Bewaren wat was
vertellen wat is
Showeerterland: bewaren wat was, vertellen wat is.
Een compleet en laagdrempelig overzicht van artikelen, boeken en bronnen over de geschiedenis van Weert en Nederweert.
Recent geplaatst
‘Stramproy en zijn post’
‘Leen- en laathoven in de Maaslandse Territoria vóór 1795’.
Een greep uit onze artikelen
‘Straatpoepers en een lopend vuurtje. Over Covid-19 en de epidemie van 1779’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Dagblad De Limburger, rubriek Van Nul tot Nu, 17 juni 2020.
Samenvatting: Epidemieën in historisch perspectief.
‘Meervoudsvormen in het Weertlands dialect’.
Auteur(s): P.F. Hermans
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 2 (1987) 101-106.
Samenvatting: Essay over klinker- en medeklinkerverandering in het Weertlands.
‘De Ospelse Locht. Wel en wee rond de verdwenen poort van Nederweert’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Deel 10 in de serie Nederweerts Verleden (Ospel 2025) 136 p.
Samenvatting: De Ospelse Locht, een eeuwenoude poort in de ooit omwalde nederzetting Ospel in de buurt van de Peelwachter in de gemeente Nederweert, vormt niet alleen maar de grondslag voor de huidige straatnaam Lochtstraat. Het is ook een metafoor voor een periode van meer dan 400 jaar Ospelse geschiedenis. Een verhaal over boeren en burgers, pioniers en ondernemers, oorlog en vrede, lief en leed, emigratie en immigratie.. Met thema’s als economische vluchtelingen, boerenguerrilla en het vernietigende bevrijdingsfront uit de Tweede Wereldoorlog. Een deel van het verhaal speelt zich af in het dorpje Vogelenzang in Kennemerland. N.B. Dit is slechts een flyer; het oorspronkelijk werk is nog in de handel en zeer beperkt verkrijgbaar via https://shop.nederweert24.nl/nederweerts-verleden/
‘Nederweert – Rochus’.
Auteur(s): Antoine Jacobs, Alfons Bruekers
Herkomst: Bedevaartsplaatsen in Nederland. Deel 3: Provincie Limburg (red. Peter Jan Margry en Charles Jaspers), (Amsterdam 2000) 620-623 .
Samenvatting: Het artikel beschrijft de verering van de relikwie van het Heilig Kruis, in de St. Lambertuskerk van Nederweert en de St. Rochuskapel van Budschop. Ten onrechte is de bijdrage van Alfons Bruekers in deze publicatie door de hoofdauteur niet genoemd.
‘Jean Adams’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: In Ospel bevinden (of bevonden) zich diverse kunstwerken van beeldhouwer, schilder en priester Jean Adams. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Kruis aan de Bergenweg’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Dominicus Coenen plaatste dit kruis in Leveroy uit dankbaarheid voor het doorstaan van de bevrijding in 1944. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Ontering van zon- en heiligendagen in 1691 en 1791’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: Nederweerts Verleden, Het dorp en zijn heerschappen (Nederweert 1985) 39-40.
Samenvatting: Herhaalde malen moest het gemeentebestuur van Nederweert ingrijpen als de openbare orde in het geding was. Twee voorbeelden, uit 1691 en 1791, worden beschreven
‘Van Hobus tot Hoogenbosch of: Hoe een Nederweerter geslacht Hollands werd’.
Auteur(s): Meinard Hoogenbosch
Herkomst: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 83-87.
Samenvatting: De in de 18e eeuw van Nederweert naar Haarlem geëmigreerde familie Hobus stond aan de wieg van een geslacht van Hollandse industriëlen, genaamd Hogenbosch.
‘Weert : zuidelijke randstad van de Peel’.
Auteur(s): Stan Smeets
Herkomst: Het Land van de Peel (Maastricht 1955) 135-144.
Samenvatting: Globaal overzicht over met name de economische ontwikkeling van Weert door de eeuwen heen, met nadruk op de laatste honderd jaar.
‘Programma der tentoonstelling van vee te houden door de Maatschappij van Landbouw in Limburg te Weert’. & ‘Tentoonstelling van vee : gehouden te Weert op 12 September 1865 : Uitloving der prijzen’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Mededeelingen en berigten : Maatschappij van Landbouw te Limburg (1865) 33-36, 43-44.
Samenvatting: Betreft het reglement voor een veetentoonstelling met de te winnen prijzen en in mindere mate voor landbouwwerktuigen. Vervolgd wordt met de opgave van de prijswinnaars. De organiserende maatschappij werd opgericht in 1849 en verdween in 1901, als gevolg van een fusie met de in 1896 opgerichte concurrerende katholieke Limburgse boerenbond.
‘De Trumpert, Roermondseweg’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Uitspanning en boerderij gebouwd door Hubert Hermans, handelaar op de Oelemarkt. De naam is afgeleid van het luiden van een klok bij de terechtstelling op de nabijgelegen galgenplaats.
‘De school op de Kreijelerschans’.
Auteur(s): M. Hermans
Herkomst: (Horst, z.d. ca, 1980).
Samenvatting: Geschiedenis van het onderwijs in de school van Kreijelerschans in de negentiende eeuw, met biografieën van de daar werkzame schoolmeesters. De school werd in 1881 opgeheven en verplaatst naar de Lochstraat in Ospel.
‘Voor de eerste maal naar Weert’.
Herkomst: De Maasgouw: Weekblad voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 1 (1879 ) 55-56.
Samenvatting: Zeer kort verslag van een reisje vanuit Hamont via de huidige Geuzendijk (Cachera) naar Weert met bezoek aan kerk en over Soerendonk terug naar Hamont.
