Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Water en vuur’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 29 in: Weekblad voor Nederweert, 28 apr 2011.
Samenvatting: Vele droge zomers vergrootten het risico op branden. De aanleg van twee waterkuilen in de Kerkstraat in1765 moest daar in voorzien.
‘Belle Zjeng’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 53.
Samenvatting: Anecdotes over Joannes Nuijens (Belle Zjeng) uit Nederweert, een markant inwoner voor en na de Tweede Wereldoorlog. Hij was ook in het Nederlands-Indisch leger geweest.
‘De ursulinen van de Romeinse Unie: monografie van de kommuniteit te Weert’.
Auteur(s): Jos Kocken
Herkomst: (Den Haag 1971) 7 p.
Samenvatting: Een specifieke aanvulling op het rapport waarin de toestand van de hele Nederlandse provincie van de Ursulinen geschetst wordt. Aan de orde komen o.m. het generatievraagstuk, integratie van de hulp-koorzusters, de interne communicatie, de werksituatie en de toekomst. Het klooster werd in 1989 gesloten.
‘Weert in het begin der negentiende eeuw’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: (Weert 1949) 35 pp.
Samenvatting: De titel geeft de inhoud te beknopt weer. Het eind van de 18e eeuw en vooral de Franse tijd komen nogal uitvoerig aan bod. De Franse inlijving wordt vergeleken met de Duitse bezetting. De veranderingen in het stadsbeeld worden gekarakteriseerd. De auteur beschrijft vervolgens de periode van 1815 tot 1845 met nadruk op de Belgische omwenteling.
‘Programma der tentoonstelling van vee te houden door de Maatschappij van Landbouw in Limburg te Weert’. & ‘Tentoonstelling van vee : gehouden te Weert op 12 September 1865 : Uitloving der prijzen’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Mededeelingen en berigten : Maatschappij van Landbouw te Limburg (1865) 33-36, 43-44.
Samenvatting: Betreft het reglement voor een veetentoonstelling met de te winnen prijzen en in mindere mate voor landbouwwerktuigen. Vervolgd wordt met de opgave van de prijswinnaars. De organiserende maatschappij werd opgericht in 1849 en verdween in 1901, als gevolg van een fusie met de in 1896 opgerichte concurrerende katholieke Limburgse boerenbond.
‘Uiterste wil van Philips van Montmorency, Grave van Horn. 4 Junij 1568’.
Auteur(s): J.K.J. de Jonge
Herkomst: R.C. Bakhuizen van den Brink (red.), Het Nederlandsche Rijks-Archief: verzameling van onuitgegeven oorkonden en bescheiden voor de geschiedenis des Vaderlands 1 (Den Haag 1857) 163-170.
Samenvatting: Het testament van Philips met codicil.
‘Er gloort nog hoop voor zwarte piet’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 9 dec 2020.
Samenvatting: Nog in 1948 werd het openbare bibliotheken gestimuleerd om stripboeken te vermijden omdat die schadelijk zouden zijn. Zelfs de Donald Duck had daar last van bij de introductie in 1952. Het bekendste voorbeeld van Nederweerter boekencensuur betrof schrijver Herman Maas, wiens boeken in de ogen van kerkelijke en wereldlijke overheid onwelgevallig waren. In 1967 werden de boeken van Jan Cremer op denigrerende wijze nog geweerd uit de bibliotheek.
‘Wit en zwart’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 13 in: Weekblad voor Nederweert, 14 okt 2010.
Samenvatting: Mensen met een donkere huidskleur waren een opvallende verschijning en zijn zelfs afgebeeld in een familiewapen zoals de familie Mooren in de Kerkstraat 41 (niet 35 zoals abusievelijk in het artikel staat). Peter Sonnemans van de Heijsterstraat was in het Franse leger en zag donkere mensen. Ook een geallieerde zwarte militairen in de Tweede Wereldoorlog baarden opzien.
‘Een Limburgsche klokkengieter’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: De Maasgouw: Orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 9 (1887) 136.
Samenvatting: Vermelding van bisschoppelijke dispensatie voor het huwelijk van Alexis Julien te Weert en de reden daarvoor.
