Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Boer en knuppel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 94 in: Weekblad voor Nederweert, 2 apr 2015.
Samenvatting: De rijkste boeren hadden in de middeleeuwen een knuppel, waarmee zij ten strijde trokken als de heer of graaf dat vroeg. Hun boerderijen waren de Plucksack, de Hoge Notte, Vlaokers in Kreijel en Kluskens in Strateris.
‘Oorlog in Nederweert. Het oorlogsdagboek van Jean Bruekers (1923-2014). Aflevering 2 Nervositeit in Nederweert maar de bevrijding zit in de lucht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 7 september 2024.
Samenvatting: Dagboekaantekeningen van 5 – 9 september 1944.
![J.A.J.M. Verspaandonk, De koorbanken van de St. Martinuskerk Weert: De koorbanken van de St. Lambertuskerk Nederweert’ (Venlo, [1994], 112 blz.)’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/5005-bruekers-koorbanken-weert-nederweert-msg116_logo-pdf-211x300.jpg){kind=logo}
J.A.J.M. Verspaandonk, De koorbanken van de St. Martinuskerk Weert: De koorbanken van de St. Lambertuskerk Nederweert’ (Venlo, [1994], 112 blz.)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 116 (1997) 240-246.
Samenvatting: Deze boekbespreking vat het werk samen met nadruk op de gebeeldhouwde figuren van de koorbanken uit de zestiende, zeventiende en voor deel uit eind negentiende eeuw. De auteur geeft enkele aanvullingen en doet een suggestie voor verder onderzoek.
![[‘Luidklok voor gesticht Stokershorst in Nederweert’].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/30009-stokershorst-msg-1923-43-12_encrypted-pdf-222x300.jpg)
[‘Luidklok voor gesticht Stokershorst in Nederweert’].
Auteur(s): [W. Spr.]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 43 (1923) 12.
Samenvatting: Melding dat een uit 1821 daterende luidklok uit Schin op Geul is aangekocht bij de firma Petit en Fritzen om geplaatst te worden in de kapel van het gesticht Stokershorst in Nederweert. De klok was aan Schin op Geul geschonken door barones de Zeegraedt, kanunnikes van het adellijk stift Sinnich.
‘Informatiebulletin Open Dag opgravingen Wessemerdijk Nederweert 24 januari 1988’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1988).
Samenvatting: Flyer voor bezoeker aan de Open Dag van de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' in januari 1988 met als thema de resultaten van de opgravingen van Romeinse en laat-middeleeuws sporen in Nederweert-Wessemerdijk.
‘Beheksing in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Leo Janissen, De Stem uit het vuur. Volksverhalen uit het Land van Weert (Maasbree 1979), 12.
Samenvatting: Volksverhaal over hekserij in Nederweert omstreeks 1855. Geschreven door Alfons Bruekers en licht bewerkt door Leo Janissen.
‘Arbeidsloon’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Neerlandia seraphica 8 (1934) 434.
Samenvatting: De magistraat van Weert betaalt aan de gardiaan het voorgeschoten bedrag terug, uitgegeven voor het terugkrijgen van meegenomen paarden door militairen, die in Diest waren in 1652 en voor gekochte prijzen door de pater catechist bestemd voor de jonkheid in 1655.
‘De Philosophie in Weert: februari – juli 1945’.
Auteur(s): Ferdinand Sassen
Herkomst: Rolduc’s Jaarboek 25 (1945) 50-51.
Samenvatting: Verslag over de onderwijsactiviteiten van de priesteropleiding van Rolduc, die voor de niet-Zuidlimburgse studenten tijdelijk in Weert gevestigd was. De auteur was daar zelf ook docent. Zie ook 'Kroniek over het schooljaar 1944-1945'.
‘Een “pelgrim” uit Weert in de Kapel in `t Zand te Roermond’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: In februari 1860 vonden er diefstallen plaats uit de offerblokken van de Kapel in ’t Zand in Roermond. Vader en zoon Van Bree uit Weert (en voordien Nederweert) kwamen voor het gerecht.
