Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Rapportage archeologisch onderzoek Nederweert-Hoesta (1983-1984)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2017).
Samenvatting: Bij de analyse van luchtfoto’s van het noorden van Nederweert, in 1983, werd aan de westzijde van de Booldersdijk in een gebied dat bekend staat onder de naam ‘Hoesta’ een cirkelvormige structuur met een diameter van 75 m en een ringbreedte van 3 a 5 m ontdekt. Archeologische oppervlaktevondsten ter plaatsen (een neolitische geslepen bijl en waarschijnlijk mesolitisch vuursteenmateriaal) hebben waarschijnlijk geen directe relatie met het archeologisch object in kwestie. Onderzoek ter plaatse en een burostudie leverden op dat we hier vermoedelijk te naken hebben met een pingo-ruïne, dat wil zeggen de plaats van een gesmolten ijslens uit de laatste ijstijd (12.000-11.000 c.Chr.).
‘Dag en nacht’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 114 in: Weekblad voor Nederweert, 5 jan 2017.
Samenvatting: Een vrouwelijke oorlogsheld, Regina Esser, uit de IIe Wereldoorlog ontving een hoge onderscheiding maar wacht nog steeds op erkenning. De burgemeester van Nederweert, Op de Laak, heeft het breed-gesteunde verzoek om Esser te herdenken in de vorm van een straatnaam in Budschop, in een diepe la geborgen.
‘Het Zwaard, Markt 21’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In het begin van de 19e eeuw bewoond door de Nederweerter koopman Peter Coumans. In 1969 verbouwd tot delicatessenzaak. Achter het huis bevindt zich de stal van postmeester Coumans.
‘Verslag van de opbouw van de Weerter toren 1887-1889’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 90 (1971) 183-195.
Samenvatting: Samenvatting van een uitvoerig verslag van deken Custers over de verhoging van de toren van de Sint-Martinuskerk met de daarbij behorende problemen.
Een “papieren” inval van Belgen in Weert’.
Auteur(s): Wil Filott
Herkomst: Website stichting De Aldenborgh (Weert 2025).
Samenvatting: Weert, Hunsel en Ittervoort kwamen in de nacht van in het nieuws door een opmerkelijk voorval: een Belgische annexionistische beweging had in de nacht van zaterdag op zondag 26 juni 1927 op diverse plaatsen aanplakbiljetten geplaatst waarin de Limburgers en Brabanders werd opgeroepen zich te onttrekken aan de ‘hebzucht der Amsterdamsche en Rotterdamsche kooplieden” en zich (dus) aan te sluiten bij België. De actie had geen gevolgen. De annexionistische beweging werd in 1930 formeel opgeheven.
‘De bevolking van Weert, Nederweert en Stramproy in 1796’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 95 (1976) 63-69.
Samenvatting: Het artikel geeft de resultaten weer voor ieder van de drie gemeenten. Per straat, gehucht of rot wordt een leeftijdstabel naar leeftijdsklassen, een geslachtstabel en een herkomsttabel naar in of buiten de gemeente geboren lieden gepresenteerd. Per gemeente wordt bovendien een overzicht van beroepen en het aantal daarin werkzame personen aangegeven.
‘Inkel deenger over Neewieërt’.
Auteur(s): Fons Vossen
Herkomst: Verhäölkes en gedichtjes oet ’t Wieërter lând: Veldeke (Weert 1979) 112-114.
Samenvatting: Essay over de eigenaardigheden van het Nederweerter dialect, aangevuld met diverse anecdotes over het Nederweerter gemeentebestuur.
‘Mensen, Macht en Middelen’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 148 in: Weekblad voor Nederweert, 21 nov 1996.
Samenvatting: Voorproefje van de inhoud van de historische opstellen in het nieuwe boek in de serie Nederweerts Verleden, met speciale aandacht voor de genealogie Hobus en Coumans, en de Broederschap van Onze Lieve Vrouw.
‘Sint Servaas kapel of wel Houben Kapelke in Leveroy opnieuw ingezegend’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Nederweert24, 12 mei 2021
Samenvatting: Na een volledige restauratie door vrijwilligers werd het Houbenkapelke in Leveroy opnieuw in gebruik genomen en ingezegend.
‘Romeins aardewerk uit Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Archeologie in Limburg 28 (1986) 154-157.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een grote hoeveelheid romeinse keramiek die in de jaren 1970-1976 werd gevonden bij bouwwerkzaamheden aan de Wessemerdijk in Nederweert. Bij latere opgravingen kon dit vondstcomplex worden toegewezen aan een inheems-romeins grafveld uit de tweede en derde eeuw na Chr.
‘De verpachting van der heeren molens te Weert en Nederweert in 1754’.
Auteur(s): Mathieu Hermans
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 3 in: Weekblad voor Nederweert, 16 jan 1986.
Samenvatting: Protocol van de verpachting van de herenmolens van Roeven, Rosveld, Swartbroek en de Binnen- en Buitenmolen van Weert.
‘Bijenkorven in de geschiedenis van het land van Weert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 10 in: Weekblad voor Nederweert, 29 mei 1986.
Samenvatting: Een bijenkort wordt al in 1296 vermeld in de context van de sluis in de Weerterbeek. Maar ook uit latere eeuwen zijn er talloze vermeldingen die verwijzen naar de bijenteelt in het land van Weert.
‘Bid en werk’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 9 in: Weekblad voor Nederweert, 24 jun 2010.
Samenvatting: Een door de Fransen uit haar klooster verdreven non stond in 1835 aan de wieg van de orde van de zusters Franciscanessen. De nonnen woonden in de Weertersteeg en de laatst overlevende van hen in de Kerkstraat.