‘De geschiedenis van Stokershorst’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Stokershorst in Nederweert-Eind was het opleidings-‘gesticht’ dat werd opgericht door de Congregatie der Broeders van O.L. Vrouw van Zeven Smarten. In 1898 werd gestart met de voorbereiding van de bouw. In de herfst van 1944 werd het betrokken door de Duitse troepen als hoofdkwartier en daarmee was het lot bezegeld. Zware vernielingen en opvolgende sloop betekenden het einde van dit landelijk zeer bekende instituut.
‘Fantasie en dwaasheid’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 76 in: Weekblad voor Nederweert, 17 okt 2013.
Samenvatting: Enkele follies (fantasievolle gebouwtjes) leven voort in het collectieve geheugen van enkele generaties Nederweertenaren.
‘De Broederschap van Onze Lieve Vrouw. Geloof, dood en sexuele moraal in zeventiende-eeuws’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Macht en Middelen (Nederweert 1997) 81-196.
Samenvatting: Geschiedenis van de Nederweerter broederschap (die ook voor dames open stond) en waarschijnlijk ontsproten is uit de gelijknamige broederschap in Weert. Via de broederschap wordt een interessant inkijkje gegund in de rol van de broederschap in het maatschappelijk leven en het bestrijden van bigamie, buitenechtelijke seks en soortgelijke zaken in de tijd van de contrareformatie (begin 17e eeuw).
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 61 (1977)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de afbraak in 1977 van het pand Kerkstraat 61 te Nederweert (fam. Hermans) werd in het puin van de noordelijke muur een fragment van een natuurstenen object gevonden. Hierop was een deel van een inscriptie leesbaar. Onderzoek wees uit dat we te maken hebben met een fragment van een natuurstenen grafkruis, vermoedelijk uit de 17e eeuw, van een lid van de familie Merttens. De sterke slijtagesporen op de vondst duiden op een hergebruik als dorpel of schampsteen op de oprit tussen de panden Kerkstraat 61 en 63.
‘Het Clerinx-oorlog in Nederweert gerestaureerd’.
Auteur(s): Wim van der Ros
Herkomst: De Orgelvriend, maart 2021, 14-21.
Samenvatting: Beschrijving van het orgel van de St. Lambertuskerk, met focus op de maker (Jan Arnold Clerinx) en restauratie van pijpwerk, klavier en andere delen.
‘Studentenclub’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Huub Janssen, Frits Knapen, Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 212-219.
Samenvatting: Studentenclub St. Petrus Canisius uit Nederweert was van de jaren ’30 tot ’60 in de vorige eeuw een van de meest bloeiende jongerenverenigingen in Nederweert. Actief op tal van terreinen zoals toneel, lezingen, tentoonstellingen en kamperen. Voor de ledenlijsten wordt verwezen naar de Bronnen-sectie op deze website.
‘St. Martinuskapelletje op Hushoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976)
Samenvatting: Deze kapel stond aan de weg Weert-Eindhoven, ongeveer 250m voor café Van de Wildenberg. Bij de reconstructie van de weg en de aanleg van de E9 in 1969 werd de kapel gesloopt.
‘Een H. Hartmonument voor Weert’.
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 11 (1997) 100-124.
Samenvatting: Aan de intronisatie van het Heilig Hartbeeld in Weert in 1921 ging een langdurige periode van discussie en bestuurlijke debatten vooraf.
‘Romeins aardewerk uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 28 (1986) 154-157.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een grote hoeveelheid romeinse keramiek die in de jaren 1970-1976 werd gevonden bij bouwwerkzaamheden aan de Wessemerdijk in Nederweert. Bij latere opgravingen kon dit vondstcomplex worden toegewezen aan een inheems-romeins grafveld uit de tweede en derde eeuw na Chr.
‘Leonardus Gisberti Panhuysen van Oeteren (Leonardus Panhusius) : bijdrage tot de reformatiegeschiedenis van Noord Limburg’.E.F. Panhuysen, ‘Leonardus Gisberti Panhuysen van Oeteren (Leonardus Panhusius) : te Hoerstgen en Weert’.
