Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Onze lieve vrouw van Weert’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Geschiedenis van het miraculeuze beeld van Onze Lieve Vrouw van Weert in de St. Martinuskerk.
‘Kerstnacht anno 1911 in de Ospelse Peel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 23 dec 2020.
Samenvatting: Frans Smits, opzichter van de veenderij in de Moost, beschreef op een prachtige manier de kerstavond van 1911. Als 13-jarige maakte hij de barre sneeuwtocht naar de kerk van Ospel mee. Een tocht die hij als de mooiste uit zijn leven betitelt.
‘Rapportage onderzoek conflictarcheologie munitiedepot WOII Waatskamp Ospel (2023)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2024).
Samenvatting: In 1939 besloot het Ministerie van Defensie tot de bouw van een munitiedepot in Ospel-Waatskamp. Dit vormde een ondersteunend onderdeel van een van de vele verdedigingswerken waaruit de Peel-Raamstelling bestond. De kanalen Noordervaart en Zuid-Willemsvaart vormden een strategisch onderdeel van de verdedigingslinie die ten doel had Nederland te beschermen tegen een Duitse inval. Het rapport beschrijft de resultaten van het bureau-onderzoek naar de geschiedenis van het object en van een verkennend booronderzoek naar de eventuele aanwezigheid van bouwkundige restanten ervan. Het munitiedepot – in de volksmond het ‘Menusie huuske’ genoemd - werd in 1939 gerealiseerd en bestond uit een klein gebouw met zadeldak en alle uiterlijke kenmerken van een burgerwoning, met het klaarblijkelijke doel het object voldoende te camoufleren voor vijandelijke verkenners.
‘Bronzen muntgewichten gevonden in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Informatiebulletin van de Stichting Streekarcheologie Peel, Maas & Kempen, (2) 1992, november 1992, 3-4.
Samenvatting: Bij het bouwrijp maken van percelen nabij de kern van Nederweert werd een achttal muntgewichten gevonden uit de 17e en 18e eeuw.
‘Alexius Julien : een Lotharings klokkengieter te Weert en Lier’.
Auteur(s): André Lehr
Herkomst: 't Land van Rijen : driemaandelijks kultureel Liers tijdschrift 18 (1968) 54-87.
Samenvatting: Uitvoerige verhandeling over het leven van de klokkengieter, zijn familie en zijn voornaamste klokken. Hij goot o.m. klokken voor de Weerter toren en de Roermondse Christoffelkathedraal. Julien verbleef in Weert van 1692 - 1703, waarna hij naar Lier vertrok voor het gieten van een beiaard. Volgens de schrijver beheerste Julien nimmer ten volle de kunst van het beiaardgieten, doch streefde hij er wel onvermoeibaar en onophoudelijk naar. Hij stierf in Lier in 1734. Aandacht wordt besteed aan concurrent Jan Fremy, die zich eveneens in Weert had gevestigd.
‘Monumentaal huis aan de Burg. Vullersstraat geeft bizar geheim prijs’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweert 24, 26 mei 2024.
Samenvatting: In het gemeentelijk monument Burg. Vullersstraat 10 werden bij een verbouwing in 2024 graffiti en een Hitlerleus uit 1936 aangetroffen. Het artikel geeft duiding van de context waarin die teksten vermoedelijk achtergelaten zijn. Hier woonde de bekende onderwijzer en literator Nieskens.
‘Hand en tand’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 84 in: Weekblad voor Nederweert, 27 mrt 2014.
Samenvatting: Linkshandigheid werd ooit als kwaal bestreden. Zelfs het Heilig Hartbeeld had decennialang een soort linkse handicap.
‘Getuigenis van schout, burgemeester en schepenen van Nederweert voor den klokkengieter Mr. Martin Mareschal’.
Auteur(s): [N.N.] Ouwerling
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 38 (1918) 32.
Samenvatting: Certificaat gedateerd 3 juli 1660 waarin het Nederweerter gemeentebestuur verklaart dat klokkengieter Mareschal voor de kerk in Nederweert drie mooie en goede klokken heeft gegoten en dat de samenwerking met hem bijzonder goed verlopen is.
‘Studiebeurzen voor Weertlanders’.
Auteur(s): P.M.E.F. Adriaens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 14 (2000) 121-143.
Samenvatting: Gedegen overzicht van alle stichtingen van studiebeurzen in Weert en Nederweert van de 16e tot de 20e eeuw.
‘Oud-kapelaan Jos Gramtinne van Lambertuskerk overleden’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Weekblad voor Nederweert, 15 juli 2004.
Samenvatting: Jos Gramtinne, een Friese Limburger (1945-2004) had een warm hart voor de jeugd van de St. Lambertusparochie in Nederweert.
‘Een oud schepenzegel van Nederweert’.
Auteur(s): W.G.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 47 (1927) 19.
Samenvatting: Beschrijving van de vondst van enkele zegelafdrukken van de schepenbank Nederweert in het archief van het Hof van Gelderland. Tevens de suggestie aan de gemeente Nederweert, die nog niet over een gemeentewapen beschikt, om goed na te denken over het refereren aan het oude schepenbankszegel als daar geen uniek Nederweerts element aan wordt toegevoegd.
