Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Rapportage naamgeving bedrijvencentrum Staaterhuis (2010)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2023).
Samenvatting: In februari 2010 werd Alfons Bruekers van de Stichting Geschiedschrijving Nederweert benaderd door Joost Noyens, directeur van de firma Isidorus Mengvoerders Weert, die op 1 januari 2010 was gefuseerd met Boerenbond Nederpeel (eigenaar van de voormalige Boerenbond in Nederweert-Staat). Als naam voor het nieuwe bedrijvencentrum werd gekozen: Staaterhuis. Dit is een niet op historische maar taalkundige en topografische gronden gebaseerde pendant van een historisch gebouw (het Straterhuijs) dat zich ooit aan de noordelijke begrenzing van de Kerkstraat bevond. Het bedrijvencentrum ligt aan de zuidelijke begrenzing van diezelfde Kerkstraat en vormt in die zin onderdeel van een tweeëenheid Straterhuijs-Staaterhuis
‘Grenskerken markeren een eeuwenoude barrière’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 10 mrt 2021.
Samenvatting: De provinciegrens van Limburg en Noord-Brabant was staatsgrens, taalgrens, culturele grens, geloofsgrens, provinciegrens en gemeentegrens. Cultuurhistorische echo’s daarvan zijn de grenskerken in het Weerterbos en aan de Booldersdijk, opgericht op Spaans/katholiek gebied ten behoeve van de katholieke minderheid in Staats-Brabant in het midden van de 17e eeuw.
‘Houts Henke, de redder van de kroonprins. Feit en fictie rond een Nederweerter held uit de Slag bij Waterloo’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: De Maasgouw 119 (2000) 283-312.
Samenvatting: Biografie en lotgevallen van de Nederweerter boerenzoon Hendrik Raemaekers (alias Houts Henke), die streed in het Franse leger en die, althans volgens de legende, het leven redde van kroonprins Willem tijdens de Slag bij Waterloo. Bevat tevens een analyse van diverse koninklijke bezoeken aan de regio Weert-Nederweert in het begin van de negentiende eeuw.
‘Inventaris van het archief der R.K. St. Lambertusparochie van Nederweert berustend op de pastorie aldaar’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: (Nederweert 1981) 14 p.
Samenvatting: Inventaris van het Nederweerter parochie-archief toen zich dit nog bevond op de pastorie in Nederweert en door Bruekers werd geïnventariseerd. Later werd het overgebracht naar het archief in Weert.
‘Naam en faam’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 116 in: Weekblad voor Nederweert, 23 feb 2017.
Samenvatting: Als er een nieuwe pastoor werd benoemd, werd het eerste kind dat daarna gedoopt werd heel vaak uit eerbetoon naar hem vernoemd.
‘Om te weten hoe laat het is’.
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1999) 7-8.
Samenvatting: Essay bij gelegenheid van de start van de reeks Weerter Jaarboek.
‘St. Corneliuskapel in Swartbroek’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1977. Portret van Wieert. Deil 1: Kapellen (Weert 1976).
Samenvatting: Een kapel met die naam wordt reeds in 1594 genoemd. Vanaf 1835 deed de kapel dienst als rectoraatskerk maar na de bouw van een parochiekerk in 1925 raakte zij in onbruik en sloop volgde in 1965.
‘Limburgse monumenten vertellen’.
Auteur(s): [Huub Janssen]
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 135 in: Weekblad voor Nederweert, 1 jun 1995.
Samenvatting: Extract uit het boek ‘Gedenktekens van oorlog, verzet en bevrijding’ uit 1994 met artikelen over de bommenwerpercrashes uit WOII in Nederweert aan de Colusdijk en in het Peelgebied. Tevens aandacht voor de wederopbouw-boerderijen met hun kenmerkende gevelstenen, zoals de boerderij Wessemerdijk 12.
‘Oud en nieuw’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 21 in: Weekblad voor Nederweert, 30 dec 2010.
Samenvatting: Smid Guul Vullers baarde opzien met een grappig bedoelde explosie tijdens een in de Kerkstraat voorbij trekkende processie in 1905.
‘Weert en de zusters Ursulinen 1876-1989’.
Auteur(s): Jan Henkens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 4 (1989) 110-122.
