Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘St. Matthiaskerk Leuken’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 5: Kerreke (Weert 1981).
Samenvatting: Geschiedenis van de kerk van Leuken.
‘Bijdragen tot de herstellingen der kerk van Weert in de 17e eeuw’.
Auteur(s): [P. Doppler]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 22 (1900) 81-82.
Samenvatting: Regels voor de verhoging van de lycoop (opslag) van 2% naar 3% ten behoeve van de nodige reparaties aan de kerk.
![‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/3002-bruekers-jaarboek-weert-msg115_logo-pdf-208x300.jpg){kind=logo}
‘[Bespreking van] Weert in woord en beeld: Jaarboek voor Weert (Weert 1996)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 115 (1996) 117-1
Samenvatting: Recensie van het Weerter jaarboek 1996, waarbij alle artikelen kort besproken worden met nadruk op de bijdragen van Emile Haanen, 'De heerlijkheden Weert en Nederweert en de verkoop van 1781' en van Lex Spee, 'Het kanton Weert tijdens de eerste jaren van de Franse overheersing (1795-1799) : deel 2 : september 1797 - november 1799'.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Schoordijk Galgenberg (2018)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Op basis van historisch en kartografisch gegevensmateriaal is aannemelijk gemaakt dat de gemeentelijke executieplaats van Nederweert gelegen was op een terrein in de omgeving van Schoordijk en Wessemerdijk in Nederweert, ingeklemd tussen autosnelweg A2 en kanaal Wessem-Nederweert. De oudste vermelding van een galg op deze plaats dateert uit 1707, maar daarin wordt tevens gesproken van een van oudsher bestaande situatie. In 1750 werd de galg vernieuwd en tegen het einde van de 18e eeuw zal zij als onderdeel van de hervormingen van het rechtssysteem zijn opgeheven en afgebroken. De locatie was strategisch gekozen: in de nabijheid van de kruising van de oostwest- en noordzuid-verbindingswegen, en op een natuurlijke hoogte die ‘Het Berghsken’ werd genaamd.
‘Gerard Reve in Weert: van dwaalgast tot blijver. Ambivalente bespiegelingen rond de Reve-collectie van de stad Weert’.
Auteur(s): Herman van Horen
Herkomst: Biekaer, magazine van de stichting Cultuurhistorische publicaties voor de regio Weert 3 (mei 2006) 20-21.
Samenvatting: Biografie van de bekende schrijver Gerard Reve die vanaf 1973 in Weert woonde en schreef. Een belangrijke collectie brieven en manuscripten bevindt zich in het gemeente-archief in Weert. Reve woonde aan de Nieuwe Markt in Weert.
‘Archeologisch raadsel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 22 (1984) 15.
Samenvatting: Beschrijving van een vermoedelijk laat-mesolitisch ongeslepen vuurstenen bijltje afkomstig uit Nederweert-Eind.
‘Kapel van O.L. vrouw van Bijstand op Boshoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Op het kruispunt Boshoverweg-Princenweg staat deze kapel. Zij werd in 1921 gebouwd als opvolgers van een oudere kapel in de buurt. Jaartalstenen daarvan zijn in de huidige kapel ingemetseld.
‘Vriezen en dooien’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 17 in: Weekblad voor Nederweert, 25 nov 2010.
Samenvatting: Strenge winters en extreme koude teisterden het land van Weert in 1564. De winter van 1962 brak in Ospel alle records. De kroniek van Simon van Roy heeft details over de winter van 1709.
‘Drogisterij De Gaper, Langstraat 6’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In de Franse Tijd herberg De Swaen genaamd en drager van een gevelsteen uit 1672. Aan de noordzijde is een fraaie vakwerkgevel bewaard gebleven. Ooit was er een drogisterij gevestigd.
‘De Spaanse kelk van Weert. Oorlog, schuld en devotie in zilver’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Kapellen en kruisen in Limburg (107) 2025 18-19.
Samenvatting: De zilveren kelk uit 1601 in de kerkschat van de St. Martinuskerk is een geschenk van muitende Spaanse soldaten die Weert van 1600-1602 bezet hielden en de omgeving terroriseerden.
‘De historie van de St. Lambertuskerk te Nederweert 1467-1967’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert 1977).
Samenvatting: In eigen beheer ‘uitgegeven’ boek (oplage: twee stuks…) over de geschiedenis van de St. Lambertuskerk, gebaseerd op literatuur en eigen archiefonderzoek door Alfons Bruekers op 15-jarige leeftijd.
‘Gemeente-archief, bron van informatie’.
Auteur(s): Mathieu Jacobs
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 151-153.
Samenvatting: Introductie in het gemeente-archief van Nederweert en presentatie van enkele bijzonder archiefstukken.
‘Oorlogsherstel’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 238-243.
Samenvatting: Onder andere vanwege haar strategische ligging aan de kruising van vier kanalen, werd de gemeente Nederweert tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar geteisterd. Met name de kerken, bruggen en ook de boerderijen in de kanaalzone hadden het zwaar te verduren. Het herstel werd in de naoorlogse jaren energiek opgepakt.
‘Het Wessemerdijkproject. Flyer voor bezoekers aan opgraving 1987’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert, 1987).
Samenvatting: Informatiefolder ten behoeve van kijklustig publiek tijdens de uitvoering van archeologisch onderzoek in Nederweert door de Archeologische Werkgroep Philips van Horne uit Weert.