‘Lust en orde’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 2 in: Weekblad voor Nederweert, 18 feb 2010.
Samenvatting: Hoe de in 1903 opgerichte fietsclub van Ospel het nuttige met het aangename verenigde maar toch geen lang leven beschoren bleek. In 1905 splitsten Ospel en Nederweert zich van elkaar af en stichtten zij aparte clubs. De reglementen waren op militaire leest geschoeid.
‘Nederweert’.
Auteur(s): [Alfons Bruekers]
Herkomst: W.J.H. Willems: Archeologische kroniek van Limburg over 1984, in: Publications de la Société Historique et Archéologique dans le Limbourg 121 (1985).
Samenvatting: Vondstbeschrijving van een midden-paleolitische Clacton-afslag, gevonden door Marian Janssen op een perceel in Strateris.
Notice historique sur l’ancien Comté de Hornes et sur les anciennes seigneuries de Weert, Wessem, Ghoor et Kessenich
Auteur(s): [M.J. Wolters]
Herkomst: (Gent 1850), 288 pp.
Samenvatting: Behandelt in het kort de geschiedenis van de grafelijke familie, het graafschap Horn met de kloosters Keizerbosch in Neer en Sint-Elisabethsdal in Nunhem, de stad en de heerlijkheid Weert met zijn religieuze instellingen, de heerlijkheden Wessem, Ghoor en Kessenich. De heerlijkheid Horne, thans Heurne bij Vechmaal in de gemeente Heers (Belgisch-Limburg) wordt eveneens beschreven. De muntslag van Weert, Wessem en Kessenich-Kinrooi met tientallen afbeeldingen van hun munten komt aan de orde. Het historische deel wordt besloten met een biografische beschrijving van belangrijke personen - al dan niet vermeend - afkomstig Weert of Horn. Ten slotte nog 42 transcripties van relevante akten en bronnen; deze bestrijken een periode van 1240 tot 1655.ie: https://tinyurl.com/398dt9wu
‘Orchideeën in de Ijzeren Man’.
Auteur(s): Herman Beuvens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 55-56.
Samenvatting: Korte en zeer algemene beschouwing over zeldzame flora in het gebied van de Ijzeren Man.
Berigt voor den Eerw. Heer J. Janssens, Pastoor tot Weerdt, geinsinueerden op de Requeste van den Heer Raed en Momboir ,
Auteur(s): N.N.
Herkomst: [z.pl. 1787], 1-11.
Samenvatting: "Vindplaats gedrukte versie: Bibliotheek Algemeen Rijksarchief te Brussel onder nummer EP04649. Vindplaats concept: Gemeentearchief Weert, archief parochie St.Martinus Weert 1404-1979, inv.nr. 745. Verweerschrift van 8 januari 1787 van pastoor Jos. Janssens van Weert tegen de aanklacht van 15 december 1786 van de momboir Stuers van het Hof in Roermond betreffende het niet-afkondigen van het edict van 16 oktober 1786 van keizer en koning Joseph II inzake de oprichting van het seminarie-generaal te Leuven en het vonnis van het Hof van 26 januari 1787, gevolgd door het besluit van de bisschop en een brief van de secretaris van het bisdom."
‘Eene grondgerechtigheid te Weert-Nederweert’.
Auteur(s): E. Slanghen
Herkomst: De Maasgouw: weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 2 (1880) 395-398.
Samenvatting: De laathof van het kapittel van Sint-Servaas te Maastricht in Weert en Nederweert in de periode 1556-1612, aangevuld met vragen over Hoff [laatrecht] en Weerter marktrecht'.
‘Twee nieuwe wegkruisen in Weert’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 1 (1986) 69-70.
Samenvatting: Geschiedenis van twee vernieuwde wegkruisen, aan de Stramproyergrensweg en de Peelheideweg.
‘De spreeuwenpot’.
Auteur(s): Gerrit Hasendonckx, Carien Koppen, Harrie Koppen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 12 (1998) 58-60.
Samenvatting: Bij opgravingen in 1996 in Maarheeze werd een zogenaamde spreeuwenpot gevonden. Dat is een typische vorm van keramiek om vogels (spreeuwen) te laten nestelen. De familie Koppen heeft deze oude keramiekvorm geprobeerd na te bootsen.
‘Schots en scheef’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 129 in: Weekblad voor Nederweert, 7 okt 2019.
Samenvatting: De bevrijding van Nederweert in 1944 leidde tot verrassende cultuurschokjes maar ook tot een vorm van sportieve verbroedering. De Baileybrug naast Brug 15 was een waar kunststukje.
![‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/20207-Hollandse_belegering_de_Russische_roulet_encrypted-pdf-208x300.jpg)
‘Hollandse belegering [de Russische roulette van de Staatse belegering van het kasteel in Weert in 1595]’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nijenborgh. De geheimen achter de Poort (Weert 2022) 18-19.
Samenvatting: Een bizar staaltje Russische Roulette speelde zich in 1595 af op het kasteel van Weert. Nooit eerder gepubliceerde documenten geven een aangrijpend inkijkje in wat daar in de herfst van 1595 gebeurde. In opdracht van prins Maurits van Oranje werd de bezettingsmacht van het kasteel met een duivels dilemma geconfronteerd.
‘Aspecten van Weerter langgevelboerderijen’.
Auteur(s): W. Beelen
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 13 (1999) 47-56.
Samenvatting: De auteur beschrijft de evolutie van de langgevelboerderijen aan de hand van een aantal voorbeelden uit Tungelroy. Het artikel is helaas niet geannoteerd.
