Filter op onderwerp
‘Loten om het lot van lotgenoten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 28 apr 2021.
Samenvatting: Een bizarre loting vond plaats op het kasteel van Weert in 1595. Toen prins Maurits dat kasteel, dat door Spaanse huurlingen bezet was, liet belegeren, kregen de verdedigers een bizarre opdracht. Ze moesten strootje trekken om te bepalen wie in leven mocht blijven en wie niet. Van de 26 mannen mochten er slechts 15 in leven blijven. De anderen werden opgehangen en verdronken. Daarmee was het lot van Weert bezegeld.
‘Over vogels en kogels, schutten en rotten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 21 apr 2021.
Samenvatting: Het volksliedje over Sintermerte-veugelke heeft een grondslag in het middeleeuwse woord kogel dat mantelkap betekent. Ook de leden van de schutterijen droegen een kogel. Nederweert kenden vroeger twee schutterijen en Leveroy had haar eigen schutterij. Op het schuttersfeest van 1519, waar de graaf van Horne als heer van Nederweert aanwezig was, vloeide de wijn rijkelijk. In de 19e eeuw leidden de schutterijen een kwijnend bestaan, tegenwoordig staan zij nog volop in de belangstelling.
‘Steken en stoken in de Groote Peel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 7 apr 2021.
Samenvatting: Eeuwenoude twisten over de rechten op de heide en de turfgebieden laaiden zo nu en dan op. In 1547 was er een groot conflict tussen Nederweert en Someren, en in 1745 kwam het tot een gewapend conflict tussen Weert en Nederweert, waarbij de plaatselijke schutterijen met veel bravoure tegen elkaar kwamen te staan. Het privilege uit 1482 waarin de rechten waren geregeld, moest herhaaldelijk worden opgefrist, laatstelijk gebeurde dat nog in 1864.
‘Roomse reis om te biechten en te vechten’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 31 mrt 2021.
Samenvatting: Conform de traditie was het vroeger elke 50 jaar Heilig Jaar. Duizenden pelgrims togen dan naar Rome. In 1750 was Ospelnaar Thomas Stroucx een van hen. Omdat hij nogal veel vermogen had en een meisje ongehuwd zwanger had gemaakt, moest hij een speciale ‘reisverzekering’ af sluiten zodat het meisje niet met lege handen zou staan als Thomas onverhoopt niet terug zou komen van zijn Roomse reis. Een andere Romeganger was Frans Koolen, die rond 1870 als zouaaf vocht in het pauselijk leger. Hij overleefde en kwam terug in Nederweert met een mooie medaille.
‘Driepersoonsbed op de rand van de hel’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 24 mrt 2021.
Samenvatting: Toon Velter (alias Flats Toon) was een sociaal bewogen man die in de vooroorlogse periode nogal wat opzien baarde door met twee vrouwen samen te leven (en het bed te delen). Hij woonde in de Lage kuilen en daarvan maakte de toenmalige pastoor handig gebruik door hem vanaf de preekstoel te verketteren en te verbannen naar de ‘laagste kuilen de hel’.
‘Dansen met de duivel en seks met Lucifer.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 3 mrt 2021.
Samenvatting: De heksenvervolgingen in Asten en Roermond waren echte excessen. In Nederweert ging het wat gematigder, maar toch. Jen Beelen-Gijsen werd in 1600 door het gerecht van Nederweert veroordeeld wegens heksendansen, seks met duivel en betovering van vee en andere dieren. Zij eindigde op de brandstapel, maar toen was zij al dood want in haar dodencel heeft zij zich uit ellende van haar leven beroofd.
‘Arbeid adelt, maar arbeidt adel?’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 24 feb 2021.
‘Grenskerken markeren een eeuwenoude barrière’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 mrt 2021.
Samenvatting: De provinciegrens van Limburg en Noord-Brabant was staatsgrens, taalgrens, culturele grens, geloofsgrens, provinciegrens en gemeentegrens. Cultuurhistorische echo’s daarvan zijn de grenskerken in het Weerterbos en aan de Booldersdijk, opgericht op Spaans/katholiek gebied ten behoeve van de katholieke minderheid in Staats-Brabant in het midden van de 17e eeuw.
‘Boerkaverbod en dirty dancing’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 mrt 2021.
Samenvatting: Nog in 1930 verbood het gemeentebestuur van Nederweert gezicht bedekkende kleding in het openbaar. Het was een van de vele momenten dat de overheid grip probeerde te krijgen op het maatschappelijk leven. Zoals in 1691, toen er paal werd gesteld aan ontmoetingen tussen jongens en meisjes en het gezamenlijk zingen van liedjes. Het grootste offensief was wel bij de kermis in 1928 en dat was gericht tegen het dansen van de Charleston, die door een inwoner als een heidense dans werd getypeerd.
‘Voor een dubbeltje geboren en toch een kwartje’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 feb 2021.
Samenvatting: Johan Simonsz Horix uit Ospel was een ondernemende handelaar. Hij werd schatrijk in Eltville (D) en bracht het daar tot schout. Zijn zoon werd hoogleraar en werd geadeld tot Freiherr (baron) Von Horix. De tak stierf korte tijd later uit.
‘De omgekeerde wereld van de vastelaovundj’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 feb 2021.
Samenvatting: Carnaval wordt ook wel het feest van de omgekeerde wereld genoemd. De boer wordt prins en de burgemeester treedt af om burger te worden. Waar de naam Rogstaekers voor de Weertenaren hun veronderstelde domheid moet illustreren, staat het begrip Pinmaekers juist voor hun vermogen om de tijdregistratie uit te vinden. Sommigen noemen het zelfs de uitvinding van de kalender, maar daarvoor hebben de Maya’s en de Chinezen beter papieren.
‘Relletjes en avondklok in Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 3 feb 2021.
Samenvatting: In 1606 vond een zeer gewelddadig treffen plaats tussen de jeugd van Kreijel en van de Kerkstraat, bij café Siem (dat toen nog niet zo heette). Het gemeentebestuur scherpte de regels van zondagsheiliging en avondklok nog een keer goed aan. Maar ook in 1607 bleek het een hete zomer te worden, met als dieptepunt de moord op veldwachter Goort Moestmans.