‘Veldkruiskapel aan de Hoofstraat’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: De fraaie in 1905 gestichte kapel werd in 1984 gerestaureerd. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘De omgekeerde wereld van de vastelaovundj’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 feb 2021.
Samenvatting: Carnaval wordt ook wel het feest van de omgekeerde wereld genoemd. De boer wordt prins en de burgemeester treedt af om burger te worden. Waar de naam Rogstaekers voor de Weertenaren hun veronderstelde domheid moet illustreren, staat het begrip Pinmaekers juist voor hun vermogen om de tijdregistratie uit te vinden. Sommigen noemen het zelfs de uitvinding van de kalender, maar daarvoor hebben de Maya’s en de Chinezen beter papieren.
‘Het laathof van de proosdij van Meerssen te Weert en Nederweert’.
Auteur(s): Jos F.A. Wassink
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1997 11 (1996) 125-134.
Samenvatting: Na een historische schets over de proosdij worden de inhoud van het reglement (klik hier zie bij bronnen) en een drietal cijnsregisters lopende vanaf 1666 tot 1794 beschreven. Aan de orde komen de diverse meiers en laatschepenen, maar vooral een zestal laatgoederen. Aandacht wordt besteed aan de op deze goederen rustende lasten, de diverse (deel-)bezitters of (mede-)laten en overdrachten.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Lambertushof (2017)’ .
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: De voorgenomen uitbreiding van een supermarkt aan Lambertushof in Nederweert en de daaraan gekoppelde herinrichting van de openbare ruimte daaromheen, rechtvaardigt nader archeologisch onderzoek naar een viertal op basis van historische documentatie aanwijsbare objecten in de ondergrond.
‘Hotel de Engel, Korenmarkt’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Het pand heeft een pilastergevel uit de 17e eeuw. Vroeger was hier Sociëteit De Club gevestigd.
‘De luizenbos en de waterput. Een oude fabel met een onbedoelde moraal, uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 119 (2000) 191-198.
Samenvatting: Een volksverhaal uit Boeket-Tolheuvel blijkt zijn grondslag te hebben in de 17e-eeuwse moppenbundel van Aernout van Overbeke, terwijl het thema nog verder teruggrijpt op een middeleeuws werk van Poggio.
‘Gulden en daalder’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 52 in: Weekblad voor Nederweert, 12 jul 2012.
Samenvatting: In 1731 kreeg Nederweert het vorstelijk voorrecht om vier jaarmarkten te mogen houden, voor paarden en goederen.
‘Limburgers aan de Universiteit van Leuven van 1425-1797 (vervolg)’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 12 (1890) 71-72.
Samenvatting: Biografische gegevens van Jan de Villers, kanunnik van het OLV-kapittel van Maastricht en sedert 25 november 1558 pastoor van Nederweert. Verder Walterus Danckaerts uit Weert (ingeschreven in 1665).
‘Satanische baldadigheid in Altweerterheide’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 90 (2021) 9.
Samenvatting: Geen gewone baldadigheid of vernielzucht, maar een doordacht en vooropgezet plan. Allerlei symboliek uit satanische kringen wijst er op dat men met de beschadiging van het 'Deijelkruûs' in Altweerterheide een 'statement' heeft willen maken, zoals dat zo mooi heet. Helaas bevat het achtergelaten visitekaartje geen adres of telefoonnummer van de dader(s).
‘Naam en toenaam’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 1 in: Weekblad voor Nederweert, 28 jan 2010.
Samenvatting: Over bijnamen en de wel heel bijzondere voornaam van het veelgeplaagde kind van de Nederweerter kunstenaar Paulus Holten. Tarasius was zijn voornaam en in de volksmond sprak men hem aan met Tra.
‘De communauteit in 1798 (12 ventose VI)’.
Auteur(s): L. van de Sijpe
Herkomst: Het vermaert Clooster genaempt Sint Catharinedael onder Achelen. Sint Catharinadal Achel: vier eeuwen franciscaans kloosterleven (Hamont-Achel 2025) 63-64.
Samenvatting: Lijst van enkele uit Nederweert afkomstige zusters in het franciscanessenklooster van Achel (B) en hun professiedatum. De lijst bevat geen zusters uit Weert.
‘Technisch onderwijs in Weert (1922-1971)’.
Auteur(s): A.H. Lempens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 8 (1994) 85-94.
Samenvatting: Het artikel beschrijft - anders dan de beide gedenkschriften - uitvoeriger hoe de school tot stand is gekomen. De periode 1956-1971 geeft feiten en achtergronden. De oude school is in 1970 verlaten; waarna deze na enige tijd volledig is gesloopt. Een nieuw, voor de inzichten van die tijd praktisch gebouw zonder veel aandacht voor architectuur en ambachtelijke kunst werd betrokken.
‘Ittervoorterweg 46’.
Auteur(s): Renier Vaessen, Harrie Koppen, Jan Henkens
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 6: Boorderi-jje (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de boerderij en zijn bewoners.