Auteur(s): E.F. Panhuysen
Herkomst: Historisch Tijdschrift 11 (1932) 124-135 en 249-257.
Samenvatting: "Twee delen van een driedelige en breed opgezette biografie, die gebaseerd is op literatuurstudie. Het eerste artikel behandelt zijn afkomst en familie en voorts zijn kort verblijf als kanunnik in Thorn. Daarna is hij voor studie naar Keulen vertrokken. Het tweede artikel gaat in op de invoering in 1556 van de gereformeerde godsdienst in het Horstjen (thans stad Kamp-Lintfort/Kreis Wesel) door de plaatselijke heer, die tevens heer van Meijel, Pol en Panheel en bezitter van de Hornse lenen Ghoor en Buggenum was. Na zijn studie in Keulen, waar hij vermoedelijk reformatorisch werd, verbleef Lenard van Oeteren als predikant in het Horstjen. Hij was rond 1559 predikant in Weert en werd later afgezet. In navolging van Jos. Habets wordt abusievelijk Walburgis van Nieuwenaer en niet haar schoonmoeder Anna van Egmont als de grote voortrekster van de reformatie in Weert aangeduid. Het derde artikel gaat over zijn verblijf in Venlo en is hier niet opgenomen."
‘Drogisterij De Gaper, Langstraat 6’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In de Franse Tijd herberg De Swaen genaamd en drager van een gevelsteen uit 1672. Aan de noordzijde is een fraaie vakwerkgevel bewaard gebleven. Ooit was er een drogisterij gevestigd.
‘Bi-j Bieële’, de geschiedenis van de Beelenhof in Ospel.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Ospel 2001)
Samenvatting: "De bewoningsgeschiedenis van Camping 'De Waatskamp' in Ospel voert terug tot 1485. Ooit lag hier de Beelenhof. De folder laat in vogelvlucht enkele facetten uit de historie van deze locatie zien. De folder is gemaakt voor promotionele doeleinden en om die reden niet historisch geannoteerd."
‘De ontvoering van drie Roermondenaren door Weertenaren in 1789’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 101(1982) 49-63.
Samenvatting: "Geeft een samenvatting van de kroniek van Goofers en de brieven van de gearresteerde Stuers over de gevangenneming weer. Vervolgens wordt de dagvaarding van Stuers voor schadevergoeding geciteerd en de brief van de drie gevluchte Weertenaren aangehaald. Tenslotte worden enkele zinnen uit een verdedigingsakte van Weertenaren tegen de hoge eisen weergegeven. Afgesloten wordt met de verheffing in de adelstand van Stuers als beloning voor zijn steun aan de keizer in die moeilijke periode. Onjuist is dat hij in de rijksadel zou zijn opgenomen met de titel van ridder; hij werd in de Nederlandse adel kosteloos en zonder titel opgenomen. Het artikel is achterhaald door publicatie van het opstel: 'De schadeloosstellingacties van Luytgens, Stuers en Van der Renne tegen de Weertenaren in 1791-1792' in de 'Spiegel van Roermond' 2012 ."
‘Driekwart eeuw zuivelindustrie in Nederweert’.
Auteur(s): Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden, Doorsneden Land (Nederweert 1989) 189-208.
Samenvatting: Omstreeks 1895 schoten de coöperatieve zuivel- en boterfabriekjes overal in Nederweert uit de grond. In 1903 waren er al negen. Later fuseerden die tot grotere coöperaties.
‘OLV-kapel Ospel eendrachtelijk gerestaureerd’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en Kruisen in Limburg 99 (2023) 7-8.
Samenvatting: Waar menig parochie tegenwoordig worstelt met de vraag met betrekking tot herbestemming van voormalige religieuze gebouwen, gaf Nederweert-Ospel daar al meer dan een eeuw geleden een mooi voorbeeld van... alhoewel omgekeerd. Toen werd namelijk een bedrijfsgebouw omgevormd tot kapel! Daaraan dankt Ospel de kapel van O.L.V. van Altijddurende Bijstand, die na een recent voltooide restauratie de komende decennia weer kan doorstaan.