‘Moederhuis Zusters Ursilinen, Langstraat 20’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In 1876 werd dit pand de eerste vestiging van de uit Duitsland gevluchte Ursulinen. De komst van de zusters gaf een flinke impuls aan het onderwijs voor de vrouwelijke jeugd.
‘Wal en schip’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 25 in: Weekblad voor Nederweert, 10 mrt 2011.
Samenvatting: De blauwe schuit is een icoon van de carnavalsviering. Maar ook in het echt werd er gevaren door Nederweertenaren, in 1595. Daaraan lagen weddenschappen ten grondslag, afgesloten in café pand Siem.
‘Informatiebulletin Opgravingscampagne WD87 28-30 mei 1987’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1987).
Samenvatting: Informatieblad voor bezoekers aan de archeologische opgravingen te Nederweert-Wessemerdijk, door de Archeologische Werkgroep 'Philips van Horne' uit Weert.
‘Pak de ijzeren tang en steek ze in het vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 20 jan 2021.
Samenvatting: De opsluiting en ter dood veroordeling van Jan Antoon Corts in het gemeentehuis van Nederweert in 1752 is al luguber genoeg. Ronduit spectaculair zijn de verslagen van zijn verhoor op de pijnbank, waarbij hij de geheime woordenschat van het gespuis waar hij zich mee onderhield prijsgaf. De reputatie van Corts was nog tot ver in de 20e eeuw merkbaar in de verhalen in Nederweert.
‘Rapportage archeologisch pendelonderzoek Weert en Nederweert (1987)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Een paragnost uit Weert heeft in 1987 met behulp van een pendel en kaartmateriaal archeologische locaties in het Land van Weert bepaald. Van de negen casussen was er slechts één overtuigend. De in deze rapportage gerepresenteerde aanpak en resultaten zijn niet wetenschappelijk onderbouwd en vertegenwoordigen niet de opvattingen van de auteur. Wel is het van belang om .e.e.a ten behoeve van toekomstige verificatie te documenteren.
‘Uit het West-Limburgsche molenland’.
Auteur(s): W. Lenaers
Herkomst: De Nedermaas: Limburgsch geïllustreerd maandblad 7 (1930) 77-80, 94-96.
Samenvatting: Betreft de volledige weergave van een lofzang op Jac van Aken, die de - thans verdwenen - windmolen tussen 1817 en 1820 oprichtte. De molen was gelegen aan de Langpoort in het Driesveld (gehucht Altweert), thans Stationsstraat omtrent huidig restaurant Azië. Later Clercx-molen genoemd naar de latere eigenaren. Verder worden enkele persoonlijke gegevens over de molenaar vermeld en enige historische punten uit de ode toegelicht. Het oude liedje waarop de auteur doelt, is bekend. Het voorval speelde in de Zevenjarige Oorlog en wordt aangehaald op blz. 88 van het artikel. Bevat ook gegevens over verdwenen Nederweerter molens.
‘Rapportage voorstel naamgeving Carisplan Nederweert (2025)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2025).
Samenvatting: Het gebouw aan de Mgr. Kreijelmansstraat (dorpszijde) heet voortaan Kwantenhuys. Op deze plek stond ooit een oud huis, al in 1599 in de archieven genoemd. In de 18e eeuw was daar de smederij van Willem Caris. Het huis heette ‘Het Alde Kwantenhuys’: oude (‘alde’) en kwant, wat stond voor iemand met een opvallend of grappig karakter. Het andere gebouw, aan de Harrie Carisstraat (kanaalzijde), krijgt de naam Hooghuys. Op deze plek stond sinds 1710 een huis met een smederij, gesticht door Joost Geuns. Generaties lang werkten hier smeden tot het huis in 1961 werd gesloopt. Het droeg de naam ‘Het Hooghuys bij Kwanten’.
‘Iets over de heurpenning’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 37 in: Weekblad voor Nederweert, 18 jun 1987.