‘Wilhelmus Hubertus, Hushoven’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 3: Muuëles (Weert 1979).
Samenvatting: Geschiedenis van de windmolen van Hushoven.
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Kerkstraat 58 Standbeeld Mooren (1965)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2018).
Samenvatting: Leonardus Mooren (1700-1781), priester, kanunnik en weldoener, schonk in 1776 een stenen calvariegroep aan de St. Lambertuskerk van Nederweert. In 1777 volgde de schenking van een standbeeld dat de schenker zélf voorstelde en dat op een natuurstenen sokkel vóór de kerk moet hebben gestaan. In januari 1799 is het beeld door militairen van de ‘verwijderingscolonne’ van generaal Piston in het kader van de generieke anticlericale maatregelen van Franse overheid, en met een tegenstribbelende Nederweerter bevolking, verwijderd. Het werd daarbij ritueel verminkt door middel van onthoofding en verminking van neus en bovenlip. Daarna werd het begraven in een kuil voor de St. Lambertuskerk. Bij de aanleg van riool in de Kerkstraat, in 1965, werd het beschadigde beeld teruggevonden en door toeval aan de ondergang onttrokken. Het beeld draagt aan de voorzijde een chronogram (1777) en aan de achterzijde een medaillontekst met gegevens over de schenker.
‘Rapportage archeologische verwachtingswaarden Nederweert-Schoordijk ‘Andersdenkendenkerkhof’ (2020)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2020).
Samenvatting: Van oudsher werd Nederweert omringd door een krans van vennen, waterplassen en uitgestrekte heidevelden. In het zuiden van de gemeente lagen de Roevenderpeel en het Schoorwater. Dat gebied had een sinistere bijklank in de oren van vele inwoners. Vanaf de 19e eeuw was daar ook een algemene begraafplaats waar niet-katholieken en zelfdoders werden begraven. Voor hen was immers in de beleving van de Kerk, geestelijkheid en inwoners van die tijd geen plek in de hemel beoogd. De formele status van algemene begraafplaats werd in 1959 opgeheven en in 1966 worden de nog aanwezige stoffelijke overschotten opgegraven en herbegraven.
‘Alarmberichten en spotprenten: naar aanleiding van een variant van de rogstekersprent’.
Auteur(s): C. P. Burger
Herkomst: C.P. Burger Jr., e.a., Het boek : tweede reeks van het tijdschrift voor boek- en bibliotheekwezen 7 (1918) 1-10.
Samenvatting: Is een vervolg op het artikel van G. Hesse (zie hierna). Het analyseert uitvoerig de legende en afbeeldingen, tevens geeft het de verschillen aan met andere prenten.
‘De rode haren van Johnny uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 5 aug 2020.
Samenvatting: The Scots Greys waren betrokken bij de bevrijding van Nederweert in september 1944. Een van hen, John Spencer viel op door zijn rode haar en overleefde de oorlog. Zijn dochter, Diana Spencer, zou later wereldberoemd worden als lady Di. Hun zoon, prins Harry, heeft de rode haren van John Spencer geërfd.
‘Een politiek proces tegen Everard en Victor Hermans c.s. Een rel op de Oelemarkt in 1839’.
Auteur(s): Emile Haanen
Herkomst: Weert in woord en beeld. Jaarboek voor Weert 2001 15 (2000) 77-94.
Samenvatting: Uitvoerig verslag van een proces van het Openbaar Ministerie in Roermond tegen negen Weertenaren wegens vermeende mishandeling en belediging van Hollandse marechaussées, het zingen van Belgische liedjes, het roepen van pro-Belgische leuzen en het beschadigen van de voordeur van een herberg. Het OM ging in hoger beroep bij het Gerechtshof in Maastricht. Dat leidde voor deze tot een volledige afgang.
‘Over maâle, kernelle en andere buitenspelen’.
Auteur(s): Henk Teunissen, Alfons Bruekers, Huub Janssen, Frits Knapen
Herkomst: Nederweerts Verleden. Met naam en toenaam. Impressies van Nederweert, Ospel, Eind en Leveroy in de jaren vijftig (Nederweert 2002) 152.
Samenvatting: Overzicht van de belangrijkste kinderspelen uit Nederweert uit de jaren vijftig van de vorige eeuw.
‘Wegkruis Blaakvenweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Geplaatst door Paul Th. Van de Venne, een industrieel uit Weert.
‘Het St. jansgasthuis 1869-heden’.
Auteur(s): Godfried Egelie, Jan Henkens, Stan Smeets
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 9: Kloeësters en pensjenaate (Weert 1984)
Samenvatting: De Zusters van Liefde uit Tilburg vestigden het eerste R.K. Armenziekenhuis in de Beekstraat. Later kwam het in de Boerhaavestraat en uiteindelijk aan de Vogelsbeek.
‘Hond en held’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Vizier op Nederweert in stukjes en beetjes. Verhalen uit het verleden van Nederweert, Budschop, Eind, Ospel en Leveroy (Nederweert 2022) nr. 130
Samenvatting: Hond Nicky, in ‘dienst bij de Britse troepen, redde met zijn speurzin vele mensenlevens tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zijn dierengraf in Ilford, Engeland, is nu een toeristische attractie.