Samenvatting: Een kort overzicht wordt gegeven van de in 1989 nog bestaande religieuze gemeenschappen, waarna de geschiedenis van de ursulinen in Weert van begin tot einde verhaald wordt. Aandacht wordt besteed aan de eerste verblijfplaats in Weert, de eerste aankopen voor het klooster, hun buitenverblijf, het gegeven onderwijs, de aansluiting bij de Romeinse Unie in 1937 en ten slotte aan hun vertrek uit Weert. Tevens is een lijst van alle oversten opgenomen. Pensionaat en schoolgebouwen aan de Van Berlostraat zijn rond 1991 gesloopt.
‘Economische, religieuze en politieke verwikkelingen in Wessem in de zestiende eeuw’.
Auteur(s): J.G.C. Venner
Herkomst: Opera Omnia I: Een verzameling historische en heemkundige opstellen (Thorn 1990) 7-23.
Samenvatting: Geeft een algemeen overzicht over Wessem en omgeving in de periode 1540-1580 en is tevens een op Wessem gerichte samenvatting van zijn artikel ‘De Beeldenstorm in Weert en Wessem’.
‘Bijdrage tot de bouwgeschiedenis der parochiekerk van Weert’.
Auteur(s): [W.Goossens]
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 43 (1923) 70.
Samenvatting: Twee artikelen. Het eerste beschrijft beknopt de geschiedenis van de parochiale kerk van Weert in de periode 1456 tot en met 1940. Het tweede bevat een afschrift van een oorkonde uit 1456. Dat betreft de handhaving van de verdeling van onderhoudskosten van het schip van de kerk tussen de beide tiendheffers van Overweert, na de uitbreiding van het koor op kosten van de inwoners.
‘Weerter ongenoegen’.
Auteur(s): P.M.E.F. Adriaens
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 15 (2001) 71-76.
Samenvatting: Beschrijving van een grote bestuursrel in Weert in 1677.
‘De bouwgeschiedenis van de St.-Martinuskerk te Weert’.
Auteur(s): J. Henkens
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgse geschiedenis en oudheidkunde 87 (1968) 33-50.
Samenvatting: Na de oorsprong van de kerk in relatie met de patroonheilige geduid te hebben, worden de voor 1456 afgesloten eerste bouwfase en de in 1500 begonnen tweede bouwfase aangegeven. De kerk zou volgens een onbekende bron in 1507 gewijd zijn; dit zou volgens de schrijver eerst in 1512 gebeurd zijn. Dat laatste jaar berust volgens Klaversma op een misverstand. De bouwmeester is niet bekend, maar kan uit Keulen afkomstig zijn. De bouwstijl komt kort aan de orde. Vervolgd wordt met de geschiedenis van de toren, die in drie fasen gebouwd werd. De bouwstijl van de eerste fase van circa 1529 wordt geschetst. Vervolgens komt de verhoging van de toren in 1887-1889 aan de orde en beëindigd wordt met een wat uitvoeriger beschrijving van de nieuwe torenspits uit 1959-1960.
‘Nieuwsflitsen uit Nederweert uit zo maar een jaar’.
Auteur(s): J. Kirkels
Herkomst: Rubriek Nederweerts Verleden afl. 81, 82 en 83 in: Weekblad voor Nederweert, 19 apr, 3 mei en 17 mei 1990.
Samenvatting: Capita selecta uit krantenberichten over Nederweert in het jaar 1949. De auteur was zelf correspondent van de Limburger Koerier en de Maas- en Roerbode en citeert dus uit eigen werk.
‘De werken van Wilhelmus Lindanus, eerste bisschop van Roermond’.
Auteur(s): M.A.H. Willemsen
Herkomst: Limburg Provinciaal Genootschap II,4 (Roermond 1902) 775 p.
Samenvatting: Beschrijving van het boek van bisschop Lindanus uit 1568 (en tweede druk 1577), getiteld Psalterium Davidicum […]. In de bronnenlijst verwijst hij naar ‘zeer oude codices der voormalige Wilhelmieten te Nederweert’. Hieruit 250-251. De auteur vergist zich hier. Er bestonden Wilhelmoetenkloosters in Huibergen en Den Bosch (Bazeldonk) maar van een dergelijk klooster in Nederweert bestaan geen andere bronnen.
