert en de wijze waarop zij georganiseerd waren in de 17e, 18e en 19e eeuw.
‘De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 1996 10 (1995) 29-56.
Samenvatting: "Bijlagen: 1. Lijst van afgeloste schulden op de heerlijkheden. 2. Stamboom van de familie d' Alsace de Hénin-Liétard als heren van Weert, Nederweert en Wessem (1686- 1806). Naast een toelichting bij de begrippen heerlijkheid en heerlijke rechten, vindt men hier een uitvoerige beschrijving van de heerlijke rechten, tienden en cijnzen van Weert en Nederweert. Kortom van het bezit van de prins van Chimay met alle opbrengsten en schulden. Het verloop van de veiling in Brussel en de uiteindelijke koper van de heerlijkheden komen eveneens aan de orde."
‘En cause de la ville de Weert (Limbourg hollandais) : demanderesse : avoué Romain Quaedvlieg, avocats J. Voncken et Léon du Bus de Warnaffe : contre 1. Jean Martens, brasseur; 2. Jean-Mathieu Gilkens, cultivateur : tous deux domiciliés à Bocholt : defendeurs avoué Van Langenaken, avocat Claikens : mémoire à l’appui de la demande’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: (Etterbeek-Brussel, 1903) 34 pp.
Samenvatting: Memorie ter ondersteuning van de eisen van de gemeente Weert in een proces over de Bocholter- of Weerterbeek tegen een brouwer en landbouwer/molenaar uit Bocholt, die teveel water uit de Weerterbeek afleidden. De bewijsstukken over de eigendom van de beek lopen van 1296 tot 1734, aangevuld met jurisprudentie uit de 19e eeuw.
‘Papenvastenavond’.
Auteur(s): [W.]
Herkomst: "De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 315."
Samenvatting: Correcte verklaring van de term, gebruikt in 1563 te Weert. De priesters mochten dan voor het laatst voor het begin van de vasten vlees eten.
‘Rapportage bouwhistorisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 45 (1985)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Het afbreken van een belendend gebouw bood in 1985 de zeldzame mogelijkheid om de noordgevel van pand Kerkstraat 45 aan een onderzoek te onderwerpen. De waarnemingen werden aangevuld met archiefonderzoek naar de bewoners en de bewoningsgeschiedenis. Vastgesteld werd dat de noordgevel in de kern 17e-eeuws is (vermoedelijk van na de dorpsbrand van 1659) en daarna in twee fasen is opgehoogd. De tweede fase (1888) liet de noordgevel in stand maar verhoogde deze tot een gebouw met twee bouwlagen. In de laatste fase (tussen 1900 en 1904) werd de gevel opnieuw verhoogd en werd het zadeldak vervangen door een Engelse kap.
‘Activiteitenoverzicht Erfgoedgemeenschap Nederweert 2025’.
Herkomst: Erfgoedgemeenschap Nederweert (Nederweert 2026).
Samenvatting: Jaarverslag van de Erfgoedgemeenschap Nederweert, waaronder de Stichting Geschiedschrijving Nederweert, de Stichting Regionaal Archeologisch Bodemonderzoek STRABO en de Stichting Historisch Onderzoek Weert.
‘Stukjes en beetjes’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Alfons Bruekers, Vizier op Nederweert, in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) z.p.
Samenvatting: Autobiografische inleiding van het boek Vizier op Nederweert.
‘Het graven van de Zuid-Willemsvaart’.
Auteur(s): Jac. van de Warreburg
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 32 in: Weekblad voor Nederweert, 12 mrt 1987.
Samenvatting: In 1824 begonnen de werkzaamheden voor de aanleg van de Zuid-Willemsvaart in Nederweert. In de tijdelijke onderkomens van de gravers ontstond brand waarbij een omvangrijke winkelvoorraad verloren ging. Het schatten en slopen van boerderijen die moesten wijken voor het kanaal ging moeizaam.
‘St. Rumolduskapel aan de Molenpoort’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Over de geschiedenis van deze kapel aan de Molenpoort staat weinig vast. Na de restauratie in 1976 werd zij ingericht als gedachteniskapel voor de Weerter oorlogsslachtoffers.
‘Vertaling latijnse tekst van guardiaan Antonius van der Steen, neef van de gelijknamige pastoor van Nederweert Antonius a lapide uit 1619’.
Auteur(s): Michiel Jaspers
Herkomst: In: Anneleen Gabriels, ‘Anna Walburgis van Nieuwenaer: een benadering van haar leven en invloed (1511-1600)’. Masterscriptie Katholieke Universiteit Leuven (Leuven 2024) p.114.
Samenvatting: Vertaling in het Nederlandse van een latijnse tekst uit 1619 inzake de religieuze gebeurtenissen in Nederweert in 1566.
‘Pleitnota Subsidievoorstel restauratie Pand Siem’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Voorgedragen in Gemeentelijke Commissie Grondgebiedzaken Nederweert, vergadering van 22 november 2004. [Nederweert, 2004].
Samenvatting: 'Pand Siem' is de volksnaam voor een van de belangrijkste rijksmonumenten in de gemeente Nederweert. Het pand wordt wel de oudste herberg van Nederland genoemd, vanwege het onafgebroken gebruik als café sinds (minstens) 1547. Omstreeks 2000 hing het voortbestaan aan een dun draadje en wilde het gemeentebestuur van Nederweert de monumentenstatus aan het pand onthouden om zo afbraak mogelijk te maken. Tijdens een vergadering op het gemeentehuis in Nederweert op 22 november 2004 hield Alfons Bruekers namens de lokale erfgoedgemeenschap een pleidooi om het pand te behouden en om het gemeentebestuur positief te stemmen over een subsidievoorstel tot restauratie en behoud. Iets dat uiteindelijk ook slaagde.
‘Economische, religieuze en politieke verwikkelingen in Wessem in de zestiende eeuw’.
Auteur(s): J.G.C. Venner
Herkomst: Opera Omnia I: Een verzameling historische en heemkundige opstellen (Thorn 1990) 7-23.
Samenvatting: Geeft een algemeen overzicht over Wessem en omgeving in de periode 1540-1580 en is tevens een op Wessem gerichte samenvatting van zijn artikel ‘De Beeldenstorm in Weert en Wessem’.
‘Het Waaggebouw, Langpoort 1’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In 1920 gebouwde (nieuwe) stadswaag inclusief bovenwoning voor de waagmeester. Later waren er een bank en VVV-kantoor gevestigd.