Samenvatting: De verhuur van knechten en dienstmaagden werd vroeger bekrachtigd met een zilveren muntstuk. Er ontstonden ook wel eens conflicten over deze overeenkomsten, zoals bijvoorbeeld in 1782. Het begrip heurpenning werd in 1939 tijdens de mobilisatie nog gebezigd.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Eind, Eind 41-49 (2021)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2021).
Samenvatting: Het onderzoeksgebied tussen de adressen Eind 41 en Eind 49 in Nederweert-Eind heeft uiteenlopende en in wetenschappelijke waarde sterk uiteenlopende archeologische verwachtingswaarden. Deze bestrijken een tijdvak van (in principe) de romeinse tijd tot de 20 e eeuw. De motivatie voor uitgebreider archeologisch onderzoek ter plaatse leunt in hoofdlijn op met name op twee wetenschappelijke argumenten: 1. Deze locatie betreft de eerste mogelijkheid tot het ijken van de archeologische verwachtingswaarden van het nog open landelijke gebied aan de oostzijde van de weg Eind dat in de komende jaren tot ontwikkeling gaat worden gebracht. 2. Het onderzoek kan ingepast worden in een breder cultuurhistorisch en archeologisch onderzoek naar de voormalige landweer van Nederweert-Eind.
‘Zwart of wit is niet goed of fout’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 23 sep 2020.
Samenvatting: Heel veel contact met de zwarte medemens hadden de Nederweertenaren vroeger niet. Dienstplichtige Peter Sonnemans schreef erover in een brief uit 1813 toen hij in Spanje verbleef. Father Kiggen uit Weert verkreeg in 1936 grote bekendheid met de krantenkop dat hij als missionaris meer dan 10.000 zwarte mensen had gedoopt.
‘Bedevaart naar Kevelaar’
Auteur(s): S.H. Winkelmolen
Herkomst: Budel en Cranendonck, voorheen en thans (Budel 1960) 180-181.
Samenvatting: Gedetailleeerde beschrijving van de Budels bedevaart naar Kevelaer vanaf het jaar 1834, die leidde langs de Weerterhut aan de Nieuwendijk (Geuzendijk? AB), via de kapel op Laar naar de kerk van Nederweert en vandaar langs de Noordervaart naar Meijel, Sevenum, Horst (waar werd overnacht) en door naar Broekhuizenvorst richting Kevelaer. Sinds 1949 ging men per autobus.
‘Sint Josef- of Bonesmolen’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried C. M. Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis en roemruchte einde van de molen bij het station in Weert.
‘Boerkaverbod en dirty dancing’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 mrt 2021.
Samenvatting: Nog in 1930 verbood het gemeentebestuur van Nederweert gezicht bedekkende kleding in het openbaar. Het was een van de vele momenten dat de overheid grip probeerde te krijgen op het maatschappelijk leven. Zoals in 1691, toen er paal werd gesteld aan ontmoetingen tussen jongens en meisjes en het gezamenlijk zingen van liedjes. Het grootste offensief was wel bij de kermis in 1928 en dat was gericht tegen het dansen van de Charleston, die door een inwoner als een heidense dans werd getypeerd.
‘De werken van Wilhelmus Lindanus, eerste bisschop van Roermond’.
Auteur(s): M.A.H. Willemsen
Herkomst: Limburg Provinciaal Genootschap II,4 (Roermond 1902) 775 p.
Samenvatting: Beschrijving van het boek van bisschop Lindanus uit 1568 (en tweede druk 1577), getiteld Psalterium Davidicum […]. In de bronnenlijst verwijst hij naar ‘zeer oude codices der voormalige Wilhelmieten te Nederweert’. Hieruit 250-251. De auteur vergist zich hier. Er bestonden Wilhelmoetenkloosters in Huibergen en Den Bosch (Bazeldonk) maar van een dergelijk klooster in Nederweert bestaan geen andere bronnen.
‘Verloren en gevonden’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 90 in: Weekblad voor Nederweert, 21 aug 2014.
Samenvatting: De goudschat van de Napoleontische legerveteraan Goedhart is nooit teruggevonden. Een trouwring wel, maar pas na bijna 50 jaar.