‘Historische liederen uit Limburg: Relaas van de batalje van Weert, geschied den 7 Augustus 1760 namiddag of te wel de folie van den Rog hersteld’.
Auteur(s): Jos. Habets
Herkomst: De Maasgouw: orgaan voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 15 (1893) 37-39.
Samenvatting: Overwinningslied uit de Zevenjarige Oorlog (1756-1763). Ongeregelde Hannoveraanse militairen vielen de stad Weert binnen en namen hun intrek in herberg 'Het Zwaard' op de Markt. Zij eisten geld, met name van de stad en van enkele kloosters. De Weertenaren schoten enkelen neer en nam de rest gevangen. Zie de Chroniek van Flament, blz. 189-190
‘Beglaasde pandramen bij de observanten te Weert tegen het einde der middeleeuwen’.
Auteur(s): [Donatus van Adrichem]
Herkomst: Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond 2de serie 10 (1917) 232-233.
Samenvatting: Aantekening over de aanwezigheid van een pandraam in de klooster- of pandgang rond 1545.
‘Restauratienota Braosheuf 26/”Bi-j Heindriks”: geschiedenis, toestand en toekomst van een monumentaal boerderij-erf’.
Auteur(s): Alfons Bruekers, Tiny Sijben
Herkomst: (Weert 1993)
Samenvatting: Onderzoek naar de bouw- en bewoningsgeschiedenis van de Braosheuf in Nederweert-Boeket, als basis voor een (beoogd) restauratieplan. Dat ging niet door vanwege het voortijdig afbranden van het object, waardoor totale afbraak volgde. De brandstichters waren bekend maar zijn niet vervolgd.
‘Der Aachener Oberhof’.
Auteur(s): Walther Schwabe
Herkomst: Zeitschrift des Aachener Geschitsvereins 47 1925 en 18/49 (1926/27) 61, 109-110 (alleen Weert, Wessem en Nederweert).
Samenvatting: Het gerecht van Aken diende in de 15e, 16e en vroege 17e eeuw als de hoogste beroepsinstantie voor de rechtspraak in Weert en Nederweert.
‘Anno 1566: Oorden van Weert ook als lakenloodjes gebruikt. Van munt naar penning? Met dank aan Maria Luyten’.
Auteur(s): Louis Ph. Mathijsen
Herkomst: De Beeldenaar, tweemaandelijks tijdschrift voor numismatiek en penningkunst (mei/juni 2018) 125-130.
Samenvatting: Het artikel beschrijft een opvallende wijze van hergebruik van in 1566 als betaalmiddel gemunte Weerter koperen oorden, die na ‘omkatting’ door het stadsbestuur of het Wollenambacht zouden zijn gebruikt als nagemaakte loden. Daarvoor bestaan zowel archivalische aanwijzingen alsook de in de munten nageslagen weversspoel.
‘De voorouders van de Haarlemse familie Van Amstel. Bakel-Helmond-Weert-Gemert-Weert 1368-1669’.
Auteur(s): W. Wijnaendts van Resandt
Herkomst: Jaarboek Centraal Bureau voor Genealogie 37 (1983) 71-96
Samenvatting: Uitvoerige genealogie van de 16e-eeuwse familie Adriaensz alias Van Amstel in Weert waarvan diverse generaties actief waren in de glasmakerij.
‘Bedevaart naar Kevelaar’
Auteur(s): S.H. Winkelmolen
Herkomst: Budel en Cranendonck, voorheen en thans (Budel 1960) 180-181.
Samenvatting: Gedetailleeerde beschrijving van de Budels bedevaart naar Kevelaer vanaf het jaar 1834, die leidde langs de Weerterhut aan de Nieuwendijk (Geuzendijk? AB), via de kapel op Laar naar de kerk van Nederweert en vandaar langs de Noordervaart naar Meijel, Sevenum, Horst (waar werd overnacht) en door naar Broekhuizenvorst richting Kevelaer. Sinds 1949 ging men per autobus.
‘Wegkruis Bocholterweg’.
Auteur(s): Bert Adriaens, Hub Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Portret van Wieert. Deil 4: Veldjkruuse (Weert 1978).
Samenvatting: Korte geschiedenis van dit wegkruis.