‘Alt-Weert of Aovert’.
Auteur(s): Willem Lenaers
Herkomst: De Nedermaas 4 (1926-1927) 134-136.
Samenvatting: Heemkundig en folkloristisch verhaal over het Weerter gehucht Altweert. Aangestipt worden onder meer de Bocholterbeek, de natuur, de Sint Theuniskapel met het interieur, het gebruik om varkenskoppen te veilen voor de kapel, de nieuwe hulpkerk te Altweerterheide, het onderwijs op Keent en de nieuwe zandplas "De IJzeren Man'. Op de plaats van de Lindenhof ligt thans de inmiddels gesloten stortplaats.
‘Rapportage archeologisch waarnemingen Nederweert-Ottohoeve (1910-2001)’.
Auteur(s): Alfons Bruekers
Herkomst: STRABO (Ospel 2016).
Samenvatting: Tussen 1910 en 2001 werden diverse archeologische waarnemingen verricht op het terrein van een laatmiddeleeuwse adellijke hoeve, gelegen aan de Heerweg 4 in Nederweert. De Ottohoeve is een voormalig leengoed van de Hertog van Gelder, en werd in leen bezeten door diverse Gelders laag-adellijke geslachten. Het is een monumentaal laat-middeleeuwse gebouwencomplex waar zowel boven- als ondergronds nog belangrijke delen van bewaard zijn gebleven. Onder- en bovengronds bevinden zich op het terrein van de Ottohoeve diverse gebouwresten waarvan het karakter en vondsten (omgrachting, poortgebouw, schietgaten, mergelstenen funderingen, geglazuurde vloertegeltjes) de aanwezigheid van een laat-middeleeuws versterkt en verdedigbaar stenen huis aantonen.
‘Prijsvraag torenbekroning Weert’.
Auteur(s): N.N.
Herkomst: Forum : maandblad voor architectuur en gebonden kunsten 7 (1952) 335-337 en 340-348.
Samenvatting: Geeft een algemene beoordeling en een kort overzicht van de ingezonden torenontwerpen.
‘Eenige bemerkingen over de benaming van posthorens in plaats van jachthorens in het nieuwe wapen van Horne’.
Auteur(s): Jos. M.H. Eversen
Herkomst: De Maasgouw: tijdschrift voor Limburgsche geschiedenis, taal- en letterkunde 19 (1897) 5-7.
Samenvatting: Kritiseert het KB van 1896 om de hoorns in het wapen van de gemeente Horn als posthoorns te duiden, maar gaat daarbij wel nog uit van het opperjagermeesterschap. De door de auteur genoemde hartsvanger (een kleine sabel voor de jacht) van de heren van Weert, zijnde de prinsen van Chimay is vooralsnog verdwenen.
‘Kapel Deckersstraat no. 5’.
Auteur(s): Huub Janssen
Herkomst: Kapellen, kruisen en ander uitingen van volksvroomheid in de gemeente Nederweert, in: Nederweerts Verleden, De kerk in het midden (Nederweert 1987) 9-52.
Samenvatting: Op de hoek van de Velterstraat en Deckersstraat in Leveroy staat het zogenaamde Rokes Kepelke’. Voor de voetnoten wordt verwezen naar het hoofdartikel ‘Kapellen, kruisen en andere uitingen (…)’.
‘Pastorie van de Deken, Maasstraat 15’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In de 19e eeuw gebouwd door de familie Van Dijck, die een nauwe relatie had met het ernaast gelegen klooster Maria-Wijngaard.
‘Om te weten hoe laat het is’.
Auteur(s): Godfried C.M. Egelie
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1999) 7-8.
Samenvatting: Essay bij gelegenheid van de start van de reeks Weerter Jaarboek.
‘Schilderijen in de St. Martinuskerk te Weert. Een aanzet tot onderzoek naar de Weerter schilders van vóór 1900’.
Auteur(s): John van Cauteren
Herkomst: Weert in woord en beeld: jaarboek voor Weert 6 (1992) 41-66.
Samenvatting: Kunsthistorische catalogus en beschrijving van de schilderijen in de St. Martinuskerk van Weert.
‘De Tiendschuur, Recollectenstraat 5’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: Op de plek van een voormalige opslagplaats van de tienden in 1926 herbouwde en gemoderniseerde woning voor burgemeester Kolkman. In latere jaren gedeeltelijk in gebruik als ambtswoning voor de burgemeester en als gemeentelijk museum De Tiendschuur.
‘Drogisterij De Gaper, Langstraat 6’.
Auteur(s): Baer Adriaens, Bert Adriaens, Godfried Egelie, Jan Henkens, Piet Hermans, Stan Smeets, Jo van der Velden
Herkomst: Wieerter Almenak 1983. Portret van Wieert. Deil 7: Karakteristieke Geboûwe (Weert 1982)
Samenvatting: In de Franse Tijd herberg De Swaen genaamd en drager van een gevelsteen uit 1672. Aan de noordzijde is een fraaie vakwerkgevel bewaard gebleven. Ooit was er een drogisterij gevestigd.
![‘De molens van Nederweert’. [Deelstuk: de molens van het zuiden van Nederweert].](https://showeerterland.nl/wp-content/uploads/2025/10/30098-molens-van-nederweert-egelie_encrypted-pdf-212x300.jpg)
‘De molens van Nederweert’. [Deelstuk: de molens van het zuiden van Nederweert].
Auteur(s): Godfried Egelie
Herkomst: Deel II van: Molens in het Weerter-Land (ca. 1975). 44 pp.
Samenvatting: Gedetailleerde beschrijving van de vooral 19e- en 20e-eeuwse geschiedenis van de bestaande en verdwenen Nederweerter molens.
